http://ascenteq.com/project/epdp

ቤት ፍርዲ ጣልያን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰኑይ 8 ለካቲት 2016፡ ኣብ ላምፓዱዛ ዘጋጠመ ህይወት 366 ኤርትራውያን ስደተኛታት ዘህለቐ ተረኽቦ ኢድ ኣለዎም ተባሂሎም ዝተኣመነሎም 6 ገበነኛታት ነጋዶ ደቂ ሰብ ንመጀመርያ ግዜ ፍርዲ ሂቡ ኣሎ።

እዚ ኣብ ላምፓዱዛ ብ3 ጥቅምቲ 2013 ዘጋጠመ ህልቂት ኣብ ታሪኽ ማእከላይ ባሕሪ ካብ ዘጋጠሙ ሓደጋታት ዝዓበየ ምዃኑ ኢዩ ዝፍለጥ። እዚ፥ ንኣውሮጳዊ ማሕበረሰብ ኣዝዩ ኣሰንባዲ ተረኽቦ ስለዝነበረ ኢዩ መንግስቲ ጣልያን ህይወት ዘድሕኑ ናይ ባሕሪ ሓይልታትን መራኽብን ከተዋፍር ዝጀመረት።

ብመሰረት ኣንሳ (ANSA) እተባህለ ማዕከን ዜና ኢጣልያ፡ ማእከላይ ዳኛ ወይ ኣንጀላ ጂራራዲ፡ ንዅሎም እቶም ናይ ኤርትራ ዜግነት ዘለዎም 6 ገበነኛታት ነጋዶ ደቂ ሰብ ካብ 2 ክሳብ 6 ዓመትን 4 ኣዋርሕን ዝንውሓቱ ፍርዲ፡ ኣብ’ት ኣብ ከተማ ፓለርሞ እተኻየደ መጋባእያ ከምዘሕለፈት ተፈሊጡ ኣሎ።

ሓደ ካብ’ቶም ክሱሳት ምስ ሰበስልጣን ጣልያን ብዘርኣዮ ምትሕብባር ኣብ ምጽራይ ናይ’ቲ ገበን፡ ፍኹስ ዝበለ ናይ 5 ዓመታት ማእሰርቲ ከምዝተፈርደ ኣልወስጥ እተባህለ ማዕከን ዜና ጠቒሱ።

ኣብ ዓመተ 2015 ከም ሳዕቤን ምልካዊ ምሕደራ ፕረሲደንት ኢሰያስ ኣፈወርቂ ክልተ ቀንዲ ነገራት ማዕቢሉ:- ኤርትራውያን ሃገር ጠንጢኖም ምውሓዝ ቀጺሎም፤ ከምኡ ውን እቲ 453 ገጻት ዘለዎ ጸብጻብ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መርማሪ ኮምሽን ዝኾነ ኣሽሓት ኤርትራትራውያን ሃገሮም ገዲፎም ኣብ ወጻኢ ዑቕባ ንክሓቱ ዘገደደ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ዘካተተ መግለጺ ናብ ሕትመት በቒዑ።

 ብመሰረት ኣብ መወዳትእታ 2014 ብናይ ውድን ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮምሽን ዝቐረበ ጸብጻብ፡ 416 857 ኤርትራውያን  ብወግዒ ዑቕባ ሓቲቶም ወይ'ውን ከም ሰደተኛታት ተመዝጊቦም። እዚ ማለት ድማ ልዕሊ 9 ሚእታዊት ናይ ምሉእ ህዝቢ እታ ሃገር ማለት እዩ። ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ላዕላዋይ ኮምሽን ስደተኛታት ንናይ 2015 ኵነታት ኣመልኪቱ ዝርዝራዊ መግለጺ ኣየውጽአን ኣሎ። እንተኾነ፡ 39 000 ኤርትራውያን ክሳብ ታሕሳስ ኣብ ብኢንዱስትሪ ዝማዕበላ ሃገራት ዑቕባ ሓቲቶም ከምዘለዉስ ጸብጻብ ሂቡ ኣሎ። ኣብ ጥቅምቲ ‘ውን 10 ኣባላት ሃገራዊት ጋንታ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ ኣብ ቦትስዋና ዑቕባ ሓቲቶም እዮም።    

መርማሪ ኮምሽን ኣብ ውሳኔኡ ሓደገኛ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት "ኤርትራውያን ብቐጻሊ፡ ብብዝሒ ሃገሮም ንኽሓድጉ" ዝድርኽ ዘሎ ጠንቂ ምዃኑ ኣስፊሩ ይርከብ። ምስ ልዕሊ 500 አርትራውያን ዝተገብረ ቃለ-መሕትታት መሰረት ብምግባር እቲ ናይ ውድብ ሓቡራት ሃገራት ኮምሽን መንግስቲ ኤርትራ "ስይስተማውን ሰፊሕን ንዀነ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት" ከምዝፍጽምን እቲ ግህሰታት ድማ "ኣብ ትሕቲ ፍጹም ግዝኣተ-ሕጊ ዘይብሉ ኵነታት" ከምዝፍጸምን ውጽኢቱ ድማ "ኤርትራ ሕጊ ዘይኮነ ፍርሒ ከምዝገዝኣ" ይገልጽ።

ነቲ ኮምሽን ንሃገር ከይኣቱ ከልኪሉ ከብቅዕ፡ እቲ መንግስቲ ነቲ ውጽኢት መርመራ ናይቲ ኮምሽን ካብ ሃገር ዝተኣከበ ኣፈናዊ ጸብጻብ ከምዘይኮነ ብምምልካት ተቓውሞኡ ኣስሚዑ። እቲ መንግስቲ ግና ብዝኾነ መንገዲ ንውድብ ሕቡራት ሃገራት ብፍሉይ መዳያዊ መንገዲ እውን እንተዀነ መርመርቱ ናብ ሃገር ክኣትዉ ብፍጹም ኣየፍቀደን።

ኣብ ሰነ ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ቆንስል ሰብኣዊ መሰላት እቲ ዕማም ናይቲ ኮምሽን ክሳብ መፋርቕ 2016 ንክቕጽል ኣፍቂዱ። ኣብዚ ድማ እቲ ኮምሽን ገለ ካብቶም ግህሰታት ብደረጃ ሰብኣዊ ገበናት እውን ክረኣዩ ዝኽእሉሉ ደረጃ እንድሕር ኣሎ ንኽምርምር መምርሒታት ተዋሂቡ።

ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ወተሃደራዊ ኣገልግሎትን ስራሕ ብኣስገዳድን

ብሕጊ መሰረት፡ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ካብ 18 ዓመት ዕድመ ኣትሒዙ ን18 ወርሓት ጥራይ ኣብ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክሳተፍ ይብል። ኣብ ግብሪ ግና እቶም ዝዓስከሩ ናይ ግዜ ገደብ ዘይብሉ ኣገልግሎት ይህቡ፣ ገሊኦም ንልዕሊ 10 ዓመት ኣብ ኣገልግሎት ዘሕለፉ ውን ኣለዉ። ሓደ ዝኾብለለ ሰብ፣ ንብዙሓት ዝውክል ድምጺ ብዘስምዕ፣ "ሃገራዊ ኣገልግሎት ምዃኑ ኣይመሰከፈንን፡ ግና እቲ ኣገልግሎት ኣብ ኤርትራ መወዳእታ ዘለዎ ኣይኰነን፣ ምስኡ ድማ መሰል ዝበሃል የብልካን" ክብል ንተዓዛቢ ሰብኣዊ መሰላት ገሊጹ። መብዛሕትኦም ኤርትራውያን ወተሃደራዊ ታዕሊም ካብ እታ መወዳእታ ዓመተ-ትምህርቲ ናይ ካልኣይ ደረጃ እዮም ዝጅምርዎ። እንተዀነ ግና ወላ ትሕቲ ዕድመ ዝዀኑ ዕድሚኦም ክሳብ 15 ዓመት ዝግምገሙ ዜጋታት እውን ይዕስከሩ እዮም። እቲ ዕማሞም ድማ ብመንግስቲ ንዝውነና ናይ ህንጻ ትካላትን ሕርሻን ናይ ኣፍረይቲ ትካላትን ብዝወሃብ ስርሓት ብኣስገዳድ ምዕያይ ዘጠቓለለ ግዴታ ይርከቦ።

እቶም ዕስኩራት ድማ ይትረፍዶ ስድራኦም ክሕግዙስ ንነብሶም ዝኣክል እውን ክፍሊት ኣይረኽቡን። ኣብቲ ግዜ ዕስክርናኦም ብወተሃደራዊ ዲሲፕሊን ይምእዘዙ ይቕየዱን፡ ክሳብ ኣገልግሎቶም ዘብቅዕ ድማ ብሕማቕ ይተሓዙ። ብሃዳምነት ዝተጠርጠሩ ድማ ይእሰሩን ክሳብ መግረፍቲ ዝበጽሕ ኣሰቃቒ ኣካላዊ ግፍዒ ድማ ይወርዶም። እቶም ወተሃደራዊ መራሕቶቲ ድማ ንንውሓት ግዜ ማእሰርቲ እሱርን ዓይነት መቕጻዕትን ኣብ ምውሳን ገበርትን ሓደግትን እዮም። መብዛሕትኡ ግዜ ደቀንስትዮ እሱራት በቶም ሓለፍቲ ጾታዊ ዓመጽ የጋጥመን። ንዓመጽ መከላኸሊ ክኸውን ዝኽእል ስርዓት የልቦን። ተቓውሞ ኣንጻር እዚ ዓመጽ ድማ ናብ ዝኸፍአ መቕጻዕቲ ከብጽሕ ይኽእል።

ኣብ 2015 ገለ ላዕላዎት ሓለፍቲ ንወጻእተኛታት በጻሕቲን ዲፕሎማሰኛታትን እቲ መግስቲ ነዞም ልዕሊ 18 ወርሓት ዘገልግሉ ዘለዉ ከፋኑ ምዃኑን ንብድሕሪ ሕጂ ድማ ኣገልግሎት ን18 ወርሓት ጥራሕ ክኸውን ከምኾነ ገሊጹ እኳ እንተዀነ፡ ፕረዚደንት ኢሳያስ ግና ብዛዕባ እዚ ናይ ፖሊሲ ለውጢ'ዚ ንዝምልከት ዝኾነ ይኹን ህዝባዊ መግለጺ ኣይሃበን ወይ'ውን እዚ ኣብ ግብሪ ከምዝወዓለ ዝገልጽ ዝኾነ ነጻ ዝዀነ ትካል የለን። የማነ ገብረኣብ፣ ፖለቲካዊ ኣማኻሪ ናይ'ቲ ፕረዚደንት ንሓደ ናይ ወጻኢ ሪፖርተር ምጥያስ ወተሃደራት እንተተገይሩ እቲ ህሉው ኩነታት ቁጠባ ነቶም ተጣየስቲ ከኣንግድ ይኽእል'ዶ ኣይፋል ኣብ ዝብል ጕዳይ ዝተንጠልጠለ ምዃኑ ተኣሚኑ ነይሩ።

ወላኳ እቶም ካብ ሃገራዊ ኣገልግሎት "ተፋንዮም" ዝበሃሉ እንተኾነ'ውን ወላኳ ካብቶም ኣብ ዕስክርና ዘለዉ ዝሓሸ ክፍሊት ዝወሃቦም ክኸውን ዝኽእል እንተኾነ፡ ብኣስገዳድ እዮም ነቲ መንግስቲ ዝሰርሑሉ እምበር ኣብ ባዕሎም ዝመረጽዎ ስራሕ ክዋፈሩ ኣይክእሉን እዮም። ብዕድመ ዝደፍኡ ናይ ቀደም ዕስኩራት እውን  ኣብ ን"ህዝባዊ ሰራዊት" ዝምልከት በብእዋኑ ዝካየድ ታዕሊምን ሰሙናዊ ዝዀነ ፕሮጀክትታት ናይ ህዝባዊ ስራሓት፣ ዋርድያን ጸጥታዊ ሮንዳታትን ብዘይ ክፍሊት ተሳተፍቲ እዮም።

ሃንደበታዊ ማእሰርቲ፣ ዝተናውሐ ቀይዲን ኢሰብኣዊ ኵነታትን

ሃንደበታዊ ማእሰርቲ ንቡር ኰይኑ እዩ። ሓደ እሱር ንምንታይ ከምዝተኣስረ ምንጋር እውን ንቡር ኣይኰነን ጥራይ ዘይኰነ እቶም ኣመሓደርቲ ቤት ማእሰርቲ እውን እቲ እሱር ንምንታይ ከምዝተኣስረ ኣይሕበሮምን እዩ። እቶም እሱራት ማእሰርቶም ናይ ግዜ ገደብ የብሉን። ካብ ማእሰርቲ ምፍናው እውን ከምቲ ምእሳር ሃንደበራዊ እዩ። ኣዝዮም ውሑዳት እሱራት እዮም ኣብ ቤት ፍርዲ ዝቐርቡ።

እሱራት ኣብ ካብ ዓቐኑ ንላዕሊ ዝመልአ ኣብ ትሕቲ መሬት ዝተሰርሐ ሸላታት ወይ'ውን ኮንተይነራት ክድቅሱሉ ዝኽእሉ ቦታ ይኹን መብራህቲ ዘይብሉን ብሃሩር ወይ ብቑሪ ኣጨናቒ ኣብ ዝኾነ ቦታ እዮም ዝእሰሩ። መግቢ ይኹን ማይ ከምኡ'ውን ኩነታት ጽሬት ዝተማልአ ኣይኰነን።

ኣብ ቤት ማእሰርትታት መግረፍቲን ክሳብ ኣብ ሞት ዘብጽሑ ካልእ ዓይነታት ኣካላዊ ማህሰይትታትን ብቐጻሊ እዮም ዝንገሩ። መርማሪት ኮምሽን ከምዝደምደመቶ፡ ቀጻልነት ስቓይ "ርኡይ ዝኾነ ብፍላጥ ዝግበር ፖሊሲ" ኰይኑ "ኣብ ህዝቢ ፍርሂ ንኽነግስን ንተቓውሞ ከበርዕንን" ተባሂሉ ዝግበር እዩ። ብዙሓት እሱራት ድማ ብፍጹም ሃለዋቶም ብዘይፍለጥ ይጠፍኡ።

ናይ ምዝራብ ናጽነትን ማሕበራትን

ፕረሲደንት ኢሰያስ ብዘይ ትካላዊ ኣገባብ እዩ ዝገዝእ። እቲ ኣብ 1997 ዝጸደቐ ቅዋም ክሳብ ሕጂ ኣይተተግበረን። ካብ ግዜ ናጽነት ኣትሒዙ ክሳብ ሕጂ ሃገራዊ ምርጫ ዝበሃል ኣይተገብረን። ኤርትራ ካብ 2002 ጀሚራ ሃገራዊ ባይቶ የብላን። ፈጻሚ ኣካል ኣብ ልዕሊ ስርዓተ ፍትሒ ምቁጽጻርን ምትእትታውን የካይድ። ዘይመንግስታውያን ውድባት ኣብታ ሃገር ፍቓድ የብለንን።

መርማሪ ኮምሽን ናይቲ መንግስቲ ሕዱር ዝዀነ ስለላን "ዝተመሳቐለን ወተሃደራውን ስርዓተ ስለያን" ኣመልኪቱ እውን መዝጊቡ ኣሎ። ስድራቤታት መብዛሕትኡ ግዜ  ቤተሰበን ብዝወሰድዎ ስጕምትታት ምኽንያት ንመቕጻዕቲ ዝተቓልዓ እየን። እዚ ድማ ካብ መንግስቲ ንዝርከብ ናይ ኩፖንን ካልእን ኣገልግሎት  ምቍራጽን ሓደ ሓደ ግዜ እውን ክሳብ ናይ ገንዘባዊ መቕጻዕትን ማእሰርትን ከም ዘኸትል ምዃኑ ይፍለጥ።

እቲ መንግስቲ ኵለን ናይ ዜና ማዕከናት ይቈጻጸር። ኮሚተ ምክልኻል ጋዜጠኛታት፥ ኤርትራ ኣብ ዓለም እታ ዝለዓለ ሳንሱር ግበረላ ሃገር ምዃና ይምዝግብ። 16 ጋዜጠኛታት፣ ገሊኦም ካብ 2001 ጀሚሮም ብዘይ ፍርዲ ተኣሲሮም ኣለዉ። ንማእሰርቶም ይኹን ንግዝያዊ ምፍታሖም ዝምልከት ወላ ሓንቲ ምኽንያት ኣይወሃቦምን።   

ኣብ መጋቢት ሰበስልጣን ኣብ ደቡባዊ ምብራቕ ካብ ኣስመራ እትርከብ ከተማ ዓዲ ቐይሕ ሓያሎ "ዘይሕጋውያን" ገዛውቲ ኣፍሪሶም። እቶም ነበርቲ እታ ከተማን ተመሃሮ ኮለጅ ማሕበራዊ ስነፍልጠትን ኣእማንን ኣባትርን ሒዞም ምስ ኣደሙ ኣባላት ጸጥታ ተኵሶምሎም። ክልተ ሰባት ተቐቲሎም ካልኦት ድማ ቆሲሎም። ብመሰረት ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ፍሉይ ልኡኽ መሰረት፣ ገለ ገዛውቲ ኣብ ጥቓ ዋና ከተማ ዝኾነት ኣስመራ ኣፍሪሶም ከም ሳዕቤኑ ከኣ 3000 ሰባት ቤት ኣልቦ ኮይኖም።

ሃይማኖታዊ ናጽነት

እቲ መንግስቲ ብዘይካ ነተን ንሱ ዝፈልጠን 4 ሃይማኖታት ማለት ሱና እስልምና፣ ኦርቶዶክሳዊት ክርስትያን፣ ካቶሊክን ሉተራዊ ቤተክርስትያንን ንዝኽተል ሰብ እውን ይውንጅል እዩ። ዝዀነ ናይ ጸሎት ምትእኽኻብ ካብዘን እምነታት እዚአን ወጻኢ ዝዀነ እንድሕር ኣሎ ይብተንን ኣባላቱ ድማ ይእሰሩን። ካብ ማእሰርቲ ዝፍትሑ ሰባት ድማ እምነቶም ወረቐት ብምፍራም ክሓድጉ ይግደዱ።

ተኸተልቲ ጅሆቫ መስኻክር ብቐጻሊ እዮም ዝጋፍዑ። ሰለስተ ናይ ጅህቫ መሰኻክር ካብ 1994 ጀሚሮም ን21 ዓመታት  ኣብ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ምስታፍ ስለዝኣበዩ ተኣሲሮም። ኣብ 2015 ኣስታት 56 እሱራት ጅሆቫ መሰኻክር ኣለዉ።

ብተዋሳኺ፡ እቲ መንግስቲ ወላ ኣብተን ዝኣምነለን እምነታት ከይተረፈ ምትእትታው ይገብር እዩ። ኣብ 1996 ንሓደ ተኸታሊ ሱኒ እስልምና ዝዀነ ሰብ ከም ኢማም መዚዙ። ኣብ 2005 ንፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ካብ ስልጣኑ ብምውራድ፡ ንዕኡ ዝትክእ ካልእ ጳጳስ መዚዙ። እቲ ስልጣኑ ዝተሓደገ ፓትርያርክ ኦርቶዶክስ ድማ ን10 ዓመት ዝኸውን ኣብ ቤቱ ተሓይሩ ይርከብ።

ንስደተኛታት ዝምልከት ፖሊሲ

ኣብ 2014 ኣገልግሎት ኢምግረሽን ደንማርክ ኩነታት ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ዝሓሸ ምዃኑ ጸብጺባን ኤርትራውያን ካብተን ዑቕባ ዝሓተቱለን ሃገራት ናብ ሃገሮም እንተተመሊሶም እውን ጕድኣት ከጋጥሞም ከምዘይክእል ሓቢራን። ኣብ 2015 እዚ ሓበሬታ እዚ ክልተ ካብቶም ጸሓፍቲ ዝኾኑ ሰባት ተቓዊሞሞ እንዳሃለዉ እቲ ብዛዕባ ነዚ መስርሕ መጽናዕቲ ዝምልከት ሕቶታት እንዳበዝሐ ምስ፡ ሓደ ካብቶም ጸሓፍቲ ናይቲ ጸብጻብ እቲ ኣብቲ ጽሑፍ ዝተወስደ ጥቕስታት ካብ መስመሩ ዝወጸን ነቲ ሓቀኛ ኵነታት ዘንጸባርቕ ዘይምዃኑን ተጌሩ ብሓለፍቱ ከምዝቐረበ ይገልጽ። እዚ ድማ ፖለቲካዊ ዕላማኡ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ሓተቲ ዑቕባ ናብታ ሃገር ንኸይመጹ ክድርኽ ተባሂሉ ከምዝተገብረን ይእምት።  

ወላኳ ኣንጻር ናይቲ ጸብጻብ ዴንማርክ ሰፊሕ ተቓውሞ እንተነበረ ሆም ኦፊስ ናይ ዓባይ ብሪጣንያ ኣብ መጀመርታ 2015 መምርሒኡ ቀይሩ፣ ከምውጽኢቱ ድማ "ንኤርትራ ብዘይሕጋዊ መንገዲ ሓዲጎም ዝወጹ" ሓተትቲ ዑቕባ "ንዓዶም እንተተመልሱ ኣብ ሓደጋ ኣይወድቁን ወይውን ክሳብ ኣብ ሓደጋ ዘብጽሕ ሕማቕ ኣተሓሕዛ ኣየጋጥሞምን እዩ" ክብል ኣስፊሩ።  

ቀንዲ ዓለምለኻውያን ተዋሳእቲ

ርክባት ኤርትራ ምስ ኢትዮጵያን ጅቡቲን ገና ብሓርፋፉ እዩ ዘሎ። ድሕሪ 15 ዓመታት ናይቲ ደማዊ ዝኾነ ዶባዊ ኵናት፡ ኢትዮጵያ ኮምሽን ዶብ ናይ ኤርትራ ኢሉ ዝፈረዶ ገለ ክፋል መሬት ኤርትራ ሒዛ ትርከብ። እዚ ድማ ነታ ኵናት ዝጀመረላ ከተማ ባድመ ሓዊስካ እዩ። ፕረሲደንት ኢሳያስ ድማ ነዚ "ኣይሰላም ኣይኵናት" ዝዀነ ኩነታት ከም ምኽንያት እንዳተጠቕመ ንህዝቡ ኣብ ትሕቲ ፍጹም ምልኪ ይገዝእ ኣሎ።

ኣብ መስከረም መራሒ ናይ ኢትዮጵያ ተቓወምቲ ደምሒት ዝነበረ ሞላ ኣስገዶም ኣብ ኤርትራ ንነዊሕ እዋን ቦታ ተዋሂቡዎ ክሳብ ኤርትራውያን ይገፍፍን፣ ንፕረሲደንት ኢሰያስ ይከላኸልን ነይሩ ተባሂሉ ዝንገረሉ ሓያል ኣማኢት ሰዓብቱ ሒዙ ብሱዳን ገይሩ ናብ ኢትዮጵያ ኣትዩ። ኤርትራ ገና ንካልኦት ዕጡቓት ተቓወምቲ ኢትዮጵያ ተዕቁብ እያ።

ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ባይቶ ጸጥታ፡ ነቲ ጸብጻብ ናይ ኤርትራን ሶማልን ተዓዛቢ ጕጅለ ድሕሪ ምስማዕ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተበይኑ ዝነበረ ናይ ኣጽዋር እገዳ ንሓደ ዓመት ኣናዊሑዎ። እቲ ጕጅለ ኤርትራ ንሶማላውያን ግብረ ሽበራ ኣልሸባብ ክምትሕግዝ ጭብጢ ዘይብሉ እኳ እንተዀነ፣ ኤትራ ኣብቲ ዝግበር ምጽራይ ከምዘይትተሓባበርን ብዛዕባ እቶም ኣብ ዶባዊ ግጭት 2008 ዝተማረኹ ወተሃደራት ጅቡቲ ሓበሬታ ክትህብ ከምዘይከኣለትን ግና ይኸስስ።

መብዛሕትኡ ናይ ወጻኢ ምንጪ ገንዘብ ኤርትራ በተን ኤርትራ 40 ሚእታዊት መኽሰብ እትረኽበለን ናይ ወርቅን ነሓስን ናይ ዕደና ትካላት እያ እትረኽቦ። ኣብ 2015፣ ሓንቲ መብዛሕትኣ ብናይ ሻንግሃይ ኮርፖራሽን ፎር ፎረይን ኢኮኖሚክ ኤንድ ተክኖሎጂካል ኮኦፐራሽን ዝተባለት ቻይናዊት ትካል እትውነን ድርጅት ስራሓታ ምስታ ብካናዳ እትውነን ኣብ ዕደና ብሻ እትነጥፍ ነቭሱን ብምውህሃድ ጀሚራ ኣላ። ሓንቲ ብመንግስቲ ቻይና እትውነን ሳልሰይቲ ትካል ማለት ሲሹዋን ሮድ አንድ ብሪጅ ማይኒንግ ኢንቨስትመንት ደቨሎፕመንት ኮርፖረሽን እትበሃል ኣብ 2015 ነቲ መብዛሕትኡ ብካናዳውያን ዝውነን ዝነበረ ትካል ገዚኣ ኣብ 2016 ድማ ስራሓ ክትጅምር ትጽቢት ኣሎ። ብመሰረት ናይ ነቭሱን ተመኵሮ፡ እዘን ሓደስቲ ናይ ዕደና ፕሮጀክትታት ናይ መንግስቲ ትሕተቅርጺ ክጥቀማ ክግደዳ እየን፡፡ እዚ ድማ ብተዘዋዋሪ መንገዲ ናይ ዓስከር ጕልበት ክጥቀማ እየን ማለት እዩ። 

ቻይና እታ ናይ ኤርትራ ዝዓበየት ናይ ንግዲ፣ ወፍርን ኮንትራክተርን መሻርኽቲ እያ፡፡ ሓንቲ ቻይና ሃርቦር ኢንጂነሪንግ ኮርፖረሽን ዝተባህለት ቻይናዊት ትካል ኣብ ኤርትራ ንኣስታት 400 ሚልዮን ዶላር ኣመሪካ ዝግመት ብፍላይ ድማ ንምምሕያሽ ቀንዲ ወደብ ኤርትራ ዝኾነት ባጽዕ ዝምልከት ፕሮጀክትታት ሒዛ ትነጥፍ ኣላ።   

ኣብ ግዜ ምጽሓፍ ናይዚ ጸብጻብ እዚ ኤውሮጳዊ ሕብረት ንኤርትራ ንሓሙሽተ ዓመት ዝቕጽል "ንሱር ፍልሰት" ንምህዳእ ዝዓለመ ናይ 200 ሚልዮን ዩሮ ወይ 216 ዶላር ኣመሪካ ዝበጽሕ ረድኤት ክትህባ ኣብ መስርሕ ከምዘላ ተፈሊጡ።

ህዝቢ ኤርትራ ካብ መጀመርታኡ ኣብ ትሕቲ ጓዕጻጺ ምምሕዳር ህግደፍ ዝረኣዮ ራህዋን ቅሳነት የለን። ብኣንጻሩ፡ ካብቲ ናይ ግዜ መግዛእቲ እንተዘይገዲዱ ዘይሓይሽሕሰምን ኣደራዕን እዩ ከጋጥሞ ጸኒሑን ዘሎን። ህዝቢ ኣብ ዝተወጸዓሉ፡ ኣብ ክንዲ ነቲ ወጽዓ ዝርዕም ኣንጻርቲ ወጽዓ ክለዓል ባህርያዊ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ’ውን ካብዚባህርያዊ ሕጊ ወጻኢ ኣይጸነሐን የሎን። እንተኾነ ተቓውሞኡ ንጉጅለ ህግደፍ ከምቲ ዝድለ ከሳሕዮ ኣብ ዝኽእል ደረጃስ ኣይበጸሓን።

ጉጅለ ህግደፍ በዚ ናይ ህዝቢ ኤርትራ “ልኡም ተቓውሞ” ክበሃል ዝኽእል ኩራን ቁጥቡነትን ሰኺሩ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዘውርዶ በደል ክውስኽ ጸኒሑን ኣሎን። ህዝቢ ኤርትራ እቲ ዝበለሐ ተቓውሞኡ፡ ሃገር እቲ ጉጅለ ከምድላዩ ንክገብራ ገዲፍካሉ ምኻድ ኮይኑ ጸኒሑ። እዚ ሃገር ገዲፍካ ሃጽ ምባል ብመጻኢ ዕድል ሃገርን ህዝብን ንዝግደስ ስርዓት ኣዝዩ ዘሰንብድን ዘሻቕልን እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ግና ኪኖ ጉጅላዊ ህላዌኡ ጉዳይ ህዝብን ሃገርን ስለ ዘየገድሶ በዚ ፍልሰት ኣይተሻቐለን ጥራይ ዘይኮነስ፡ እኳደኣ መፈከርን መኻዕበቲ ረብሓን ክገብሮ ይደናደን ኣሎ።

ቅድሚ ክልተ ኣዋርሕ ኣቢሉ ጉጅለ ህግደፍ ነቲ ኣብ ዕዳጋ ዝጸንሓ ዝትክእ ሓድሽ ናቕፋ ኣተኣታትዩ ኣሎ። ምስዚ ሓድሽ ናቕፋ ተጐዛጒዞም ዝመጹ ሕግታት’ውን ይትግበሩ ኣለዉ። እቲ ጉጅለ ንኹሉ ገንዘብ ዓምጢሩ ኣብ ኢዱ ምስ ኣእተወ፡ ኤርትራውያን ብገዛእ ገንዘቦም ብመቑነን ኣብ ዝትኮቡሉ ደረጃ ወዲቖም ኣለዉ። ኣብዚ ሎሚ እዋን መብዛሕትኣ ዓለምና ብነጻ ዕዳጋ ቁጠባዊ ፖሊሲ ኣብ ትምረሓሉን ብሕታዊ ዋንነት ኣብ ዝሰወደሉን፡ ኤርትራውያን ናይ ሓጐስ ይኹን ናይሓዘን ውራይ ክህልዎም እንከሎ ካብቲ እቲ ስርዓት ጅሆ ሒዝዎ ዘሎ ገንዘቦም ንምውሳድ በቲ ባንክ ተዘርጊሑ ዘሎ ኣዝዩ ሓናቕን ቀጻዕን ቀጥዒ መብዛሕትና ርኢናዮ ኣለና። ብግምትና ንኤርትራውያን ካብዚ ንላዕሊ ኣብ ሕማቕ ዘበን ከም ዘለዉ ዘገልጽ መርኣያ የለን። በዚ ቀጥዒ እዚ ካብቲ ኣብ ባንክ ተዘሪዑ ዘሎ ገንዘብካ ንከተውጽእ ድማ ኣቐዲምካ ውራይ ከም ዘለካ ብምሰኻኽር ከተረጋግጽ ይግባእ።

ዝተፈላለዩ ናይ ሓበሬታ ምንጭትታ ከም ዝገለጽዎ ካብ ወጻኢ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት፡ ናይ ወጻኢ ሸርፊ ሒዞም ዝኣትዉ ወገናት እውን፡ ቅድሚ ኩሉ ገንዘቦም ናብ ናቅፋ ኣሽሪፎም ሕሳብ ከፊቶም ኣብ ባንክ ከቐምጥዎ ይግደዱ። ድሕሪኡ ድማ ኣብቲ ኣብ ሓደ ግዜ 5 ሺሕ ናቕፋ ጥራይ ዝውሰዶ ናይ መቑነን መስርዕ ይኣትዉ። በዚ ምኽንያት ኣብ ዕዳጋ ዝዋሳእ ናይ ናቕፋ ዋሕዲ ሰማይ ዓሪጉ ኣሎ። ምኽንያቱ ደኣ ክዛረብ ኣይደለየን እምበር ዲክታቶር ኢሳያስ እውን ኣብቲ ናይዚ ቀረባ ግዜ “ምንያ ኮለል” ዝብል ቅጽል ስም ዝተዋህቦ ቃለ መጠይቑ ተኣሚንሉ እዩ። ብዙሓት ንምሉእ ትሕዝቶ ቃለ መጠይቑ ዝተኸታተሉ ገሊኦም “እዚ ሰብኣይስ ከምዚ’ሉ ክዛረብ ኣይሓፍርን ድዩ” ክብሉ፡ ገሊኦም ድማ “ዝሰኣነት ኣደስ ካብ እምኒ ትጸንዕ እንድዩ ካልእ ዘየብሉ ደኣ ካበይ ከምጽእ” ክብሉ ተኸታቲልና ኣለና።

ብርኢቶና እዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ጸገም፡ ሕጂ እውን ኣብቲ ዝለዓለ ጥርዙ ስለ ዝበጸሐ፡ ካብኡ ዝኸፍእ ኣይክመጽእን እዩ ኢልና’ኳ ተዘይደምደምና ኣብዚ ዘበንዚ ኣብዚ ሃገርዚ ተራእዩ ዘይበሃል፡ ኣዝዩ ዝኸፈአን ዘሰቅቕን እዩ። ድሕሪ ሕጂኸ ህግደፍ እንታይ ክገብር እዩ? ኢልካ ምሕታትን መልሲ ምጽባይን ኣየድልን’ዩ። ምኽንያቱ ብዘይካ በቲ ሒዝዎ ዘሎ ናይ ጥፍኣት ጐደና ምቕጻል ካልእ መማረጺ ስለ ዘየብሉ። ህዝቢ ኤርትራኸ እንታይ ክገብር እዩ? ኢልካ ምሕታት ግና ኣገዳሲ እዩ። ወጽዓ ክበዝሕን ክሕይልን እንከሎ ሕራነ ስለ ዝፈጥርን፡ ካብ ህዝቢ ኤርትራ’ውን ከምኡ ዓይነት ግብረ መልሲ ምጽባይ ናይ ግድን ስለ ዝኾነን።

ህዝቢ ኤርትራ ወጽዓ ከም ዛንታ ዝንገሮ ዘይኮነስ ኣብ ቅድሚ ዓይኑ ኣብ ልዕሊኡ ዝፍጸም ዘሎ ስለ ዝኾነ መልሱ እንታይ ምዃኑ ዝርዝር ዘድልዮ ኣይመስለናን። እቲ ናይ ዲክታቶራት ወጽዓ ኣብ ልዕሊኡ ከም ዘይተጀመረ፡ ምጽማም ደረቱ ምስ ሓለፈ ኣንጻር ወጻዕትኻ ምልዓል እውን ቅድሚ ሕጂ ብዙሓት ሓራ ዝወጽሉ እምበር ኣብኡ ዝጅመር ኣይኮነን። ነዚ ዝምልከቱን ክመሃረሎም ዝግበኦን ተመኩሮታት እውን ኣለዉዎ። ናይ ቀረባ ግዜ ተመኩሮ፡ ሊቢያ፡ ቱኒዝያ፡ ግብጺ … ወዘተ ክመሃረሎም ይግበኦ። ካብቲ ንሳቶም ዝሓለፍዎን ዝሓልፍዎ ዘለዉን መስርሕ ዝውሰድን ዘይውሰድን ከም ዘለዎ ከኣ ኣብ ግምት ምእታው ኣገዳሲ እዩ። ዝያዳ ድማ ንቅድመ-ተደላይነት ውዱብ ተካኢ ኣካል ከስተብህለሉ ግድን እዩ። ንጉጅለ ህግደፍ “ደጊም ይኣክል” ክብልዎ ዝግበኦም ሓባራዊ ዝረብሓኦም ኤርትራዊ ኣካላት ብዙሓት ምዃኖም ንጹር ኮይኑ፡ እቲ ዝለዓለ እጃም ዘለዎ ግና ህዝቢ እዩ። ህዝቢ ከኣ ናይቲ ዝመጽእ ለውጢ ቀንዲ ዘዋሪ እምበር ተጸባይ ክኸውን ኣይግበኦን እዩ።

እዚ ጽሑፍ ካብ፥-

“Getting to Democracy

January-February 2016 Issues of the Foreign Affairs ,

two-monthly International magazine” ዝተወስደ እዩ።

ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመታት፡ ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ማለት ኣብ ስሜን ኣፍሪቃ ብፍላይ ከኣ ኣብ ቱኒዝያ: ግብጽን ሊብያን …. ወዘተ: ንመለኽቲ ዘንቀጥቀጠ ህዝባዊ ናዕቢ ተኻይዱ።

ኩለን ሃገራት ነዚ ናይ ‘’ዓረብ ቀውዒ’’ሎምስ ጉዕዞ መጻኢ ዲሞክራሲ ይረጋገጽን ዲሞክራሲ ይቐልቀልን ኣሎ ብዝብል ክሳብ ኣዋጅ ምውጻእ ተበጺሑ እዩ። ይኹን እምበር እቲ መለኽቲ ኣብ ህዝቢ ዘስረጽዎ ፈላላዪ ተግባር ምዕቡልን ፍትሓውን ሕብረተሰብ ስለ ዘየህንጽ እቲ ብድሕሪኦም ዘጓንፍ ሽግር እዩ። ንመለኽቲ ክትክኡ ዝተባህሉ ቅሩብ ከይጸንሑ ግምጥል ኢሎም ካብቲ ቅድሚኦም ዝነበረ ምልኪ ዝገደዱ ይኾኑ። ርሑቕ ከይከድና ኣብ ግብጺ ዝተኻየደ ምርጫ፥ መሓመድ ሙርስን እቲ ናይ ሰልፊ እስልምና ኣሕዋት (ኣኽዋን ኣልሙስሊሚን) ንናጽነትን ፍትሕን ነቲ ኩነታት ዝረሓሕቕን ናብ ጐነጽ ገጹ ብዘምርሕን ኣገባብ ኣምረሖ። ጀነራልዓብደል ፈታሕ ኤልሲሲ እውን ብወገኑ ስልጣን ምስ ጨበጠ እታ ዲሞክራስስ ካብ ናይ ግዜ ሑስኒ ሙበራክ ዝሓሸ ለውጢ ኣይተረኽባን። ናይ ቱኒዝያ ዲሞክራሲ እውን እንተኾነ ተነቃፊ ኮይኑ ብምትራፉ ብፖለቲካዊ ዓመጽ ይህደድን፥ ተቓወምቲ ይእሰሩን መሰል ድቂ-ሰባት ይገሃስን ኣሎ። ኣብ ካልኦት ሃገራት እውን እንተኾነ ተስፋ ዝህብ ኣሎ’ኳ እንተተባህለ ካብዚ ዕጫ እዚ ብቐሊሉ ዝላቐቕ ኣይመስልን።

ስለዚ ናብ ዲሞክራሲ ንምስግጋር ዕዉት ንክኸውን እንታይ እዩ ዝውስኖ? ዝብል ሕቶ ከልዓል ንቡር እዩ። ከምቲ ኣብ ዓለም ዝረአ ገለ ካብ መለኽቲ ንዲሞክራሲያ ዝዕንቅፉን ገለን ደሞክራሲያዊ ለውጢ ዘይጻረሩን ኣይሰኣኑን እዮም። ንኣብነት ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝተኻየደ ናይ ደክለርክን ነልሰን ማንደላን ስረሕ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ እዚ ዘይበሃል ግፍዒ ዝተኻየደ ክንሱ፡ ምእንቲ ዝኸፍአ ህልቂት ከየስዕብን ሰላም ከኣ ንሓዋሩ ከይጠፍእን ነቲ ናይ ዓሌትነት ብልዝብ ፈቲሖሞ።

ልክዕ እዩ ንኹሉ ብማዕረ ዘገልግል ሞደል (ቅጥዓዊ) ዲሞክራስያዊ ለውጢ የለን። ይኹን እምበር ድሕሪ ዝሓለፈ መስርሕ መሰጋገሪ መድረኽ ብሰፊሑ ክስረሓሉ ዝከኣል ትምህርቲ ክልግስ ክኢሉ እዩ።

ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንምትግባር ኩሎም ምልኪ ንሞዕናው ዝቃለሱ ናይ ምስግጋር መስርሕ ምኽታል ዓቢይ ተደላይነት ኣለዎ። ነዚ ንምትግባር፥ ነቲ ቀዳምነታት ሂቦም በብደረጃኡ ምሉእ ፍታሕ ንምርካብ ኩሎም እቶም ናይ ዲሞክራሲያዊ ጸገንቲ ሕድገታት ክገብሩ ድልዋት ክኾኑ ይግባእ። ክምኡ እውን ልፍንቲ ክምስርቱን ምስቶም ገለገለ ኣብውሽጢ እቲ ክውድቕዎ ዝደልዩ ዘለዉ ስርዓት ዝርከቡ ሰባት ርኽክብ ክፈጥሩን ንሕቶ ፍትሒ፡ መቕጻዕቲ ይኹን ካሕሳ ዝምልከት ጠሊቖም ዝርርብ ንክገብሩ የድሊ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ነቲ ሰራዊት ኣብ ትሕቲ ስቪላዊ ቁጽጽር ከእትውዎ ኣለዎም።

ነዚ ባይታ ንምድላው ደምበ ተቓውሞ ንብቕዓታት ምምሕዳር እቲ ጨቋኒ ስርዓት ምብዳህን ነቲ ስልጣን ናይ ምጭባጥ ካብ’ቲ ስርዓት ዝሓሸ ምዃኑ ንብህዝቢ ተመራጺ ወይ ቅቡል ክኸውን ዝኣክል ህዝባዊ ደገፍ ክረክብ ኣለዎ። መራሕቲ ደምበ ተቓውሞ ናይ ሰላማዊ ሰልፊ ምልዕዓልን፥ ኣብ ልዕሊ ኣሱራት ዝግበር ግፍዕን ስቓይን ምውጋዝን፥ ናይቲ ስርዓት ሃገራውን ኣህጉራውን ዕላውነት ወይ ተቐባልነት ክም ዝብሕጎግ ምግባር ይጽበዮም።

እዚ መብዛሕትኡ ግዜ ነቲ ብጉዳይ ዕላማ፥ መሪሕነት፥ ስትራተጂን፡ ሜላን ኣብ መንጎ ተቓወምቲ ዝርከብ ዓሚቚ ዘይምስምማዕ ምጽባብ ይጠልብ። ኣዳለውቲ እዛ መጽሔት ንብዙሓት ናይ ምስግጋር መራሕቲ ነዚ ምፍንጫላት እዚ ንምስጋር ንምህናጽ ዝሰፍሐ ልፍንቲ ተቓወምቲ ሓይልታት ጻዕርታት ከም ዘካየዱ ኣዘራሪቦም ዝበጽሕዎ ነጥቢ፥ ፖለቲካዊ ሰልፍታት፡ ህዝባዊ ምንቅስቓሳት፥ ሰራሕተኛታት፥ ተመሃሮን ሃማኖታዊ ትካላትን ኣብ ክሊ ሓባራዊ ሃገራዊ ኣጀንዳ ከም ዝሰምሩ ምግባርእዩ።

ኣብ መጠርስታ ኩሉ ደላይ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ምስ ኩሎም እቶም ምስቲ ስርዓት ዝተሓባበሩ ዝነበሩ ግን ከኣ ንዲሞክራሲያውነት ዝድግፉ መራኸቢ መስኖ ክፈጥር ኣገዳስነት ኣለዎ። ኣብ ሕሉፍ ጥራይ ምትኳር ተጻራሪ ውጽኢት እዩ ዝህልዎ። ነቲ እቲ መላኺ ኣብ ውሽጢ ሕብረትሰብ ናይ ፍርሃትን ራዕድን ዘስረጾን ዘስፋሕፍሖን ንምዕጋት፥ ኩሉ ደላይ ለውጢ ብኣውንታዊ ምሕሳብን ንቕድሚት ዝጠመተ ራኢ ምስግጋር ክህልዎን ካብ ሕነ ምፍዳይን ምግባት ንብረትን ናጻ ምዃኑ ዘረጋግጽ መንገዲ ክሕዝ ይግባእ። ብተወሳኺ እቶም ንዓመጽ ዘየወግዙን ሕድገታት ዘይቅበሉን ናይ ቦታውን ብሄራውን ጉጅለኣውን ርእሰ ምምሕዳር ጠለባት ዘቕርቡ ወገናት ኩነታት ብግቡእ ክርደኦም ይግባእ።

ድራር መንታይ

እቶም ለባማት ወለድና፡ ነዚ ከም ኣርእቲ መሪጸዮ ዘለኹ፡ ክምስሉ ከለዉ ወዲ ሰብ ክሰግሮ ዘየብሉ ቀይሕ መስመር (ሕጊ) ከም ዘሎ ንምምልካት‘ዩ። እዚ ደረት‘ዚ እንተዘይህሉን እንተዘይትግበርን ድማ ሰብ ካብ ሰብኣዊ ስነምግባር ዘለዎ ፍጡር ሓሊፉ፤ ኣብ ደረጃ እንስሳ ከይወርድ ውሕስነት ኣይምሃለወን። ኣብ‘ዚ ሎሚ፡ ዓለም ብዘበናዊ መራኸቢ (ተክኖሎጂ) ተወንጪፋትሉ ዘላ እዋን፡ ዝኸይድ ዘሎ ብመሰል ሓሳብካ ምግላጽ ዝተጎልበበ ፍኑው ኣካይዳ እምበኣር፡ እዚ መሃሪ ምስላ‘ዚ ክሳብ ክንደይ ዓሚቝ ትርጉም ዘለዎ ምዃኑ ብህይወት ዘርከብናሉ ምእዙዝነት ህዝብና ንሕጊ ህያው ምስክር‘ዩ። እዚ ከኣ፡ ንኩነታት ብመንጽር ሕጋውን ማሕበራውን ረብሓ እናመዘኑ ስለ ዝርእይዎን ዝውስኑዎን፡ ደረት ሕጊ ከይሰገሩ ብቕንዕናን ብዘይኣድልዎን ሕድሕድ እናተኸባበሩን፡ ንህሉውን መጻእን ግዜ ብሓባር ዘገልግል እናሓንጸጹን እናተመርሑን፡ ውሽጣዊ ሓድነቶም ኣጽኒዖም ዘይተቖራረጸት ሃገርን ሃገራዊ ኒሕን ኣጽኒሖሙልና እዮም።

ኣብቲ እዋን‘ቲ፡ እዚ ሎሚ ዝቀላቐል ዘሎ መሰረታዊ ብዘይኮነ ምኽንያት ዝፈላለ ሓሳባት እንተዝነብር ኔሩ፡ ሓንቲ ሓድነታት ዝደልደለ፡ ኤርትራ ጸኒሓትናስ ብሓባር ተቓሊስናን ንኹሉ ተጻብኦ ተጻዊርናን ናጻነት ከነረጋግጽ ኣይምኸኣልናን። እዚ ውርሻዚ ከኣ ብግቡእ ተዓቂቡን ተሰኒዱን ንወለዶታት ክመሓላለፍ ዝግብኦ ክቡር ሕላገት ብቕዓትን ጽንዓትን መላእ ሕብረተሰብ ኤርትራ እዩ። እዚ ዝፈጠሮ ድልዱል ሃገራዊ ሓድነትን ኒሕን ከኣ‘ዩ ምስጢር ሓያልን ዝተሓላለኸን ብድሆታት ፈንጢስና ክንዕወት ዘኽኣለና። ካብዚ ስነመጎታዊ ኣተሓሳስባ‘ዚ ነቒልና ኢና ከኣ፡ ንመዋእል ናይ‘ዚ ድሕሪ ናጻነት ርብዒ ዘበን ሃገርናን ህዝብናን ዘለውዎን ሃለዋት መፍትሒኡን ዝብል ባሕረ-ሓሳብ ክንድህስስ ዘገድደና።

ሃለዋት ህዝብና ባዕሉ ዝዛረብ ዓለም ብዓለማ እተንብቦ ዘላ ማዳ ስቅያትን መወዳድርቲ ዘየብሉ ባርነትን ምዃኑ ንምሕባር እምበር፡ ኣብ ዝርዝራቱ ምእታው ንዝቐበረ ምርዳእ ስለ ዝኸውን፡ ኣወንዚፈዮ ብምሕላፍ ናብ ኣታሃላልዋን ተራን ደንበ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ መስርሕ ፍትሓውን ዲሞክራስያውን ለውጢ ከተኩር እየ። ሃገርና ነጻ ኮይና ግን ከኣ ብሕልና ኣልቦ ውልቀ-ሰባት ተመሪሓ ኣብ ሓደጋ ካብ ትጎዓዝን፡ ነዚ ዝተረድኡ ውሑዳት ዜጋታት ዓገብ እናበሉ ከጠንቅቑ ካብ ዝጅምሩን እንሆ 25 ዓመታት ኮይኑ። እዚ መዋእል‘ዚ ብቕኑዕ ኣተሓሳስባ ተወዲኑ እንተዝስርሓሉ፡ ርኡይ ውጽኢት ዝህብ ምዃኑ ነታ ድሕሪ ናጻ ምዃና ካብ ዜሮ ተበጊሳ ኣብ ውሽጢ 30 ዘይመልእ ዓመታት ማዕረተን ማእከላይ እቶት ዘለወን ሃገራት ክትስራዕ ዝኸኣለት ሲንጋፖር ምጥቃስ ጥራሕ እኹል ኣብነት‘ዩ።

ናይ ሎሚ ቀንዲ መዛረቢና ግን፡ ምዕብልና ዘይኮነ ህይወት ናይ ምድሓንን ሃገር ከም ሃገር ብኸመይ ከምእትህሉን ምርኣይ ዝዓለመ‘ዩ። እዚ ከኣ ብቐጥታ፡ ኣተሃላልዋን ኣሰራርሓን ደንበ ደለይቲ ፍትሒ ክንፍትሽ ዝድርኸናን፡ ክሳብ ሕጂ መድሕን ክንኮነሉ ዘየኽኣለና መሰናኽላት ኣለሊና ክንኣልን፡ ማዕረ‘ቲ ህዝብና ዝደልዮን ዝጽበዮን ዘሎ መድሓኒ ሓይሊ ክንከውን ሓላፍነት የሰክመና።

ኣብዚ ብዙሕ ድኻም ዘየድልዮ ጉዕዞ ናይ ዘይምዕዋትና ምኽንያት፡ ናይ ኣተሓሳስባን ኣሰራርሓን ሓድነት ዘይምህላው ምዃኑ፡ ዘይንፈላለየሉ ሓቂ‘ዩ። ነዚ ሕማም‘ዚ ንምፍዋስ ድማ ምልዛብ ወይ ምዝታይ መተካእታ ዘየብሉ ኣማራጺ ምዃኑ ምእማንና ኣብ ዘመላኽቱ ጉዳያት ንላዘብን ንመኻኸን ዝብሉ ሓሳባት ይቀላቐሉን ይስረሓሎምን ምህላዉ ንዕዘቦ ዘሎና መስርሕ‘ዩ። እታ እንፍተነላ ናይ ነብሲ ምድሓን ብቕዓትን ዓቕምን መዐቀኒ ሃገራዊ ሓልዮትን ቅኑዕ ድልየት ሰላም ዝሰፈና ዲሞክራስያዊትን፡ መሰልን ክብርን ዜጋታታ ዝሓለወትን ኤርትራ ናይ ምርግጋጽ እዋን ከኣ ሕጂ እያ። ስለዝኾነ ነዚ በሲሉ ዘሎ ናይ ለውጢ እዋን ኣብ ረብሓ ህዝብን ሃገርን ንምቕያሩ ቅኑዕ መሪሕ ጎደና ክንክተል ዕዙዝ ኣድላይነት ኣለዎ እብል።

ዝመረጽናዮ ጎደና ዕዉት ንክኸውን ክንክተሎም ካብ ዝግበኣና ከኣ፡

1 - ሓይሊ ዲክታቶርያዊ ስርዓትን ድኹም ጎድኑን ምልላይ፤

2 - ኣብ ልዕሊ ናይ ሓባር ጨቋኒ ስርዓት ዘሎና ፍልልይ ምልላይ፤

3 - በቶም ሓባራዊ መረዳእታ ዝተበጽሓሎም ብሓደ እናሰራሕካ፡ ነቶም ነጥበ-ፍልልያት ከኣ በብመዓልቶም እናተራኸብካ ምጽባብ፤

4 - ብመሰረት ዝተበጽሐ ምርድዳእ፡ ብሓባር ዘስርሓካ ቅዋምን ንዕኡ ዘማእክል ሓባራዊ መሪሕነትን ብምቛም ኩሉ ዓቕምታት ደምበ ተቓውሞ ኣንጻር መላኺ ስርዓት ህግደፍ ምውፋር፤

5 - ዝተሰማማዕካሉ ቅዋምን መደብ-ዕዮን ኣብ ህዝቢ ብምውራድ ኣብ ትግባረኡ ንክሳተፍ ንክከታተልን ዕድል ምሃብ፤ ዝብሉ ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም።

ብርግጽ እዚኦምን ከምኦም ዝኣመሰሉ ዝርዝራትን ዳርጋ ብኹሎም ውድባት፡ ሰልፍታት፡ ማሕበራት፡ ምሁራትን ለባማትን ዜጋታት ኤርትራ ተጻሒፍሎም ጥራሕ ዘይኮነስ ካብ ልክዕ ንላዕሊ ዝተዘርበሎም ሓሳባት ኣዮም። እንተኾነ ብተግባር ስለ ዘይተሰርሓሎም ወይ ድማ መተካእታ ስለ ዘይተረኽበሎም ደጋጊምና ክንዛረበሎምን ክንደፍኣሎምን ሃገራዊ ግዴታና እዩ። ነዚ መስርሕ እዚ ውጽኢታዊ ንምግባሩ ከኣ ቀንዲ ተደላይነት ዘለዎ መስርሕ ምዝታይን ምክብባርን ብኸምዚ መንገዲ ምሓዙ ኣገዳሲ ኮይኑ እስመዓኒ።

1 - ኣብ እዋን ፍልልይ ዘዋህለልናዮም ሃሰይቲ በሰላታትን ቅርሕንትን ኣብ ቦታ ዘተ ኣምጺእካ ካብ ምድብላቕ ነጻ ምዃን፤

2 - ካብ ኩሎም ንልዝብ ዝዕንቅፉ ተዋጋእቲ ቃላት ነጻ ምዃን፤

3 - ንደቂ ሰባት ብዝጸንሖም መርገጽ፡ ሓሳብን ኣሰራርሓን ኣመኽኒኻ ሃናጺ ሓሳባቶም ከቕርቡ ዘይምድራት (ዘይምግላል)፤

4 - ንልዝብ ዝበቅዕን ኣብ ፍታሕ ዝሕግዝን ሓሳባት ብቕንዕናን ብግሉጽነትን ከተቕርብ ምፍታን፤

5 - ንልዝብ ዝኸውን ህዱእ መንፈስ፡ ዝሰምዕን ዘስምዕን ሕልናን ሒዝካ ምቕራብ፤

6 - ኣብ ልዝብ ንዝቐርቡ ሓሳባት ብደረጃ ሓባራዊ ኣገዳስነቶምን ኣድላይነቶምን እምበር ብደረጃ ዘቕርቡዎም ሰባትን ዝቐርብሉ ቦታን ዘይምዕቃን፤

7 - ልዕሊ ኩሉ ከኣ መንፈስ ምክብባርን ምጽውዋርን ብጥንቃቐ ምዝውታር፤

በዚ መንገዲ እዚ ዝተመርሐ ልዝብ ንኹሉ ዝሓቁፍ ውጽኢት ከም ዝርከቦ ባይቶ ወለድናን ፍርያቱ ሕግታት እንዳባን ስኑዳት ምስክር እዮም። በዚ ኣጋጣሚ እዚ ከይጠቐስኩዎም ክሓልፍ ዘይደሊ ነጥብታት ከኣ ፡-

1 - እቲ ኣብ ዝተፈላለየ ቦታታት ብዝተፈላለዩ ውልቀሰባት ክቐርብ ዝስማዕ ንመንፈስ ዘተ ዘይሕግዝ ኣበሃህላታት፡ ቦትኡ ዝሰሓተን ምስ ድሌታትን ባህግታትን ህዝብና ዘይቃዶን ስለ ዝኾነ ከእረምን፡ ብጠቓምን ቅርሕንቲ ዘወገደን መንፈስ ክቐርብ ክቐርብ ይግባእ።

2 - እቲ ኣብ ውልቀ-ሰባት ዘቕንዐ ምስቲ ንዓመታት ዝተሳቐናሉን ገና መዓልቦ ዘይተገብረሉን ጸገማትና ኣመልኪትካ ዝግበር ዘሎ ክሲ መሰል ጸለመ፡ ኣብቲ ዝበሃል ዘሎ መን በደለኛ መንከ ንጹህ እንማጎተሉ ህዝቢ ዘሳትፍ መድረኽ ክሳብ ንበጽሕ ክውንዘፍ ንኹልና ዘርብሕ ምዃኑ ክንርዳእ ይግበኣና። ስለዚ እየ ድማ ነታ „ድላይካ እንተዘዛርቡኻ‘ሞ ብዘይ ዕዳ እንተዝሰዱኻ“ እትብል ምሳልያዊ ሓሳብ ናይ ጽሑፈይ ኣርእስቲ ክትከውን መሪጸያ ዘለኹ። ኣቦታትና ነዛ ምስላ ዘዘውተርዋ ድላዮም ክዛረቡ ደልዮም ዘይኮነስ፡ ብዘይገደብ ድላይካ ምዝራብ ክሳብ ክንደይ ከቢድ ሳዕቤን ከም ዘለዎ ንምምልካት እዮም።

3 - ሓደ ሰብ ብዝኾነ ምኽንያት ተኸሲሱ ብመርትዖ ተረጋጊጹ ብቤት ፍርዲ ገበነኛ ምዃኑ ክሳብ ዘይተወሰነ፡ ገበነኛ ኣይኮነን ዝብል ኣድማሳዊ ሕጊ ምጥሓስ ዘሕትት ምዃኑ ክንዝንግዕ ኣይግባእን እብል።

ንምዃኑ ንሓፈሻዊ ሃለዋት ሃገርናን ፋሕ ዝበለ ኣተሃላልዋናን ብሓደ ወገን፡ ፍታሕ ዝደሊ ረማሲ ኩነታትና ከኣ ብኻልእ ወገን ኣብ ግምት ብምእታው፡ መስርሕ ልዝብ ብታሕቲ ይኹን ብላዕሊ፡ ኣብ ኣመሪካ ይኹን ኤውሮጳ ዋላ‘ውን ኣፍሪቃን ኣውስትራልያን ዝተጀመረ ልዝብ ንሃገራዊ ሓድነትን ሓባራዊ ኣሰራርሓ ደንበ ደለይቲ ፍትሕን ክሳብ ዝዓለመን ዝሓገዘን ብኣሉታ ምምልካቱ ንረብሓ መን?

ዝተፈለላዩ ሓሳባት ካብ ዝተፈላለዩ ሰባትን ቦታታትን ከም ዝምንጩ ስለ ዝኣምን እኩብ ድምር ናይቶም ኣበየ ቦታኡ ዝካየዱ ንምፍታሕ ሽግርና ዝጠቕሙ ሓሳባት ኣኪብካ፡ ደሚርካን ጸሚቝካን ንሕማምና መድሓኒት ዝኸውን ፍረ ክህቡ ስለ ዝኽእሉ ብደረጃ‘ቲ ህዝብና ዝጠልቦ ዘሎ ናይ ምድሓን ሕቶ፡ በሪኽና ክንጥምቶን ክንሰርሓሉን ብኣትኩሮ ክንሕልዎን እምበር ክንዕንቅፎ ኣይግበኣናን።

ብዓንደጽዮን ግርማይ

ጀርመን

02 የካቲት 2016

ኤርትራውያን ንደሞክራስያዊ ለውጢ ተቐማጦ በይ አርያ ፡ ኣብ ቀዳም 23 ጥሪ ዘቃንዕዎ ህዝባዊ ኣኼባ ፡ ነቲ ኣብ መጻኢ ኣብ ኤርትራ ክንርእዮ ሃረር ንብሎ "ቅዋማዊ መስርሕ ምድማጽን ምምራጽን" ኣብ ግብሪ ኣውዒሎሞ። እቲ ኣብ ሰዓታት ድሕሪ ቀትሪ ብተሳትፎ ብርክት ዝበሉ ኣባላቱ ዝተቓነዐ ህዝባዊ ኣኼባ ብዝኽሪ ጅግናን ውፉይን ስውእ ወዲ ዓሊ እዩ ጀሚሩ። ተሳተፍቲ ኣኼባ ነቲ ትውፊትን ኣበርክቶን እዚ ጅግና ዜጋ ድሕሪ ምጥቃስ ፡ ንኹሉ ኤርትራዊ ድማ ኣብነቱ ክኽተልን ሕድሩ ክጽንዑን ኣዘኻኺሮም። ወ/ሮ ፍረወይኒ ገርግሽ ንልቢ ኩሉ ተሳታፊ ዝትንክፍን ናብ ቃልሲ ዘነቓቕሕን ግጥሚ ኣቕሪባ። (ንምሉእ ትሕዝቶ ጥቢቆ ንወከስ)።

ከም ዝዝከር በአ-ኤደለ ኣብ ታሕሳስ 2013 ኣብ "ስምረት" ዝብል ቴማ ንኹሉ ደላዪ ፍትሒ ፖለቲካዊ ውድቡ ብዘየገድስ ፡ ኣብ ሓደ ናይ ቃልሲ መድረኽ ንንጥፈት ዝዕድም ኮይኑ ፡ ብመሰረት እቲ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ዘጽደቖ ቅዋም (ሕጊ ህንጻ) ፡ ንበአ-ኤደለ ንኽለተ ዓመት ዘካይድዎ ኣባላት ቦርድን ኣርታዕትን (ኦዲተራትን) ኣብዚ ዕለት እዚ መሪጽዎም። ነዚ ምርጫ ዘካይዱ "ኣምረጽቲ ሽማግለ" ኣብ ታሕሳስ 2015 ኣብ ዓመታዊ ጉባኤ እዮም ተመሪጾም። እቲ መስርሕ ምርጫ ብኣዝዩ ምዕቡልን ስኒት ዝመልኦን ኣገባብ ፡ ልክዕ በመጠን ኣብ ደሞክራስያዊን ዝበልጸገን ሃገር ከምዘሎውን እዩ ተኻይዱ። ብመሰረት ቅዋም (ሕጊ ህንጻ) ንምርጫ ዘድሊ ብዝሒ ህላወ ኣባላት ኣባላት ድሕሪ ምርግጋጽ ፡ እቲ ግቡኤ ቅደም ተኸተላት "ምርቋሕ ሕጹያት" "ምድጋፍ/ምቅዋም" "ምድማጽ"ን "ምምራጽን" ኣብ መወዳእታ ክኣ ምውሳንን ብዘደነቕ ኣገባብ ተጌሩ። እዚ መስርሕ ምርጫ ደሞክራስያዊን ግሉጽን ምዕቡልን ምንባሩ ንኹሉ ተሳታፊ ኣዝዩ መሃሪን ንትጽቢት ተሳተፍትን ብፍላይ ድማ ነቶም ከይተሓለሉ ነዚ ኣገባብ ንኸንግሱ ዝተጋደሉ ገዳይም ተቓለስቲ ዘዕገበ እዩ ኔሩ።

ኣብዚ ምርጫ ብርክት ዝበሉ ኣባላት ሕጽረት ጊዜን ሃልኪ ናብራ ኣሜሪካ ድንብርጽ ከይበሎም ንመሪሕነት ብወለንታ ክቐርቡን ነቶም ኣባላት ቦርድ ዝነበሩ ብጾታቶም ከብርዩ ድሌት ከርእዩ እንከለዉ "ናይ ብሓቂ እቲ ወንን ኒሕን ኤርትርዊ" ጌና ኣሎ ዘብል እዩ ኔሩ። ብክእለቶምን ተመኩሮኦምን ተወፋይነቶምን ኣዝዮኡም ብቑዓት ዝኾኑ ፡ 3 ደቂ ኣንስትዮ ዝርከብኦም 7 ኣባላት ቦርድን 3 ተጠባበቕቶምን ንበአ-ኤደለ ንኽለተ ዓመት ከም ኣባላት ቦርድ ክመርሕዎ ተመሪጾም። 70% እዞም ኣባላት ቦርድ ሓደሽቲ ሙዃኖም ነቲ ናይ "ብወለንታ ምትኽኻእ ባህሊ" ዘንጸባርቕ ኮይኑ ፡ ንቐጻሊ ዕማማት ዘድሊ ሕድሽ ሓይሊ ዝህብ እዩ። ነዚ ምርጭ ኣዝዩ ፍልዩ ዝገብሮ ድማ 3 ካብ ኣባላት ቦርድ ደቀንስትዮ ምዃነን (40%)፡ ነቲ ናይ ጀጋኑ ተጋደልቲ ኣሓትን ሕድሪ ዝጽንዓ ምዃነን እዩ።

በዚ ኣጋጣሚ በአ-ኤደለ ንኹሎም ተሳተፍቲ ህዝባዊ ኣኼባ ብፍላይ ድማ ነቶም ከይተሓለሉ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ዝመርሕዎን ነዞም ነመጻኢ ክልተ ዓመት ክመርሕዎ እጅገኦም ሰብሲቦም ዘለዉ ኣባላት ብስም ማሕበርን ብስም ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያንን ናይ ልቢ ምስጋና የቕርብ። ኣስዒቡ ድማ ንኹሎም ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ሰሜናዊ ኣሜሪካ ዝቕመጡ ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን በቢከባቢኦም ብዚ ኣገባብ ክውደቡን ክስርዑን እንዳዘኻኸረ ፡ ኣብዚ መስርሕ ዘድሊ ምትሕግጋዝ ክገብር ምዃኑ ሰናይ ድሌቱ ይገልጽ። እዚ ድማ ነቲ ኣብዚ ዝስዕብ ኣዋርሕ መዲብናዮ ዘሎና ብደረጃ ሰሜን ኣሜሪካ ናይ "ስምረት" ንጥፈታት ዘቀላጥፍን ዘደንፍዕን እዩ። ዝያዳ ኹሉ ግን ነቲ ጽባሕ "ኣብ ዓድና ክንርእዮ እንደሊ መስርሕ ቅዎማውነትን ምርጫን" ሎሚ ኣብ ከባቢና ክነተኣታትዎን ክንነግሶን ፡ እዋኑ ዝጠልቦ ዕማም እዩ። ብተወሳኺ ድማን ንኹሎም ደለይቲ ፍትሒ ኤርትራውያን ተቐመጥቲ በይ-አርያን ክንዩኡን ፡ ኣብ ዝስዕበ መድረኽ ቃልሲ ፡ ብወገን በአ-ኤደለ ዘድሊ ምድላዋት ተጌሩ ኣሎ እሞ ፡ ኣብ ጽዕርታት ናጽነንትን ፍትሕን ፡ ኢደይ ኢድካ ንበሃሃል።

በይ አርያ - ኤርትራውያን ንደሞክራስያዊ ፍትሒ (በአ-ኤደለ)
ጥሪ 2016 ካሊፎርንያ ሕ.መ.ኣ

ስዒድ ጅግና ፎርቶ
                                                         
ከመይ’ዩታ ኔሩ ትብዓት ጅግንነትካ
ታንክታት ኣምሪሕካ ፎርቶ ዝደየብካ
ሚድያታት ሒዝካዮ ድምጽካ ምስ ኣስማዓካ
ከድዓት ጠሊሞም ግዜ ምስ ከሉእኻ
ንክብርቲ ሂወትካ ፍጹም ከይበቐቕካ
ምእንቲ ህዝብካ በጃ ምስሓለፍካ
ብድሆ’ዩ ንዓኣቶም ሐበን ድማ ንህዝብካ።

ኣሻብ’ዩም ወሲኖም ንበይኖም ክከዱ
ዘልሐጥሐጥ ዝኣመሎም ጥዑም ዝለመዱ
ቃልሲ ናይ ሐርነት ኮምኡዩ መንግዱ
ገሊኦም ንህዝቦም ብመሰር ዝኸዱ
ገለ ሕድሪ ስወኣት ፍጹም ዝኸሐዱ
ብዊስኪ ብጮማ ክሳዶም ዘርጎዱ
ኣይውሐጠሎም’ዩ ምሳኻ ክኸዱ
ኮምኡ’ ዩ ዝሕሾም ክሳብ ዝፍረዱ።

እንታይ ምበሉካ እንኤኹ እንተትብሎም
መጋፍዑካዶ ኩሎም በቢ ኢዶም
ወይስ ምጎዛዘዩካ ከም ስጋ ሐሪዶም
መዳቀቁካዶ ከም ዓጽሚ ቀጥቂጦም
ወይስ መእተዉኻ ኣብታ ጋሃነብ ጉድጋዶም
ብኩሉ’ዩም ኔሮም ተዋዲዶም
ሰቢርካዮ እንዶሞ ወዮ ህርፋን ከብዶም።

ናይ ጅግና ታሪክ’ዩ እቲ ውሳኔካ
ከዲዔሙኒ  ኢልካ ምአስ ኢድካ ሂብካ
መስዋእቲ ሐላልዩ ምእንቲ ህዝብካ
ብዓቢኡ ድማ ከይተመራሳሕካ ።

ከመይ አላ  ሃገር’ዶ ትብል አሎካ
ጸቢብዋ ‘ሎ ሃገር ጽልግልግ ኢሉዋ
መንእሰይ ጠፊኡ ሲኢና ሓለዋ
ሞላካ ብዓቅሙ ውሽጣ ፈሊጥዋ
ሰራዊቱ ኣምሪሑ ዶባ ጥሒስዋ።
ተደራሪብዋ’ሎ ሽግር ብድሕሬካ
ዕዳጋ ወሪድን ወዳባት ሃገርካ
ሽሻይ ጓና ኾይነን ህዝበን ዘይሓቆፋ
ዝብላዕ ዘየለ ቀይርዎ ናቅፋ
ኣደ ተሸጊራ ህጻናት ሐቒፋ
ተባዕ ስኢናላ ሃገር ከምቲ ናትካ ብትብዓት ዝምክት ካብ ሽግር ዘናግፋ።

ሕድርኩ ዝትግብር ዝኣቱ መብጽዓ
ንሂወቱ ምእንቲ ህዝቡ ንቕድሚት ዝሰርዓ
ይብገስ ኣሎ መንእሰይ ናይ ውጹዓት እንግድዓ።
ጀጋኑ ስውኣትና ወትሩ ኣብ ልብና !!

23/ 01/ 2016
ወ/ሮ ፍረወይኒ ገርግሽ
በአ-ኤደለ

ንውጉኣት ኲናት ሓርነት ኤርትራ ብሓፈሻ ነቶም ንናጽነት ሃገሮምን ሓርነት ህዝቦምን ዝወደቁን ዝሰንከሉን እንክንሶም ዋላ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ 1991  ንነጀው እውን እንተኾነ ገጽ ሃገሮምን ህዝቦምን ክርእዩ ዕድልን መሰልን ዘይረኸቡ፣ ኣብ ክንድኡ ከም ሓደ ገዲም ንብረት ኣብ መደበር ኣካለ ስንኩላን ኤርትራ ኣብ ከሰላ፣ ሱዳን ተደርብዮም ብቃንዛኦምን ብዕድሎምን ክሳቀዩ ዝነብሩ ንዘለዉ ጀጋኑና፣ ፍሉይ ቆላሕታ ብምሃብ ንምሕጋዞም እጃሙ ከበርክት፣ ብግዱሳት ዜጋታት ኣብ ጥሪ 2013 ዝተመስረተ ማሕበር ካብ ግዜና ብግዜ እንዳዓኾዅ ብምምጻእ፣  ምስኡ ብምትእስሳር ሓገዛቱ ውን እንዳደንፈዐ ይመጽእ ከምዘሎ ክፍለጥ ተኻኢሉ።

ብኡ መሰረት እዚ ማሕበርዚ ኣብ ዓመተ 2015 ንውጉኣት ኲናት ኤርትራ ኣብ ከሰላ ንምሕጋዝ ካብ ምዝጉባት ኣባላትን ዘይምዝጉባት ተደናገጽቲ ዜጋታትን ብመንገዲ ምዱብ ዓመታዊ ክፍሊትን ብመንገዲ ተወሳኺ ህያባትን ዝተዋህለለ ገንዘብ ብድምር NKR17,941(ዓሰርተ ሸውዓተ ሽሕን ትሽዓተ ምእትን ኣርበዓን ሓደን ኖርወጅያን ክሮነር) ኣታዊ ገይሩ ከምዘሎ እቲ ማሕበርን ኣባላቱ ኣብ ዝሃቦ ዓመታዊ ጽሑፋዊ ጸብጻብ ሓቢሩ።

ካብዚ ገንዘብዚ 9,350 ክሮነር ብመንገዲ ምዱብ ዓመታዊ ውጺእት ዝተዋህለለ ክኸውን እንከሎ፣ ዝተረፈ 8,591 ክሮነር ግን ብመንገዲ ተወሳኺ ሓገዝን መሸጣ መግቢ ኣብ ከተማ ኦስሎ ኣብ ዝተጋበአ ኣኼባን ዝተረኽበ ምዃኑ ውን እቲ ዝቀረበ ጸብጻብ ሓቢሩ።

ክብርን ሞገስን ንስዉኣትናን ስንኩላትናን!!
ፍትሕን ሰላም ድማ ንህዝብና!!

ኣካያዲ ሽማገለ ማሕበር ሓገዝ ንውጉኣት ኲናት ሓርነት ኤርትራ- ኖርወይ

ተበግሶ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራን ኔትዎርክ ደቂንስትዮ ኤርትራን ጀርመን ከምኡ’ውን ንሰፊሕ ጥርናፈ ደቂኣንስትዮ ዝቃለሳ ወልቀ ደቂኣንስትዮ ኤርትራውያን ብምትሕብባር፡ ንሸሞንተ መጋቢት ዕለት 12.03.2016 ኣብ ፍራንክፈርት ጀርመን ክነብዕልስለ ዝኾንና፡ ንዅሉ ደላዪ ፍትሕን ማርነትን ንዕድም ኣለና። ኣብዚ ንመሰልና ኣሎና ባዕልና! ኢልና ነዳልዎ ዘለና በዓል 8 መጋቢት ብዛዕባ፡-

1. ንዓና ንደቂኣንስትዮ ኤርትራ ተጠርኒፍና ብግቡእ ንኸይንቃለስ ዝዕንቅፉና ዘለው እንታይ’ዮም?
2. ሰፊሕን ድልዱልን ማሕበር ደቂኣንስትዮ ኤርትራኸ ብኸመይ ክንምስርት ንኽእል?

ዝብሉ ነጥብታት ክንመያየጥን ክንካታዕን ምዃንና ንሕብር።

 በዓል ንገብረሉ ቦታ

 Saalbau Nied Heinrich – Stahl – Str. 3

65934 Frankfurt - Nied

 ዕለት፡ 12.03,2016

ሰዓት፡ 15፡00-22፡00

 ብደሓን ምጽኡ

ኣዳለውቲ ሽማግለ በዓል 8 መጋቢት 2016