http://ascenteq.com/project/epdp

ዝኸበርክንንዝኸበርኩምንኣዳለውቲመበል 25 ዓመትናጽነትኤርትራ

ዝኸበርክንን ዝኸበርኩምን ተሳተፍቲ በዓል ብሓፈሻ

ድሕሪ ዕዙዝ ናይ ቃልሲ ሰላምታ፡ እንኳዕ ድማ ናብ መበል 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ኣብጻሓና እንዳበልኩ፡  ነቶም ነዚ መበል 25 ዓመት በዓል ናጽነት ኤርትራ ዘዳለዉ ኣሕዋት ከመስግን እደሊ።

ሎሚ መበል 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ከነብዕል እንከለና፣ ነቲ ብቓልስን መስዋእትን ህዝቢ ኤርትራ እተረጋገጸ ዓወት ኢና ንዝክር ዘለና። ህዝቢ ኤርትራ፡ ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ሰላማውን ዕጥቃውን ተጋድሎ  ኣካይዱ መዳርግቲ ዘይብሉ ናይ ህይወትን ንብረትን ጕልበትን መስዋእቲ ብምኽፋል'ዩ ብዕለት 24 ጉንበት 1991 ንሰራዊት ባዕዳዊ ገዛኢ ኢትዮጵያ ምስ ምምሕዳሩን ደገፍቱን ጸራሪጉ፣ መቁሕ ባዕዲ ሰይሩ፡ መሬት ኤርትራ ሓራ ዝገበረ።

ኤርትራ፡ በቲ ብ1993 ዓ.ም ዝተኻየደ ህዝባዊ ሪፈረንደም ላኣላዊትን ናጻን ሃገር ኰይና፣ ኣብ ኣህጕራዊ መድረኽን ሕብረተ-ሰብን ተፈላጥነት ረኺባ፡ ኣባል ሕቡራት ሃገራት ኰይና ኢያ።  እዚ ብክልተ መልክዑ ዝተረአጋገጸ ናጽነት’ዚ፤ ኵሉ ኤርትራዊ ክሕበነሉን ክሕልዎን ዝግባእ ክቡር ዋጋ ኢዩ። በዚ ድማ ኤርትራውያን ክሕጐሱን ክሕበኑን ይግባእ። 

ክቡራትን ክቡራንን ኣሓትን ኣሕዋትን፡

መሬትን ህዝብን ኤርትራ ካብ ቍጽጽር ባዕዳዊ መግዛእቲ ደኣ ናጻ ይውጽኡ እምበር፡ ህዝብና ካብ ጭቆናን ምልክን ግን ጌና ሓራ ኣይኰነን። ብኻልእ ኣገላልጻ፡ እቲ ህዝብና ዝተቓለሰሉ ናይ ፍትሒ፡ ሰላም ብልጽግና፡ ዲሞክራስን ግዝኣተ-ሕግን ዕላማታት ጌና ኣይተረጋገጸን። በዚ ድማ፡ ከም ኤርትራውያን ጓሂ ክስምዓና ግድን ኢዩ።

ስለ’ዚ፡ ሎሚ መበል 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ከነኽብር ከለና እተፈራረቐ ስምዒታት ሓቊፍና ኢና እነብዕሎ ዘለና። ብሓደ ሸነኽ፣ ሓጐስ ይስምዓና፡ ምኽንያቱ ድማ፡ እቲ ዝኸፈልናዮ ዋጋ እንቋዕ ከንቱ ኰይኑ ኣይተረፈ ንብል። ሕማቕ ምደራን ፖለቲካዊ ስልጣንን እምበር፡ ሕማቕ ሃገር እዃ እተዘይየል፡ ከም ኣባሃህላ ግን፡  ትሕመቕ ትጸብቕ ሃገር ኣላትና ክንብል በቒዕና ኢና። ብኻልእ ሸነኽ ድማ፡ ህዝብና እዚ ኩሉ ተቓሊሱስ፤ ኣብ ትሕቲ ሃገራዊ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ክወድቕን ዘሕልፎ ዘሎ ኩለንተናዊ ሓሳረ-መከራን ከጕህየናን ከሕምመናን ከሕዝነናን ናይ ግድን ኢዩ።

ይኹን እምበር፡ ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ እውን ዋላ’ኳ ቅድሜና ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ እንተተላቐቓ፡ ወይ ናጻ ሃገራት እንተዀና፡ ህዝበን ግን ጌና ሓርነቱ ኣይተጐናጸፈን ዘሎ። ህዝበን ብገዛእቲ ደቂ ሃገር እናተጨቈነ ኢዩ ዝነብር ዘሎ። ስለ’ዚ፡ ናይ ኤርትራ ይኹን ናይ’ዘን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ህዝባዊ ቃልሲ፡ ምእንቲ ፍትሒ፡ ዲሞክራሲ፡ ብልጽግናን ሰላምን ኣንጻር ኣብ ሃሃገረን ዘለዉ ጨቆንቲ ደቀባት ገዛእቲ ስርዓታት ዝካየድ ቃልሲ፡ ብዓይነቱ ካብ’ቲ ዝሓለፈ ኣንጻር ባዕዳውያን ገዛእቲ ዝተኻየዱ ቃልስታት ዝተፈልየ ኰይኑ፡ ምስኡ ዝዛመድ ሓድሽ ኣገባብ ቃልሲ ዝሓትት እዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ኣብ’ዘን ዝሓለፋ 25 ናይ ናጽነት ዓመታት ዘሕለፎ ተመኵሮታት ኣዝዩ መሪር ኢዩ።  ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ኤርትራውያን ኣብ’ቲ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት እተኻየደ ውግኣት ተሰዊኦምን ቆሲሎምን፤ ብዘይ ክስን ብዘይ ፍርድን ኣብ ማእሰርትን ጐዳጕድን ሰፊሮም፤ በማእት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ዜጋታት ካብ ሃገሮም ተሰዲዶምን ኣብ ውሽጢ ሃገሮም ተመዛቢሎምን፤  በኣማእት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ኣወዳትን ኣዋልድን መንእሰያት ድማ፡ ብስም ናይ ሃገራዊ ኣገልግሎት ኣብ ናይ ባርነት ወፍሪ ተጸሚዶም ይርከቡ ኣለዉ።

ኣሓትን ኣሕዋትን፡   

ብ3 ሚያዝያ 2016 ምልካዊ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ታዕሊም ወዲኦም ናብ ዓሰብ ዝጓዓዙ ዝነበሩ ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝፈጸሞ ቅትለት፡ ንኣረሜናዊ መንነቱ ደጊሙ ዘቃልዐ፡ ነቲ ኣብ ቅድሚ ዓለም ዝኣተዎ መቃነዪ መብጽዓታትን ሓሶታትን ዘፍኰሰ ተረኽቦ ኢዩ ነይሩ። ህዝቢ ኤርትራ፡ ነዚ ተረኽቦ’ዚ ብኣውያትን ዳርባ እምንን ተቓውሞታቱ ገሊጹ ኢዩ። እዚ ቍልዒ ናይ ህዝባዊ ተቓውሞ ናብ ዓቢ ባርዕ ከምዝሰጋገር ድማ እምነትና ኢዩ። እምነት ጥራሕ ኮይኑ ከይተርፍ ግን፡ እዞም ኣብ ደገ መሰል ናይ ቃልስን ምንቅስቓስን ዘለና ኤርትራውያን ብትብዓል ክንቃለሰሉ ይግባእ።

እዚ ስርዓት’ዚ፡ ዝፈጸሞምን ዝፍጽሞም ዘሎን ዝዓበየ ገበን ድማ፥ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮ ትጽቢትን ተስፋን ዘጸልመተ፡ ንክብርታቱን ሞያታቱን ዘቆናጸበ፡ ግዳይ ድኽነት፡ ሕማምን ድንቍርናን ምብትታንን ዝገበረ ስርዓት ስለዝዀነ ኢዩ።

ንመበል 25 ዓመት በዓል ናጽነት ኣብ እነኽብረሉ ዘለና እዋን፡ ብሓደ ሸነኽ ንናጽነትና ላኣላውነትናን ንምክልኻልን ንምጥባቕን፤ ብኻልእ ሸነኽ ድማ፡ ነቲ ኢሳያስ ዝመርሖ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣውዲቕና ፍትሒ፡ ሰላምን ራህዋን ዝሰፈና፣ ቅዋማዊትን ዲሞክራስያዊትን ኤርትራ ንምህናጽ ድርብ ቃልሲ ንምክያድ ቃል እንኣትወሉ ዕለት ኢዩ።

በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ንሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፥ ነቲ ብ3 ሚያዝያ 2016 ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ኣባላት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝተፈጸመ ኣረሜናዊ ናይ ቅትለት ተግባር ኰኒኑ፡ ነቶም ናይ ቅትለት ትእዛዝ ዘመሓላለፉ መራሕቲ ኣብ ትሕቲ ቍጽጽሩ ከእቱን ናብ ፍርዲ ከቕርብን ካብዚ መድረክ'ዚ ንጽውዕ። ከምኡ’ውን፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዕለት ናብ ዕለት እናዛየደ ዝኸይድ ዘሎ ጭቆናን ዓፈናን መደምደምታ ንምግባር፡ እምቢ ንምልኪ ክብልን ኣብ ጐድኒ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ደው ንኽብል ደጊምና ንምሕጸን።

ህዝቢ ኤርትራ ድማ፡ ነዚ ኣብ ተረኽቦ 3 ሚያዝያ ዘርኣያ ህዝባዊ ተቓውሞን ቍጥዐን ኣበሪኹ ንምእላይ ናይ’ቲ ስርዓት ከውዕሎ ንናይ መወዳእታ ግጥምያ ክዳሎ ይግባእ።

ሃገራት ምዕራብ ኣውሮጳ ድማ፡ ብዋሕዚ ናይ ስደተኛታት ተሰናቢዶም፡ ንቀንዲ ጠንቂ ናይ’ቲ ስደት ዝዀኑ ስርዓታት ገንዘብ ብምሃብ ነቲ ዋሕዚ ደው ንምባል ዝገብርዎ ዘለዎ ከንቱ ፈተነ፡ ፍረ ከምዘይብሉ ተገንዚቦም፥ ደገፎም ናብ’ቲ ደላዪ ፍትሕን ሰላምን ዝዀነ ህዝቢ ኤርትራን ተቓወምቲ ውድባቱን በርገሳውያን ማሕበራትን ከማእዝንዎ ኣትሪርና ነተሓሳስብ።

ኣብ መጠረስታ፡ ነዚ በዓል ክዉን ንምግባር ዝደኸምኩምን ዝጻዓርኩምን ኣሕዋት ደጊመ እንዳኣመስገንኩ፡ ኣብዚ ይድምድም። 

ዘልኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንሰማእታትና!

ዓወት ንፍትሓዊ  ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ

ናጻ ኤርትራ ትንበር!

የቐንየለይ።

ፍራንክፎርት 21.05.2016

ወለድና ኣብ መንጎ ሰባት ዘይምርድዳእ ክፍጠር እንከሎ እቲ ዘቐድምዎ ዕርቅን ምርድዳእን እዩ። ካብቶም ክዕረቑ ዝግበኦም ሓደ ካብ ሓቂ ኣዝዩ ርሒቑ ከም ዘሎ ክግምቱ እንከለዉ፡ ሓሲቡ ምናልባት እቲ ጌጋ ካብኡ ምዃኑ ተረዲኡ ናብ ልቡ ናይ ምምላስ ዕድል ንክረክብ “ነብስኻ ክትሓክኽ ክንድዚ መዓልቲ ሂብናካ ኣለና” ይብልዎ። ናይዚ ትርጉም ኣብቲ ተታሒዙ  ዘሎ ዘሰሓሕብ ዛዕባ ናብ ዕርቂ ዝወስድ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ንከምጽእ እዩ። ነዚ ቃልዚ ዝጥቀመሉ ኣሎ ዘይጥቀመሉ ኣብኡ ደሪቑ ዝተርፍ’ውን ከምኡ።

እዚ ኣብ ገዛእ ርእስኻ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ምምጻእ ወይ ኣብቲ ሓንሳብ ዝሓዝካዮ ምንባር ኣብ ዘመናዊ ፖለቲካዊ ኣካይዳ’ውን ናይ ገዛእ ርእሱ ጽልዋ ዘለዎ እዩ። እዚ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ኣድላይ ዝኾነሉ ምኽንያት ምስቲ ኣብ ከባቢኻ ዝረአ ብዙሕ ለውጥታት ኣሳኒኻ ንምኻድ ስለ ዘኽእል እዩ። ኩነታትካ ብናቱ ሕግን ስርዓትን ናብ ኣሉታ ድዩ ናብ ኣውንታ እንዳማዕበለ፡ ንስኻ ኣብቲ መጀመርያ ዝረገጽካዮ እንተ ነቒጽካ ግና ካብቲ ርኡይ ጉዳይ ወይ ትቕድም ወይ ድማ ትድሕር እሞ፡ ኩሉ እተቕርቦ ሓሳብ ፍታሕ ዘየምጽእ ወይ ዘየሳኒ ኮይኑ በይንኻ ናብ ምዃን የምርሕ።

ብመንጽር እዚ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ቃልስና ብብዙሕ ሕጋውን ጐነጻውን ምዕራፋት ዝሓለፈ እዩ። እቲ መሰረታዊ ዕላማ ናይዚ ዝተናወሐ ቃልሲ፡ ናጻ፡ ልኡላዊትን ደሞክራሲያዊትን ኤርትራ ምውሓስ እዩ። ኣብቲ መስርሕ ነፍሲ ወከፍ ምዕራፍ፡ ኣብ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራን ዓለምን ብዝረኣዩ ምዕባለታት፡ ክተሓዙ ዝጸንሑ ኣተሓሳስባታት ኣለዉ። ካብ ሓደ ምዕራፍ ናይቲ ቃልሲ ናብቲ ካልእ መድረኽ ክስገር እንከሎ ከኣ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ኣምራት ሓድሽ ኣተሓሳስባታት ክጥረ ናይ ግድን እዩ። ከምዚ ተዘይኮይኑ ግና ዝተፈላለዩ ኣካላት ኣብ ሓደ ምዕራፍ ቃልሲ፡ ድሌትን ቦታን እንዳሃለዉ በበይኖም ክኾኑ ናይ ግድን እዩ። እዚ በበይንኻ ምዃን ድማ ኣብ ሕድሕድ እቶም ናይ ሓባር ረብሓ ዘለዎም ጐንጽን ምስሕሓብን ከስዕብ ይኽእል።

ናብዚ ህልዊ ኩነታትና ክንምለስ እንከለና፡ ኤርትራ ናጽነታን ልኡላውነታን ተረጋጊጹ ኣብ ምዕራፍ ቃልሲ ምእንቲ ሓርነት በጺሕና ኣሎና። ኣብዚ ምዕራፍ’ዚ በቲ ሓደ ወገን ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግደፍ ብኣንጻሩ ድማ ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ተሰሊፍና ኣለና። እቲ ኣሰላልፋ ተጻራሪ እዩ። መንቀሊ ናይዚ ተጻራርነት ድማ ናይ ኣተሓሳስባ ፍልልይ ኣብ ኤርትራዊ መሰረታዊ ጉዳይ እዩ። መሰረታዊ ሸቶ ቃልስና ኣብ ሓደ ድሌትን ባህግን ህዝቢ ኤርትራ ዝማእከሉ ኣተሓሳስባ ክንመጽእ ነይሩ። እንተኾነ ጭቋኒ ጉጅለ ህግደፍ ናብቲ ሓቀኛ ድሌትን ባህግን ኤርትራን ህዝባን ዘንጸባርቕ ኣተሓሳስባ  ክመጽእ ዘሎ ዕድል ዕጽዊ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ስለዚ እቲ ፍታሕ ነዚ ነብሱ ሓኺኹ ክቕየር ቅሩብ ዘይኮነ ህግደፋዊ ኣተሓሳስባ ምውጋዱ መተካእታ ዘየብሉ ኮይኑ ቀሪቡ ኣሎ። ኣካይዳ ህግደፍ ብዕምቆት ክንርእዮ እንከለና፡ ኣብቲ ዝተሰግረን ኣካል ታሪኽ ኮይኑ ክዕቀብ ዝነበሮ፡ ኣተሓሳስባ እዩ ተሸኺሉ ዘሎ።

ንሕና እቶም ድሕረ-ባይታና ብዘየገድስ ሎሚ ኣብ ቃልሲ ምእንቲ ሓርነት ተሰሊፍና ዘለና ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግደፍ  ብልጫ ክንውንን፡ ነዚ ዘብቅዕ ካብ ናይቲ ጉጅለ ዝያዳ ናብቲ ናይ ህዝቢ ትጽቢት ዝቐረበ ሓድሽ ሓባራዊ ኣተሓሳስባ ክንውንን ናይ ግድን እዩ። ሓድሽነት ናይቲ ክንውንኖ ዝግበኣና ኣተሓሳስባ፡ ኣብ ሕድገት፡ ምጽውዋር፡ ክትስማዕ ጥራይ ዘይኮነ ክትሰምዕ’ውን ቅሩብ ምዃን፡ ንገዛእ ርእስኻ ኣካል ፍታሕ ናይዚ ተገቲሩ ዘሎ ጸገም ምዃን፡ ልዕሊ ኩሉ ከኣ ህልዊ ኣውያት ህዝቢ ኤርትራ ብክፉት ልቦና ብዝሰምዕ ልቦና፡ ብተግባር ክንጸባረቕ ይግበኦ።

ነፍሲ ውከፍና ብውዱብ ድዩ ብዘይውዱብ ኣገባብ ክዕወተልና እንደልዮ ባህጊ ኣለና። በዚ መሰረት፡ መጻኢት ኤርትራ ጉጅለ ህግደፍ ተወጊዱ፡ ዘተኣማምን  ደሞክራሲ ሰላምን ልምዓትን ዝሰፈና፡ ህዝቢ ኤርትራ ናይቲ ኣብ ቃልሲ ዝኸፈሎ ዋጋ ዓስቢ ዝረኽበሉ ኩነታት ክፍጠር ምዃኑ ኣብ በበይኑ መድረኻት ከነንጸባርቖ ጸኒሕና ኢና። እዚ ከካብ ነብስና ነቒልና ንግብራውነቱ ኣስተዋጸኦ ተዘየበርኪትናሉ ሕልሚ ጥራይ ኮይኑ ከም ዝተርፍ ጥርጥር የብሉን። ስለዚ ነዚ ባህግዚ ንምትግባር፡ ዓቕምና እንታይ’ዩ? ብዘለና ዓቕሚ ከነበርክትከ ክሳብ ክንደይ ድልዋት ኣለና? ዝብሉ ሕቶታት ኣብ ምምላስ ነብስና ክንሓክኽ እዋናዊ ጠለብን ግደታን እዩ።

ክብርን ዝኽርን ንኤርትራውያን ሰማእታት

ህዝቢ ኤርትራ ዝፈትዎም ቀያሕትን ጸለምትን ደቁ መስዋእቲ ከፊሉ፣ ድሕሪ ናይ ሰላሳ ዓመታት መሪር ቃልሲ ልኡላዊት ሃገር ኩዉን ከምዝገበረን፡ በዚ ድማ ንዓለም ከም ዘደነቀን ኩላትና ንሰማምዓሉ ጉዳይ ኢዩ። ብኡ መጠን ከኣ ከም ኤርትራውያን መዓልቲ ናጽነትና ዓመት መጸ ከነኽብር ዉሁብ እዩ እመስለኒ። ኣብዚ ብምምርኳስ ከኣ ክልተ ዝተፈላለየ ሓሳባት ክቀላቐል ንዕዘብ ኣለና። እቲ ሓደ ብስርዓት ህግደፍ ዝግበር ዘሎ 25 ዓመታት ኣብ ልምዓትን መኸተን ዝብል ኰይኑ፡ በቲ ኻልእ ሸነኽ ድማ ዝተኸፍለ መስዋእቲ ብላሽ ኢዩ፡ እዞም ዝተሰዉኡ ንኢሰያስ እዮም ተሰዊኦም ዝብሉ ኢዮም።

መቸም ኣብዚ ናይ 25 ዓመታት ናጽነት ኤርትራ ናይ ክልቲኦም ኣታሓሕዛ ዝገርም'ዩ። በቲ ስርዓት ህግደፍ ዝብሎ ክጅምር፡ እዚ ስርዓትዚ ኣብዘን ዝሓለፋ 25 ዓመታት ብጀካ ብርሰትን ጥፍኣትን እንተዘይ ኰይኑስ ንሃገርን ህዝብን ዝጠቅም እንታይ ገበረ እንተበልካስ፡ ኣቲ መልሲ ዋላ ሓንቲ እዩ። ካብ ናጽነት ክሳብ ሕጂ ብዝተፈላለየ ምኽንያታት እናታለለ ብዘይ ሕጊ ምርጫን ብህዝቢ ዝተመርጸ መራሕን፡ ብዘይ ቅዋም፡ ከም ድላዩ ዝገብር ዉልቀ መራሒ ዝዝውራ፡ ክሓስሞ ከሎ መን ከም ህዝቢ ኤርትራ እናበለ ዘመጉስ፡ ክጥዕሞ ከሎ ድማ እዚ ህዝቢዚ ዘይገብሮ ዘይብሉ ብማለት ዳርጋ ቀይዲበተኽ ጌሩ ዝገልጾስ ከመይ ጌሩ ሓላይ ህዝብን ሃገርን ክኸውን ሃገር ኣብ ልምዓት ክጽመድን። ኣቱም ሰባት ብሓቂ ኣአምርኡ ንዝሰርሕ'ስ፣ መንእሰያት ፍቕሪ ስድራቤት ከይጸገቡ መንጢሉ ብወተሃደራዊ ሕግታት ቀይዱ ፍርሕን ራዕድን ከም ዝሓድሮም ዝገብር፡ እታ ብገዛእቲ እኳ ዘይተዓጽወት ሓንቲ ዝነበረት ዩኒቨርስቲ ንሓዋሩ ዓጽዩስ ከመይ ገይሩ እዩ፡ ሓላዪ መንእሰያትን መማዕበሊ ትምህርትን ክኸውን ዝኽእል?

ካልእ'ውን ሃብታማት ኤርትራውያን ሃብቶም ኣብ ሃገሮም ኣዋፊሮም ንነብሶምን ህዝቦምን ክጠቕሙ ንዝሓሰቡ ዕድል ምኽላእ ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ኣበሳጭዩ ዘባርር፡ ህዝቢ መጽለሊ ክረክብ ከተማታትና ድማ ክዓብያን ክግርማን ኢሎም ኣባይቲ ንዝሃነጹ፤ ክሳብ ኣብ መፈጸምታ ዝበጽሕ ከም ጥዑይ ክዕዘብ ጸኒሑ ዝተሃንጸ ዘፍርስ ስርዓትስ ከመይ ጌሩ ሓላይ ህዝብን ሃገርን ክኸውን ይኽእል? ስለዚ ኩሉ በቲ ስርዓት ዝገብር ዘሎ ብስም በዓል መበል 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ብዝገብሮ ብልጭልጭ ህዝቢ ብምትላል ስልጣኑ ኣናዊሑ ንሃገርን ህዝብን ከጽንት እምበር ሓልዮት ከምዘይኮነ ተረዲእና ንምልጋሱ ሓቢርና ክንቃለስ ይግባእ።

እቶም ንመዓልቲ ነጻነት ምብዓል ዝቃወሙን ንስዉኣት "ንብላሽ ኢዮም ተሰዊኦ፡ ንኢሰያስ እዮም ተሰዊኦም" ዝብሉ ድማ፡ ነቶም ብዘይ ፍላጥን ህልዊ መላኺ ስርዓት ካብ ዝፈጠሮ ብስጭትን፡ ምስቲ ወሪዱ ዘሎ ሕሰም ብምዝማድ፣ ኣብ ሓደ ግዜ መዓልቲ ናጽነት ምዝካር  ነቲ ስርዓት ምድጋፍ ኮይኑ ዝስምዖም ዜጋታት ኣይፋልኩምን ካብ ምባል ሕሊፍካ ዝባሃል የለን። ናይቲ ስርዓት ኣበዓዕላ ከምቲ ኣብ ላዕሊ ጠቄዮ ዘለኹ ስልጣኑ ንምንዋሕዩ። ንሕና ግን በቲ ሓቀኛ መግለጺኡ ኤርትራ ንመጀመርታ ግዜ ብተጋድሎኣ ናጻ ሃገር ዝኮነትሉን፡  ከም ህዝቢ ንሕና እውን ንመጀመርታ መንነትና ኤርትራውያን ክንብል ብሓበን ክንገልጽ ዝጀመርናሉ ስለዝኾነን፡ እዚ ብጀጋኑ ስዉኣትና ዝተረጋገጸ ናጽነት ምዃኑ ኣሚና ብሓበንን ክብርን ከነብዕሎ እዩ ዝግብኣና።

 እቶም ነዚ ኩሉ እናፈለጡ ብላሽዶ፡ ባርነትዶ ዝብሉ ድማ፡  ናጽነት ኤርትራ ከም ሃገር ምኽባርን፡ ህላወ ምልክዊ ስርዓትን በደላቱን ፈላልዮም ክጥምቱን ምደለኹ። እዚ ድማ   ኣንጻር ስርዓት ህግደፍ መኸተና ከነትርር እዩ ዝገብረና። ካብዚ ወጻኢ ንዝኸዱ ግን፡ ቃልስና ንከይነስምር ብዝተፈላለዩ ኣካላት ዝተዋፈሩ ከይኾኑ ካብ ምባሎም ሓሊፈ ካልእ ዝብሎም የብለይን።

ኣብ መጨረሽታ ክብሎ ዝደሊ፣ ነባሪ ህዝቢ እምበር፡ ነባሪ ስርዓት ስለዘየለ ብህዝብናን ሃገርናን ጥራሕ ክንሓስብን  ኣብ መንጎ ሃገርን መንግስትን ዘሎ ፍልልይ ከኣ ንፍለጦ እብል።

መዓሾ ኣስራት

24 ጉንቦት 2016

ወዲ ሰብ እንስሳ ዘቤት ከራብሕ እንከሎ ከምታ ህይወቱ ገይሩ ዘይከናኸኖ እንተኾይኑ ህየንታ እዩ ዝኾኖ። ዝስተ ማይን ዝብላዕ ሳዕርን ናብ ዘለዎ ቦታ ወሲዱ  ክዕንግሎምን ክከናኸነኖምን ከኣ ይግበኦ። ከምኡ ተዘይገይሩ ግና እቲ ካብተን እንስሳ ዝጽበዮ ኣገልግሎት ክረክብ ኣይክእልን። ስለዚ ንእንስሳ ልክዕ ከም ውላድካ ጌርካ ክትሕዞ’ዩ  ዝግባእ። እንተዘይኮይኑ ጓሳ ዝሰኣና እንስሳ ወፊረን ጸጊበንን ረውየንን ብሰላም ኣይምለሳን እየን። ብመንጽር’ዚ ህዝቢ ኤርትራኸ ኣብ ምንታይ ኩነታትኮን ይህሉ? ልክዕ ከምተን  ጓሳ ዘይብለን እንሳሳ ካብ ዝኸውን እነሆ ርብዒ ዘበን ኣሕሊፉ። ጓሳ ስለዘይብሉ ከኣ  ኣብ ዝኸዶ ሃገር ክዋረድን ክሳቐን ከሎ ዝሓተሉ ወይ “ዜጋይ ይሸገር ኣሎ” ኢሉ ዝጣበቐሉ መንግስቲ ጌና ኣይተተኽለን ዘሎ።

እዚ ሽግር እዚ ባዕሉ እቲ ህዝቢ ዘምጸኦ መዘዝ ከይኮነ ኣይክተርፍን’ዩ ዝብል ግምት ኣለኒ። ምኽንያቱ እቲ ፈለማ ኤርትራ ናጽነታ ክትጎናጸፍ ከንእከላ በቲ ሽዑ ዝተረኽበ ታሕጓስ ተዳህሊሉ “ደጊም ስልጣን ኣብ ኢደይ” ክብል ዘይምኽኣሉ። እዚ ዘይመበሊኡ ዝተፈላለየ ምኽንያታት ክህልዎ ይኽእል። ሓደ ካብቲ ቀንዲ ምኽንያታት ህዝብና ንብረታዊ ቃልሲ እምበር ንሓርነታዊ ቃልሲ ከነዳልዎ ዘይምብቃዕና እዩ። ድሒሩ ግና እቲ ብኢደ ወነኑ ስልጣን ዝጨበጠ ጉጅለ ኢሳይያስ ቀንዲ ጠንቂ ስቓይ እናኾነ መጺኡ። ህግደፍ ነቲ ዝነበረ ባህሊ ፈጺሙ ክጠፍእን ክድምሰስን ከኣ ድሌቱ ጥራሕ ዘይኮነስ ከም መደብ ክሰርሓሉ ጸኒሑ። ምኽንያቱ ባህሉ ዘጥፈአ ህዝቢ ኣብ ነንሓድሕዱ ምክብባርን ምትእምማንን ኣጥፊኡ ስለ ዝከፋፈል ነቲ ስርዓት ክቃወም ስለዘይበቅዕ።  እዚ ጉጅለ ሎሚ እውን ንዓለምን ህዝቢ ኤርትራን ከታልል ከኣ ‘’ ርብዒ ዘበን መኽተን ልምዓትን  ’’ዝብል ጓንጓ ጭርሖ እናቃለሐ ከም ኣመሉ የደናግር ኣሎ። እነሆ እቲ ህዝቢ ነቲ ‘’ኣበይ ኣሎ ሓውካ፥ ኣበይ ኣላ ሓብትኻ’’ ዝብል ዘቕርቦ ሕቶታት ፈጺሙዘንጊዑ ኣብ ማእከል ጐልጐል ዱድ ይብል ኣሎ።

ስርዓት ኢሳይያስ ንህዝቢ ከደናግሮን ከተስፍዎን እምበር ዋጋ ኣይሃቦን። ብኣንጻሩ ደኣ ነታ ሃገር ኣብ ቊጠባውን ፖለቲካውን ቅልውላው ኣእትዩ ንህዝቢ ዝሓሊ ስርዓት ዘይኮነስ ንህዝቢ ዘጽንት ከምዝኾነ ብተግባር ኣርኣየ። ብሰንኪዚ መንእሰይ ኤርትራ  ኣብ ሃገሩ ቅሳንትን ሰላምን ስኢኑ ካብ ሓዊ ናብ ሲኦል ምእታው ከም ምርጫ ወሲዱ ዓዱ ጠንጢኑ ክስደድ ተገደደ።  እንተኾነ ሃገሩ ጠንጢኑ እንተወጸ’ውን ኣብታ ዝነበረላ ሃገር ከይተረፈ ንጉጅለ ህግደፍ  2% ክኸፍልን፥ ካልእ ዝጠልብዎ ኣገልግሎታት ክፍጽመሎም የገድድዎ። ነዚ ንምትግባር ከኣ እቲ ጉጅለ መንእሰያት ናይ ጣዕሳ ወረቐት ክጽሕፉ ብምግዳድን ካልእ ሕቡእ ሜላታትት ብምጥቃምን ቅሳነት ከሊእዎም ይርከብ።

ኣብ ከምዚ ህሞት ከኣ ነቲ ገባቲ ስርዓት ኣልጊስካ ስልጣን ጨቢጥካ ናብ ህዝቢ ንምርካብ  ብዝተፈላለየ ኣገባብ ዝወዳደቡ ሓይልታት ክህልዉ ናይ ግድን እዩ። ከምዚ ክበሃል እንከሎ ግና ኩሉ ብስም ህዝቢ ዝውደብ ረብሓ ህዝቢ ይሕልው ማለት ከምዘይኮነ ምስትብሃል የድሊ። ከምዚ ስለዝኾነ ከኣ ኣብ መንጎ እቶም ብዝተፈላለየ ኣገባብ ዝተወደቡ ኣካላት ስምምዕን ምትእምማንን ይሰኣን እሞ ኣብ ጸለመን ምትፍናንን ይእቶ። ደንበ ተቓውሞና እውን ንገዛእ ርእሱ ካብ ከምዚ ዓይነት ሽግር ናጻ ኣይኮነን። ምኽንያቱ፡ ሕቶ ዲሞክራሲ፡ ፍትሕን ስልጣንን ብዘተኣማምን ኣገባብ ምምላስ ናይ ህዝቢ ምዃኑን ዘንጊዑ ቃሕ ብዝበሎ ይኸይድ’ሞ ይፈላለን ይበኣስን ስለ ዘሎ። እቲ ፍልልያት ከይኣክል ከኣ  ንመንእሰይ ጉጉይ መንገዲ ንክኸይድ ዝገበሮ ስርዓት ህግደፍ ብቐንዱ ኮይኑ፡ ተቓወምቲ እውን ናብ ጸቢብ ረብሓኦም ዝቕይርዎም ዘለዉ መሲሊዎም፡ መንእሰይ ኣንጻር ፖለቲካዊ ሰልፍታት ከምዘቕንዕ ብምግባር ኣብ ፖለቲካ ጽልኢ ንክሓድሮ ይደፋፍእዎ። እዚ ኣተሓሕዛ’ዚ ድሕሪ ውድቀት እቲ ስርዓት ዝፈጥሮ ሳዕቤን ከም ዝህልዎ ምግንዛብ የድሊ።

እዚ ተግባር መንእሰይ  ግዳይ  ምስኣን ትዕግስትን ስነስርዓትን፡ ክብረት ንኻለኦትን  ኮይኑ ኣብ ጽልእን ነንሓድሕድካ ምክፋእን ምዝላፍን ንክጽመድ ኣገዲድዎም። ካብዚ ሓሊፉ እቶም ንተመኩሮ ሰውራን ባህሊ ኤርትራን፡ ከምኡ እውን ኣብ መንጎ ናጽነታውን ሓርነታውን ቃልሲ ዘሎ ፍልልያት ዘይተገንዘቡ መንእሰያት ካልእ ጸገም እዮም። እዚ ከኣ ነቲ “ንናይ ሓባር ረብሓ ብሓባር” ዝብል ሃናጺ ኣምር ደምሲስዎ፡ እነሆ ህግደፍ ኣብ ጸቢብ ከኹድድን ኣብ ሕሉፍ ክነብርን ህዝቢ ኤርትራ  ከኣ ጓሳ ዘይብሉ ህዝቢ ኮይኑ።

ድራር መንታይ

ድሕረት: ድኽነት: ስደት: ባርነትን መሰል ኣልቦነትን ዓመታት ክምዝነበራ ደምዲሙ

በይ ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብምክንያት 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ሰፍሕን ዕዉትን ሰሚናር ግንቦት 7 (7/5/16) ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካብ ሰዓት 12 ክሳብ ሰዓት 8 ድሕሪ ኣካይዱ።

         እቲ ብምክንያት 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ዝተካየደ ሰሚናር ቀንዲ ዕላምኡ  ነቲ ስርዓት ህግደፍ ብናይ ሐሶት ዳንኬራ ተዓጠቅ ትሸብሸብ ዝብለሉ ዘሎ ናይ ናጽነት ጽንብል ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 25 ናይ ናጽነት ዓመታት ከምቲ ስርዓት ህግደፍ ዝብሎ ኣብ ጎደና ምዕባለ’ዶ ወይስ ከምቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኣብ መንገዲ ጥፍኣት ነዚ ሐቂ’ዚ ዘንጸባርቅ ብመርቶዓታት  ዝተሰነየ ብሙሁራት ኪኢካታትን ካብ ሰሜን ኣሜርካን ኤውሮጳን ዘቅረብዎ ብዙሕ ህዝቢ ዝተሳተፎ ዕውት ሰሚናር ኔሩ።

 እዚ ዕዉትን ኣገዳስን ሰሚናር ከምቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቂሱ ዘሎ ኣቀዲሙ ክግበር ዝተመርጸሉ ምክንያት ነቲ ስርዓት ህግደፍ ብሐሶት ህዝብን ዓለምን ንምድንጋር ናይ ኣታዊታቱ ንምክዕባትን ዝግብሮ ሜላ ንምብዳህን ነቲ ዝዳናገር ዘሎ ህዝቢ እቲ ሐቂ ፈሊጡ ነቲ ስርዓት ዝግብሮ ዘሎ ናይ ሐሶት መናውራ ክቃውመን ካብ ምድግፉ ክቁ ጠብን ክሕግዞ ምእንቲ’ዩ።

    
ትሕዝቶ እቲ ሰሚናር ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ብሉጻት ደቁ ከፊሉ ዘረጋገጾ ነጻነት ፍረጻማ መሪር ቃልሱን ዋጋ መስዋእቲ ብሉጻት ደቁን ሰለዝኾነ ብክብሪ ክዝክሮን ክብዕ ሎን ዘየማትእ እኻ እንትኾነ ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣብ ውሽጢዚ 25 ዓመታት እቶም መብጽዓ ስውእቶም ዝጠለሙ ጭፍራ መራሕቲ ህግደፍ ንኤርትራን ህዝባን ኣብ ዘይወጻእ ዓዘቅቲ ሸሚሞማ እናሃለዉ ኤርትራ ከም ኣብ መንገዲ ግስጋሰን ልምዓትንዘላን ሃገር ጌሮም ንምብዓል ዝዳለዉሉ ዘለዉ ብሩራዊ ኢዮቤል ሐቅነት ዘይብሉ ፈከራ ምኻኑን እቲ ኣብ ባይታ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎ ሐቂ ግን ብኣንጻሩ ሽግር፣ መከራ፣ጥሜትንሕማምን፣ ስደትን ሞትን፣ማእሰርትን ስቃይን ምኻኑ ንምምካት’ዩ።

እቶም ኣብዚ ሰሚናር ወረቃቕቲ ዘቕረቡ ከኣ ኤርትራውያን ሙራትን ኪኢላታትን ኮይኖም ገለ ክፋል ዕድሚኦም እንተ ኣብ ምንግስታዊ ወይ ከኣ ብሕታዊ ትካላት ኤርትራ ብምስራሕ ዘሕለፉ እዮም።

ቁጠባዊን ሰብኣውን ኩንታት ኤርትራ፡ ናጻነት ፕረስን መራኸቡ ብዙሓንን፡ ህሉዊ ኩነታት ተክኖሎጂ ኤርትራ ብመጽር ክበጽሖ ዝኽእል ዝነበሮ ደረጃ፡  ፖሊስታት መሪሕነት ህገድፍን ጽልዊኡ ኣብ ብሂራት ኤርትራ ብፍላይ ከኣ ብሄረ ዓፋር፡ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ፡ ህልዊ ኩነታት ናይቶም ቅድሚ ናጽነት ናብ ሱዳን ዝተሰደዱ ኤርትራውያን፡ ሚለንዮም ደቨሎፕመንት ጎልስን እቶም ኣብቲ ሰሚናር ዝተዘተየሎም ኣርእስታት እዮም ነይሮም።

ኣብ ቁጠባ ጕጅለ ህግደፍ ብዘተኸተሎ ውዱቕ ናይ ንግድን ወፍርን ፖሊሲ፡ ከምኡ ከኣ እቲ ብሰንኪ ድፕልዮማሳዊ ውድቀቱ ክፈትሖ ዘይከኣላ ናይ ዶብ ኩነታት ዘስዓቦ ሓደገኛ ፖለቲካዊ ሃዋሕውን ተደማሚሮም ነቲ ካብ ቱሪዝም፡ ዕደና፡ ናይ ወደብ ኣገልግሎትን፡ መሸጣ ምህርቲ ባሕርን ክርከብ ዝግብኦ ዝነበረ ዓቢ ናይ ቁጠባዊ መኽሰብ ከም ዘይ ተረክበን፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ ቁጠባ ኤርትራ ኣብዚ እዋን ዳርጋ ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ታሕቲ ደረጃ ከምዝርከብ ጭቡጥ ኣብነታት ብምቕራብ ኣረዲኡ። ነዚ መጽናዕቲ ዘቐረበ ኣቶ ሰንጋል ወልደ ትንሳኤ ( ሓው ን ሚንስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ ) እዩ ነይሩ።

ጕጅለ ህግደፍ ብሰንኪ እቲ ዝተኸተሎ ናይ ምልኪ ስርዓት ኣዝዩ ዝጻረር ስለ ዝኾነ ንነጻነት ሓበሬታን፡ መራኻቢ ብዙሓናን፡ ምስኡ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዙ ዝከይድ ናይ ተክኖሎጂ ሓበሬታን እውን ብጽኑዕ ከምዥቆጻጸሮን፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ ሎሚ ኤርትራ ካብተን ብቱሑት ዝርገሐ ሓበሬታ፡ ተክኖሎጅን፡ ናጽነት ፕረሰን ዝጥቀሳ ሃገራት ዓለም ኮይናን፡ እቲ ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ዝብል ቅጽል ለጊብዋ ከምዘሎ ነቲ ጸብጻብ ዝቕረበ ኣቶ ተወልደ እስቲፋሎስ ኣረዲኡ። 

ብዘይካዚ  እቲ  ብመሪሕነት ስርዓት ህግደፍ ብዙሕ ዝዝረበሉ ሚለንዮም ደቨሎፕመንት ጎል እቲ ዝበዝሐ ንዕኡ ዝምልከት ሓቤሪታ ካብቲ ጕጅለ ህግደፍ ዝህቦ ዝብጻብ ዝተወስደ ምኻኑን እዚ ከኣ ብዙሕ ሓቅነት ክምዝጎድሎን እቲ ነቲ ሰሚናር ዝሃበ ኣቶ ሳሚኤል ብሰፊሕ ኣረዲኡ።

ደቀንስትዮ ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተገዲደን ኣብ ኣባልት ሰረዊት ስለ ዝምደባ ብዘይ ድለተንን፡ ብሓይሊ ከም ዝድፈራን ካብቲ ኣብ ኣገልግሎት ብምኻድ ክወርደን ዝኽእል በደላት ንኽናገፋ ብዘይ ፍትወተን ኣብ ንኡስ ዕድሚን ይምርዓዋን  ወይ ውን ናብ ስደት የምርሓ ምህላወንን ነቲ ጸብጸብ ዘቕረበት ወ/ሮ ኤልሳ ካብ ኣትላንታ እረዲኣ።

ጕጅለ ህግደፍ ንባህልን ልምንድን ብሄራት ኤርትራ ግዲ ዘይህብ ኣብ ርእሲ ምኾኑ፡ ነቶም ኣብ ብልምዳውን ባህላውን ምሕደራ ዝመሓደሩ ቢሄራት ኤርትራ ብኣስገዳድን ሓይሊ ብረትን ኣብቲ ናቱ ምስመር ከምዘእትዎምን ብሂረ ዓፋር ከኣ ናይዚ ሓደ ኣብነት ብኾኑን፡ ብስንኪ እዚ ከኣ ኣብ ደገ ዝርከቡ ተወልድቲ ብሄረ ዓፋር ናይ ገዛእ ርእሶም ምሕደራ ክህልውምን ፡ እዚ ክሳብ ዝተሓለወሎም ከኣ ኣብ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ መሰላት ቤሂራት እተኽብር ሓንቲ ኤርትራ ሓቢሮም ንኽነብሩ ጸገም ከምዘይብሎም ነቲ ጸብጽብ ዘቕረበ ኣቶ ኣሕመድ ሞሓመድ ካብ ካናዳ ኣብ መደርኡ ኣረጋጊጹ ።  

ሱዳን ንቶም ሎሚ ድሕሪ ናጽነት ብስነኪ ዓመጽን ውዱቕ ምሕደራን ስርዓት ህግደፍ ዝስደዱ ዘለዎ መብዛሕቲኦም መንእሰያት ዝኾኑ ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮነት ፡ ነቶም ኣብ ሱሳታት ብሰንኪ መግዛእቲ ህይለስለሴን ደርግን ዝተሰደዱ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ሱዳን ንወለዶታት ዝሰረቱ ኤርትራውያን እውን እትእንግድ ጎረቤት ሃገር  እያ። እዞም  ኣብ ምዓስከራት ዝነብሩ ኤርትራውያን ቀረብ ዝስተ ማይ፡ ሕክምና፡ ትምህርትን ኣብ ዘይብሉ ኣዝዩ ሕሱም ሂወት ከምዝነብሩ ብሰፊሕ ዘገለጸት መንእሰይ ሳብሬና ኣማን (ካብ ሎስ ኣንጀለስ) ምስ ኣቦኣ ጀሚል ኣማን (ካብ ከባቢ ዋሺንግቶን ዲሲ)፡ ኩሉ ኤርትራዊ ዓቕሙ ብምውህሃድ ንኹነታት ሂወት እዞም ስደተኛንታት ንምምሕያሽ ክሰርሕ ኣዘካኪሮም። መንእሰይ ሳብሬና ነቲ ተዓዚባቶ ዝመጸት ኣስካሕካሒ ሂወት ኤርትራውያን ኣብ ሱዳን ኣብ ዶኪመንታሬ ፊልም ጌራ ንምቕራብ ኣብምድላው ትርከብ:: 

እዚ ሰሚናር በቲ ዘቕረቦ ትሕዝቶ፡ ነቲ ሰሚናር ንምክያድ ዝተጠቅመሉ ቴክኖሎጅን፡ ብዙሑነት ናይቶም ነቲ ሰሚናር ዘካየዱ ኤርትራውያን ኪኢላታትን ኣዝዩ ፍሉይ ምንባሩ፡ ብዙሓት ተሳተፍቲ ናይቲ ሰሚናር ይገልጹ። ከምዚ ዝዓይነቱ ሰሚናራት ብድሕሪ ሕጂ ንኽካየድ ከኣ ኣዘኻኺሮም።

ነቲ ዝነበረ ሰሚናር ንምክትታል ኣብዘን ዝስዐባ ሊንክስ (ጥብቆ) ተወከሱ:       
Afar people suffering by Ahmed Mohamed (ጉዳይ ደቂ ዓፋር ዘሕለፍዎ ዘለዉ መከራን ድሌታቶምን ብ ኣሕመድ ሞሃመድ ካብ ካናዳ):   https://youtu.be/QPDn7VJKq_A
Women's rights by Elsa Mesfin (አዋናዊ ሽግራት ኣብ መሰል ደቂ ኣንስትዮ- ኤልሳ መስፍን): 
https://www.youtube.com/watch?v=pUCZFba2OMI&feature=youtu.be
ICT by Tewolde Stefanos (ዘመናዊ መራኸቢታትን ሓበሬታን ብ ተወልደ ስቲፋኖስ) 
https://youtu.be/34cXXYJwWRs
Eritrean Refugees in Eastern Sudan by Sabrina and Jamil (ሃለዋት ስደተኛታት ምብራቓዊ ሱዳን ሳብሪና ጀሚልን ጀሚል ኣማን): https://youtu.be/J7loNq-eExI
Mass Media and Mellinium development goals by Samuel N. (መራኸቢ-ብዙሃን: ሚለንየም ዲቨሎፕምነት ሸቶን ብሳሙኤል): https://youtu.be/vTLHS7whiX8
Eritrean Economy by Sengal Woldetensae (ውድዓዊ ገምጋም- ግስጋሴ ቁጠባ ኤርትራ ብሰንጋል ዎልደትንሳኤ
https://www.youtube.com/watch?v=e9q6uHLc_i4&feature=youtu.be

      ኣቅድም ኣቢሉ’ውን በይ-ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ "ስደተኛታት ፡ ፍልሰት ኤርትራውያን" ("Refugees: The Eritrean Exodus") ዝብል ዶኪመንታሬ ፊልም ብህቡብ ኣመሪካዊ ዳህሳሲ ክሪስ ኮተር ብምርምርን ሞያውነትን ዝተዳለወ ስነዳ ፊልም ብዕለት 28/4/2016 ብዓወት ዛዚምዋ:: እዚ መደብ ካብ ኣመሓዳሪት ከተማ ሪችመንድ፡ ቤት ጽሕፈት ኣመሓዳሪት ከተም ኦክላንድ፡ ሓለፍቲን ሰራሕተጛታትን ዘይመንግስታውያን ማሕበራትን ኣለይቲ ስደተኛታቶምን ክሳብ ውልቃውያን ተጣበቕቲ መሰል ደቂ ሰባት ብሃንቀውታ ዝተጸበይዋ ፊልም እዩ ኔሩ። ኤርትራውያን ብሰንኪ ሕሱም ምሕደራ ሃገሮም ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ስደተኛታት ቦታ ዘሕልፍዎ ዘለዉ ግፍዕን ሐሰረ መከራን ዘሪኢ ንኩሉቲ ተሳታፋይ ልቡ ዝተንከፈ ኣብ ከተማ ኦክላንድ  ዕዉት ስራሕ ኣካይዱ ኔሩ’ዩ።

 
  ከም መቀጸልታ ናይ ብሩራዊ ኢዮበል ዝኽሪ ነቲ ጎብለል ኤርትራዊ ስነጥበባዊ ዮውሃነስ ትካቦ (ወዲ ትካቦ) ምስ ውሃ ዘበሉ ኣጀብቱ ን ምያዝይ 29 ኣብ ኦክላንድ ናይ ምሸታዊ ትልሂት ኣዳልዩ ከም ዘሎ ንሕብር::

ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ቤይ ኤርያ (Bay Area Eritreans for Democratic Change- BAEDC)
ካሊፎርንያ - ሰሜን ኣመሪካ - This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ዝኽሪ መበል 25 እዮብያላዊ ዓመት ናጽነት ኤርትራ

ዓመታት ጥልመትን መርገጽትን እናዘከርና!

--------------------------------------------------------------------

በቲ ካልእ መዳይ ከኣ ቃልሲ፡ ሰረቱ ወጽዓ ዘበገሶ ኮይኑ ሞራልን ፍናንን ድማ ሕላገቱ እዩ፡ ክንዲ ዝኾነ ብስፖርታዊ ንጥፈታት ተሰንዩ፡ ብህቡባት መንእሰያት ስነጥበባውያን ደለይቲ ፍትሒ ወኒ ቃልስና ፍናን ክሰንቕ መርሓባ ንብለኩም።

ዕለት 28 ግንቦት - ኣብ ስቶክሆልም

ኤግቢ ፎልከትስ ፓርክ - ቴንስታ

28 May Eggeby Folkets Park

Hour: 19:00 -

ብድሓን ምጹ ፡

ደለይቲፍትሒኣብከተማስቶክሆልም - ስዊደን

ስለያ መተካእታ ዘይብሉ ትካላዊ መሳርሒ ናይ ዝኾነት ሃገር ወይ ፖለቲካዊ ማሕበር እዩ። ካብ ዝዓበያን ዝሰልጠናን ሃገራት ጀሚርካ ክሳብ ዝነኣሻ ሃገራት ይኹና ፓርትታት ንስለያ ከም ቀንዲ ቅዲ እስትራተጂ ዓወተን እየን ዝቆጽረኦ። ብርግጽ ከኣ ብዘይ ብሉጽ ስለያዊ ስርሓት ዝዕወት ፖለቲካ ወይ’ውን ውግእ የለን።

ኣብ ድሮ 25 ዓመት ጽንብል ናጽነትና፡ ምልስ ኢልና ጥዕና ህይወት ተቃውሞን ሃገርናን ምፍታሽ ኣድላዪ እዩ በሃላይ እየ። ኣብ ሓደ ርትዓዊ ገምጋም ንምብጻሕ እምበኣር ገለ መሰረታውን ሕቶታት ምልዓል ኣድድላዪ ይኸውን።

1.     ስለምንታይ እዩ ወግሐ ጸብሐ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ምፍንጫላት ዝርኤ?

2.    ስለምንታይ እዮም ብዙሓት ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ መሪሕነት ህግደፍ ዝነበሩ ንስርዓት ህግደፍ ምስ ገደፉ ኣብ ክንዲ መሪሕ ዝኾኑ ከም ሰገን ርእሶም ኣብ ሕጻ ዝደፍኑ?

ህግደፍ መን’ዩ ስንቂ ኣስኒቅዎ ብዘየገድሽ እግሪ ካብ ዝተክል ኣትሒዙ ብስለያ ዝዓኮኸ ፖለቲካዊ ውድብ እዩ። ናይ ስለያ መርበቡ ኣብ ውሽጢ ትካላቱ ጥራሕዘይኮነስ ኣብ ኤርትራዊ ዝርከበሎም ሃገራት ከይተረፈ ዘርኡ እናጸፈየ እዩ መጺኡ። እሞ ተቃውሞ ኤርትራ ደኣ ካብ ምንጽልላው ህግደፍ ብዩን ድዩ?

ምፍንጫላት ኣብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓድሽ’ኳ እንተዘይኮነ፡ ድሕሪ 2000 ዓ.ም. ዝተራእየ ምፍንጫላት ግና ብዘይምግናን መዐቀኒ ዘይብሉ ፖለቲካዊ ትርጉሙ ዝስሓተ እዩ። ፖለቲካውያን ውድባት በሃልቲ ብዓቐን ካብ ሰላሳታት ዝበዝሓ ኮይነን ብዓይነት ግን ካብ አርባዕተ ኣይበዝሓን እየን። ፖለቲካዊ ኣምረን ኣብ ጕጅላዊ ጥቅሚ ተኸሊሉ፡ ምድሓን ህዝብን ሃገርን ብጭራሽ ተረሲዑ።

ሐቢርካ  ዘይምስራሕን ምፍንጫልን ኣብ ፖለቲካውያን ውድባት ጥራሕ ኣይተወሰነን። እቲ ወራስ ስልጣንን ወናኒ ሓድሽ ሓሳብን ኢልካ ተስፋ እተንብረሉ መንእሰይ ሎሚ ዝኸፍኤ ሰሊም ናይ ምፍንጫል ጥሒሉ ይርከብ። ብኻልእ ሽነኽ ከኣ ኣብ መንጎ ሚድያ ኢና በሃልቲ መዓት ምትፍናንን ናይ ብርዒ ኵናትን ይርኤ። እቲ ዘሕዝን ግና ኣብ መንጎ መስል ሰብ ተጣበቅቲ ኢና በሃልቲ ማሕበራት ኣብ ሕድሕድ ምክሳስን ምውንጃልን ክትርኢ እዩ። ምስ በዝሐን መትሓዚ ምስተሳእኖን ግና እዝስ መንቀሊኡ ካበ’ዩ ኢልካ ክትሓትት እዋናዊ እዩ።

ድሕሪ ናይ 2001 ተራእዮ፡ ምእሳር ላዕለዎት ሰበ-ስልጣንን ምዕጻው ነጻ ጋዜጣን፡ ብዙሓት ነባራት ተጋደልቲ ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ ኮይኖም ከገልግሉ ዝጸንሑ ናብ ደንበ ተቃውሞ ምውሓዞም ዝዝከር እዩ። ደንበ ተቃውሞን ህዝቢ ኤርትራን ብሓፈሽኡ፡ ነዚ ተራእዮ’ዚ ምርኩስ ብምግባር ኣብ ላዕለዎት ሓለፍቲ ነበር ዓቢ ትጽቢት ኣሕደረ። እቲ ትጽቢት ከኣ “መንገዲ ምስ ወዲ ዓዲ ከምዝበሃል” ንህግደፍ ስለዝፈልጥዎ፡ ኣብ ምስዓሩ ዓቢ ተራ ክጻወቱ እዮም ዝብል ከቢድ እምንቶ እዩ። ዘይሻራዊ ገምጋም ምስእንገብር ግና፡ መብዛሕትኦም ነባራት ተጋደልትን ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን ህግደፍን ብኣንጻሩ ካብ ሓላፍነት ክስሕቡን ተግባረ-ኣልቦን ኮይኖም ተሪፎም። እዝስ ናይ ኣጋጣሚ ድዩስ ወይሲ “እዛ ብርኩታ እምኒ ኣላታ” ከይከውን እቲ ነገሩ። ተዛማዲ ሕቶ ኣልዒልካ መልሲ ምንዳይ ባህሪያዊ እዩ።

ውድብ ህዝባዊ ግንባር (ህ.ግ) ሕጂ ከኣ ህግደፍ ብምልመላ ስለያ ስርሓቱ ዝምካሕ እዪ። ኢድ ህ.ግ/ህግደፍ ነዊሕ እዩ ዝብል ዑብታ ጦቋ ኣሎዎ ድዩ? ኣብ ዘለኹም ኣሊኹም ንጕዳይኩም ኢድና  ከነእትወሉ ኢናዶ የስምዕ። ምልመላ ስለያ ብብዙሕ መልክዕ እዩ ዝመጽእ። እቲ ዝዓብለለን ኣስዳዕን ግና ብመልክዕ ገንዘብ እዩ ዝመጽእ። ገንዘብ ከሎ መንገዲ ስማይ ኣሎ ከምዝበሃል፡ ናይ ብሓቂ ከኣ ገንዘብ ሓያል እዩ። ዑሱባት ንህዝብን ሃገርን ከዲዖም ንጥቅሞም ይእልሹ።  ኣብ መላእ ዓለም ገንዘብ ዘይተሓወሶ ስለያ ተዓዊቱ ኣይፈልጥን እዩ።

ወግሔ ጸብሔ እንድሕር ምብትታን ኣብ መንጎ ተቃወምቲ ውድባትን ኣካላትን (ደለይቲ ፍትሒ) ክርኤ ኮይኑ ኢድ ጸላኢ ጥራሕ እዩ ክሕመ ዝኽእል። ቆርበት በጊዕ ዝተኸድኑ ተዃሉ ምፍታሽ ኣድላዪ እዩ። ኣነ ደጋፊ ህግደፍ እየ ኢሉ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝመጽእ ኣይክህሉን እዩ። ዑሱብ ፡ ካብ ጳጳስ ንላዕሊ ካቶሊክ ምዃን ከምዝበሃል፡ ዝልዓለ ተቋዋማይ ክኸውን እዩ ክፍትን።

 ኣብዚ ግዜ’ዚ ሃገር እናዓነወት እንከላ፡ ህዝቢ ኤርትራ ከኣ እናሃለቀ እንከሎ ወሰንካ ሒዝካ ኣዒንትኻ ዓሚትካ ከምዘይናትካ ኣእዳውካ ኣጣሚርካ ክትፍረጅ ምስእንታይ ይቍጸር። ወይ ምሳና ወይ ምስ ጸላኢና ከምዝበሃል፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንምድሓን ኩሉ ደላይ ፍትሒ ጕልበቱ ከይሓብኤ ክውፈ ይግባእ። ካብዚ ዕድመ’ዚ እግሩ ክስሕብ ዝርኤ ግና ብመደብ ይኹን ብዘይ መደብ ንመስመር ጸላኢ ይድግፍ ምህላዉ ብሩህ እዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ንመጀመሪያ ግዜ ኣብ ታሪኹ ንርብዒ ክፍለ ዘመን ዝኣክል ኣብ ባርነት ኣሕሊፍዎ። ብሓድነት እምቢ ንባርነት ኢሉ እንተዘይተንሲኡ፡ ገና ኣብ ባርነት ክነብር እዩ። ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኤርትራዊ ንጽላሎት ህግደፍ ከለሊ ክበቅዕ ኣለዎ። ብሕልፊ ኣብ ተጀሚሩ ዘሎ ናይ ናይሮቢ ምግባእ ጽላሎት ህግደፍ ከይሰልኩ ናይ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ምስትብሃል ከድሊ እዩ።

ዝኽሪ መበል 25 መዓልቲ ናጽነት ንጓይላን ዳንኬራን ዘይኮነስ ንድሌትን ሕልምን በጃ ዝሓለፉ ማሕላና እንሓድሰላ መዓልቲ ክትከውን ይግባእ። ጓይላን ዳንኬራን ንህግደፍ ገዲፎም ደለይቲ ፍትሒ ብሓድነት ንጽላሎቱ ኣምኪኖም ከመይ ካብ ስሩ ሞቅሚቍኳ ትቀብሮ ኣብ ዝብል ውጥን ክዛተዩ ኣለዎም።

ዮሃና ንህዝብኢ ኤርትራ 

ኣማን ተኽላይ 

ህዝቢ ኤርትራ እቲ ኩሉ መከራ፡ ግፍዕን ኣደራዕን ተጻዊሩ፡ ተኸታተልቲ መግዛእታዊ ስርዓታት በዲሁ ሃገራዊ መንነቱን ክብሩን ኣዕቊቡ እዩ። ነዛ ድሕሪ ነዊሕ ዓመታት ዝረኸባ ሃገር ከኣ ከም ብሌን ዓይኑ ክሕልዋን ክከላኸለላን ናይ ግድን እዩ።

ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ግና፡ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ነቲ ናይ 30 ዓመታት ዝደመዮን ዝኸፈሎ ክቡር ዋጋን ኣስተርሕዩ ከስተማቕሮ ኣይከኣለን። ካብ መግዛእታዊ ሓዊ ወጺኡ ኣብ ዲክታቶርያዊ ሲኦል ተሸኺሉ ብኣደዳ ጥሜት፥ ድኽነትን፥ ሕገ-ኣልቦነትን ይልብለብ ኣሎ። እዚ ኩሉ ዓደራዕ ዝወርዶ ዘሎ ብደቂ ሃገር ምዃኑ ከኣ፡ እታ ብኽንደይ መስገደላት ሓለፉ ዘረጋገጻ ናጽነት ተመሊሳ ካብ ኢዱ ከይትሞልቆ ከኣ ተዓጊሱ ይርከብ። እወ! ህዝቢ ኤርትራ ነታ ተቓሊሱ ዘምጽኣ ናጽነት ኣብ ትሕቲ ዝኾነ ይኹን ጽንኩር ኩነታት ዓመት መጸት ከብዕላን ክዝክራን ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ እቶም ምእንቲ ናጽነት ክብሉ በጃ ዝሓለፉ ደቁ ክዝክሮምን ከመስግኖምን፡ ነታ መደበስታኦም ዝኾነት ናጽነት ከኽብሩ ንቡር እዩ። ክብሪ ናጽነት ብዝኾነ መዕቀኒ ክልካዕ ኣንከሎ ልዑል ስለ ዝኾነ ኤርትራውያን ከብዕልዋን ግቡእን ናይ ግድንን እዩ።

ሎሚ ሎሚ ነዚ ክቡር ዋጋ ዝተኸፍሎ ናጽነት ዝለበሰት ሃገር ናጻ ኣይኮነትን፡ እንታይ ደኣ ኣብ ባርነት እያ ዘላ እናበሉ፥ ግደ ሓፋሽ ህዝቢ ዘንጊዖምን ጠምዚዞምን፡ ብኢሰይያስ ከም ዝመጸትን ናይ ኢሳያስ ከምዝኾነትን ኣምሲሎም ዝመዝኑ ወገናት ይቀላቐሉ ኣለዉ። ናጽነትና ምስቲ ቅኑዕ ዲሞክራሲያዊ ምሕደራ ኣልቦ ዝኾነ ምልካዊ ስርዓት ምትካሉ ኣዛሚዶም፡ ብደም ደቅና፡ ኣሓትና፡ ኣሕዋትና፡ ኣቦታትናን ኣደታትናን ዝተረኽበት ክነሳ “ኣይናትናን እያ” ዝብሉ ተዳፈርቲ ወገናት’ውን ይቀላቐሉ ኣለዉ። ካብዚ ሓሊፉ እታ ፈቲና ጸሊእና ኤርትራ ኣብ ዓለምለኻዊ መድረኻት ትልለየላ ዘላ ባንደራ፡ ናይ ኢሳይያስ እምበር ናትና ኣይኮነትን ብምባል ኣብ ዘይተደልየ ህውተታን ፍልልያትን ንምእታው ዝግበር ፈተነ ሽርሒ ምዃኑ ህዝብና ክርዳእ የድሊ።

እምበኣር ንናጽነት ከም ባርነት ካብ ቆጸርዎ፡ ጸገምና ኣብ ክንዲ ምልካዊ ስርዓት ዝኸውን እቲ ናጻ ምውጻእና’ዩ ይብሉ ምህላዎምዶ ዘንጊዐምዎ ይኾኑ? ናብቲ ቅድሚ ናጽነት ዝነበርናዮ መግዛእታዊ ኩነት ንመለስ ማለቶም ምዃኑኸ የስተብህሉሉዶ ይህልዉ።? ከም ዝመስለኒ ከምቲ ‘’በዕራይሲ ዝበልዖ ሳዕሪ’ምበር፡ ዝጽበዮ ገድል ኣይርእዮን’’ ዝበሃል እዚ ኹሉ ንኢሳይያስን ሰዓብቱን ስለ ዝጸላእካ ንናጽነት ክትሕሰም ማለት ናብታ ምስ ኢትዮጵያ ዝነበርናያ ኩነታት ንመለስ ይብሉና ኣለዉ’ምበር ንናጽነት ተሓሲሞም ደኣ ነየነይቲ ሃገር እዮም ዲሞክራስን ፍትሕን ከልብስዋ ዝሓስቡ ዘለዉ?

ስለዚ ነቲ ብሳላ ዝተስርሐ ቅያ፡ ዝተመዝገበ ናጽነትን ሓድነትን ክንዕቅብ ዘኽኣለና ታሪኽ ኣፍሪስካ ካልእ ታሪኽ ክስራሕ ከምዘይከኣል ክርድኡ ይግባእ። ናጽነት ብቃልስና ምምጻኣ ዲዩ ከይንሓብር፡ ከይንሰምርን ከይንቀራረብን ገይሩና ዘሎ? እቲ ናጽነት ድዩ’ኸ ነዚ መላኺ ስርዓት ተቃሊስና ከይነወግዶ ዓንቂጹና ዘሎ? ወይ እቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት እዩ ጸገምና? ክርድኡ ዘይምኽኣሎም ዘገርም እዩ። ሽግርና እምበኣር፡ ንናጽነት ምኽባርን ዝኽርታቱ ምብዓልን ዘይኮነ፡ ህላዌ መላኺ ስርዓትን ድሑር፡ ዘይምዕቡልን ዝንቡዕን ኣተሓሳስባኡን እዩ። ደሓር ከኣ ሓደሓደ ወገናት እቲ ኣብ መንጎ ናጽነትን ሓርነትን ዘሎ ፍልልይ ኣዳቒቖም ከይፈለጡ ብሃውሪ ኣፍራሲ ተራ ይጻወቱ ኣለዉ።

እዞም ወገናት ዝተጸንዐ ዘረባ ዝዛረቡ ዘለዉ መሲልዎም፡ ኣፎም ዝሃቦም ዘይጽጹይ ቃላት ብምጥቃም፥ ንናጽነት ከነውሩ ኣንከለዉ፡ ንህዝቢ ዝድብሱ ዘለው ይመስሎም ይኸውን። “ናጽነትና ኣይናኣምነሉን” ኢና ክብሉና ከለዉኸ ነቲ ትማሊ ብረፈረንዱም ወይ ህዝባዊ ወኸሳ ኣቢልና ዘረጋገጽናዮ ልኡላውነት’ኮ እዮም ኣሉ ንምባል ዝመጣጠሩ ዘለዉ። ሳዕቤን ናይ ከምዚ ዝዓይነቱ ግጉይ ወስታታትከ ጽባሕ ንግሆ ኣብ ምንታይ ገደል ከእትወና ከምዝኽእል ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን።

ሎሚ ንሕና ነቒሕና ኢልና፡ እሞ ብሱል ፖለቲካዊ ኣፍልጦ ዘይብልካ፡ ምሁራትን ተመራመርትን መሲልካ ክትቀርብ ምፍታን ክሳብ ከንደይ ኣብ ሕማቕ ኩነታት ከም ዘለና ዘርኢ እዩ። ስለዚ በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ብምኽንያት 24 ጉንበት 2016 ናብ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ዮውሃና መልእኽቲ ነተሓላልፍ። ንኹሎም ኤርትራውያን ሰማእታት ከኣ ዘለኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ይብጸሓዮም።

ድራር መንታይ

ባዕዳዊ ገዛኢ ክብሃል እንከሎ ካብ ድገ ዝመጸ ፖሊቲካዊ ሓይሊ ኮይኑ፡ ነቶም ደቂ ሃገር እናኣሰረን እናቐተለን ነቲ ጸጋታት ሃገር እናመዝመዘ ክነብር ዝደሊ ሓይሊ እዩ። ኣብ ኤርትራ ዝተፈላለዩ ባዕዳውያን ገዛእቲ ተቐልቂሎም ነይሮም እዮም ።እንተኾነ እቲ ብዝያዳ ዝፍለጥ መግዛእቲ ጣልያን እዩ። ጣልያን ፍሪያምን ዝበለጸን መሬት ኤርትራ ንዜጋታቱ እናዓደለ ፣ ንኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ወተሃደራዊ ወራራት ኪኲናት ሶማል፡ ሊብያን ኢትዮጵያን እናለኣኸ ፣ንህዝብና ዘሳቐየን ዝቐተለን ባዕዳዊ ገዛኢ ነይሩ።ጉጅለ ህግደፍ ከኣ ንኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኩናት ሓኒሽ፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ፡ ሶማልን ኮንጎን ሕጂ ድማ ባሕሪ ስጊሩ ናብ ኲናት ሕድሕድ የመን መንእሰያትና ክስውኡን ክስንክሉን እዩ ዝገብር ዘሎ። እዚ ተግባራት እዚ ብኽመይ ካብ ናይ ባዕዳውያን ገዛእቲ ፈሊና ክንርእዮን ንኽእል ?

ጣልያን ኣብ ኤርትራ ክነብር ዝብል እምነት ስለ ዝነበሮ፡ ንከተማ ኣስመራ ተምሳል ሮማ ገይሩ ክሃንጻ ተራእዩ። እንግሊዝ ከኣ ካብ ኤርትራ ክወጽእ ምዃኑ ምስ ፈለጠ፣ ንብረት ህዝቢ ኤርትራ ክዘምትን ክሸይጥን ህንጻታት ክዕኑን ከፍርስን ተራእዩ ። ክነብር ዝብል ሕማቕ እናሰርሐ ጽቡቕ እውን ይሰርሕ እዩ ።ክኸይድ ምኳኑ ዝፈልጥ ግን ኣጥፊእኻ ምጥፋእ እዩ ዝመርጽ። ህግደፍ ከኣ ኣጥፊእኻ ምጥፋእ ዝመረጸ ጉጅለ እዩ ።

ኢሳያስ ኣፈወቂ ንሜዳ ኤርትራ ክውጽእ እንከሎ፣ታሪኽ ከም ዝሕብሮ ኩነታት ምዕብልና ኤርትራ ሚእቲ ካብ ሚእቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ዝነበሮኦ ዝሓሽን ዝበለጸን ነይሩ ። ኤርትራ እታ ቀዳመይቲ ሃገር ድሕሪ ደቡብ ኣፍሪቃ ቅዋም ዝነበራ ሃገር ነይራ። እሞ ኣብቲ ግዜ እቲ ኢሳያስ ኣፈውርቂ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሓሊዮት ሓዲሩዎ ንዝሓሸ መሰላትን ሞዕባለን ከምጽእ ክጋደል ዝተሰለፈ ሰብ ካብ ነበረ፤ ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ዝነበሮ ናይቲ ግዜ እቲ መነባብሮ ኣብ ዝኸፍአ ህልቀትን ምርሳይ ንብረቱ፡ ደቁን ሰብኣዊ መሰላቱን ዝዓለመ ፖሊሲ ሓንጺጹ ከጽንቶ ዝመረጸሉ ምኽንያት ፣ እንታይ ስለ ዝኾነ እዩ ?

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ቓልሲ ኤርትራ ክስለፍ እንከሎ፣ ናይ ነዊሕ ጉዑዞ እተጸንዐ ፖለቲካዊ መደብ ሓንጺጹ ከተግብሮ ቆሪጹ ዝተበገሰ ሰብ ነይሩ። ስለዚ እቶም ዝበዝሑ ተጋደልቲ ሃገራዊ ናጽነት ከምጽኡ ንመስዋእትነት ድሉዋት ክኾኑ እንከለዉ ፣ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን መልእኽቱ ፈጺሙ ክምለስ ዘተኣማምኖ ዱልዱል ሓይሊ ኣብ ድሕሪኡ ስለ ዘቐመጠ ኣብ ልዕሊ ተጋደልቲ በብዓይነቱ ገበናት ክፍጽም ሓጊዙዎ እዩ። ኮ/ል ፍስሃ ደስታ ኣብዚ ሕጂ ዝደረሶ መጽሓፍ “ ኢሳያስ ኣፈውርቂ እቲ ብማእከልነት ተስፋሚካል ጆርጆ (ህግደፍ ድሕሪ ናጻነት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያል) ኣብ ቓኛው ዝተሳተፎ ኣኼባ ነቲ ዝፈረሰ ፈደረሸን ክመልስ እምበር ንናጽነት ኤርትራ ከምዘይኮነ ነቶም ኣሜሪካውያን ቃል ከምዝኣተወሎም ” ክብል ይገልጽ። እቲ ርክብ ናይ ልዑል ኣስራተ ካሳ ቡራኼን ኣፍልጦን ከምዝነብሮ እውን ይገልጽ ። ብተወሳኪ ኮ/ል ፍስሃ ደስታ ኣብ ቅድሚ ምጅማር ወራር ቀይሕ ኮኸብ ኩሉ ምድላዋት ምስ ተወደአ፣ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብሚኒስተር ዶ/ር ሳሊም ኣሕመድ ሳሊም ናይ ታንዛንያ ኣቢሉ ምስ ደርጊ ክዓርቆ ከምዝሓተተን፡ እንተኾነ መንግስቱ “ውንበዴ ኢዱ ክህብን ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያ ክሕወስን እንተዘይኮይኑ ዝኾነ ነገር ከምዘይቅበል ኣቕቢጹ” ይብል ። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፤ እንደገና ኢሳይስ ኣፈውርቂ ምስቶም ብ1989 ንመንግስቱ ክግምጥሉ ዝተላዕሉ ጀነራላት (መርዕድ ንጉሰን ፈንታ በላይን) ቀንዲ ተሓባባሪ ከምዝነበረ ንጉዳይ ኤርትራ ብዘይ ቅድመ ኩነት፣ ኣብ ጣውላ ምስኦም ኮፍ ኢሉ ክፈትሖ ድልውነቱ ኣረጋጊጽሎም ነይሩ ይብል ።ንክልተ ሰሙን ተኹሲ ደው ክብል እውን ኣዊጁ ነበረ። ኣብዚ ተበግሶ እዚ ወያኔ እምቢ ከምዝበሉ ይገልጽ ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ሜዳ ምስ ወጸ ምቹእ ባይታ ጸኒሕዎ እዩ። እቲ ብበዓል ወልዳይ ካሕሳይን ብጾቱን ኣብ ኤትዮጵያ ኢድ ምሃብ ተረቢሹ ዝጸንሔ መሪሕነት ተሓኤ፣ ኣቶ ኢሳያስ ምስ መጸ ከም መፍትሒ ናይቲ ሽግር ብዙሕ ከይጸንሐ ሓደ ምሁርን ከበሳውን ተረኺቡ ተባሂሉ ንቻይና ተላእከ ። እዚ ዕድል እዚ ንኣቶ ኢሳያስ ኣፈውርቂ መደባቱ ከማዕብል ዕድል ከፊቱሉ እዩ ። እቲ ጀብሃ ክትሓቅቕ እያ ዝብል ትንቢቱ ብዘይ ምክንያት ኣይነበረን። ኣብቲ ኣብ ቓኘው ዝተገብረ ርክብ ጀብሃ ከም ናይ ኣስላም ተሓላቒት ተወሲዳ ጽልዋ ምስልምና ንኣሜሪካን ኢትዮጵያን ስለ ዘስገአን ኢሳያስ ኣፈወቂ ከምተልእኮ ብጀብሃ ክጅምር ሌነይሩዎ። ስለዚ ከምቲ እዞም ላዕለዎት ኢትዮጵያውያን ሓለፊቲ ዝገልጽዎ ዘለዉ፤ ሕልምን ድሌትን ኢሳያሳ ኣፈወቂ ናጽነት ኤርትራ ከምዘይነበረ እቲ ኩሉ ምስጢራት ሕጂ ብዝያዳ እናበርሀ መጺኡ ኣሎ ።ኢሳያስ ኣፈወርቂ እቲ ድልየትን ባህግን ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት ስለ ዝበርትዖ እምበር ኩሉ ግዜ መንነቱ ኣይገደፈን። ኢሳያስ ሕልሙን ድሌቱን ፍሉይ ስለ ዝነበረ፡ ንኹሉ ጻዕርታት ዕርቅን ዘተን ክነጽግን ክሕሰምን ጸኒሑ፣ መሻርኽቱ ዝነበሩ ህዝባዊ ሓይልት፤ ናይ ወጻኢ፣ ሓይሉ ምስ ኣደልደለ ጠሊሙ፣ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ንወያኔ ዓዲሙ ኣብ ኹናት ሕድሕድ ኣሳቲፉ ። ድሕሪ ናጽነት ከኣ ኣብ 1991 ሓደ ውድብ ህግ እንተዝይኮይኑ ብዙሕነት ከምዘይቅበል ኣዊጁ እዩ። ካብዚ ጉዑዞ እዚ እንመሃሮ ነገር እንተሎ ፣ ምልኪ ጥራሕ ዘይኮነ ፣ ቀጻልነት መግዛእቲ እውን ዝኣመተ እዩ። ሃገራዊ ኣገልግሎት ንሰላምን ጸጥታን ሃገር ዝድለ’ኳ እንተኾነ ፣ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን ስልጣኑ ንደቡብ ክስፍሕን ናጻ ጉልበት መንእሰያት ክምዝምዝን ክጥቀመሉ መስሪቱዎ ።

ኣብዘን 50 ናይ ስልጣን ዓመታቱ፣ እንታይ ከም ዝፈጸመ እክብ ድምር ኣቢልና እንተ መዘንናዮ ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተወጢሑ እናቐተለን እናዓመጸን ነታ ካብ ልቡ ዝነቐለላ ዕላማ ምውራስ ስልጣን ዓባይ ሃገር ከረጋግጽ ይቓለስ ኣሎ። ኣብ ኮንፈረንስ ኣዲስ 1991 ሓደ ኢትዮጵያዊ ደጀዝማች ካብ ኤርትራ ትፍለ ንስኻ ናይ ኢትዮጵያ መራሒ ዘይትኸውን ክብልዎ እንከለው ኣብ ገጹ ዝተወለዐ ብርሃን ካሊእ እዩ ነይሩ ። እንተኾነ ወያነ እንከለዉ’ሞ ኣበይ ክረኽቦ። ስለዚ እዩ ንኹሉ ሽግራቱ ኣብ ክሳድ ወያነ ጠምጢሙ ወግሐ ጸብሐ ወያነ እንዳበለ ክጻረፍ ዝውዕልን ዝሓድርን ዘሎ። ሓደሓደ ኤርትራውያን ናይ ፖለቲካ ተንተንቲ ክገልጹ እንከለዉ ”ንሕና ዘገድሰና ተግባራት ኢሳያስ ኣፈወርቂ እምበር፡ ዘርኢ ወይ መበቆል ኣይኮነን ክብሉ ይስምዑ እዮም። እዚ ኣበሃህላ እዚ እወ ሓቂ እዩ። ተግባር ሚዛን ናይ ሓቅነት ስለ ዝኾነ። እንተኾነ ህዝብን ሃገርን ንክዕኑ ዝመረጸ ዜጋ፣ ኣብ ምልክት ሕቶ ክኣቱ ናይ ግድነት እዩ ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ነቶም ምኩራት መራሕቲ ኹናት ተጋደልቲ ኣደስኪሉ፣ ከምቲ ናታቶም ሽምን ዝናን ክረክብ ባዕሉ ኲናት መሪሑን ተሳዒሩን። ሓደ ሚልዮንን ፈረቓን ካብ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ንብረቱን መሬቱን ተሰዲዱ። 25 ኪ/ሜ ልዑላዊ መሬት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ሓይሊ ሕ/ሃ ክኣቱ ከይፈተወ ዝፈረመ ሰብ እዩ ። ጉጅለ 15 ጉድለታትና ንኣርም። ህዝቢ ንብድል ኣሎና። ስለ ዝበሉ ኣሲሩ ክሳብ ሎሚ ይሳቕዮም ኣሎ። ንዝዓረፉ ብጾቱ ሜትሮን ፈረቓ ጉድጓድ መቓብር ዝኽልእ፣ እቲ ዘገርም ሓደሓደ ተቓለስቲ ኢና በሃልቲ፣ መራሒና እናበሉ ክውድስዎን ዲሞክራሲ ከምጸኣሎም ዝጽበዩን ከኣ ኣለዉ።

ኲናት ኣንጻር ኢትዮጵያ ኣብ ሓሳብ ህዝብን ተጋደልትን ኣይነበረን። ኤርትራ ነ

ናጻ ኣብ ዝወጸትሉ 1991 ኣብ ሲነማ ኦድዮን ዝተጋብኡ ዓበይቲ ዓዲ ዝሃብዎ ለበዋ “ድሕሪ ሕጂ ምስዛ ኢትዮጵያ እትብሃል ሃገር ኲናት ኣይንደልን” ዝብል ነበረ። እምበኣር እዚ ውግእ ብሃንደበት ዝተላዕለ ኮይኑ ብቕልጡፍ ፍታሕ ክርከቦ እዩ ዝብል ትጽቢት ህዝቢ ነይሩ። ከምኡ ስለ ዝነበረ እቲ ኣታሓሳስባ፣ ኣባል ጉጅለ 15 ተጋዳላይ ሃይለ ወልደትንሳኤ ኣብ ጀርመን ድሕሪ ውዕል ኣልጀርስ ኣብ ዝገበሮ ናይ ህዝቢ ኣኼባ “ወተሃደራት ሕ/ሃ ኣብ መንጎ ስለ ዝኣተዉ፣ ሕጂ ኣብ ጉዳይ ቅዋምን ጽቡቕ ምሕደራን ክንሰርሕ ኢና“ ኢሉ መዲሩ ነይሩ። እዚ ኣበሃህላ እዚ እቲ ኣብ ኩሉ ልቢ ኤርትራዊ ዝነበረ ሓሳብ እዪ። ተጋ/ ሃይለ ወልድትንሳኤ እዚ ክብል እንከሎ እቲ ማንታ ብህሪያት መቓልስቱ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብፍጹም ይፈልጦ ኣይነበረን ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብዘን 25 በዘይቅዋም ዝገዘኣለን ናይ ድሕሪ ናጽነት ዓመታት፣ ከምቶም ካልኦት ኣፍሪቃውያን ዲክታተራት፣ ሓደ ግዜ እውን ንይምሰል ምርጫ ገይሩ 100% ተዓዊተ ክብል እውን ኣይፈተንን ። ሓቦን ምትእምማንን ስለ ዘይውንን። ሓደ ግዜ ሓጎስ ገብሪሂወት( ክሻ) “ ኢሳያስ ኣፈወርቂ እንተ ዝወዳደር ዝስዕሮ የለን” ክብል ፈኪሩ ነይሩ። እሞከ ደኣ እንተ ክስዕር ርግጸኛ ኮይኑ፣ እታ ሳንዱቕ ናይ ድምጺ ምሃብ ኩሉና ኤርትራውያን ን25 ዓመታት እንጽበያ ዘሎና ዘየቕርበልና እሞ ናይ ብሓቂ ከኣ ፕረሲደንት ሃገር ኤርትራ ክንብል መጸዋዕናዮ። እዚ ካብ ሬሳታት ስዉኣት ዝፈርሕ፣ ሕጂ ከኣ ርሃጽ ድኻታት ዘሚቱ ከይኣኽሎ፣ እተን ኣብ ጅባኹም ተሪፈን ዘለዋ ክጽንቅቐን ኢየ እናበለ ይፍክር ምህላዉ እዩ ዝንገር ዘሎ ። ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምረጹኒ ክብል ዓዲ ዓዲ ክዘውር ዘይምዃኑ ኣቐዲሙ ኣብ ዓዲ ጣላያን ኣብ ዝገበሮ ቓለ ምሕትት ገሊጹዎ ነይሩ ። ምኽንያቱ ጉዳይ ምርጫ ከምዘይተዋጽኦ ስለ ዝፈልጥ ።

እቶም መሳርሕቱን መሳትይቱን ዝነበሩ ሰትዩ ክሰክር እንከሎ እንታይ ከምዝብል ገሊጾምልና ስለ ዝኾኑ ምድጋም ዘድልዮ ኣይኮነን። ብተወሳኺ እውን ካብ ኣፉ ዝሰምዓናዮ ብንዕቀትን ብድዔን “ኣዚ ህዝቢ እዚስ ! በጊዕ ዶ ሓሙስ ሓሙስ ክንሓርደሉ ድልዩና ?” እናበለ ናይ ንዕቀት ፈኸራ ኣስሚዑና እዩ። ንህዝቢ ኤርትራ ማይ ዝደለየ ኣብ ማይ ዘለዎ ቦታ ይኺድ ክብል እውን ሓቢሩና እዩ። ብዛዕባ ሽግር ህዝቢ ኤርትራ ሻቕሎት ዘለዎ ኣይኮነን። ከምቶም ቀዳሞት ወረርቲ ዓዲ ተኽላይ ሰፊሮም ዘመሓድሩ ዝነበሩ፣ ንሱ እውን ዓዲ ሃሎ ንክቕመጥ ምምራጹ ትዝታታት ኣሕዲርሉ እዩ ዝኸውን ።

ቀዳሞት ሰበ ስልጣን መግዝእቲ ኢትዮጵያ ንኤርትራውያን ዓበይቲ ዓዲ ኣኪቦም መሬት እምበር፣ ህዝቢ ኤርትራ ኣየድልየናን ክብሉ ደጋጊሞም ፍኪሮም ነይሮም። እንተኾነ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሴን ደርግን ቁጠባ ኢትዮጵያ ኣብ ዘይጻወሮ ድልሃመት ኣእትዩ ሓደ ድሕሪ እቲ ሓደ ስዒቡ ከም ዝወድቕ ገይሩ እዩ። እንተኾነ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከምቶም ኢትዮጵያውያን ገዛእቲ ዝሓለምዎ ንኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ደረት- ኣልቦ ባርነት ቆሪኑ፣ ናብራ መሪሩዎም ሃገር ገዲፎም ከምዝጠፍኡሉ ይገብር ኣሎ። ካብ ብድመ ብሽምግልና ኣሜሪካን ሩዋንዳን ክወጽእ ኣብ ዝተሓተሉ ፣ ጸሓይ ተፈጥራዊ ዑደታ እንተ ኣቋረጸት እውን ከምዘይወጽእ ፍኪሩ ተሪፉ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ተሳዒሩ። እዚ ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ስለ ዘይወጸት ናይ ኣይሰላምን ኣይኲናት ኩነታት ተፈጢሩ ዘሎ ተሓታቲ ስርዓት ህግደፍ እዩ። ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ወጸት ማለት፤ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሰላም ረኺቡ ማለት ዘበት እዩ። ሰላም ክርከብ ጉጅለ ህግደፍ ክውገድ ኣለዎ ።

ካብ ባድመ ብሰላም ክወጽእ ዝተሓተ መራሕ ጉጅለ ህግደፍ፣ እምቢ ድሕሪ ምባል ኣብ ግንባር ዓሰብ ተደፊእና ክብልን ንወደባዊት ከተማ ዓሰብ ንጻላኢ ክትርፍ፣ ንሰራዊት ከንሳሕብ ዝኣዘዘ መራሒ ኣይኮነን ድዩ? እዚ’ኮ ናብ ፍርዲ እንተዝኸይድ ብጥልመት ናይ ሞት ብይን ምተውሃቦ ነይሩ ። ኢትዮጵያ ደኣ ዓሰብ እንተዝወሃባ እዚ ኩሉ ኲናት መዓስ መመጸ ነይሩ። ባድመ ብሕመቑ ምስ ተታሕዘት ክትመልስዋ ኣሎኩም ኢሉ ብምእዛዝ ክሳብ 2,000 ሽሕ ዝኸውን መንእሰይ ብዘይ ተጸንዔ እስትራተጂ ብጠያይቲ ወያነ ከም ዝጠፍኡ ዝገበረ ሽፍታ እንድዩ። ምስዚ ኩሉ መላግቦ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዘይውንን ክስምዖ ዝኽእል ቓንዛ የለን ።

እቲ ኣብ ማእኸል ከተማ ኣስመራ ብዕለት 4/3/16 ብጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝተፈጸመ ቅትለትን ስንክልናን፣ ኣብ መዋእል እቲ ጉጅለ ሓዲሽ ነገር እኳ እንተዘይኮነ፣ ዘምሓላለፎ ዘየወላውል መልእኽቲ፡ ህዝብናንን መንእሰያትናን ብዘይ ፍርሓት “ድጊም ይኣክል ናብራ ባርነት” ብምባል ነቲ ተቓውሞ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ኣሰጋጊረምዎ ከምዘለዉ የረደኣና ።

እዚ መቕዘፍቲ ናይዞም መንእሰያት ዝኣዘዘ ጉጅለ፣ ብከምዚ ተግባራት ካብ ውድቀት ዝድሕን ይመስሎ ይኸውን ። እንተኾነ እቲ ፍርሒ ካብ ህዝብናን መንእሰያትናን ተቐንጢጡ ስለ ዘሎ፣ ኣብ ቀጻሊ ዝግበር ምግጫው መወዳእታ ናይቲ ጉጅለ ኽክውን እዩ። እዚ ሽፍታ ጉጅለ እዚ ሕጂ ዝወሰዶ ስጉምቲ ንዑኡ ናይ ሞትን ሕየትን ምዃኑ ኣይንዘንግዕ። ህዝባዊ ተቓውሞ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበረኸ ይመጽእ ከምዘሎ ይዕዘብ ስለ ዘሎ፣ ሓደ መዓልቲ ሃብቲ ሃገር ዘሚቱ ክሃድም እዩ። ካብ ስደት ናብ ስደት እናኾብለለ ከኣ ክነብር እዩ ።

ደሕሪ 25 ዓመታት ናጽነት ሃገርና እቶም መሰረታውያን ዝኾኑ ነገራት ማለት ዝስተ ማይ፣ መብራህቲ፣ሕክምና፡ መጎዓዝያ፡ .. ወዘተ ክትስእን እንከላ፣ መንግስቲ ኣሎ ክብሃል ዝክኣል ኣይኮነን። ብሓጺሩ ዲክታተር ተባሂሉ ምጽውዑ እኹል ኣይኮነን። ስለዚ ልክዕ ከም ባዕዳዊ ገዛኢ ተራእዩ፣ እቲ ዓይነት ቓልሲ ብሓዲሽ ኣጋባብ ክውደብ ኣሎዎ። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለለኹም ተቓለስቲ፣ 24 ግንቦት ድርብ ዓወት ክትገብሩልናን ኤርትራና ዓዲ ሰላምን ፍትሕን ንክትከውንን ጻዕርኹም ኣዛይዱ ።

ዝኽሪ ነቶም ነዛ ዕለት ህያው ንዝገበሩ ስዉኣትና !

ክብሮም ግረነት

5/19/16