ዝኾነ ይኹን ቃልሲ ግዜ ከይበልዐ ቅልጡፍ ወይ በቋራጭ ዓወት ክጎናጸፍ ኣይክእልን እዩ። እዚ ብዙሕ ምኽንያታት ክህልዎ ይኽእል እዩ። በሓጺሩ ግን ነቲ ደጋዊ ይኹን፥ ከባብያዊ፥ ዘለዎ ጽልዋ ገዲፍና፥ እቲ ቀንዲ ሽግር ሓደ ዝተጸንዐን ስነፍልጠታውን  ኣገባብ ሒዝካ ዘይምኻድ ካብቲ ቀንዲ ግዜ ዝበልዕ እዩ። ሓደ ካብቲ ዓቢ ሽግር ድማ ንህላዌ ሰልፍታት ዝነጽግ ወይ እውን ክህልዋ የብለንን ዝብል ሓሳብ እዩ።

ፖለቲካዊ ሰልፍታት ከም መደናጐይቲ ዓወት ኢየን ተባሂለን ስለዝግመታ እዩ እቲ ቀንዲ ምኽንያት። ኣብ ክንድኡ እኩብ ወይ ብዝሒ ህዝቢ (mob) ህዝባውነት ወደባ እዩ ቅልጡፍ ዓወት ዘምጽእ ዝብል እምነት ይትካእ ኣሎ። በዚ ዝኣክል “ውደበይ ውድብካ ኣየድልን እዩ” ፖለቲካዊ መደብ ዕዮአን ገዲፈን ኣብ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ክጽንበራ ኣለወን እናተባህለ ይዝረብ። እዚ ኣተሓሳስባ’ዚ ግን እቲ ህዝቢ እንታይ ከምዝደሊ፥ ንዓኡ ዝምእምኦ መንግስቲ ኣብ ምምስራት ጋን ክኣትዎ ምዃኑ ዘይምርዳእ እዩ። እዚ ማለት እቲ ገዛኢ ወይ ጨቋኒ ጥራሕ ይተኣለ ብምባል ንግሩህ ልቢ ሰብ ዝማርኽን፥ እቲ ህዝቢ እዘን ውድባት ኣይረብሓን ኢየን።  ብዝብል መለዓዓሊ ይጥቀምሉ። እዚ ከኣ እቲ ጨቋኒ ምስተኣልየ ርህው ዝብሎም ዝመስሎም ብዙሓት ኣለዉ። 

ፖለቲካዊ ሰልፍታት ወይ ውደባ፡  ካብ ምልኪ ናብ ዲሞክራሲ መሰጋገሪ መሳርሒ ምዃነን ክንርዳእ ይግባእ። እዚ ሓጺር ጉዕዞ፡ ነቲ ጽባሕ እንታይ ክወልድ እዩ ዝብል ፈጺምካ ስለዘይሕሰበሉ ዘምጽኦ መዘዝን፥ ነቲ ስነፍልጠት ጥሒስካ ብፊን ዝበለካ ናይ ምኻድ ኣንፈት የኸትል። በዚ ዝኣክል ፖለቲካዊ ሰልፍታት ብሓጺሩ ንስልጣን ጥራይ ዲየን ዝወዳደራ ወይ ድማ ንስልጣን ጥራይ ዲየን ዝቃለሳ ዝብል ሓሳብ ንምርዳእ ይሕርብቶም ይኸውን። ኣብዚ ጉዳይ እቲ ስልጣን ዝህብ ወይ ዝኸልእ እቲ ህዝቢ ኢዩ። እቲ ስልጣን ክኸልእ ይኹን ክህብ ብዛዕባ እንታይነት ናይ መንግስቲ፡ ዲሞክራስን ፍትሕን ክርዳእ ኣለዎ። ነዚ ከኣ እተን ሰልፍታት ነናተን መደብ ዕዮ ዘለወን ነቲ ህዝቢ ዓቢ ዓውዲ ምህርቲ ፍልጠት እዩ ዝኾኖ። በዚ ምኽንያት ሰልፍታት ቀንዲ ተዋሳእቲ ናይ ዲሞክራሲያዊ ምስግጋር ስለዝኾና ህላዌአን ኣገዳሲ እዩ።

ፖለቲካዊ ሰልፍታት ነቲ ናብ ህዝቢ የርብሕ ኢለን ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮአን ዘቐመጠኦ ዕላማ፥ ዘብጸሐን  መሳርሒ እዩ። ህዝቢ ቆጽሊ ዘውደቐለን ድማ ስልጣን ተውዳዲረን ይጭብጣ። እዚ ስለዝኾነ ግን ንስልጣን ጥራይ ኢየን ዝቃለሳ ኢልካ ውዱእ ሓሳብ ምሓዝ ግን ካብ ስነፍልጠት ዝረሓቐ ኢዩ። ከም ናይ ኤርትራ ዝኣመሰለ ንሰላሳ ዓመት ዝወሰደ ብረታዊ ሰውራን ከምኡውን ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ንምልኪ ኣሊኻ ስርዓት ዲሞክራሲ ንምንጋስ ዝግበር ቃልሲ ምስ ህላዌ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዝተኣሳሰር ክኸውን ናይ ግድን እዩ። ሰባት ኣብ ሓደ ጉዕዞ ንዘለዎም ሽግራት ንምፍታሕ ፖለቲካዊ ሰልፊ ብምምስራት፥ ኢሂን ምሂን ብምባል ንምፍትሑ ዝገብርዎ መሳርሒ እዩ። ኣብ ሰውራ ኤርትራ እውን ውድባት ስለዝነበራ፥ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ባዕዳዊ ገዛኢ ሓይሊ ንኽኣሊ ኣብተን ዝነበራ ውድባት ኢዩ ተጸንቢሩን ተቓሊሱን። ኣብ መወዳእትኡ ድማ ታሪኻዊ ኣጋጢሙ ረኺቡ ናብ ኤርትራ ዝኣተወ ውድብ ህዝባዊ ግንባር እዩ።

ነዚ ድሕሪ ናጽነት ዝተኸስተ ጭቆና ድማ፥ ከሎ ገና ንእንታይነት መሪር ጭቖና ስርዓት ኢሰያስ ዝተረደኣ ወድባት፥ ኣብ ግዳም ተወዲበን ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ ይቃለሳ ኣለዋ። እቲ ሕቶ ክሳብ ሕጂ እንታይ ገይረን ዝብል ነጽንሓዮ እሞ፥ ንምንታይ እየን ተወዲበን ዝቓለሳ ዘለዋ፣ ብፍላይ ኣብ'ዚ ዘለናዩ ነዚ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ንምእላይ እንታይ እዩ ግዲአን? ውድባት ንምልኪ ንምእላይ ክቃለሳ እንከለዋኸ መተካእታ ህግደፍ ድየን ክኾና፣? ወይ ከም'ዚ ሓደ ሓደ ዝብልዎ፡ ነቲ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮኤን ኣቐምጠን ጽባሕ ህግደፍ ምስ ወደቐ እቲ ቅዋም ኣፍ ሃሊዩዎስ “ሕጂስ ሓላፍነትክን ተሰካማ” ዲዩ ክብለን፣? እዝን ወዲ ከምዝን ንፖለቲካዊ ሰልፍታት ንስልጣን ስለዝቓለሳ ንሕና ድማ ህዝቢ ምድሓን ስለ እንቓለስ ኣየድልያን ዝብሉ ንብዙሓት ካብ ምውዳብ  ኣርሒቖም፥ ነቲ ካብ ምልኪ ናብ ዲሞክራሲ ምስግጋር ቀንዲ ተዋሳእቲ ምዃነን ዝሓክኽ እዩ። ፖለቲካዊ ሰልፍታት በቲ ዝሓንጸጸኦ ፖለቲካዊ እምነትን መብጽዓ ዝገበራኦ፥ ካብቲ ህዝቢ ዝሓንጸጾ ቅዋም ከይወጻ፥ መንግስቲ የቚማ።  ኣብ መወዳእታ ድማ እቲ ዝቖመ መንግስቲ ብልሽው ምሕደራ ምስ ዘካይድ እተን ኣብ ውድድር ዝተሳዕራ ውድባት ብወገንን ተቓወምቲ ይኾና እሞ ዲሞክራሲ ውሕስነት ከምዝህልዎ ንምኽኣል ነቲ ቅኑዕ ምሕደራ ዝሰሓተ መንግስቲ ኣገባቡ ክእርም ይቃለሳ።

ኣብ ደንበ ተቓውሞ ተወዳዲሩ ዝሰዓረ፣ ወይ ዝተሳዕረ ኣሎ ድዩ? ነየናይ ስልጣንከ እዩ ዝወዳደር? እዚ ፈጺሙ ስለዘየለ በቲ ንቡር ከም ኣብ ዘዘለናዮ ሃገራት ግደን ዕላማን ሰልፍ ዘሎ ኣብ ኤርትራ የለን። ንዘየለ ድማ ግዜ ምጥፋእ ጽቡቕ ኣይኮነን። ስለዚ  እቲ ንቡር ንሱ ካብ ኮነ እተን ዘለዋ ውድባት እንታይ እዩ  ስርሐን ምስ እንብል ፣ ውድባትን ሰልፍታት ኤርትራ ሓንትን ንጽሩነትን ነዚ ስርዓት ኣሊኻ ዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ምምስራት እዩ። ስለዚ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውድባትን ስረሐንን ሓልፍነትን ንምልክን ምልካዊ ኣተሓሳስባን ምድምሳስ፥ ኮይኑ፡ ብግዝኣተ ሕጊ ዝኣምንን ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንምግባርን ውሑስ ዝገብራ እየን።

Saturday, 20 July 2019 20:41

Radio Demtsi Harnnet Sweden 20.07.2019

Written by

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ብዛዕባ ኤርትራዊ ደንበ ተቓውሞን ናይ ለውጢ ሓይልታቱን ክንጠቅስ እንከለና፥ እቲ ሓያል፡ ጸዋርን ተስፋ ዘይቆርጽን ጐንና ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ድኹም ጐድኒ ከም ዘለና እውን ከምቲ “ሓባእ ቁስሉስ ሓባእ ፈውሱ” ዝበሃል፡ ዝሕባእ ኣይኮነን። ናይቲ ድኽመትና ቀንዲ ማእከል ከኣ ሚዛና ኣብቲ ንኤርትራ ኣብ ደልሃመት  ኣእትይዋ ዘሎ ጨቋኒ ጉጅለን ኣወጋግዳኡን ዘይኮነ፡ ናብቲ እንጽበዮ ዓወት ንምብጻሕ ብሓባር ዘቃልሰና መድረኽ ክንፈጥር ዘይምኽኣልና እዩ። ኣድላይነት ብሓባር ኣንጻር  ጨቋኒ ጉጅለ ህግዲፍ ምቅላስ ብሓሳብ ደረጃ ካብ እንርዳእ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ። ብዙሓት ናብዚ ከብጽሑና ዝበልናዮም ፈተነታት እውን ኣካይድና። ምሕዝነት ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሓይልታት፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳን፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን፡ ኣብ መንጎ ውሱናት ውድባትን ማሕበራትን ክካየዱ ዝጸንሑ ሓድነታዊ ፈተነታትን ካብቶም ናይ ሓባር ንቕሎታት ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም።

ምስዚ ኩሉ ፈተነታት ግና፡ ሕጂ እውን ኣብ ሓድነታዊ ዛዕባ፡ ኣብቲ ክንኮኖ ዝግበኣና ኣይበጻሕናን። ጻዕርና ናብኡ ንምብጻሕ ግና ሕጂ እውን ቀጻሊ ኣሎ። ምኽንያቱ ካብዚ ወጻኢ መዋጸኦ ስለ ዘየብልና። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) እዚ ጉዳይዚ መሰረታዊ ምዃኑ ስለ ዝርዳእ ነጻ፡ ርትዓውን ኣርሒቑ ዝጥምትን ናይ ሓባር መድረኽ ንክፍጠር ከይሰልከየ ክሰርሕ ጸኒሑ። ከም ኣካል ናይዚ ጻዕሩን ባህጉን ከኣ ኣብ ወርሒ ሰነ 2017 ብዛዕባ ሓቢርካ ምስራሕ ዝእምት ኣርባዕተ ነጥብታት ዝሓቖፈ ንድፊ ቀሪጹ ናብ ኩለን ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ዘርጊሑ። ዝረኸቦ ግብረ መልሲ  ተጻባኢ’ኳ እንተዘይነበረ፡ ሰጓሚ ኣይነበረን። ኣብዚ መስርሕ ሃገራዊ ግንባር ኤርትራ-ሕድሪ (ሃግኤ-ሕድሪ) ኣብ 2ይ ጉባኤኡ፡ ምስቲ ናይ ሰዲህኤ ብዝመሳሰል መልክዑ ናብ ኩለን ውድባት ኤርትራ ናይ ሓቢርካ ምስራሕ ድልዉነቱ ዘንጸባርቕ መልእኽቱ ኣቕሪቡ።

ክልቲኡ ውድባትና ሰዲህኤን ሃድኤ-ሕድርን ኣብዚ ሓድነታዊ ርኢቶታቱ ብግቡእ ተናቢቡ። ምንባብ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ሓድነት ንክመጽእ ድልዉነቱ ኣርእዩ። ድልውነቱ ኣድማዕን ግብራውን ንክኸውን ከኣ ከም መሰረታዊ መበገሲ ርኢቶታቱ ኣብ ምውጋድ ህግዲፍ ኮነ፡ ናይ ድሕሪኡ ኤርትራ ዕድል ዘንጸባርቑ ሰነዳቱ ምስ መርመረ፡ ሓደ ኮይንካ ምስራሕ ዘየኽእሉ መሰረታዊ ፍልልያት ከም ዘይነበሮም ኣረጋጊጾም። ቅሩብነት፡ ሕድገትን ሓልዮትን እንተወሲኸምሉ ምሉእ ብምሉእ ሓደ ሰልፊ ካብ ምዃን ዝኽልክሎም መትከላዊ ፍልልይ ከም ዘየብሎም ከኣ ዓጊቦም።

ድሕሪ እዚ ነቲ ናብ ምሉእ ሓድነት ዘብጽሕ መስርሕ ብትብዓትን ቅሩብነትን ተተሓሒዘምዎ። እዚ መስርሕ ኣገዳስን ንድሕሪት ብዘይምለስ ኣብነታዊ መልክዕ ምትሓዙ ከም ዘድሊ ብምርዳእ ከኣ፡ ናብ ጉባአ እተብጽሖም ናይ ሓባር ኣሰናዳኢት ሽማግለን፡ ካለኦት ነቲ መስርሕ ሓድነት ዘሳልጣ ናይ ሓባር ኣካላትን ኣውጺኦም ንኣስታት 9 ኣዋርሕ ብዘይምስልካይ ክሰርሑ ጸኒሖም። ኣብቲ መስርሕ ከኣ ወነንቲ ናይ ሓባር ባህግን ድሌትን እምበር፡ ህዝባውን ሃገራውን ሓልዮት ዝያዳ ከኣ ብምጽውውዋር እንተሰንየምዎ ንኹሉ ክሰግርዎ ከም ዝኽእሉ ብምትእምማን፡ ናብ ሓድነታዊ ጉባአ ከቕንዑ ተባዕን እዋናውን ውሳነ ወኒኖም። እነሆ ከኣ እቲ ሓድነት ንዝብህጉ ኤርትራውያን ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ንኣባላት ክልቲኡ ውድባትና   ክሕበርን ክእውጅን ዝጸንሐ ሓድነታዊ ጉባአ ዝካየደሉ ግዜ፡ ምድላዋቱ ኣጻፊፉ ከተፍ ኢሉ።

እዚ ብጉባአ ክትጽንበል ሒዶት መዓታት ተሪፍዋ ዘሎ ሓድነት፡ ሃድኤ-ሕድርን ሰልዲህኤ፡ ካብቲ ናይ ክሳብ ሕጂ ናይ ውድባትና ምስማርን መሊስካ ምብታንን ተመኩሮ ቀሲሙ ብግቡእ ተቐይሱ ኣብ ናይ ኣተሓሳስባ ሓድነት ዝተሰረተ ስለ ዝኾነ ኣብ ጽንዓቱን ቀጻልነቱን እንተኣማመነሉ እዩ። እዚ ሓድነታዊ ጉባአና፡ ሃገርና ናብ ኣዝዩ ፍሉይ ዘየደቅስ ኩነታት ኣብ ዝኣተወትሉን ብዘይካ ሓቢርካ ምስራሕ ካልእ መንገዲ ምድሓን ሃገርን ህዝብን ከምዘየለ ኣብ ዝተነጸረሉን ዝካየድ ዘሎ ስለ ዝኾነ ንናይ ምዕዋቱ ርግጸኛነት ተወሳኺ ዓቕሚ እዩ።

ንሕና ነዚ ሓድነትዚ ኩሉ ምእንታኡ ክኽፈል ዝግበኦ ከፊልና ከነዕውቶ ክኢልና ኣለና። እቲ ቀንዲ ዕማም ኣብ ሓድነት ምብጻሕ ጥራይ ዘይኮነ፡ በቲ ሓድነት ዝፈጥሮ ዓቕሚ ተደሪኽካ ምድንፋዕ ምዃኑ ከኣ ይርደኣና’ዩ። ምስዚ ኩሉ ናብዚ ደረጃዚ ምብጻሕና፡ ኣብነትን ፈለምትን ንምዃን እንተዘይኮይኑ፡ ናይ ሓድነት ጉዕዞና መወዳእታ እዩ ካብ ዝብል እምነት ኣይኮነን። ዝጀመርናዮም፡ ድሕሪ ጉባአና እንቕጽሎም ምስ ብዙሓት ናይ ለውጢ ሓይልታት ናይ ሓድነት ጅማሮታት ኣለዉና። እዚ ሓድነታዊ ጉባአና ነቲ ቀጻሊ ሰፋሕቲ ናይ ሓድነት መስርሕና ደፋኢ ዓቕሚ ክኾነልና ከኣ ሰብ ምሉእ ተስፋ ኢና። ካብዚ ሓሊፉ ደረጃታቱ፡ ምሉእ ሓድነት ወይ ኣብቲ ዘሰማምዓካ ነጥብታት ኣትኪልካ ኣብ ዝተሓተ ፖለቲካዊ መደባት ጽላል ምፍጣር ክኸውን ይኽእል፡ ምስ ዝኾነ ቅሩብ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይሊ ሓባራዊ መቃለሲ መድረኽ ክንሃንጽ ዝህልወና ድልዉነት ኣብዚ ጉባአና ደጊምና ካብ ነድምቖም ዕማማት ሓደ ክኸውን ትጽቢት ኣንቢርናሉ ዘለና’ዩ። ስለዚ ጉባአና መነየቲ ዘይኮነ፡ ንዝያዳ ሓድነታዊ ዕማም እንነቕለሉ መንጠሪ መድረኽ እዩ።

ኣብዚ እዋንዚ ናይ ሓድነትን ሓቢርካ ምስራሕን ዕማም ኣብ ቅድሚ ኩሉ ሓቀኛ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይሊ ቅቡል እዩ ዝብል ዘይዕጸፍ እምነት ኣለና። ጭረሖ “ይኣክል” እውን ከም ብሓድሽ “ሀ” ኢሉ ቃልሲ ዝጅምር ዘይኮነ፡ ነቲ ከነካይዶ ዝጸንሕና፡ ቃልሲ ብሓድነታውን ሓልዮት ዘጐልብት’ዩ ዝብል እምነት ኣለና። ብኣንጻሩ እዚ ካብ ኣድላይነት ሓድነት ፈሊኻ ዘይርአ ንቕሎ “ይኣክል”፡ ዕድመ ህግዲፍ ኣብ ምሕጻር ግደኡ ዕዙዝ ስለ ዝኾነ፡ ህግዲፍ ነዚ ዘይምሕሮ መስርሕ ንምዕንቃፍ ዘይፍንቅሎ ግሁድ ኮነ ስዉር እምኒ ከምዘይህሉ ርግጸኛታት ኢና። ምልክታቱ’ውን ንርኢ ኣለና። እንተኾነ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይሊ ደጊም ብተንኮላት ህግዲፍ ፈሊሑ ዝገረረ ስለ ዝኾነ፡ በታኒ ፈተነ ህግዲፍ ክዕወት’ዩ ዝበል ስግኣት የብልናን። መን ይፈልጥ ምጥንቃቕን ሓቢርካ ብንቕሓትን ምክትታልን ግና ኣዝዩ ኣድላይ እዩ።

 

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድን Image copyright ሚኒስትሪ ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል

ብቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ልኡኽ ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ናይ ክልተ መዓልታት ዑደት ክፍጽም ሎሚ ንግሆ ኣስመራ ከም ዝኣተወ ሚኒስትሪ ዜና ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ኣብ ትዊተር ገሊጹ።

ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣብ ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኣስመራ ኣብ ዝኣተወሉ፡ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂን ላዕለዎት ሰበ-ስልጣን መንግስቲን ወግዓዊ ኣቀባብላ ገይሮሙሉ።

ክልቲኦም ወገናት 'ኣብ ክልተኣዊ ምትሕብባር ከምኡ'ወን ኣብ ዞባዊ ጉዳያትን ረብሓታትን' ክዘራረቡ ምዃኖም ኣቶ የማነ ኣብ ትዊተሩ ገሊጹ።

ሚኒስተር ፋይናንስ ኢትዮጵያ ኣሕመድ ሽዴ ኣካል እቲ ናብ ኣስመራ ምብጻሕ ዝገብር ዘሎ ልኡኽ ኢትዮጵያ ምዃኑ ተገሊጹ'ሎ።

ዋና ፈጻሚ ስራሕ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣይተ ተወልደ ገብረማርያም'ውን ሓደ ካብቶም ናብ ኣስመራ ዝበጽሑ ዘለዉ ልኡኻት ኢትዮጵያ እዩ።


ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ 9 ሓምለ 2018 ሓባራዊ ኣዋጅ ሰላምን ምሕዝነትን ሓባራዊ ስምምዕ ተፈራሪመን ነይረን። እተን ስምምዓት፡

  1. ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዝጸንሐ ኩነተ-ኲናት ኣኽቲሙ ኣሎ። ሓድሽ መዋእል ሰላምን ምሕዝነትን ተራሕዩ ኣሎ።
  2. ክልቲኦም መንግስታት፡ ህያው ረብሓታት ህዝብታቶም ንዘገልግልን ዘሳጒምን፡ ጥቡቕ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባዊ፡ ማሕበራዊ፡ ባህላዊ፡ ጸጥታዊ ምትሕብባር ክሰርሑ እዮም።
  3. ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት፡ ናይ መጓዓዝያን ንግድን ተለኮሚኒኬሽንን ርክብ፡ እንደገና ክጅምር፡ ዲፕሎማስያዊ ህላወን ንጥፈታትን ክሕደስ እዩ።
  4. ውሳኔ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኪትግበር እዩ።
  5. ክልቲአን ሃገራት ዞባዊ ሰላምን ልምዓትን ምትሕብባርን ንምውሓስ ብሓባር ክሰርሓ እየን።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-49028656

 

ሐዋሳ

ምምስራት ክልል ሲዳማ ብዝምልከት ምምሕዳር እቲ ዞባን ዓበይቲ ዓድን 'ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ ዘውጸኦ መምርሒ ክንክተል ኣለና' እንትብሉ መናእሰይ ድማ በዚ ሓሳብ ክሰማምዑ ከምዘይከኣሉ ነበርቲ ይገልጹ።

በዚ ምኽንያት ድማ፡ ካብ ብጊሓቱ ኣብ 'ጉዱማሌ' ዝበሃል ከባቢ ክተኣኻኸቡ ዝጀመሩ መናእሰይ ንምብታን ሓይልታት ጸጥታ፡ መንብዒ ትኪ ከምዝተኮሱ መሰኻኽር ዓይኒ ገሊጾም።

ኣብ ከተማ ሃዋሳ፡ ሕዚ መብዛሕትኦም ትካላት ንግዲ ዝተዓጸዉ ኮይኖም፡ ኣገልግሎት ኢንተርኔት እውን ተቛሪጹ'ሎ።

ንጉሆ ኣስታት ሰዓት 3፡00 (ትሸዓተ) ኣብታ ከተማ ድምጺ ተኹሲ ይስማዕ ከምዝነበረን ልሙድ ምንቅስቃስ ከምዘየለን ዘዘራረብናዮም ነበርቲ ገሊጾም።

ሲዳማ፡ ሕዚ ኣብ ክልል 'ብሄር ብሄረሰባትን ህዝብታትን ደቡብ' ዝርከብ ዞባ ኮይኑ፡ ናብ ክልልነት ክዓቢ ሕቶ ክቐርብ ጸኒሑ እዩ።

'ሕቶና ክምለሰልና ኣይከኣለን' ዝበሉ ተወለድቲ እቲ ብሄር፡ 'ክልል ሲዳማ' ክእውጁ ንሎሚ መደብ ሒዞም ነይሮም።

ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ ግን፡ ብሰሉስ ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፡ ሕቶ ሲዳማ ብህዝበ ውሳነ (ረፈረንደም) ኣብ ውሽጢ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ዕልባት ክረክብ ወሲኑ እዩ።

እንተኾነ ግን፡ ሲዳማ ክልል ክትከውን ክጉስጉሱ ዝጸንሑ ገለ መናእሰይ፡ ነቲ 'ንሓሙሽተ ኣዋርሕ ተጸበዩ' ዝብል ውሳነ ቦርድ መረጻ ኢትዮጵያ ከምዘይቅበልዎ ገሊጾም እዮም።

በዚ ምኽንያት ድማ፡ በቲ ቅድም ኢሎም ዝሓዝዎ ቆጸራ፡ ሎሚ መዓልቲ 'ክልል ሲዳማ' ክእወጅ ድልየት ነይርዎም።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-49028656

Addis Abeba, July 18/2019 – Prime Minister Abiy Ahmed arrived in Asmara, Eritrea, today for a tow-day working visit, Yemane G. Meskel, Eritrea’s Minister of Information tweeted.

“The two sides will discuss further enhancement of the all-rounded cooperation between the two countries as well as regional and other matters of mutual interest. The Ethiopian delegation includes Finance Minister Ahmed Shide and other government officials,” Yemane added.

The visit by PM Abiy came exactly one year since Ethiopian Airlines launched its historic flight to Asmara on July 18/2018, more than two decades after diplomatic relations between Addis Abeba and Asmara were severed.

The year-old rapprochement between the two countries saw the normalization of diplomatic relations with the re-opening of their embassies in each other’s capitals. However recently many critics say relations between the two countries were getting frosty, again. Assumptions follow the inexplicable unilateral border closure by Eritrea of the four crossing points connecting it with Ethiopia. AS

Source=https://twitter.com/hawelti/status/1151764929474695168?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1151764929474695168&ref_url=https%3A%2F%2Faddisstandard.com%2Fnews-pm-abiy-in-asmara-for-a-two-day-working-visit%2F

 

The acquittal of this victim of mistaken identity is also a damning indictment of Italy’s and the UK’s misguided anti-trafficking policy in the Horn of Africa, writes Dr Lutz Oette

Medhanie Tesfamariam Berhe

Medhanie Tesfamariam Berhe. Photograph: Andreas Solaro/AFP/Getty Images

The acquittal of Medhanie Tesfamariam Berhe (Eritrean man accused of human trafficking cleared in case of mistaken identity, 13 July) is a much belated recognition of his innocence, after he was arrested in Sudan following a British tip-off and tried in Italy. It is also a damning indictment of Italy’s and the UK’s misguided anti-trafficking policy in the Horn of Africa. Both states have been at the forefront of the so-called Khartoum Process in which the EU and European states cooperated with regimes such as Omar al-Bashir’s Sudan. Critics of this process had warned all along about the risk of such partnerships. Mr Berhe’s case was therefore not an unfortunate, unforeseeable incident but entirely predictable. It is time for a thorough inquiry to establish the UK’s role in framing an innocent man and effectively delivering him into the hands of Sudanese forces who were known for torturing suspects, and duly did torture Mr Berhe, who is owed more than an apology by the UK.
Dr Lutz Oette
Senior lecturer in law, Soas University of London

Source=https://www.theguardian.com/law/2019/jul/14/inquiry-needed-uk-role-medhanie-tesfamariam-berhe?CMP=share_btn_link

                                                                                                                                                                                                            لندن ، المملكة المتحدة - يدين تحالف المرأة الإريترية  بشدة الاستيلاء الجائر  على المرافق الصحية التي تمتلكها و تديرها الكنيسة  الكاثوليكية في إريتريا.      كجزء من جهوده الموسعة و المتمثلة في تفكيك المؤسسات والمدارس المملوكة للمنظمات الدينية ، ورد أن النظام الإريتري قد استولى على 29 مرفقًا صحيًا يوفر الخدمات لجميع الإريتريين وخاصة النساء والأطفال (خاصة في المناطق الريفية) ، الذين لا يمكنهم الوصول إلى المستشفيات الحكومية.  إن قرار النظام غير الشرعي وغير       العادل يعكس تأريخه الطويل في الاعتقال التعسفي و اتهاماته المزيفة  لمواطنيه  بالتطرف الديني

                                                                  إن تصرف النظام لم  يكن له أي مبرر . حيث  أنه يعاقب أولئك الذين يعتنون بأفقر الفقراء.  إن معظم المرضى لم يكونوا  كاثوليك ، و إنما  من المسيحيين الأرثوذكس والمسلمين،  و أيضاً منتسبي الديانات الأخرى.  توجد العديد من المرافق في المناطق النائية. " الأب موسيى زرآي"                                                                                               

إن   المرافق الصحية ، التي تديرها وتمولها الكنيسة الكاثوليكية ، كانت تقوم بخدمة المناطق الريفية دون مقابل يذكر.  وقد أتاح توفر هذه المرافق الصحية الوحيدة للعديد من الإريتريين ، وخاصة النساء في المناطق الريفية ، الوصول إلى خدمات الرعاية الصحية الأساسية.  لا شك أن إغلاق هذه المرافق الصحية سيؤثر سلبًا على المجتمعات التي تخدمها.  لقد لعبت الراهبات دورًا رئيسيًا في توفير  خدمات الرعاية الصحية الأكثر إلحاحاً لكل الإريتريين، خاصةً للنساء والأطفال ، حيث فشلت الدولة في رعاية العديد من الأطفال بدور الأيتام.  في بلد حيث يوجد فقط 6 أطباء لكل 100000 (منظمة الصحة العالمية ، إريتريا) ، عملت المرافق الصحية التي تديرها الكنيسة الكاثوليكية       كشريك يخدم السكان بلا تمييز.  أثناء عملية الاستيلاء على المرافق ، شوهدت راهبات  خدمن كممرضات، يطردن عنوةً من المرافق من قبل الجنود و أغلقت الأبواب خلفهنّ.

 نحن ، في إئتلاف المرأة الإريترية  و إذ ندافع عن حقوق جميع النساء الإريتريات ، نسأل عن مصير جميع المرضى الذين اصطحبوا خارج المرافق الصحية ، والراهبات المتفانيات، و أيضاً الكهنة  والموظفين الصحيين الذين خدموا تلك المجتمعات. و نطالب بوضع حد لحالة انعدام القانون ، وأن تتم محاسبة حكومة إريتريا المارقة على أفعالها.

ائتلاف تامرأة الارترية

13التاريخ:  يوليو 2019

البريد اللاكترونى:   This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ውህደት ደቒንስትዮ ኤርትራ (ውደኤ) ኣብ ስደት፡ ነቲ ኣብ ኤርትራ ብቤት ክህነት ካቶሊካውያን ዝመሐደራ ዝነበረ ናይ ጥዕና ትካላት ምዕጻው ኣጥቢቓ  ትኹንን።

መንግስቲ ኤርትራ ከም መቀጸልታ ናይ`ቲ ብሰፊሑ ዘካይዶ ዘሎ ናይ ጥዕና ትካላትን ብሓልዮት ሃይማኖታት ዝካየዳ ቤት ትምህርትታትን ናይ ምዕጻው ስጉምቲ፡ ንኹሉ ኤሪትራዊ ብፍላይ ንደቀንስትዮን ሕጻናትን፡ ብሕልፊ ኣብ መንግስታዊ ሆስፒታላት ክበጽሖ ዘይኽእል ቦታታት ኣብ ገጠራት ኣገልግሎት ዝህባ ዝነበራ 29 ናይ ጥዕና ትካላት ከም ዝዓጸወ ተፈሊጡ።  እዚ ብዘይሐደ ምኽንያትን ብሐሶት ክሲ ጥሩፋት ሃይመናታውያን እዮም እናበለካ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝግበር ዝነበረ ማእሰርትን ንናይ ነዊሕ ታሪኽ ባህሪ ግፍዕን ግህሰትን ስርዓት ህግደፍ  ዘቃልሕን ዘጋልጽን`ዩ።

“እዚ ብመንግስቲ ዝተወሰደ ስጉምታት ዝኹነ ይኹን ምኽኒያት ዘይብሉ`ዩ። እዚ ስጉምታት`ዚ ነቶም ኣዚዮም ብድኽነት ዝተጠቀዑ ድኻታት ንዝሕግዙን ዝከናኸኑን ኣካላት ዝቐጽዕ ተግባር`ዩ። መብዛሕትኦም ተጠቀምቲ ናይ`ዚ ሕክምናዊ ኣገልግሎት`ዚ ኣመንቲ ሃይማኖት ኮቶሊኽ ጥራይ ዘይኮኑ፡ ካልኦት ኣመንቲ ተዋህዶ ክርስትና ሃይማኖትን ኣመንቲ ሃይማኖት እስልምናን ኣባላት ተኸተልቲ ካልኦት ሃይማኖትን እዮም ነይሮም። ብዙሕ ክፋላት ናይ`ዚ ትካልት`ዚ ኣብ ገጠራት ኣብ ርሑቕ ቦታታትን`ዩ ነይሩ” ኣባ ሙሴ ዘርአይ። 

እዝን ብካቶሊክ ቤተ ክርስትያን ዝመሐደራ ናይ ጥዕና ትካላት ነቲ ኣብ ገጠር ዝነብር ህዝቢ ብቁሩብ ገንዘብ ወይ ድማ ብነጻ ናይ ጥዕና ኣገልግሎት ዝህባ ዝነበራ`የን።  እዚ በይናዊ ህላውነት ናይዘን ትካላት ከኣ እዩ ነቲ ኣብ ገጠር ዝነብር ብዙሕ ሕዝቢ ብሕልፊ ደቀንስትዮን ሕጻናትን ኣዚዩ  ወሳኒ መተካእታ ዘይብለን  ናይ ጥዕና  ኣገልግሎት ዝህባ ትካላት ዝገብረን።  ስለዚ ምዕጻው ናይዘን ትካላት`ዚኤን ነቲ ተጠቃሚ ማሕበረ ሰብ  ዓቢ ጉድኣት ከም ዘስዕበሉ ርጉጽ`ዩ።  ኣብዚ ከኣ ናይተን ንነብሲ ወከፍ ኤርትራዊ መሰረታዊ ጥዕናዊ ኣግልግሎት ብሕልፊ ከኣ ንደቂኣንስትዮን ሕጻናትን ኣብ ምቕራብን፡ ኣብ`ቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝፈሸለሉ ክበጽሖ ዘይኸኣለን ንዝርከቡ ዘኽታማት ሕጻናት ምንባይን ምክንኻንን ወሳኒ ተራ ዝተጻወታ ደናግል ከይተዘከረ ክሓልፍ የብሉን። እዚ ኣብ ን100,000 ሰብ 6 ዶከተራት ዘለዋ ሃገር -(ካብ ሰነዳት  WHO) ብቤት ክህነት ካቶሊክ ዝመሓደር ትካላት ብዘይ ሌላን ጉሌላን ንኹሉ ኤርትራዊ ዘቅርቦ ዝነበረ ንሕጽረታት መንግስቲ ዝሽፍን ጥዕናዊ ግብረ ሰናይ ትካላት ምዕጻው  ዘይሓላፍነታዊ ስጉምቲ እዩ።  እቶም ነዚ ትካላት`ዚ ንምዕዛው ዝመጹ ወተሃደራት ነተን ኣብኡ ዘገልግላ ዘነበራ ደናግል ብሓይሊ ምውጻእን ትካላት ምዕጻውን ርኡይ ግፍዒ ነይሩ።

ንሕና ውህደት ደቀንስትዮ ኤርትራ  ኣብ ስደት  ከም ተጣበቅቲ መሰላት ኩለን ኤርትራውያን ደቀንስትዮ መጠን ብዛዕባ ሃለዋት ናይቶም ካብቲ ሆስፒታል ዝተሰጉ ሕሙማትን ናይ`ተን ውፍያት ደናግልን ኣቕሽሽትን ናይቶም ኣብቲ ትካላት ንማሕበረ-ሰባት ኣገልግሎት ዘቅርቡ ዝነበሩ ሰራሕተኛታት ንሐትት። ከምኡ ድማ ነዚ ዘይሕጋዊ ተግባራት`ዚ ደረት ክግበረሉን፡ ነዚ ግፍዓዊ መንግስቲ ኣብ ኤሪትራ  ናይ ዝፍጽሞ ተግባራት በተሓታትነት ክቀርብ ንጽውዕ።

ውህደት ደቀንስትዮ ኤርትራ

ዕለት፡ 13 /07/2019 

ኢመይል፡ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Page 1 of 307