ጋዜጣዊ መግለጺ

Sunday, 23 July 2017 22:23 Written by

PressReleaseEVRDenver2017 1

ጋዜጣዊ መግለጺ

              ሓሙሻይ ዓመታዊ ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ 

ዳግመ ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ.ነቲ ሰፊሕን ክቡርን ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ከም ዘይፍለ ኣካል ሓርነታዊ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ተቐቢሩ ከይተርፍ፡ ከይርሳዕ፡ ብዝተፈላለየ መልክዑ ንምእካቡን ንምስናዱን ካብ 2012 ዝጀመረ ተበግሶ ለብዘበን ዓመት`ውን ካብ 30 ሰነ- 2 ሓምለ 2017 ኣብ ደንቨር- ኮሎራዶ ተኻይዱ።

  1. ናብ ዝመጽእ ወለዶ ምስግጋሩ፡ ነቲ ተመክሮ ብግቡእ ብምጽናዕ፡ ካብኡ እንመሃሮ ንናይ ግዜናን መጻኢትን ኤርትራ ዘጋጥሙ ማሕበረ-ፖለቲካዊ ሽግራት ንምፍታሕ ዚህልዎ ኣበርክቶ ንምልላይን፡ ህዝብና ብግቡእ ከም ዚመሃረሉ ንምግባርን፣
  2. ኣብ ሃገርና ኣካቢቡ ዘሎ ሓደጋታት ብምግምጋም፡ ንህዝብና ካብ ዝሓልፎ ዘሎ ናይ ጸበባን ደልሃመትን ኩነታት ከነገላግሎ፡ ንዝተዋህለለ ዓቕምታትና ኣኻኺብና፡ ዝተሰንቀ ተመክሮታትና ዳግም፡ ብዚበለጸ ኣሐዲስና ክንዋስኣሉ
  3.  ካብ ዘለናዮ መንቀራቕሮ ንምውጻእ፡ ናይ ልቦና ዕምቆትን ናይ ኣሰራርሓ ዝተሓደሰ ተበላሓትነትን፡ ዘማለኤ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ባህሊ ኣብ ምድህሳስ ተራና ከነዐዝዝ ካብ ዘለና ሓላፍነት ዝተወስደ ተበግሶ፣
  4. ንውጉኣት ሓርነት ንምጥዋርን፡ ሃለዋቶም ንምክትታልን... ኣብ ዝተሰረተ ዕላማ...ንመበል ሓሙሻይ ዓመት ኣብ ደንቨር ኮሎራዶ ተኻይዱ።

PressReleaseEVRDenver2017 2

ናይ 2017 ሓሙሻይ ዳግመ ርክብ ተ.ሓ.ኤ. ካብተን ዝሓለፋ ዳግመ ርክባት ፍሉይ ዝገብሮ፡ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ ታሪኽ ተመራመራይን ሰናድን ጀርመናዊ ኣቶ ጉንተር ሹረደር፡  ተረኺቡ ዘቕረቦ ኣበጋግሳ ሰውራ ኤርትራ ዝድህስስ ዝርዝር ሓበሬታን መርትዖታትን ኢዩ። ካብቲ ዘቕረቦ ሰነዳት ቅድሚ ሕጂ ተረኽቲ ሰውራ ኤርትራ ዘይቀረበ ነይሩ። ኣቶ ጉንተር ንነዊሕ ዓመታት ሓያል ጻዕርን ድኻምን ኣካይዱ ዝሰነዶ ናይ 1950ታት ኤርትራውያን ሓርበኛታት ንናጽነት ምልዕዓላት መዓስን ከመይን ከምዝነበረ ብንጹር ተንቲኑነ ቕሪብዎ።

ብጻይ ዓብደላ ሱሌማን፡ ኣብ ቃልሲ ምእራም ሰውራ ኤርትራ ኣብ 1966 ዝጀመረ ብኣካል ፍሉይ ኣበርክቶ ዝገበረሉ ምንቅሳቓስ፡ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ናብ ደንከልያ ክትኣቱ ኣብ ዝተገብረ ጻዕርን፡ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ናይ ወጻኢ ሓላፊ ኣብ ዝነበረሉን፡ ኣዝዩ ሃብታም ተመክሮ ኣቕሪቡ።

ብጻይ ሕድራይ ፍሓ፡ ንቂያ ስርሒታት ናይ ተ.ሓ.ኤ. መቐጸልታ ናይ`ቲ ብሰፊሑ ከቕርቦ ዝጸንሐ፡ ብፍላይ ድማ ናይ ስዉእ ፍሃየ ጅግና መስዋእቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከቕርብ ከሎ፡ ብጾት ዶክ. ግርማይ ነጋሽን ዶክ. ኣንገሶም ኣጽባሃን፡ ``ብድሆታት ኣብ ምጽሓፍ ታሪኽ`` ብዝብል ቴማ ዘቕረብዎ ዓሚቝ ሓተታ ንዳግመ ርክብ ናይ 2017 ዝልለ ድምቀት ፈጢርሉ።

ዳግመ ርክብ 2017፡ ብጉዳይ ውጉኣት ሓርነት መደበር ከሰላ ዘትዩን ናይ ገንዘብ ወፋያ ተገሩን። ከምኡ`ውን ኣዝዮም ውፉያት፡ ንናይ ኣጋይሽና ናይ ነፋሪት ቲኬት፡ ናይ ሆቴል፡ ናይ መግቢ ውጻኢታት ብኣርባዕተ ሃብሮማት ዜጋታት ክሽፈን ምኽኣሉ፡ ካሜራን ስእልን ምልዓል (ናይ`ቲ ስነዳ ቀንዲ መትኒ)፡ ነቲ ኣኼባ ዝኸውን ናይ ድምጺ መግልሒ መሳርሒታት፡ ጉልበቶም ፍሉይ ክእለት ንስለ ዘወፈዩ ውፉያትን ንኹሎም እቶም ንናይ 2017 ዳግመ-ርክብ ክዉን ንምግባር ዝልለ ጻዕሪታት ንዝገበሩን ፍሉይ ምስጋና ዝግበኦም`ዩ።

መርድእ

Sunday, 23 July 2017 22:02 Written by

መርድእ

ክቡር በዓል ቤተይ ብርሃነ ገብረዮሃንስ ብዝሓደሮ ዘይምሕር ሕማም ኣብ ገዝኡን ኣብ ቤት ሕክምና ኡፕሳላ-ሽወደን ተዓቚቡ ክእለ ድሕሪ ምጽናሕ ብዕለት 17 ሓምለ 2017 ዓ.ም ብሰላም ዓሪፉ። ፍትሓት ዝግበረሉ ዕለትን ቦታን ድማ ዕለት 26 ሓምለ 2017 ሰዓት 11.00 ቅ.ቀ ኣብ ቫክሳላ ቤተ-ክርስትያን ሽርኮ ቨግ 2 ኢዩ።  ሓመድ ኣዳም ዝለስበሉ ድማ ሰዓት 1.00 ድሕር ቀትሪ ኣብ ዝተጠቐሰ ቤተ- ክርስታያን ዘሎ መቓብርዩ።

ብዓልቲ ቤቱ ህድኣት ተስፋማርያም

 ምስ ደቃን ምሉኣት ስድራ ቤትን።

ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ሕጂውን እቲ ጸጸኒሑ ንኹለን ኤርትራውያን ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ሓይልታትን ምንቅስቓሳትን  ከጋጥመን ዝጸንሐ ወይ ልሙድ ኮይኑ ዘሎ ሒቕታ ኣጋጢምዋስ፣ እቶም ኣብ መስርሕ ጉዕዞ ናይቲ ሰልፊ ናይ ኣሰራርሓ ዘይዕግበታት ከርእዩ  ዝጸንሑ ኣባላት፡ ዛጊት በቲ ጽኑዕ እምነት ኣባላት ሰልፊ ዝተዓጥቀ ኣቦ መንበር ሰዲህኤ ድሮ መአረምታ ተወሲድልምስ፣ ሰልፊ ናብቲ ብቐዳምነት ዝተበገሰሉን ዝዓጠቐሉን ንዓመታት  ዝተቓለሰሉን (ምንጋስ ዲሞክራሲ ኣብ ኤርትራ) ተዋፊሩ ይርከብ።

ኣብዚ እዋንዚ ናይ ጀብሃን ህዝባዊ ግምባርን ድሕረ ባይታ ዝነበሮም ኢልካ ከም ነጥበ መፈላለዪ ክትወስድን ከተላዓዕልን ድማ፣  ለባም ተረድኦ ናይ ዲሞክራሲ ካብ ዘይምህላው ዝብገስ እዩ ይመስለኒ። ምኽንያቱ ድማ ዝበዝሑ ኣባላት ኩለን ተቓወምቲ ውድባትን ሰልፍታትን ምስናይ ሰዲህኤ፣ ካብ ኣብ ሳሕል ይዅን ባርካን መላእ በረኻታት ኤርትራን ዘሕለፍዎ ግዜ፤ ኣብ ወጻኢ ኣብ ዲሞክራስያዊ ባህሊ ኣማዕቢለን ብግቡእ ኣብ ግብሪ ዘውዕላ ሃገራት ዘሕለፍዎ ግዜ ስለ ዝበዝሕ‘ዩ። ስለዚ ኣብዚ እዋንዚ ነቲ ናይ ሜዳ ተመኩሮ ከም መወከሲ ምውሳድን ምትኹታኹን ካብቲ ናይቲ ግዜቲ ሓውሲ-ዲሞክራሲ (quasi-democracy) ወይ ወተሃደራዊ ኣተሓሳስባ ዘይምምዕባል ጥራይ ዘይኮነስ ኣብኡ ደስኪልካ ከም ምህላው ዘስምዕ ኢዩ።  ገለ ናይ EDPን ናይ EPPን ድሕረ ባይታ ዘለዎም ውልቀ ኣባላት ሰዲህኤ፣ ንዲሞክራስያዊ ማእከልነት ጥሒሶም፣ ነቲ ዝወዓልሉን ዝተኻትዕሉን ዝመረጹሉን ዝተመርጹሉን ጉባኤ ሰልፊ፤ ተገልቢጦም (ዘጣዓሶም ምኽንያት ብጉልቡቡ) ሕጋዊ ኣይኮነን ብምባል ናይ በይኖም ስርርዕን ኣግላሊ ርኽኽባትን ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ከርእዩ ከለዉን፣ ነጸብራቕ ናይቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ኣረኣእያ ይመስል። እቲ ሕጊ ተጣሒሱ ተባሂሉ ዝኸሱሉ ዘልዉ ነጥብታት ከኣ፣ እታ ብጉባኤ ዝተመርጸት መሪሕነት ንድሌት ውሑዳት ውልቀ-ሰባት ስለ ዘይተማእዘዘትን  ካብ ሓላፍነታ ስለዘይወረደትን ኢዩ። ውድባዊ ወይ ፖለቲካዊ ድሕሪ ባይታ ከም መዛረቢ ካብ ተላዕለ፣  ካብቶም ኣብዘይዕግበታት ተዋሒጦም ዝርከቡ፡ ናይ ተሓኤ ኣባላት ዝነበሩ ኮይኖም፣ ብመነጽሩ ብዙሓት ናይ ህ᎐ግ᎐ ድሕረ–ባይታ ዘለዎም  ኣብ ሰዲህኤ ብዘይ ጸገም ከም መራሕትን ተመራሕትን የገልግሉ ከም ዘለዉ ምስትብሃል የድሊ።  

እቶም ሓንጊሮም ድዮም ሓዚሎም ናብ ኤርትራ ከእትዉ ዝብሃሉ ድማ፣ ሰረት ዲሞክራሲ ብድልየቶምን ብዕግበቶምን ምኻድ እንተዘይኮይኑ፡ ድምጺ ብዙሓት  ከምዝኾነ ገና ክሰርሕሉ ዘይተበገሱ፡ እቲ ናይ ብረኻታት ባህርያቶም ኣብ ልዕሊ ብጾቶም በጨቕ ከብልዎ ዘየሕፍሮም ኮይኖም፣ ክሕንግሩስ ይትረፍ ክሕንገሩውን ዘይከኣል ኢዩ።

መሰረት ዲሞክራሲ ሓሳብካ ናብ ህዝቢ ወይ ናብ ኣባላት ሼጥካ/ኣረዲእካ ኣብዛሓ ደገፍቲ ረኺብካ ስልጣን ምሓዝን፡ ነቲ ዕዉት ራኢኻ ኣብ ግብሪ ምትርጓምን ማለት ኢዩ። ኣብዛሓ እንተዘይረኺብካ፣ ሓሳብካ ወይ ራኢኻ ህዝቢ ይኹን ኣባላት ስለ ዘይተቐበልዎ ተሳዒርካ ማለትዩ፣ ይዅንምበር ነቲ ዘይተዓወተ ሓሳብካ ከተዐውት ጽዒርካ ዳግማይ ዕድል እትረኽበሉ ባይታን መጋበርያን ስለዘሎ፡ ኣብ ክንዲ ነቲ ዘሎካ ዳግማይ ዕድል ብዓቕልን ብብልሓትን ክትጥቀመሉ ምጽባይ፣ ነቲ ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ዝጸደቐ ውዕልን ቅዋማዊ ኣሰራርሓን መምርሕን ብኣቋራጭ ክትግልብጥ ሓይልኻን ኣቓልቦኻን ምጽንቃቕ ግን፡ ከንቱ ፈተነ ኮይኑ ብስርዓተ ኣልቦነት ዝግለጽ ተርእዮ ኢዩ።

ካልእ ከም መካትዕን መፈላለዪን ዝላዓል ዘሎ ነጥቢ ድማ፡ ሕቶ ባንዴራን፡ እቲ ዛጊት ብዲክታቶር ኤርትራ ተዓሺጉ ደሮና ዝእክብ ዘሎ ጥራሕ ዘይኮነስ ሞይቱ እዩ እውን ዝተባህለ ቅዋም ኤርትራን ኮይኑ፣ ሰዲህኤ ነዚ ክልተ ነጥብታትዚ ዝምልከት፣ ዲሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ምስ ሰዓረን ምስ ሳዕረረን ብህዝቢ ዝውሰን ጉዳይ ምዃኑ ኣስሚሩሉ ኢዩ። ሰዲህኤ ነታ ሰማያዊት ባንዴራ ከም ምልክት ጽንዓትናን ብረታዊ ቃልስናን ነዛ ናይዚ እዋን ባንዴራ ኤርትራ ድማ ከም ምልክት ነጻነትና ብምግንዛብ እያ ክብረተን ሓልያ ትጓዓዝ ዘላ። እቲ ሓቂ ነዛ ሕጂ ኣብ ስልጣን ዘላ ባንዴራ ኤርትራ ዝፈቱ ኣሎ ጥራሕ ዝይኮነስ፡ ምስ ኩሉ ዕቃቤታቱን ስምዒታቱን ኣብ መጋባእያ ዓለም ወግዓዊት መለለይት ኤርትራ ኮይና ምህላዋ ዘይቅበል ዘሎ ኣይመስለንን። ነታ ናይ ቀደም ዝመርጽ እውን ውሑድ ኣይኮነን። ኣብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት እቲ ርእስ–ነገር ዕሸላዊ ደኣ ይኹን እምበር እቲ ዝድለ፣ ህዝቢ ዝመረጾ ንኽዕወት ምጽዓርን ምእማንን ጥራይ ኢዩ ። እዚ ከምዚሉ እንከሎ ውልቀሰባት፣ መራሕቲ ይዅኑ ተራ – ኣባላት ዝምባሌኦም ወይ ምርጨኦም በጨቕ ከብሉ ባህርያዊ ኢዩ። ኣብ ተደጋጋሚ ቃለ-ማሕተታት ከም ዝተገልጸ  ዝምስክሩ ሰነዳት እውን ኣለዉ እዮም። ቅዋም ብዝምልከት ጉዳይውን ካብዚ ኣመልኻኽታ‘ዚ ዝተፈልየ ስለዘይኮነ፡ ንሓደን ዝብጽሖ ነቲ ካልእን ዘይብጽሖ ጌርካ ከተቕርብ ምፍታን ለባም ኣገባብ ኣይመስለንን። ናይዚ ግዜ‘ዚ መፈላለዪ ጉዳይ ጌርካ ከተቕርቦ ምፍታን ድማ ካብቲ ቀንዲ እዋናዊ ዋኒን ተቓወምቲ ሓይልታት ምውጻእ እዩ።

‘‘ዝኣኽለን ጥሒነንሲ በዓለ ማርያም ይብላ‘‘ ከም ዝበሃል፣ ኣብ ጉባኤ ዝተመርጹ መራሕቲ ሰልፊ ዘሊፍካን ኣናኣኢስካን ከተብቅዕ፣ ብሓሳባት መሪሕነት ሰልፊ ስለዘይተማእዘዘ ካብ ሰልፊ ተባሪሩ ዝብል ዘረባሞ ጉዳም ኢዩ። አረቲ ነቐፌታን ርእሰ ነቐፌታን ዝበሃል መወራዘዪ ዝነበረ ኣባሃህላ ኣበይ ተሰወረ? እቲ ተጋግየ ይቕሬታ ዝብል እዱብ ኣምርከ ብግቡእ ንርደኦ ኢና? ወዮ ዳኣ መሪሕነት ሰዲህኤ ሳላቲ ተባላሓትነቱ ነቲ ኣግላሊ ክፋእ ኣጋሊጽዎ እዩ እምበር፣ ንምስጓግ ዝምልከትሲ እቶም ቅዋም ተጣሒሱ በሃልቲ ኣብቲ ሕቡእ ኣኼባታቶም ዝተሳማምዕሉ ዕላማ ተራእዩን ተሰሚዑን ኢዩ። ብወገነይ ከምዚ ዝንዛሕ ዘሎ ኣረኣእያ ኣብ ልዕሊ ኣባላትን መሪሕነትን ሰዲህኤ እንተ ዝህልወኒ፣ ኣብ ክንዲ ብዙሓት (majority) ናይ ምውሳን ሓለፋ ወይ ተራ የብሎምን እንዳበልኩ ዘይተኣደነ ወፈራ ንግሩሃት ክነዝሕ ዝፍትን፣ ብዘይ ወዓል ሕደር ኣብ ዕላዊ ኣኼባታትን ጉባኤታትን ሰልፊ ምተማጎትኩሉ፣ ክሳብ ክንድቲ መሪሩካ ዘሎ እንተዝመረኒ ድማ ምጠንጠንክዎሞ ናብ ይሓይሽ ዝበልኩዎ ሰልፊ ተጸምቢረ ክእለተይ መወፈዅ። እዚ ማለተይ ግን ኣብ ሓደ ብደሞክራሲያዊ ቅዋም ዝምራሕ ሰልፊውን ጉድለት የልቦን ኣየስምዕንዩ፣ ጌጋታት ድማ ብምርድዳእን ሓሳብካ ”ብምሻጥን” ዝዕረ ስለ ዝኾነ ከምኡ ዓይነት ቃልሲ ክኽተል ጸገም የብለይን።

ወዮ ዳኣ ዝተሓደሰካ ኢዩ ዝመስልምበር፣ ብስርዒታዊ መንገዲ ንዘይከይድ ሰብ፡ እንተኾነ ነቲ ዘይኣምነሉ ኣከያይዳ ሰልፊ ባዕሉ ገዲፍዎ ይኸይድ፡ ኣብ ውሽጢ ኮይኑ ኣብ ክንዲ ናብ ምእራም ናብ ምዕናው ምስ ዝዋፈር ግን፣ እቲ መሪሕነት ኣድላዪ ፍታሕ ወይ ስጉምቲ ምስ ዘይወስድ ሓላፍነቱ ዘንጊዑ ተባሂሉ ብኣባላቱ ከም ዝሕተት ክሰሓት ዘይብሉ ሓቂ ኢዩ። ግጉይን ዘራግን ራኢ ድማ ከምቲ፣  ሓንቲ ዝተበላሸወት ሜለ ንሽሕ ተባላሹ ዝተባህለ ስለ ዝኾነ፣ እቲ ምርጫ፣ ካብ ቅርሕንትን ጽልእን ትምክሕትን ወጺኻ፡ ነቲ ዝቐረበ መአረምታ ተቐቢልካ ኣብ ዓውደ ቃልሲ ምርብራብ ናይ ተቓለስቲ ባህርን ኣደብን ከምዝኾነ ምስትብሃል ከድሊ እዩ።

ሃብተሚካኤል፡  ዶ/ር 

  ኣብዚ እዋን’ዚ ብዙሓት ዜጋታት ኤርትራ ኩሉ’ቲ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘካይዶ ዝጸንሐን ዘሎን ኣዕናዊ ሰነ-ሓሳብ፡ ብውጽኢቱ ድማ ዝተፈላለየ ግህሰታት ሰብኣውን ፖሎቲካውን መሰላት፡ ግፍዕታትን ግብረ-ሽበራዊ ተግባራትን ኣትሪሮም ዝቓወሙ ወይ’ውን ዝኹንኑ ከም ዘለዉ ይፍለጥ። እዚ ብኣውንታ ክግለጽ ዝኽእል ጉዳይ ኮይኑ፡ ኣብ ወጻኢ ስትራተጂካዊ ፖሊስታት ናይቲ ስርዓት ብዝምልከት ግን፡ ምስ ኣህዛብ ጎረባብቲ ሃገራትን ርሑቕ ዓለምን ዝኽተሎ ዝምድናታት ዝደናገሩ ውሑዳት ኣይኮኑን። ብፍላይ’ውን ምስ ግጭት ዶብን ውጽኢታቱን ኣብ ዝተኣሳሰር ጉዳይ ነቲ ብእንኮ ናይ ሓሶት መዕከናት ዜና ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ዝፍኖ እከይ ፕሮፓጋንዳዊ ጽልእታትን ቅርሕንትታትን እናተታለሉ ገሊኦም ኣብ ጃላነት ዝወድቑ፡ ገሊኦም ድማ ነቲ ሓበሬታት ከምቲ ንሱ ብምቕባል፡ ከም ተጣባቒ ልዕላውነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ብምውሳድ፡ ምስ ርእይቶኡ ክደናገጹ ዝደናደዱ ምህላዎም ኣይዝንጋዕን። ብዝኾነ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ኩሉ’ቲ ዝኽተሎ ስትራተጂካዊ ወጻኢ ዝምድናታት ካብቲ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝካይዶ ዝጸንሐን ዘሎን ኣዕናዊ ስነ-ሓሳብ፡ ግዕዘይ ፖሎቲካዊ ምሕደራ፡ ጸረ ቁጠባዊ ምዕባሌን ማሕበራዊ ግስጋሰን ተፈልዩ ክርአ ዝኽእል መንፈስን ትሕዝቶን የብሉን። ምክንያቱ እዚ ስርዓት’ዚ ፍርቂ ጎኑ ጥዑይ ፍርቂ ጎኑ ድማ ሕሙም ክኸውን ስለ ዘይኽእል፡ ምስ ኣህዛብ ጎረባብቲ ሃገራትን ርሑቕ ዓለምን ዝኽተሎ ስትራተጂካዊ ፖሊስታት ካብቲ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ዘለዎ ናይ ሕቆን ከብድን ዝምድናታት ዝምንጩ ብምዃኑ ተመሳሳሊ ከምዝኾነ ፍጹም ክዝንጋዕ ኣይግባእን።  

ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ብቀንዱ ንኩሉ’ቲ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ መሪር ቃልስታቱን ዝኸፈሎ ክቡር ዋጋን ብምጥላም ንልዕላውነቱ ረጊጹ፡ ኣብ ኤርትራ ብቅዋምን ግዝኣተ ሕግን ዘይግዛእ ስርዓት ተኺሉ፡ ሰናይ ፖሎቲካዊ ምሕደራ፡ ቁጠባዊ ምዕባሌን ማሕበራዊ ግስጋሰን ከረጋግጽ ኣይኸኣለን። ካብዚ ጭቡጥ ክውንነት’ዚ ብምብጋስ ድማ፡ ኩሉ’ቲ ዝኽተሎ ወጻኢ ስትራተጂካዊ ፖሊስታቱ ብዓለም-ለኻዊ ሕግታትን ስምምዓትን ተገዚኡ፡ ምስ ኣህዛብ ጎረባብቲ ሃገራትን ርሑቕ ዓለምን ኣብ ሕድሕድ ሕውነታዊ ምክብባርን ሓባራዊ ረብሓታትን ተመርኲሱ፡ ነጻ ርኽባትን ዝምድናታትን ህዝቢ-ንህዝቢ ዘጠናክር ክኸውን ምጽባይ የዋህነት’ዩ። ብርግጽ’ውን ኣብዚ ዝሓለፈ 26 ዓመት ጉዕዞ ሃገራዊ ነጻነት ብጭቡጥ ዝተረጋገጸ ክውንነት ምስ ዝህሉ፡ ወጻኢ ዝምድናታትን ፖሊስታትን ናይዚ ስርዓት’ዚ ኣብ ሕድሕድ ሕውነታዊ ምክብባርን ሓባራዊ ረብሓታትን ዘተሰረተ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ በቲ ኣብ መስርሕ ነጻነታዊ ተጋድሎ ኣብ ልዕሊ’ቲ ገዚፍ ሰራዊት ፋሽስታዊ ስርዓት ደርጊ ዘረጋገጾ ወደሃደራዊ ዓወታት ሰኺሩ፡ ካብቲ ጎብለል ቀርኒ ኣፍሪቃ ንምዃን ዝነበረ ኣጉል ሕልምታት ዝብገስ ምንባሩ ጸሓይ ዝወቕዖ ሓቂ’ዩ። ኣብ ጸቢብ ጉጅላዊ ረብሓታት፡ ኣብ ዘይሕጋዊ ኮንትሮባንዳዊ ስርሓት፡ ብዓቢኡ ድማ ኣብ ጥልመትን ክሕደትን ዝተሰረተ ምዃኑ ምንም ዘጠራጥር የብሉን። ስለ ዝኾነ ኩሉ’ቲ ዝምድናታት ስትራተጂካዊ ምዃኑ ብዙሕ ክምደረሉ ይጸንሕ’ሞ ድሕሪ ቁሩብ ግዜ ብዲፕሎማስያዊ ምብታኽን ምትዕራቕን ዝልለ፡ ቀጺሉ’ውን ብኲናትን ወራርን ዝግለጽ ተገላባጢ ባህርያት ዘለዎ ክኸውን ግድነት’ዩ። ስለዚ እዚ ስርዓት’ዚ ጸረ ህዝቢ ፖሎቲካዊ ስልጣን ካብ ዝጭብጥ ኣትሒዙ፡ ምስ ብዙሓት ሃገራት ዘካይዶን ክሳብ ሕጂ ዘካይዶ ዘሎን ወፍሪ ፕሮፓጋንዳዊ ዘመተን ኩሉ’ቲ ብጉልባብ ዶብ ተመሳሚሱ ምስ ኩሎም ጎረባብቲ ዝተካየደ ኣዕናዊ ኲናትን ወርራን ሕጂ’ውን ምስ ሃገረ ጅቡቲ ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብን ወጻኢ ዝምድናታትን ፖሊስታትን ገባቲ ኢሳይያስ ጥዕና ዘይብሉ ምዃኑ’ዩ ዘመላኽት። ካብዚ ወጻኢ ዝቐርብ ኣጉል ሞጎት ጥቓ ሓቅነት ዝቐርብ ኣይኮነን።

ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ካብ 1991-1993 መሰል ርእሰ-ውሳኔ (ረፈረንደም) ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝካየደሉ ዝነበረ መድረኽ ምስ መንግስቲ ስዑድያ፡ ሶርያን ግብጽን ናብ ዓቢ ጽልእን ቅርሕንትን ዝኣተውሉ ኩነታት ምንባሩ ኣይስሓትን’ዩ። ብ1994 ድማ ንምምሕዳር ኣሜርካ ንስኻትኩም ዶላራት ጥራይ ክፈሉ እምበር ንመንግስቲ ሱዳን’ሲ ባዕለይ ኣለኽልኩም ብዘስምዕ ቅኒት፡ ዲፕሎማስያዊ ዝምድናታቱ በቲኹ፡ ክሳብ ኲናት ዝገበረሉን ኣብ ኣስመራ ንዝነበረ ኣብያተ ጽሕፈት ኢምባሲ  ንምንቅስቓስ ደቡብ ሱዳን ዝዓደለሉን ኩነታት ምንባሩ ክኸሓድ ኣይኽእልን’ዩ። ምስ መንግስቲ ሱዳን ብድሕሪ ምትዕራቕ’ውን ናይቲ ሃገር ሰላምን ቅሳነትን ንምዝራግ፡ ንዝተፈላለዩ ተቓውምቲ ሱዳን ክሕብሕብርን ከዕጥቕን ምጽንሑ ናይ ኣደባባይ ምስጢር’ዩ። ብተመሳሳሊ ብ1994 ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ደሞክራስያዊት ኮንጎ ብቕሉዕ ኢድ-ምትእትታው፡ ንካቢላ ናብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንምድያብ፡ ዓበይቲ ፖሎቲካውን ወተሃደራውን ኣማኸርቲ ከምኡ’ውን ታንከኛታት ክሳተፉ ምግባሩ ኣይዝንጋዕን። ምስ የመንን ግብጽን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ብዝካየድ ምግፋፍ ዓሳ ተደጋጋሚ ወጥረታት ዝኽሰተሉ ኩነታት ብድሕሪ ምጽናሕ ብ1995 ብዶብ ኣመሳሚሱ ምስ የመን ናብ ኲናት ምእታዉ ዝርሳዕ ኣይኮነን። ብ1997 ምስ ጂቡቲ ብዶብ ምክንያት ኲናት ኣልዒሉ እንደገና ድማ ብ2008 ተሓዲሱ፡ ክሳብ 2017 መዕለቢ ዘይረኸበ ዘሎ ጉዳይ’ዩ። ከምኡ’ውን ብ1998 ምስ ኢትዮጵያ ብዶብ ኣመኻንዩ ዝበገሶ ኣዕናዊ ኲናትን ወራርን ክሳብ 2017 ብስንኪ ርኡይ ድርቕና ገባቲ ኢሳይያስ መዕርፊ ዘይረኸበ ምዃኑ ካብ ማንም ስውር ጉዳይ ኣይኮነን። ብ2002-2004 ንሳዳም ሑሴን ካብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንምውጋድ ብመሪሕነት ጆርጅ ቡሽ ኣብ ኢራቕ ዝተገብረ ሰፊሕ ምሕዝነታዊ ኲናት ብሓቲ ህግደፍ ምምሕዳር ኣሜርካ መዕርፎ ነፈርትን ቀ/ባሕርን ኤርትራ ክጥቐም ፍቓደኛ ብምዃን ናብ ዝልምነሉ ደረጃ ወሪዱ ምንባሩ ይዝኸር። ኣብ ሶማል’ውን ነቲ ብማሕበረ-ሰብ ዓለም ዝግበር ዝነበረ ኩሉ-መዳያዊ ጻዕርታት ተጻሪሩ፡ ንጉጅለ ግብረ-ሽበራ ኣልሸባብ ብቕሉዕ ዝድግፈሉን ዘዕጥቐሉን ኩነታት ክሳብ ሕጂ ምህላዉ ክሕባእ ዝኽእል ክውንነት ኣይኮነን።

ናይዚ ኩሉ እኩብ ድምር ብሓቲ ህግደፍ ካብ ኢጋድ፡ ሕብረት ኣፍሪቃን ሕቡራት ሃገራትን ፍጹም ተነጺሉ፡ ኣብ ልዕሊኡ ብዓለም ደረጃ ብባይቶ ጸጥታ ማዕቐብ ምስ ተበየነሉ፡ ኣሜርካ ካብ ቀደም ጥንቲ ኣትሒዛ ታሪኻዊት ጸላኢት ህዝቢ ኤርትራ’ያ ዝብል ተደጋጋሚ መደረታትምሃብመውጽእ ኣፍ ገባቲ ኢሳይያስን ድራር እለት ህዝብናን ኮይኑ ምህላዉ ርእሰ ግሉጽ ሓቂ’ዩ። እዚ ስርዓት’ዚ በቲ ብዓለም-ለኸ ደረጃ ማዕቐብ ክብየነሉ ዝገበረ ጭቡጥ መርትዖታት ፍጹም ክምሃር ብዘይምኽኣሉ፡ ቅድም ንዓሊ ዓብደላ ሳልሕ ካብ ፖሎቲካዊ ስልጣን ንምእላይ ዝካየድ ዝነበረ ኲናት ሕድሕድ የመን ንሑቲይን ይድግፍን የዕጥቕን ምንባሩ ይፍለጥ። ድሒሩ ብመሪሕነት መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ኣብ ልዕሊ ምንቅስቓስ ሑቲይን ምሕዝነታዊ ወተሃደራዊ ስጉምትታት ክውሰድ ምስ ጀመረ ንዕኦም ጠሊሙ፡ ናብ ጎኒ በዓል ስዑዲ ዓረብ ተሰለፈ። በዚ መሰረት ድማ መንግስቲ ኢማራት ዓረብ ኣብ ከባቢ ዓሰብ ዓቢ ወተሃደራዊ መደበር ብምህናጽ፡ ካብኡ ብምብጋስ ኣብ ልዕሊ ሑቲይን ደብዳብ ነፈርቲ ዝፍጽመሉ ኩነታት ምህላዉ ኣይዝንጋዕን። ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ምስ ንምለስ: ብሓፈሽኡ ሰላም ቅሳነትን ግስጋሰን ናይታ ሃገር ንምዝራግ ብፍላይ’ውን ግድብ ኣባይ ንምፍራስ፡ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ምስ መንግስቲ ግብጺ ሓድሽ ምሕዝነት ፈጢሩ ምጽንሑ ይፍለጥ። ነዚ እከይ ሸርሕታት’ዚ ንምዕዋት ድማ ነቶም ሕጋዊ ሰላማዊ ኣገባብ ፖሎቲካዊ ቃልሲ ዘፍቕድ ሕገ-መንግስቲ ኢትዮጵያ ብምንጻግ፡ ኲናት ከም እንኮ ምርጫ ክወስዱ ዝጸንሑን ዘለዉን ተቓወምቲ ሓይልታት ኢትዮጵያ ኣብ ኤርትራ ብወተሃደራዊ መኮንናት ግብጺ ፍሉይ ስልጠናታት ክወሃብ ምጽንሑ ኣይስሓትን’ዩ። እቶም በብግዚኡ ነዚ እከይ ሸርሕታት’ዚ ብምንጻግ ምሉእ ኣጽዋሮምን ንብረቶምን ሒዞም ምስ ሰራዊት ኤርትራ እናተዋግኡ ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኢዱም ዝህቡ ዘለዉ መሪሕነትን መሰረታትን ደምሓት፡ ግንቦት 7ተ ምንቅስቓስ ቤሻንጉልን ነዚ ሓቕታት’ዚ ጥራይ’ዮም ዘረጋግጹ።

ኣብዚ እዋን’ዚ እቲ ኣብ ትጽቢት ብዙሓት ዘይነበረን ብሃንደበት ዝተበገሰን ዘይምቕዳው ወይ’ውን ምስሕሓብ ሃገራት ወሽመጥ ከልጅ ኣህጉራዊ ትኩረትን ስሕበትን ክረኽብ ግድን ኮይኑ ኣሎ። እቶም ኣብ ምስሕሓብ ኣትዮም ዘለዉ ኣካላት ብሓደ ወገን ስዑዲ ዓረብ፡ ኢማራት ዓረብን ባሕሬንን ዘለውኦ ካብ ኣፍሪቃ ግብጺ ዝሓወሰ ኣንጻር ቀጠር ምዃኑ ይፍለጥ። እቲ ብምሕዝነት 4ተ ሃገራት ዝፍለጥ ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስትን ቀጠር ወሲድዎ ዘሎ ኩሉ-መዳያዊ ፖሎቲካዊ ውሳኔታትን ማዕቐብን ብርግጽ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ንክትግበር ምሕሳቡን ምፍታኑን ብጣዕሚ ጭካኔ ዝመልኦ ዘሕዝንን ዘሕፍርን ተርእዮ ምዃኑ ጥራይ’ዩ ዘመላኽት። እቶም ኣብ ልዕሊ ህዝብን መንግስትን ቀጠር ከምዚ ዓይነት ኣዝዩ ጨካን ፖሎቲካዊ ውሳኔታትን ማዕቐብን ዝወሰዱ ሃገራት፡ ብድሕሪ ክንደይ ጻዕረ-ሞት  13 ክስታት ኣቕረቡ። ሓደ ካብቲ ዝቐረበ ዓቢ ክስታት መንግስቲ ቀጠር ንግብረ-ሽበራ የተባብዕን ይድግፍን ዝብል’ዩ። ብርግጽ ሕጂ መንግስቲ ቀጠር ካብዚ ክሲ’ዚ ነጻ ምዃኑ ዘረጋግጽ ጭብጥታት ከም ዘሎ ርግጸኛ ምዃን ዝኸኣል’ኳ እንተዘይኮነ፡ እቶም ነዚ ክስታት ዘቕርቡ ዘለዉ ሃገራት’ውን ንባዕሎም ካብ ንግብረ-ሽበራ ምትብባዕን ምድጋፍን ሓራ ዘይምዃኖም ብዙሕ ምልክታት ምህላዉ ዝሕባእ ዝኽእል ኣይኮነን። ካብ ዓለም ምሉእ ንግብረ-ሽበራ ዝዋፈሩ ቀዳማይ ቦታ ዝሕዙ ዜጋታት ስዑዲ ዓረብ ክኾኑ ከለዉ፡ ብፍላይ ኢማራት ዓረብ ኣብ ዝተፈላለየ  ሃገራት ዝርከቡ ግብረ-ሽብራዊ ተግባራት ከም ትድግፍን ኣብ ልዕሊ ንጹሃት ዜጋታት ዘይተኣደነ ግፍዕታት ከም ትፍጽምን ዝእምቱ ምስጢራት ክወጹ ይጅምሩ ኣለዉ።    

መብዛሕትኡ እቲ ብመሪሕነት ሳዑዲ ዓረብ ማለት ብ4ተ ሃገራት ቀሪቡ ዘሎ ኣጉል ክስታት ብቀንዱ ንልዕላውነት ህዝብን መንግስትን ቀጠር ዝትንክፍን ዝጻረርን ብምዃኑ፡ ኣብዚ ህሞት’ዚ ተግባራዊ ክኸውን ምሕሳብ ፍጹም ፖሎቲካዊ ዕሽነት ምዃኑ ጥራይ’ዩ ክርአ ዝኽእል። እቶም ነዚ ሓቅታት’ዚ ብኣግኡ ዝተረድኡን ካብ ክልቲኡ ኣብ ምውጣጥ ዝርከብ ኣካላት ገዚፍ ስትራተጂካዊ ረብሓታት ዘለዎምን ብሓያላት መንግስታት ዓለም ዝፍለጡ ነዚ ግጭት’ዚ ንምህዳእን ንምፍታሕን ንሰናይ ተበግሶ ዕርቂ ንጉስ ኩዌት ብምድጋፍ፡ ብርቱዕ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታት የካይዱ ከም ዘለዉ ዝፍለጥ’ዩ። ህዝብን መንግስትን ቀጠር ነቲ ብ4ተ ሃገራት ዝቐረበ ክስታትን ቅድመ ኩነትን ክሳብ ሕጂ ብዘርእዮ ውሕሉልን ህዱእን ኣተሓሕዛ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ጽዑቕ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታት ጸብለልትነትን ተቐባልነትን ኣረጋጊጹ ምህላዉ ይእምት። እዚ ተረጋጊጹ ዘሎ ጸብለልትነት’ዚ ካብ ትጽቢትን ግምትን ወጻኢ ኮይኑ ብምርካቡ፡ ካብዚ ጉዳይ’ዚ ንምውጻእ ምሕዝነት 4ተ ሃገራት ኣብ ዘይተሓስበ ካልእ ጸገማት ክወድቑ ምዃኖም ምግማት ይኸኣል’ዩ። ብዝኾነ እዚ ግጭት’ዚ ብለባም መንገዲ ብዘተን ልዝብን ጥራይ ክፍታሕ ሰናይ ኩሎም ኣህዛብ ዝሓስቡ ደለይቲ ደሞክራስን ፍትሕን ትጽቢት ምዃኑ ምንም ዘጠራጥር የብሉን። እዚ ግጭት’ዚ ብሰላም ክፍታሕ ዘይሓስቡ መንግስታት ወይ’ውን ፖሎቲካዊ ሓይልታት ሰናይ ኩሎም ኣህዛብ ዘይብህጉ ምዃኖም ቁልጭ ኣቢሉ ዘርኢ ዓቢ ምልክት’ዩ። እምበኣርከስ ካብዚ ሓቂ’ዚ ብምብጋስ፡ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ፖሎቲካዊ መርገጽን ፖሊስን ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ከመይ ይመስል? ምድህሳስ ኣገዳሲ’ዩ።

ቅድሚ ኩሉ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ካብ ምሉእ ማ/ሰብ ዓለም ኣብ ዝተነጸለሉ ህሞት ዝምድናታት ኤርትራን ቀጠርን ከመይ ምንባሩ ምዝኻር ክዝንጋዕ ኣይግባእን። ቀንዲ ሕመረት ናይቲ ዝምድናታት እንታይ ምንባሩ? ብዘየገድስ፡ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ስርዓታት ጽቡቕ ዝምድናታት ምንባሩ ይፍለጥ። መንግስቲ ቀጠር ንብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ብሞራል፡ ገንዘብን ንዋትን ዘይተኣደነ ሓገዛት ይገብር ምንባሩ’ውን ዝሰሓት ኣይኮነን። ብውሕዱ ወጻኢታትን ዘመናዊ ንዋትን ማዕከናት ዜናታት ስርዓት ህግደፍ ብመንግስቲ ቀጠር ይሽፍን ምንባሩ ዝተፈላለዩ ምንጭታት ይሕብሩ’ዮም። ኣብ መንጎ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍን መንግስቲ ጂቡቲን ብዶብ ዝተላዕለ ግጭት ንምፍታሕ እንኮ ተበግሶ ዕርቂ ዝወስድ ዝነበረ መንግስቲ ቀጠር’ዩ። ኣብ መወዳእታ’ውን ብስምምዕ ክልቲኡ ሃገራት ክሳብ 450 ሰራዊት ኣብቲ ዘሰሓሕብ ዝነበረ ቦታታት ከም ዓቓቢ ሰላም ኣእትዩ ምንባሩ ኣይኸሓድን’ዩ። ኣብዚ ምስሕሓብ’ዚ ካብ ሃገራት ወሽመጥ ከሊጅ ኩዌትን ዖማንን ካብ ክልቲኡ ኣካላት ገለልተኛ ብምዃን ንዘተ፡ ልዝብን ዕርቕን የተባብዑ ኣለዉ። ዳርጋ መብዛሕትኡ ማ/ሰብ ዓለም’ውን እቲ ምስሕሓብ ብሰላም ክፍታሕ ብርቱዕ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታት ኣብ ዝገብረሉ ህሞት ንርኸብ። ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ግን ከምቲ ልሙድ ባህርያቱን ኣመሉን ብሃንደበት ንመንግስቲ ቀጠር ጠሊሙ፡ ኣብ ጎኒ’ቲ ብመንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ዝምራሕ ምሕዝነት ክስለፍ ግድን ኮይኑ ኣሎ። እዚ ስርዓት’ዚ ንባዕሉ ግብረ-ሽበራዊ ተግባራት እናካየደን ንሸባብ ሶማል ብቕሉዕ እናደገፈን ንመንግስቲ ቀጠር ምስቶም በዚ ጉዳይ’ዚ ክሲ ዘቕርቡ ክጽጋዕ ምፍታኑ ካብቲ ኣዝዩ ዘደንጹ’ዩ። ብዝኾነ እቲ ብኣውንታ ዝግለጽ ዝነበረ ዝምድናታት ክልቲኡ ሃገራት ብቀጥታ ተበቲኹ፡ መንግስቲ ቀጠር ነቲ ኣብ ዶብ ኤርትራን ጂቡቲን ሰፊሩ ዝነበረ ሰራዊቱ ብህጹጽ ክስሕብ ተገደዱ’ዩ። ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ንመንግስቲ ቀጠር ጠሊሙ ንምንታይ ምስቲ ብመሪሕነት ስዑዲ ዓረብ ዝፍለጥ ምሕዝነት ተጸጊዑ ንዝብል ሕቶ ንኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ማ/ምብራቕን ብቀረባ ዝኸታተሉ ተንተንቲ ፖሎቲካ ነዚ ዝስዕብ ተንታን የቕርቡ።

  1. ኩሉ ወጻኢ ፖሊስታት ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ብመሰረቱ ኣብ ስትራተጂካዊ ዝምድናታት ዘይኮነስ፡ ኣብ ግዝያዊ ጉጅላዊ ረብሓታት ዝተሞኮሰ ስለዝኾነ፡ ካብ 3ተ ሃገራት ወሽመጥ ከልጅ ማለት ስዑዲ ዓረብ፡ ኢማራት ዓረብን ባሕሬንን ክረኽቦ ዝኽእል ግዝያዊ ረብሓታት ብምጥማት ዝወሰዶ ፖሎቲካዊ መርገጽ ምዃኑ ይገልጹ። ንግብጺ ብዝምልከት ከኣ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ፖሎቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ምዕባሌ ንምቁጻይ ብሓፈሻ፡ ንግድብ ኣባይ ንምፍራስ ድማ ብፍላይ ዘለዎም ሓባራዊ ምርድዳእን ዘኣተውዎ ስምምዓትን ዝምርኮስ ምዃኑ ይትንትኑ።
  2. ኩሎም ሃገራት ወሽመጥ ከልጅ ምስ መ/ኣሜርካ ጽቡቕ ዝምድና ከም ዘለዎም ዝፍለጥ’ኳ እንተኾነ፡ መንግስቲ ስዑዲ ዓረብ ብዝጸንሖ ተሰማዕነትን ጽልዋታትን ከምኡ’ውን ኢማራት ዓረብ፡ ባሕሬንን ግብጽን ብምድማር፡ ካብ መ/ቀጠር ብዝበለጸ ጸብለልትነትን ተቐባልነትን ክህልዎም’ዩ ዝብል፡ ገባቲ ኢሳይያስ ጉጉይ ገምጋም ሒዙ ምብጋሱ ይገልጹ። ካብዚ ጉጉይ ገምጋም’ዚ ብምብጋስ ድማ፡ ምስዞም ሃገራት’ዚኣቶም ኣንጻር ግብረ-ሽበራ ብምምሳል፡ ምስ መንግስቲ ኣሜርካ ንምትዕራቕ፡ ብኡ ኣቢሉ እቲ ብ2009 ኣብ ልዕሊኡ ዝተበየነ ማዕቐብ ንክለዓለሉን ጥጡሕ ባይታ ክምድምድሉ ብምሕሳብ ምዃኑ’ውን ይትንትኑ።

ብዝኾነ ንምጥቕላል ዝኣኽል እዚ ኣብ ላዕሊ ዝተገልጸ ክውንነታዊ ሓቅታት’ዚ ብውሕዱ ኩሉ ወጻኢ ዝምድናታት ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ክሳብ ክንደይ ኣብ እከይ ጥልመትን ኣዕናዊ ኩናትን ዝተሞርኮሰ ምዃኑ ብግልጺ’ዩ ዘርኢ። ህዝቢ ኤርትራ ካብዚ ብጥልመትን ኲናትን ዝልለ ወጻኢ ዝምድናታት ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ እንታይ ይርባሕ? ንስለ’ቲ ሓቂ ኣብ ዲሞክራስያዊት ኮንጎን ሶማልን ዝፈሰሰ ንጹህ ደም ኣሕዋትና ይኹን ደምሓት፡ ግንቦት 7ተን ምንቅስቓስ ነጻነት ቤንሻንጉልን ናብ መበቆል ዓዶም ኢትዮጵያ ከይምለሱ ንምዕጋት ኣብ ዝግበር ተደጋጋሚ ኲናት ዝሞቱ ዘለዉ መንእሰያት ኤርትራ ንልዕልነት ህዝብን ሃገርን ንምክልኻል ጅግንነት ከም ዝፈጸሙ ስውኣት ዲዮም ክቁጸሩ ወይስ ካልእ ፖሎቲካዊ ስያሜን ትርጉምን ክህልዎ’ዩ? እዚ ሕቶታት’ዚ ብፍላይ ንተደናገጽትን ሰዓብትን ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ዝምልከት ክኸውን’ዩ።

ሰናይ ትምኒትን ንባብን

ነፀረኣብ ኣስመላሽ

19 ሓምለ 2017                         

        

    

ኣብ ሓደ ጓይላ፡ ሓደ ሰብ ክሕሱ ደልዩ  ግን ከኣ ዝፈልጥዎ ከይህልዉ ስለዝሰግአ፥ “ክንሕሱስ ደቂ ዓድናዶ ኣብዚ ኣለዉ“ በለ እንዳተባህለ ይዝንቶ። ነዚ ዝሰምዑ “እወ ኣሎና” ምስ በሉ ከኣ “እሞ ደቂ ዓድና ዘይፈልጥዎ ደኣ እንታይ ክንብል” ኢሉ ክሕሱ  ካብ ዝሓሰቦ ተቖጠበ” ይበሃል።  ብቐሊሉ ንክብሩ ዝትንክፍ ዝነበረ ሓሶት ከይሓሰወ ከኣ ሓበኑን ክብሩን ዓቀበ።

ልክዕ እዩ ኩሉ ግዜ ሓሶት ምዝራብ ኣዝዩ ቀሊል ስለዝኾነ ሰብ ይፈልጠኒ እዩ  ክትብል ኣይትሓስቦን ኢኻ። በዚ ዝኣክል ሓሶት ንሓቂ ቀዲማታ ክትጐዪ ስለ እትኽእል፡ ሓቂ  ንግዘኡ ክትክወል ትኽእል።  ሓቂ ተዓቢጡ ሓሶት ክትቕልቀል እንከላ ኣብ ደቂ ሰባት ዝነበረ ጥዑይ ዝምድናን ምትእምማንን ኣብ ምጥራጣር እዩ ዝኣቱ። ምኽንያቱ ኣብ ሓድሕድ ምቅርራብ፥ ይኹን ቅኑዕ ኣተሓሳስባ ሓቂ እምበር ሓሶት ጥዑይ ዝምድና ክፈጥር ኣይክእልን። ብዘይ ምትእምማን ዝፍጠር ዝምድና ከኣ ኣብ ሑጻ ከም ዝተሰረተ ገዛ ፈራሲ ብምምዃኑ።

ሓሶት ብመሰረቱ ብስነምግባር ጌጋ ጥራይ ዘይኮነስ ንምትእምማን ዘጥፍእ እዩ። ምትእምማን እንተዘየልዩ  ዉዑላት ይኹን ዝተሰማማዕካሎም ጉዳያት ትርጉም  ክህልዎ ኣይክእልን። ኣብ ሓሶት ባእሲ፥ ጽልኢ፥ ቅርሕንቲ፥ ምርሕሓቕን ጭካነን ክፍጠር ከሎ፡ ኣብ ሓቂ ግና እምነት፥ ሕያውነት፥ ትሕትና፥ ምቅርራብ፥ ዘይምጉድዳእ ባይታ ይፍጥር። ስለዚ እምነት ብዘይ ሓቂ፥ ዝምድና ከኣ ብዘይ ምትእምማን ኣይፍጠርን እዩ።

ልክዕ እዩ ሓድሓደ እዋን ህይወትካ ንምድሓን፥ ወይ እውን ንደቂሰባት ብፍላይ ንሕጻናት ንምትብባዕን ምብርባርን ኢልካ ምንኣድን ሓሶት ምጥቃምን ነውሪ የብልሉን። ሓቂ ንምድፋን ኢልካ ሓሶት ክትጥቀም ግና ስነምግባራዊ ኣይኮነን። ብፍላይ ድማ ኣብ ምህዞ ወይ ጭብጢ ኣብ ዘይብሉ ዝተመርኮሰ ሓሶት ፍታሕ ዘይርከቦ እዩ። ስለዚ ኩሉ ግዜ ሓሶት ዘዘውትር ኣብ ቅድሚ ሓቂ ብቕዓትን ዓቕምን ስለዘይብሉ፥ ሓቂ ቦሎኽ ኢላ ንኸይትወጽእ ብምስጋእ ካብ ስምዒት ዝነቐለ ጭብጢ ዘይብሉ ምጥቃንን፥ ኣሉ ቀጣን ምባልን የብዝሕ።

ንሓቂ ሓቢኡ ክሕሱ እንከሎ፥ ኩሉ ግዜ ነቲ ንሱ ኽዕውቶ ወይ ክረብሓሉ ዝደሊ ጠቕምታት ልዕሊ ኩሉ የቐድም። እዚ ከምዚ ዝዓይነቱ ብኣግኡ እንተዘይተገቲኡ ንድኹማትን፥ ኣብ ሰንኮፍ ዘለዉን፥ እቶም ንሓሶት ልዕሊ ሓቂ ገይሮም ዝወስዱ ክደናገሩ ይኽእሉ እዮም። ካብ ሓሶት እንኸስቦ ይኹን እንመሃሮ ወይ ውን እንቐስሞ ፍልጠት ፈጺሙ የለን። ብኣንጻሩ ሓሶት ስኒት ዘጥፍእ፥ ቅኑዕ ሓበረታ ዝዓብጥ፥  ሰባት ተፋቒሮምን ኣሳንዮምን ንኸይነብሩን  ስምምዕ ንኸይፍጠርን ዝገብር … ወዘተ እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ንህኩይ፥ ንዘየስተውዕል፥ ንድኹም መንፈስ፥ ሓይሊ ዝህብን ፍታሕ ዘምጽእን ኮይኑ ይስምዖ እዩ።

ሓሶት ንግዚኡ ንብዙሕ ሓቅታት ክድምስስ ይኽእል እዩ። እንተኾነ ጭብጥታት ኣምጺእካ ምስ እትገጥሞ ህጣሙ እዩ ዝጠፍእ። በዚ ዝኣክል እዮም ከኣ ኣበው “ካብ ሰራቕስ ሓሳዊ የጥፍእ” ዝብሉ ዝነበሩ። ሓሳዊ ተሓቢኡ ዘሎ መሲልዎ ዝፈልጦን ዘይፈልጦን፥ ንሓቅታት ጠምዚዙ ሓቂ ብዝመስል ኣገባብ እናተጠቕመ ዝፈልጠኒ ኣይክህሉን እዩ ኣብ ዝብል እዩ ዝተኣማመን። ይኹን እምበር ከምቲ ምስላ ዓረብ “ንስኻ ኣብ ሳንዱቕ ወረኻ ግና ኣብ ሹቕ” ዝብሎ እዩ። ዘይስማዕ ደኣ መሲሉካ እምበር ወረኻስ ኣብ ቃልዕ ወጺኡ’ዩ ማለት እዩ። እቲ ኣዝዩ ዝገርም ከኣ ነቲ ናቱ ድሌትን ዝኣለሞ ውዲትን ሓቢኡ ብኣንጻሩ ንሰብ ክእምን ምፍታን እዩ። እዚ ከኣ እቲ ንድቂ ሰባት ኣብ ተግባራዊ ስጉምቲ ንምኻድ ፍሕት ምባል ከሊኡ ዘሎ ዓቢ ነጥቢ ድሌታቱን እምንትኡን ሓቢኡ ብሓሶት ካልእ ፍጥረት ክትመስል ምድላይ እዩ።  ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ክትከል ወይ እውን ዲሞክራሲያዊ መትከል ክሕይልን ይኣምን እየ እናበለ፡ ብውሽጡ ግና ካልእ ዘየሳንን ዘየተሓቛቊፍን ሓዚሉ እንከሎ ንካልኦት ከናሹን ከነኣእስን ዝብገስ ኣሎ።

እቲ ዝገደደ ከኣ ከምቲ ምስላ ኣበው “ራዛ ናይ ኣብኡ ሓዛ” ዝብሎ እታ ትማሊ ኢሳያስ ዝኸዳ ጐደና ማለት ክርስትያን ተወጺዑ ብማለት ንህዝቢ ዘዳህለለት ሽርሒ ተኸቲልካ ምኻዱ እዩ። ንሱ ድማ እነሆ ብዓሌት፡ ብኣውራጃን ብብሄርን እናተቐራረብካ፥ ነቲ ሓብራዊ ሃገራዊ መንነት ንድሕሪት ገዲፍካ ምኻድ እቲ ሓባራዊ ቃልሲ ንኸይዕምብብ ዕንቅፋት ከም ዝኸውን ፍሉጥ እዩ። እቲ ከምዚ ዝዓይነቱ ጥርናፈ ንምልኣት ሃገርን ሓድነት ህዝብን ዝረብሕ እዩ ምባል ኣብ ክልተ ገረብ ምድያብ ማለት እዩ ከስምዕ። ከመይሲ እቲ ኣብ ሓድሕድና ክነጥርዮ ዝግበኣና ፍቕሪ፥ ሕውነትን ምትእስሳርን ተሪፉ ብጠቕምን ረብሓን ተጠሚቱ ሃገር ንምህናጽ ዘይኮነስ ነናትካ ኣጓዱ ምህናጽ ማለት እዩ።  በዚ ኣገባብ ውደባ ንሃገራዊ ጉዳይን ሓድነትን ብማዕረ ዝካየድ መንፈስ ንርድኦ ኢና ኢልካ ምሕሳብ የዋህነት እዩ። ከምቲ “ካብ ሕጂ ዝነቀወ ዝብእስ ነየሕድረኒ” ዝተባህለ ንሓደ ብሓሶት እናዘለፍካን እናጠቀንካን፥ ነቲ ካልእ ምስ ስርዓት እናጸጋዕካ፥ ሰልፍታት የለዋን ንሕና ኢና ንቃለስ ዘሎና፥ ንሕና ምስ መጻእና ኢና ስርዓት ኢሳያስ ርዒዱ እናበልካ ዝንዛሕ ጃህራ፡ ፈኸራን ናይ ሓሶት ፖለቲካ ምንዛሕን ዓወት ዘጐናጽፍ ኣይኮነን። ብኣፍና ንሃገርን ህዝብን ዘርብሕ ግዝኣተ-ሕጊ ክነንግስ እንዳበልና፥ ብተግባር ግን ሕጊ ምጥሓስን ፋሕ ብትን ዘብል ሓሶት ምንዛሕን ነዘውትር። ስለዚ ሕጊ ተኸቲልካ ንድሕነት ሃገርን ህዝብን፥  ምዕቃብ ብሓድነትን ሓቢርካ ብምስራሕን፥ ዘጋጥም  ሽግራት ብምግጣም ሓባራዊ ትልሚ ብምእማም እምበር ሓሶት ሰኒቕካ ጉዕዞ ናብ ደልሃመት እዩ።

ELF Reunion Denver July 12017 1                      ኣብ ከተማ ደንቨር ብድምቀት ተኻይዱ።

ኣብ ሰሜን ኣመሪካ፣ ግዱሳት ገዳይም ተጋደልቲ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.) ዳግመ-ርክብ ዝጽምበለሉ መድረኽ ንኽፍጠር ቅድሚ ሓሙሽተ ዓመት ብዝወሰድዎ ተቦግሶ፣ በብዓመቱ ክካየድ ጸኒሑ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ድማ ኣብ ከተማ ደንቨር፣ ኮሎራዶ ንሓሙሻይ እዋን ካብ 30 ሰነ ክሳብ 2 ሓምለ 2017 ዓ.ም. ተኻይዱ።

5ይ ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ጀብሃ ብጻዕሪን ተወፋይነትን ናይ ውሑዳት ብወለንትኦም ዝቖሙ ሽማግለ፣ ብፍላይ ድማ በቲ ዘይሕለል ውፉይ ገዲም ተጋዳላይ ጸጋይ ነጋሽ ተመሪሑን ተሰናዲኡን ብዓወት ዝተዛዘመ ውራይ ንዘይተሳተፉ ዝሕብር ጽማቝ ሓበሬታ ቀጺሉ ቀሪቡ እነሆ።

ኵልና ከም እንፈልጦ ተ.ሓ.ኤ. ንጠቕላላ ባህላውን ዞባውን ብዙሕነት ህዝቢ ኤርትራ ሓቝፋ ዘሳተፈትን ብመትከል ሃገራዊ ናጽነት ዘቃለሰትን ውድብ’ያ ነይራ። እቶም ናብ ዳግመ-ርክብ ክሳተፉ ዝመጹን ዝመጻን ገዳይም ተጋደልትን ኣባላት ህዝባውያን ማሕበራታን፣ ንብዙሕነት ዝውክል ብምንባሩ፣ ንታሪኻዊ ኣቕዋማን ጉዕዞኣን ዘንጸባረቐ ህሞት ነይሩ ክንብል ከለና ዝተጋነነ ኣይኰነን። ነዚ ክውንነት’ዚ ክንጠቕሶ ዘገደሰ ምኽንያት፣ ንናይ ህዝብና ሓድነት ብብዙሕነት ከምብሌን ዓይንና ስለ ንቖጽሮ ካብምዃን ሓሊፉ ካልእ ምስጢር የብሉን።

እቲ ዝተሳተፈ ቍጽሪ ምስ ብዝሒ ገዳይም ተጋደልቲ ጀብሃ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝነብሩ ክነጻጸር ከሎ ኣዝዩ ውሑድ ይኹን’ምበር፣ ካብ ዝተፈላለያ ስተይትስን ከተማታትን ተጓዒዞም ብምምጽኦም ዘተባብዕን ዘሐጕስን ምንባሩ ኣብቲ ውራይ ዘንጸባረቐ ስምዒት’ዩ። ኣብ ርእሲ ተቐማጦ ደንቨር ካብ ካሊፎርንያ፣ ላስቨጋስ-ነቫዳ፣ ጆርጅያ፣ ኦረጎን፣ ስያትል፣ ኮሎምቡስ ኦሃዮ፣ ቺካጎ፣ ሚነሶታ፣ ሚቺጋን ከምኡ’ውን ካብ ጀርመን ኣስተምህሮ ክህብ ተዓዲሙ ዝመጸ ሚስተር ጉንተር ደሚርካ ዝተኣከቡ ተሳተፍቲ እዮም ነይሮም።

ዓርቢ ድሕሪ ቀትሪ ካብ ደንቨርን ዝተፈላለያ ስተይትስ ዝመጹ ተሳተፍቲ ኣብ ኣዳራሽ ደንቨር ኮምዩኒቲ ሕድሕድ ክላለዩን ተዘክሮታቶም ከዕልሉን ኣምስዮም። ቀዳም ንግሆ ሰዓት 10 ቅድሚ ቀትሪ ቅደም ተኽተል ብኣሳናዳኢ ሽማግለ ዳግመ ርክብ ዝተዳለወ መደብ ይጅመር፡ ነቲ መደብ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም ብምባል ዝኸፈተን ዝርዝር መደባት ዝሓበረን ገዲም ተጋዳላይ ጸጋይ ነጋሽ እዩ።

ጸጋይ ነጋሽ፡ ድሕረ-ባይታ ማሕበር ዳግመ-ርክብ በጺሑዎ ዘሎ ደረጃን ንመጻኢ ተወጢኑ ዝስርሓሉ ዘሎ ናይ ታሪኽናን ተሞክሮናን ስነዳን ምህናጽ መርበብ ሓበሬታን (ወብሳይት) ብዝርዝር ኣብሪሁ።

ELF Reunion Denver July 12017 2ኣስተምህሮ ዘቕረቡ ካብ ጸጋም ንየማን፡ ዓብደላ ሱሌማን፡ ዶክተር ኣንገሶም ኣጽብሃን ዶክተር ግርማይ ነጋሽን፡ ሕድራይ ፍስሃ፡ ሚስተር ጉንተር

ኣብ 5ይ ዳግመ-ርክብ ዕዱም፣ ናይ ተ.ሓኤ ወጻኢ ጉዳያት ሓላፊ ዝነበረ ገዲም ተጋዳላይ ዓብደላ ሱለማን ናይ ተሞክሮኡ ቃል ክቕርብ ከሎ፡ “መድረኽ ዳግመ-ርክብ ተጋደልቲ ፈጢርኩም ታሪኽን ተሞክሮን ቃልስና ንምስናድ ከተካይድዎ ዝጸናሕኩም መደብ ዋላ’ኳ ክሳተፎ እንተዘይከኣልኩ ይከታተሎ ነይረ እየ። ንተበግሶኹምን ጻዕርታትኩምን ድማ ዘሎኒ ኣኽብሮትን ኣድናቖትን ከይገለጽኩ ክሓልፍ ኣይደልን” ብምባል’ዩ መደረኡ ጀሚሩ። ኣብ ስሳታት ተሰሊፉ ከም ተራ ተጋዳላይ ቀጺሉ ድማ ከም ካድርን ኣባል መሪሕነት ውድብን ኰይኑ ኣብ ዝተፈላለየ መኣዝናት ሜዳ ኤርትራ ተንቀሳቒሱ ዘካየዶ ቃልሲ በብመድረኹ ተንቲኑ ብምቕራብ ተሞክሮኡ ኣካፊሉ። ድሕሪ ተደፊእና ሱዳን ምእታውና፣ ርክብ ዘይብለይ ንበይነይ እየ ዝነብር ነይረ፡ ሎሚ ግን ኣብ መንጎ ኣሕዋተይን መቓልስተይ ዝነበሩን ክርከብ ከለኹ ንዓይ ፍሉይ ስምዒት’ዩ ዝህበኒ፡ ብሓቂ ድማ ተስፋ ገይረ። ኣነ ብዝከእለኒ ነቶም ኣብ ቃልሲ ዝፈልጦምን ዝረኽቦምን ናብዚ ኣገዳሲ ዳግም-ርክብ ተ.ሓ.ኤ. ንኽሳተፉ ክሕብር’የ ክብል ተመባጺዑ።

ዓብደላ ብዛዕባ’ቲ ቅድሚ’ቲ ኣብ 1971 ዝተፈጸመ ናይ ተ.ሓ.ኤ. 1ይ ሃገራዊ ጉባኤ ዝካየድ ዝነበረ ወተሃደራዊ ዋዕላታት ዓራዳይብ፣ ዓንሰባ፡ ኣዶብሓን ዓዋተን፡ ካብ ምፍንጫል ንምድሓንን ሓድነት ጀብሃ ንምዕቃብን ዝግበር ዝነበረ ጻዕርታት ብዝርዝር ገሊጹ። ኣብ ዘመነ ክፍልታት ናይተን ክፍልታት ዘይምስምማዕ ምስተራእየ፣ ኢስላሕ (ምእራም) ዝብል ምንቅስቓስ ኣበጊስና ኣብ ጉባኤ ዓዋተ ንሓድነት ዝምልከት ውሳኔ ኣሕሊፍና። ብመሰረት ውሳኔ ጉባኤ ዓዋተ ፣ ኣነ ሳልሳይ ርእሰይ ንኢሳያስ ኣብ ናይ ተ.ሓ.ኤ. 1ይ ሃገራዊ ጉባኤ ክሳተፍ ዝዕድም ደብዳበ ሒዘ ከይደ ረኺበ ሂበዮ፡ ናይ ኢሳያስ መልሲ ግን ፣ “ኣነ ዝገርመኒ ንስኻ ኢስላሕ ጌርካ ክትእርሞ ዘይከኣልካ፣ ንዓይ እተዎ ትብለኒ፡ ኣነ ምስዚ መሪሕነት’ዚ ክሰርሕ ኣይክእልን’የ፡ ኣነ ኣይተፈንጨልኩን” ዝብል ነይሩ።

ብዛዕባ ድሕሪ 1975 ናይ ተ.ሓ.ኤ. 2ይ ሃገራዊ ጉባኤ ከም ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ኰይኑ ዝተመዘዘዘሉ መደብ’ውን ብዕምቆት ዘትዩ። ገለ ካብቲ ብዝርዝር ዘቕረቦ፡
⦁ ኣብ የመን ተቐባልነት፣ ፍሉይ መደበራትን ሓገዝን ተዋሂቡና ነይሩ፡ ዕላማና ከም ሃገራዊ ሓርነታዊ ቃልሲ ይፈልጡዎ፡ ዓረብ ኢኹም ዝብል ቅድመ ኵነት ሰሚዕና ኣይንፈልጥን።
⦁ ኣብ ወጻኢ ካብ ንረኽቦ ዝነበርና ሓገዝ 75 – 80% ንሰራዊት ሓርነት ዘድሊ ነገራት ክቕረበሉ ናብ ሜዳ ይኣቱ ነይሩ፡
⦁ ንኤርትራ ከባቢ ሃገራት ጸሊአንኣ፡ ህዝባ ግን ፈትዩዋን ተቓሊሱ’ውን ሓራ ኣውጺእዋ
⦁ ኣብ መጀመርያ ሰማንያታት ኣነን ዮውሃንስ ዘርእማርያምን ዝኸድናዮ ምስጢራዊ ኣኼባ ኣብ ሶቭየት ሕብረት ነይሩ፡ ኣቀራርብኦም ግን “ደርጊ ገስጋሲ ስርዓት ስለዝዀነ ምስኡ ክትሰማምዑ ዝብል’ዩ ነይሩ”፡ ናትና መልሲ ግን “ሕቶና ሕቶ መግዛእቲ ስለዝዀነ ጎደሎ ናጽነት ኣይንቕበልን” ዝብል ስለዝነበረ ብዘይ ዝዀነይኹን ስምምዕ ተመሊስና፡
⦁ ኣብ በርሊን ሻዕብያን ኢትዮጵያን ኣርባዕተ መዓልታት ዝወሰደ ኣኼባ ከምዝነበረ ዝፈለጠ ኣምባሳደር ናይ የመን፣ ከድኩም ተሓወስዎ ክብል ምስሓበረና፣ ኣነን ስዉእ ኣዜንን ዘለዎ ልኡኽ ኬድና፡ ኣብኡ ምስበጻሕና ንዋና ጸሓፊ ህዝባዊ ግንባር፣ ሮሞዳን ሓመድኑር ተራኺበ፣ ቅዳሕ ናይ ዘቕረብዎ እማመ 60 ገጽ ዝሓዘ ጽሑፍ ሂቡኒ፣ ኣብቲ ኣኼባ ተሳቲፍና፡ ትሕዝቶ ኣኼባ ሕጂ’ውን “ደርጊ ገስጋሲ ስርዓት ስለዝዀነ ምስኡ ክትሰማምዑ ዝብል ኰይኑ ኣብ ክሊ ኢትይጵያዊ ሃገርነት ዝመሰረቱ ነይሩ”፡ መልስና ድማ ዕላማና ንምሉእ ሃገራዊ ናጽነት ምዃኑን ነዚ እትብልዎ ዘለኹም ተቐቢልና እንተኼድና፣ ኣብ ውድብና ዝተርፍ ሰብ ኣይክህሉን’ዩ፣ ንዓና’ውን ብመኪና ክጎቱና እዮም፡ ንሕና ልኡኻት ድኣ’ምበር ወዳእቲ ስለዘይኰንና እማመኹም ናብ መሪሕነት ውድብ ኢና ነሕልፎ” ምስ በልናዮም፣ ናይ ኢትዮጵያ ልኡኽ መራሒ፣ ብርሃኑ ባየህ ካብ ምፍጣጥ ሓሊፉ ጸሪፉና’ውን”፡ ብርሃኑ ክጸርፈና ዝተሃንደደ ንሻዕብያ ከስምዕ ስለዝደለየ ምንባሩ ተረዲኡና።
⦁ “ጀብሃ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ስምምዕ ኣትዮም ሓቢሮም ክሃርሙና ስለዝተበገሱ ሃሪምናዮም” ዝብል ክሲ ናይ ሻዕብያ ብኸመይ ተብርሆ ንዝብል ሕቶ፡ ዓብደላ “ንሕና ዝኣቶናዮ ስምምዕ ፍጹም ኣይነበረን” ብምባል ንጹር መልሲ ሂቡሉ።

ብምምሕዳር ከተማታት ዝፍለጥ፣ ኣብ ውሽጣዊ ስርሒታት ከተማታት ዝቃለስ ዝነበረ ገዲም ተጋዳላይ ሕድራይ ፍስሃ ብወገኑ ተሞክሮኡን ተዘክሮታቱን ብዝርዝር ንኣኼበኛ ኣካፊሉ። ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ጽንኩር ዝገብሮ ካብ ዝነበረ ክዝክር ከሎ፡
ብጸላእን ህዝብን ስርሒታትና እናተፈልጠን ንሕና’ውን ብቐሊሉ ንልለ ኣብዝነበርናሉ እዋን ንሜዳ ንወጽእ፣ ታዕሊም ወዲእና ኣብ ሜዳ ካልእ መደብ ክንወስድ ኣይክኣልን ነይሩ፡ ምኽንያቱ ነቲ ኣብ ውሽጢ ዘሎ ስርርዕ እትፈልጥዎ ንስኻትኩም ስለዝዀንኩም መደብኩም ትምለሱ ንብሃል ናብኡ’ውን ንምለስ፡ ብኸምኡ ዝጠፍኡ ብጾት ክዝክር ከለኹ ድቃስ’ዩ ዝኸልኣኒ ብምባል ብጅግንነት ዝተሰውኡ ተቓለስትን ዝተገብረ ስርሒታትን ብዝርዝር ኣቕሪቡ።

ኣብ ናይ ኣመሪካ ኮለጃት ዝምህሩ ፕሮፈሶራት ኣንገሶም ኣጽብሃን ግርማይ ነጋሽን፣ ንተሞክሮ ሰውራናን ስነጽሑፍን መሰረት ዝገበረ፣ ብመልክዕ ቃለ መሓትት ኣስተምህሮ ንኣኼበኛ ኣቕሪቦም። እቲ ምይይጥ ካብቲ ዶክተር ግርማይ ነጋሽ ዝጸሓፎ መጽሓፍ “መገዲ ዓድና” ዝምንጩን ሓፈሻዊ ታሪኻውን ስነፍልጠታውን ኣተሓሕዛን ኣጠቓቕማን ስነጽሑፋት ኣመልኪቶም ካብ ዝገለጽዎ ገለ ንምጥቃስ፡
⦁ ተሞክሮ ክግለጽ ከሎ፡ እንታይ ከምዝነበረን ዝተገብረን፣ መዓስን ኣበይን፣ ተዋሳእትን ዘማልአ ክኸውን ይግባእ
⦁ ታሪኽ ብመን ይጽሓፍ ዝብል ሕቶ፣ ብዝሰዓረ እዩ ዝብሃል ሓቅነት ኣለዎ። ምኽንያቱ ታሪኽ ባርነት ኣብ ኣመሪካ በቶም ወነንቲ ባሮት’ዩ ዝጸሓፍ ነይሩ፡ ጸለምቲ ምስተማህሩ ታሪኾም ተመራሚሮም ጽሒፎሞ ኣለዉ። ህዝባዊ ግንባር ንጀብሃ ሞያኣ ይትረፍ፣ ህልውንኣ’ውን ብምኽሓድ፣ ሓቀኛ ታሪኽ ክድምስሱ ይፍትኑ፡ እንተዘይተሰኒዱ ድማ ክገብርዎ ይኽእሉ እዮም።
⦁ ኣብ ኣስመራ ነቲ ዝነበረ ስነጽሑፋት ከም መወከሲ ክህሉ መንግስቲ ኣይፈቅድን፡ እቶም ገለ ጸሓፍቲ ንመንግስቲ ከየቐይሙ ርእሰ-ሳንሱር ይገብሩ እዮም
⦁ ንመጻኢ ወለዶ ከነውርስ ክትብል ከሎኻ፣ ብዛዕባ ሕሉፍን ህልውን ክትፈልጥን ክትሳተፍን ይድለ
⦁ ንጀብሃን ህዝባዊ ግንባርን ዘቖመ ህዝቢ እዩ። እቲ መደብ ዕዮታት’ውን ተመሳሳሊ እዩ ነይሩ። ውጽኢቱ ግን ንረብሓ ህዝቢ ኣይወዓለን
⦁ ስርዓት ክንቅይር ዝተቐረበ መተካእታ ኣይንርእን፡ ዕዮ ገዛ ቀዳምነታት ሓድነትን ልፍንትን ኣቐዲሙ ክዳሎ ይድለ
⦁ ተሞክሮና ኣብ ወተሃደራዊ ዘተኮረ ስለዝነበረ፡ ህዝቢ ክስዕቦ ዘገድድ’ምበር ብዕግበት ኣይነበረን
⦁ ሃይማኖት ንሓርነት ናይ ህዝቢ ክቃለስ ቅኑዕ’ዩ። ሃይማኖታት ሃገርና (ኣስላም ይኹን ክርስትያን) ሓቀኛ ጠበቓ ናይ ህዝቢ እዩ፡ ንህዝቡ መግቢን ኵሉ ንህይወት ዘድልዩ ነገራት ክቕረበሉን ስነምግባር ክኸብርን ክጣበቕ ቅኑዕ’ዩ
⦁ ሕጊ እንዳባ ተመሊስና እንተርኢና፣ እቲ ዘድልየና ሕግታት ኣብኡ ኣሎ።

ሚስተር ጉንተር ሽሮደር (ጀርመናዊ) ንልዕሊ 50 ዓመታት ብዛዕባ ዞና ቀርኒ ኣፍሪቃ ብፍላይ ድማ ብዛዕባ ኤርትራ ዝተኸታተሎ፣ ዓሚቕን ዝርዝርን ኣፍልጦኡ ንኣኼበኛ ኣቕሪቡ። ጉንተር ኣብ ኵሉ መድረኻት ዝነበረ ቃልስታትን ዝነበሩ ተዋሳእትን ብዝርዝር ከቕርብ ከሎ፣ ኣፍልጦኡ ልዕሊ ዋናታት ታሪኽ ኰይኑ ስለንረኽቦ ብዙሕ ኣድኒቕናዮ። ጉንተር ካብ ናይ ዝሓለፈ ታሪኽ ምትንታን ሰጊሩ ሕጂን ንመጻእን ብደለይቲ ለውጢ ክግበር ዘለዎ፣ መጀመርያ ምጥርናፍ ሓይልታት ኤርትራ ምዃኑ የስምረሉ።

ድሕሪ ድራር ብወይዘሮ ኪኪ ጸጋይ ዝተለገሰ ሕብስቲ ሽኮር ተቖሪሱ ተዓዲሉ፡ ንገለ ሰዓታት ብወናማት ደረፍቲ ዝተሰነየ ባህላዊ ጸወታን ሳዕስዒትን ተኻይዱ።

ELF Reunion Denver July 12017 3ንጽባሒቱ ማለት ሓምለ 2፣ ኣብቲ ብዋና ረስቶራንት መስከረም ንኽሎም ኣባላት ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ዝተዳለወ ግብዣ ውዒልና። ድሕሪ ቍርሲ ውራይ 5ይ ዳግመ-ርክብ ከመይ ከምዝሓለፈ ንምግምጋምን ካብዚኸ ናበይ ንምምይያጥን ኣኼባ ተኻይዱ። ንብማሕበር ኣካለ-ጽጉማን ዝናበዩ ናይ ሓርነት ስንኩላን ንምሕጋዝ ሓደ ካብ ዕማም ናይ ዳግመ-ርክብ ስለዝዀነ፣ ተሳተፍቲ ዓቕሞም ዘፍቅዶ ወፍዮም። ዽሕሪ ኣኼባ ምሳሕን ዕላላትን ውዒሉ እዋን ድራር’ውን ኣርኪቡና። ዋና ረስቶራንት ኣቶ ኣለም ስዩም ምስ ስድራኦምን ሰራሕተኛታቶምን መግብን መስተን ከሳስዩ ውዒሎም። ብምሉኡ ድማ ብናይ ረስቶራንት ሕሳብ ወጻኢ፣ ኵሎም ኣጋይሽ ድማ ብናጻ ተኣንጊዶም። ኣጋይሽ ንዝተገብረሎም ልግሲ ኣመስጊኖም። ብዘይካ’ዚ ጸጋይ ነቶም ዝተፈላለየ ናይ ገንዘብ ወጻኢ ዘድልዮ ዕማማት ዝወፈዩ ግዱሳት ባእታታት ኣስማቶም ብምሕባር ኣመስጊኑ።

መደምደምታ፡
ከም ኵሉ ዝተፈላለየ ዳግመ ርክባት፣ ማለት ደቂ ቤት ትምህርቲ ወይ ደቂ ማሕበር ዝነበሩ ዝገብርዎ ርክብ፡ ኣብ ቃልሲ ንሃገራዊ ናጽነት ብሓባር ተቓሊሶም እጃሞም ዘበርከቱ ዳግመ-ርክብ ብምግባር ብዛዕባ ተሞክሮኦምን ተዘክሮታቶምን ከዕልሉን ክመያየጡን ምኽኑይ እዩ። ኣብ ርእሲኡ’ውን ብዛዕባ ዘፍቅርዎ ሃገሮምን ህዝቦምን ኣልዒሎም ብመንጽር ዝተቓለስሉ ዕላማ ኣብ ምንታይ ኵነታት ከምዝበጽሐን ህልዊ ኵነታትን ካብ ቀንዲ ዝመያየጥሎም ዛዕባታት’ዮም። እወ ሃገራዊ ናጽነት ምርግጋጹ ኵልና እንሕበነሉ እዩ፡ እንተዀነ ግን መሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት ዝኽበረላ፣ ብቕዋማዊ ፍትሓዊ ደሞክራስያዊ ስርዓት እትመሓደር፣ ራህዋ፣ ሰላምን ብልጽግናን ዝሰፈና ሃገር ክትኰነሎም ዝበሃጉዋን ዝተቓለሱላን ኣብ ትሕቲ ምልኪ ኢሳያስ ትሳቐ ምህላዋ ዘሕዘኖምን እንታይ ይገበር’ውን ካብ ዝተመያይጥሉ ኣርእስቲ እዩ ነይሩ።

ክስለፉ ከለዉ መብዝሕትኦም መንእሰያትን ተመሃሮን ዝነበሩ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ዝበርሑን ዝሰየቡን ሽማግለታት’ዮም። ገለ ካብኦም ተማሂሮም ገለ’ውን ካብ ዝተዋፈርዎ ስራሓት ፍልጠትን ሞያን ዘጥረዩ እዮም። ገለ ክሳብ ዝልዓለ ትምህርቲ ዝተኸታተሉን ዝሰርሕሉን ክዀኑ ከለዉ፣ ገለ’ውን ናይ ገዛእ ርእሶም ስርሓት ዝፈጠሩን ንግዲ ዘካይዱን ከምኡ’ውን ናይ መራኸቢ ብዙሃን መርበብ ገረገር ዶት ኮም ዘመሓድር ንደለይቲ ፍትሒ ርእይትኦም ከቃልሑ ብነጻ ዘአንግድ ኣብቲ ውራይ ካብ ዝተሳተፉ ነይሩ።

ምናልባት ኣቀራርባ’ዚ ጽሑፍ ንተባዕታይ ጾታ ጥራይ ዝወከለ እንተመሲሉ፤ ክቡራት ገዳይም ተጋደልቲ ኣሓትና’ውን ስለዝነበራኦ ንዅሉ ጾታ ከምዝውክል ጌርኩም ክትርድእዎ አዘኻኽር።

ንዓመታ ኣብ ተመሳሳሊ ውራይ ብሰላም የራኽበና!!!!!!!!!!
ተሳታፊ 5ይ ዳግመ-ርክብ
ፍስሃየ ሓጎስ

 

 

ነቲ ቀንዲ ዘምጻኣኒ ሓሳብ ዝድግፍ ኣብነት ብምቕዳም ክጅምር፡  ሓደ ግዜ ኣብ ብራስል ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ዚወዓልናሉ ሓደ ኣባል ፓርላማ ከምዚ በለና--------``ኣብ ኤውራጳ ክትዕወቱ እንተደሊኹም ኣብ ዘዘለኹምዎ ዓዲ ነቲ ህዝቢ ኣብ ጎንኹም ኪከውን ከተረድእዎን ክትከስብዎን ኣለኩም፡ ምኽንያቱ ኸኣ ዝኾነ ውሳኔ ብድምጺ ናይ ህዝቢ ስለዝኸውን ህዝቢ ኣብ ጎንኹም ኣምጽእዎ በለና። ---- `` ኣብ ጀርመን መን ኢዩ እቲ ህዝቢ ዝባሃል  ዘሎ እንተዳኣ ኢልና ጉዳይና ኤርትራዊ ስለዝኮነ፡ ኤርትራውያን ጥራሕ ዘይኮኑስ  ጀርመናውያን እውን፡ ኣብ ሽወደን ኣንተኮይኑ እውን ሽወደናውያን ወዘተ-- ክሶብዎን ኣብ ጎንኹም ክኾኑን ኣለዎም ማለቱ ኢዩ።  ስለዚ ብዓቢኡ ንኤርትራውያን ጥራሕ ኣይኮናን ከነረድእን ክንከስብን ዘሎና እቲ ንነብረሉ ዘሎና ህዝቢ እውን ኣብ ጎንና ከነምጽኦ ቃሊሲ ዝሓትት ኢዩ። ኣብ ኤውሮጳ ብዘይጥርኑፍ ኣገባብን ሳላ ግዱሳት ሲቪክ ማሕበራትን ውድባትን ውልቀሰባትን ብመጠኑ ተቃውሞና ገለ ዓወታት እውን ተመዝጊቡ ኢዩ፡ ግን እኹል ኣይኮነን።

 ኣብ ነፍስወከፍ ከተማ ኩሉ ዓይነት ህዝባዊ ምንቅስቃሳት ኣሎ፡ ኩለን ምንቃስቃሳትን ማሕበራትን መንግስታዊ ባጀት ኣለወን። ኣብዚ ምንቅስቃሳት ምክፋል ትመሃረሉ ጥራሕ ዘይኮነስ ብግቡእ ኣንተደኣ ሰሪሕካሉ ዝተፈላለየ ሓገዛት እውን ትረኽበሉ ኢዩ። ናይ ተቃወምቲ ሽግር ግን ኣብ ክንዲ ተጠርኒፎም ዝቐርቡ፡ በበይኖም ስለ ዝቀርቡ ተቀባልነቶም እውን ኣዕጋቢ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ህግድፍ ተጠርኒፎም ብናይ ሓሶት ኣስማት ሕዝባውያን ማሕበራት ኣብ ኩሉ ኣለዉና ስለዝብሉ፡ ብስም ኩሉን ካብ ኩሉን ኸኣ ሓገዛት ይረኽቡ፡ ሕጋውነት ዝሓለወ ክመስለሎም ድማ ብምሁራት ኤርትራውያንን ወጻእተኛታትን ዝዳሎን ኢዩ፡ ተወሳኺ ብህግድፍ ገንዘባዊ ምወላን ዘለዎ ኢዩ።

ህዝባዊ ዕላማ ንምዕዋት ካብኮነ ስራሕና እምበኣር፤ ፍርቂ ቃልሲ ዝባሃል ስለዘየአለን  ንህግድፍ ንምምካት እንተደኣ ኮይኑ ዋኒንናን መሊእካ ንምምካት ሃየ ንበራበር ንበገስ። 

እተን ብህግድፍን ዝምርሓ ህዝባዊ ምንቅስቃስ  ዝበሃላ ናይ ሓሶት  ምንቅስቃሳትን ኣገባብ ዝጎደለን  ተበግሶታትን ብሓቀኛ ናይ ደለይቲ ፍትሒ ማሕበራት ከነቅውም ንሕጂ ጥራሕ ዘይኮነ ንጽባሕ እቲ ስርዓት ምስተኣልየ ከይተረፈ ክንቅጽሎ ዘሎና ኢዩ። ህግድፍ ኣብ ኩለን ከተማታት ናይ ሓንቲ ሃገር ሓገዝ ይረኽቡ።  እዚ ኸኣ ብናይ ሓሶት ጥርናፈ ዝበጽሑዎ ኢዩ።

ንመልከት ናይ ስራሕ ዕማማት፠፠፠.  ንነፍስወከፍ ከተማ-----ኣብ ቀጻሊ ኸኣ ብሃገር ደረጃ

1.ናይ ህግድፍ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ሃማድኤ  ኣብ ምሉእ ዓለም  ብሓንቲ ስም ይጎዓዛ  super ግን ናይ ሓሶት ማሕበር  ኢዩ---- ናይ ተቃወምቲኸ   ዘይጥርኑፍ  ማእለየ ዘይብለን ማሕበር ደቂ ኣንስትዮታት ዘለዎ ፍረ ኣየምጽእን  ስለዚ ብሓንቲ ስም ዝጽዋዓ ዓለምለኻዊ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ የድልየና ኣሎ

2. መንእሰየት ኣብዚ እውን እንተኾነ ህግድፍ ሃንቲ ጥምርቲ ናይ ሓሶት ማሕበር ኣላቶም። ደለይቲ ፍትሒኸ  ሓንቲ ዓለምለኻዊት  ማሕበር መንእሰያት የድልየና ኣሎ።  ትርጉምን  ዕማምን ናይ ማሕበር መንእሰያት ዘይርድ ኦም ውሑዳት ኣይኮኑን፡፡ ሕቶ መሰል ደቂ ኣንትዮን መሰል መንእሰያትን መሰል ተመሃሮን ወዘተ…..ብህዝቢ እምበር ብሰልፍታት ብውድባት ዝስራሕ ኣይኮነን።

3.Lobyisten  ቋንቋ ናይታ ሃገር ዝኽእሉ ን ዝተማህሩን ኣብ በተመንግስትን ዝተፈላለያ ቤት ጽሕፈታት  ከይዶም ንደለይቲ ፍትሒ ክውክሉ ዝኽእሉ ብሓደ ሽነኽ፡ ካልኣይ ከኣ ነቶም ኣብ ወጻኢ ዝዓበዩ  በቲ ዝርድ ኦም ቋንቋ ብወብ  (Website) ብጽሑፋትን ዘረድ ኡ ናይ ፖለቲካ ምሁራት የድልዩና ኣለው ኣብነት ናይ ጽላል ዓዲ እንግልዝ ምውሳድ ኣኻሊ ኢዩ። ህግድፍከ እወ ስራሕና ኢሎም ኣብ ዘዘልውዎ ከተማ ተለኣኣኽቲ ኣለውዎም። ነታ ባንዴራ መግለጺ ኪልተ ገጽ ዝኸውን ብኹሉ ቋንቋታት ኣለዎም ሃየ ንበራበር፡ ኩሉ ዓይነት ናይ ሓንጎል ምሕጻብ ወፈራታት እውን ይርከቦ።

4. ምሕበር ተማሃሮ እዚ እውን ካብ ኤናሰኤ ኢሉ ዝጀመረ ህግድፍ ክሳብ ሕጂ ብኻልእ መልክዕ ይቅጽልዎ ኣሎ ዉ ደለይቲ ፍትሒኸ
5. ጉዳይ ረድ ኤት እውን ኣብ ነፍስ ወከፍ ከተማ ኣሎ፡ ብኣጻብዕቲ ዝቁጸሩ ደለይቲ ፍትሒ ንኣብ ሱዳንን ኣብ ኢትዮጵያን ዘለዉ ዝተሓጋግዙ ምስጋና ይግብኦም  ኣብ ኩሉ ከተማታት እንተተጠርኒፍና ፡ ቁርሲ ቡን ምኣኸሎም፡ ኣብ ክንዲ እቶም ውሑዳት ግዱሳት ወግሐ ጸብሐ ኣብ ምልማን ዝኣትዉ፡ ካብ ኤርትራውያን ጥራሕ  ዘይኮነ ካብ ብዙሓት ገበርቲ ሰናይ እውን ሓገዝ ምስተረኽበ.---ህግድፍከ ኣበይ የውዕልዎ ይህልዉ፡ ወይስ መኽፈሊ ኣምባሳደራቶም  ወይ ከኣ መመወሊ ናይ Eri Blood!!!

6.ኣብ ሃገርና ቀንዲ ዝተረስዑ ጉዳይ ሽማግለታትከ   መሰሎም እንታይ ኢዩ ፡ ንኣብነት ኣብ ጀርመን ንሽማግለታት ንጥሮተኛታት ዝተመደበ ባጀት ክህሉ ኸሎ ናይ ሽማግለታት ጉዳይ ዝግደሱ ደለይቲ ፍትሒ ግን ኣይተራእዩን ስለዚ ናይ ሽማግለታት ማሕበር እውን ከድልየና ኢዩ። ምኽንያቱ ንመነባብራኦም ክንሕግዞም እንተዘይካኣልና‘ውን ተራኺቦም ዝዘናግዑሉን ሓሳባቶም ዝለዋወጥሉን ባይታን ቦታን የድልዮም እዩ።

7.ጉዳይ ቖልዑ---- ህግድፍ ከምህሮም ዘሎ ዓቅምታቱ  ክገብር እንከሎ፡  እታ ሃገር ዝበለጸትን ዝለምዔትን ገይሩ ከረድኦም  ንህግድፍ ከምልኽ ከሎ ካብሕጂ እቲ ሓቂ ከነፍልጦም እነተዘይፈቲትና ጽባሕ ንክመልሶም ክንሽገር ኢና ስለዚ ደቕና ከነምህር ዓቢ ዕማም ኢዩ

8.ጉዳይ ሰላማዊ ሰልፊ--------- እዚ እውን ጉያ ጉያ ኣይኮነን ሰብ ተረዳሉን ትኸስበሉን ፡ ነቲ ህዝቢ ናይቲ ዘለኻዮ ሃገር ህዝቢ ከይተረፈ ኣብ ጎንኻ ኣምጺእካ ምሳኻ ከምዝስለፉ ምግባር መጽናዕቲ ዘድልዮ፡ ናይሰላማዊ ሰልፊ ክኢላታት (Proffessionals)  ዝሓትት፡ ብዝተፈላላየ ጽሑፋት ዝስነ ፡ ሰብ ነቲ ጽሑፋት ኣንቢቡ ኣብ ጎንኻ ክመጽእ ከም ዝኽእል ዝገብር ኢዩ። ስለዚ ናይ ሰላማዊ ሰልፊ ናይ ስራሕ ዕማም ከተድሊ ኢያ። ሰላማዊ ሰልፊ ከመይ ይካየድ ብዙሕ ጽሑፋት ኣሎ ምውካስ ኣድላዪ ኢዩ። ጸርፊ ግን ኣካል ናይ ሰላማዊ ሰልፊ ኣይኮነን።

9. ህዝባዊ ውክልና ኣለዎ ክበሃል እታ ቀዳመይቲ ክትግበር ዘለዋ ዝኾነ ምንቅስቃስ  ብትግርኛን ዓረብኛን ከምኡውን ናይቲ ንነብረሉ ሃገርን ምስ ዝኽውን  ምስ ዝኽውን ገለ ነቲ ኣቃውማ ሕብረተሰብና ዝገልጽ ኢዩ፡ ስለዚ ክርሳዕ ዘይብሉ ጉዳይ ኢዩ።

10.ኣብ ሕይወት ናይ ሓንቲ ሃገር ክትካፈል ናይ ስፖርትን ስነጥበባውያን ደረስትን ማሕበራት እውን ዝተፈላለየ ሓገዛት ስለዘለዎ ንመንፈስ ናይቲ መንእሰይ እውን ሞራል ስለዝኾነ ክርሳዕ ዘይብሉ ጉዳይ ኢዩ። እዚ ኸኣ ኢዩ ንህግድፍ ቀንዲ መስሪሒኦም።  ገለ ካብቲ ክንገብሮ ዝግባኣና ጠቂሰ ኣለኹ ለባማት ክውስኽሉ ኤማሕጽን።

ብኸምዚ ኣገባብ ከኣ ኢዩ ኣብ ህዝባዊ ዘተ ነዚ ዝተፈላላየ ዕማማት ዘካይዱ ደለይቲ ፍትሒ ተራኺቦም ገለ ፍረ ከምጽኡ ዝኽእሉ፡ ድሕሪ ዘተ ኸኣ ናይ ስራሕ መደባት ሒዞም ክምለሱ ዝኽእሉ። ኣብ ቀጻሊ ጉዕዞ ናይተን ጽላላት እቶም ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝተጥቅሱ ናይ ስራሕ ዕማምት ወከልቲ ተራኺቦም ፍረ ዘለዎ ዕማማት ክገብሩን ንህግድፍ ክምክትዎን ቀሊል ይኾነልና። እነተዘየሎ ተዛሪብካ እሞ እንታይ ኣምጺእካ ከይከውን ነገሩ። ኣይኮነን ተፈላሊናስ ተኣኪብናው  እውን እንተኽእልናዮ ኢዩ።

ኣብ ስራሕ እንተተጸሚድና ነቲ ዝፈላልየና ጊዜ ኣይክህልወናን ኢዩ፡  ናይቶም 16000 ደለይቲ ፍትሒ ናይ ጀኖቫ ምዝካር ጥራሕ ኣኻሊ ኢዩ። ዝተዛተናዮ ውሑድ ኣይኮነን ክሳብ ሕጂ ግን ዘረባ ጥራሕ ኮይኑ ኢዩ ተሪፉ።

ክንዕወት ኢና
ተስፋይ ባይረ
ሓምለ 2017

ኣሳናዳኢ ሽማግለ ናይቲ ሓቢርና ንቃለስ፡ ምልኪ ክድምሰስ ኣብትሕቲ ዝብል ጭርሖ፡ ካብ ዕለት 04 ክሳብ 06 ነሓሰ 2017 ኣብ ፍራንክፎርት ንኽካየድ ኣብ ምድላው ዘሎ ፈስቲቫል/ሰፊሕ በዓል ኤርትራ ብዕለት 07.07.2017 ኣኼባኡ ኣሰላሲሉ። ዕላማ ናይቲ ኣኼባ መስርሕ ምድላው ንምግምጋም ኮይኑ፡ ብክፍለ ስራሓት ፈስቲቫል ንዝቐረበ ምሉእ ሓበሬታዊ ጸብጻብ ሰሚዑ። በዚ ድማ ተክኒካውን ምምሕዳራውን ዕማማት ፈስቲቫል ኣብ ፍጻመ በጺሑ ምህላዉ ርእዩ። ኣብ መስርሕ ምምላእ ንዘለዉ ዕማማት ድማ ኣብዝሓጸረ መዓልታት ክከናወኑ ዝኽእሉ ናእስቱ ጉዳያት ምህላዎም ተገንዚቡ።

ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2017፡ ካብ ጀርመናውያን ሰልፍታት Mrs. Angela Hanisch ተወካሊት ሓምለይ ሰልፊ BÜNDNIS 90/DIE GRÜNEN Mitglied der Stadtverordnetenversammlung; Vorsitzende des Ausschusses für Umwelt und Sport.

ካብ FDP ሊበራላዊ ዲሞክራስያዊ ሰልፍ Mr. Stefan von Wangenheim stellvertretender Fraktions vorsitzender so wie bildungs; integrations; und kulturpolitischer Sprecher der FDP-  ክሳተፍዎ ከምዝኮኑ ተፈሊጡ ኣሎ።

 ብዘይካዚ፡ ኣቦ-መንበር መድረኽ ሃገራዊ ዘተ፡ ምንቅስቓሶም ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2017 ክሳተፍ ከምዝኮነ እውን ኣፍሊጦም ኣለዉ።

መደብ ፈስቲቫል 2017፡ ዓርቢ ዕለት 04.08.2017 ሰዓት 12፡30 ከምዝጅምርን ብፍላይ ድማ ሕብስቲ ዲሞክራሲ/ዲሞክራሲ ብተግግባር ዘርእስቱ ንመቐረትን ብጽሒትን ዲሞክራሲ ኣብ ዜጋታት ዘመልከተ ኣስተምህሮ ካብ ሰዓት 15፡00 ክሳብ 18፡00 ክልተ መማህራን ክቕርብዎ ተዳልዮም ምህላዎም ተተሊሙ ኣሎ። ናይዚ መደብ ኣስተምህሮ ብደረጃ ህዝብና ቀንዲ ተጠቃሚ ኩሎም ዜጋታት ከምዝኾኑ ርዱእ ኮይኑ፡ መንእሰያት ብፍላይ ክሳተፍዎ ድማ ብዝላዓለ ትጽቢት ይግበረሉ።

ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2017፡ ምትእስሳር መንእሰያት ሰዲህኤ ዘዳለዉዎ ንህልዊ ኩነታት መንእሰያትን፡ ትጽቢት ደምበ ተቓውሞን፡ ፍታሓቱን ዘመልከተ ድራማታትን ተዋስኦን ንተሳተፍቲ ፈስቲቫል ከምዘቕርቡን፡ ወጽዓ ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮ ብሓፈሻ፡ ኣብ ጉዕዞ ስደት ብፍላይ ድማ ኣብ ሊብያ ካብዘጋጥሙ ብድሆታት ዝገልጽ ኣብ ፈስቲቫል ዝቐርብ ምህላዉ እውን ተረጋጊጹ ኣሎ።

ዝርዝር መደባት ፈስቲቫል ኣብዚ ቀረባ ግዝያት ኣከታቲልና ከነቕርብ ኢና።

ፈስቲቫል ፍራንክፎርት 2017፡ ፈስቲቫል መላእ ደለይቲ ለውጢ ኣብ ምግባሩ ተሳትፎ ናይ ኩሉ ግዱስን ግድስትን ዜጋታት ዝሓትት ስለዝኮነ ኣብ ዝካየድ መኣዲ ዘተን ልዝብን ብሓባር ንምስታፍ ደጊምና ንዕድም።

ኣሳናዳኢ ሽማግለ ፈስቲቫል

ኣብ ኤርትራ ንሓደስቲ ምዕባሌታት ዝምልከት ብመንግስቲ ዝድረስ ኣገደስቲ ፖሊስታት ምስ እንምልከት፡ ኤርትራ ሃገር ዘይኮነት ናይ ሓደ ሰብ ድኳን`ያ ክትብላ ብኹሉ መለክዒታት ርትዓዊ እዩ። ኣብ ዲሞክራስያውያን ስርዓታት መራሕቲ ወከልቲ ህዝቢ ብምዃኖም፡ ዝወስድዎ ውሳኔ ይኹን ሓድሽ ፖሊሲ ንግዙፍ ክፋል ህዝባዊ ድልየት ዘንጸባርቕ ክኸውን ኣለዎ። መስፈሪ ፖሊሲታት ምልካውያን ስርዓታት ግን ብኣንጻሩ፡ ረብሓ ናይቶም ኣብ ስልጣን ዝርከቡ ውሑዳን ወይ ውን ቀጻልነት ናይቲ ስርዓት ምርግጋጽ እዩ። ስለዝኾነ ከኣ፡ ምቕራጽ ፖሊሲታት ኣብ ምልካውያን ስርዓታት፡ ውረድ-ደይብ ዘይብሉ ልሙጽ መስርሕ እዩ። ኣብ ወተሃደራዊ ምልካዊ ስርዓት ከምኡ ውን ሓደ ሰልፋዊ ስርዓታት፡ እቲ ወተሃደራዊ ትካል ኣብቲ ቐዳማይ፡ እቲ ሰልፊ ኸኣ ኣብቲ ካልኣይ ኣብቲ መስርሕ ክሳተፍ ስለዝኽእል እቲ ፖሊሲታት ብተዛማዲ ስፍሕ ዝበለ ተሳትፎ ክህልዎ ይኽእል። ኣብ ውልቃዊ ምልካዊ-ስርዓት (personalist dictatorship) ከም ስርዓት ኢሰያስ ግን፡ ሃገራዊ ፖሊሲ ሓደ ሰብ ዝደራሲኡ መጽሓፍ`ዩ።

ኣብ መንጎ ሃገራት ዝግበር ዝምድናታት ምስ እንዕዘብ፡ ኣብተን ረብሓ-ህዝቢ ማእከል ዝገብራ ዲሞክራስያውያን ሃገራት፡ ቀልጢፍካ ዝድምናታት ምብታኽን ወይ ውን ኣብ መንጎ ዝተገራጨዉቲ ወገናት ቀልጢፍካ ምስ ሓደ ምውጋን ልሙድ ነገር ኣይኮነን። ኣብዚ ቐረባ እዋን ኣብ መንጎ ሃገራት ዓረብ ድሕሪ ዘጋጠመ ዲምፕሎማስያዊ ምስሕሓብ፡ ገለ ሃገራት ነቶም ወገናት ነቲ ሽግር ብልዝብ ክፈትሕዎ ክላበዋ እንከለዋ፡ ካልኦት ሃገራት ግን ወገን ክወስዳን ንሓደ ክዂናን እየን ተራእየን። መንግስቲ ኤርትራ ውን ህቦብላ ናይቲ ቅልውላው ኣጸቢቑ ከይዓረፈ እንከሎ፡ ምስ ስዑድያ ምውጋኑ`ዩ ገሊጹ። መንግስቲ ቐጠር ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዝነበሮ ዘምድና ኣዝዩ ጥቡቕ እዩ ኔሩ። ተደጋጋሚ ዑደት ኢሳያስ ናብ ቐጠር ብስራሕ ይኹን ብሕክምና፡ ቐጠር መንጎኛ ናይቲ ምስ ጅቡቲ ዘጋጠመ ሽግር ክትከውን ምቕባልን ካልእን ገለ ካብቶም ምልክታት ጥቡቕ ዝምድናታት ክልቲአን ሃገራት እዩ ኔሩ። ቅድሚ 2015፡ ኤርትራ ምስ ኢራን ኣዝያ ጥቡቕ ዝምድናታት መስሪታ ብምንባራ ዝድምናታት ኤርትራን ስዑድያን ዝሕቱል እዩ ኔሩ። ስዑዲ ጥቡቕ ዝምድናታት ስርዓት ኢሰያስ ምስ ኢራን ኣይተዋሕጠላን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኤርትራ ንተቓወምቲ ሑቲ ናይ የመን ትድግፍ ውን ኢላ ወቒሳ ኔራ እያ። ኤርትራ ሑቲ ምድጋፍ ደው ከተብሎ፡ ኢራን ነቶም እትድግፎም ናይ ሑቲ ተቓለስቲ ንምድጋፍ ንኤርትራ ከም ባይታ ከይትጥቀመላን ካብ ዝብል እምበኣር፡ ስዑዲ-ዓረብ ዝርርብ ምስ መንግስቲ ኤርትራ ግድነት ኮና።

 ኢሳያስ ናብ ስዑዲ ከይዱ ምስ ንጉስ ሰልማን ክራኸብ  እንከሎ ብማዕከናት ዜና ተኸታቲልናዮ። ነዊሕ ከይጸንሐ ከኣ፡ እቲ ንሑቲ ይድገፍ ኣሎ ተባሂሉ ዝውቀስ ዝነበረ መንግስቲ  ኤርትራ፡  መሬቱ ናብ መደበር ናይቲ ብስዑድያ ዝምራሕ ልፍንቲ ኣንጻር ሑቲ ቀየሮ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣንጻር ሑቲ ሰራዊት ሰዲዱ ተባሂሉ ክሕመ ውን ሰሚዕና። ኢሳይያስ  ኢራንን ሑትን ኣፋንዩ ምስ ስዑድያን ኢማራትን ተላፈነ። ዝተፈላለዩ ጸብጻባት ከም ሕብርዎ፡ እዘን ሃገራት ኣብ ገማግም ባሕሪ ኤርትራ መደበራት ክሰርሓን፡ ነቲ ስርዓት ከኣ ብገንዘብ፡ ነዳድን ካልእ ናይ ህንጸትን ወፍርን መብጽዓታት ኣትየናሉ ይርከባ። ስዑድያን ኢማራትን፡ ዝለመሰ የእጋር ናይቲ ስርዓት ከሕውያ ዝኽእላ’ኳ እንተዘይኮና፡ ካብቲ ኣትይዎ ዘሎ መዓሙቕ ተነጽሎ ናብ ቁሩብ ንፋስ ዘለዎ ቦታ ክወጽእ ግን ምርኩስ ኮይነንኦ እየን ማለት ኣይኮነን። መንግስቲ ኤርትራ ምስ ስዑዲ ወጊኑ፡ ንቐጠር ክጓኒ ምውሳኑ፡ እዘን ሃገራት ተኺለናሉ ዘለዋ ኢንፍጅን ማዕረ ክንደይ ንቐጻልነቱ (ንግዚኡ ይኹን) ኣገዳሲ ምዃኑ ዘመላኽት እዩ።

ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ፡ ንዞባ ቀርኒ-ኣፍሪቃ ከም ምጡጥ ጂኦግራፊካዊ  ኣካለን እየን ዝእየኦ። ኣብቲ ዞባ ዘጋጥም ነገር ክጸልወን ስለ ዝኽእል፡ እቲ ዞባ ሰላም ሰፊንዎ ክርእያ ድልየተን እዩ። እቲ ቐንዲ ዓንዲ-ሕቆ ቑጠብአን ዝኾነ ነዳዲአን በዚ ዞባ እዩ ዝሓልፍ። ኣብቲ ዞባ ዝገብርኦ ምትእትታው ሓድሽ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ነዳዲ ተረኺቡ ናብ ዕዳጋታት ዓለም ክሽየጥ ድሕሪ ምጅማሩ ኣገዳስነት ቀርኒ-ኣፍሪቓ ነዘን ሃገራት ክብደት ወሲኹ እዩ። በብወገነን እምበኣር፡ ብፍላይ እተን ዓበይቲ ሸየጥቲ ነዳዲ ዝኾና ሃገራት ማእከላይ ምብራቕ ከም ስዑዲ-ዓረብ፡ ነቶም ኣብ ቀርኒ-ኣፍሪቃ ዝርከቡ ሓይልታት ወይ ሃገራት ገንዘባዊ ድጋፍን ኣጽዋርን እንዳሃባ ጽልውአን ክዕርፋ ይፍትና ኔረንን ኣለዋን። እቲ ኣብ ስግር ናይዚ ዞባ ኣብ እትርከብ ሃገረ የመን ዝኸይድ ዘሎ ቅልውላው፡ነቲ ዛሕቲሉ ዝነበረ ርክብ ናይዘን ሃገራት ኣብቲ ዞባ ኣነጣጥፊዎ እዩ። ስዑድያ ኣብታ መዳውብታ ዝኾነት ቀይሕ-ባሕራዊት ሃገረ የመን ንታሪኻዊ መጻልእታ ዝመስል ሺዓ ዝእምነቱ ብኢራን ዝድገፍ መንግስቲ ክትከል፡ ብፍጹም እትጻወሮ ነገር ኣይኮነን።

እዚ ዘባህርር ሲናርዮ ከይገሃድ እምበኣር፡ ስዑድያ ኩሉ የእማን ክትፍንቅል ግድነት እዩ። ኤርትራ ተቋዳሲት ጸጋታት ስዑዲ-ዓረብን ኢማራትን ክትከውን ዝገበራ ጅኦግራፊካዊ ቅርበታ ናብ የመን እዩ። ሑቲ ተሳዒሮም ኣብ የመን ብሱና ዝምራሕ መሓዛ ስዑዲ-ዓረብ ዝኾነ መንግስቲ ድሕሪ ምምስራቱ ግን ኣገዳስነት ኤርትራ ከምዚ ሕጂ ዘለዎ ኣይክኸውንን እዩ። ልክዕ እዘን ሃገራት ብቐይሕ ባሕሪ ዝመላለሳ ናይ ንግዲ መራኽበን ካብ ሸፋቱ ባሕሪ ንምሕላው ኣብቲ ከባቢ ወተሃደራዊ መደበር የድልየን እኳ እንተኾነ፡ እቲ መደበር ኣብ ሶማል ወይ ውን ጅቡቲ ክገብረኦ ይኽእላ እየን። ተገላባጢ መርገጺ መንግስቲ ኤርትራ’ውን ንኤርትራ ንኸይመርጽኣ ክገብር ይኽእል እዩ። ኩነታት ሶማል ተረጋጊኡ፡ ሽፍትነት-ባሕሪ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር ክኣቱ ወይ ውን እዘን ሃገራት መራኽበን ብኻልኦት ኣብቲ ዞባ ዘለዉ ወተሃደራዊ መደበራት ክሕለዋ ምግባር ውን ካልእ ኣማራጺ እዩ።

ረብሓ ውሑዳት ዝማእከሉ መንግስቲ ክሳብ ዝሃለወ፡ ስርዓት ኢሳያስ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ፡ ንኤርትራ ሎሚ ብኢራን፡ ጽባሕ ብቐጠር ድሕሪኡ ስዑዲ፡ ብድሕሪኡ ውን ብኻልእ ዘርከበ ዘርብሕ ወገን እትሕረስ ግራት-ፈረቓ ክገብራ ባህርያዊ እዩ። ኣብቲ ዞባ ሰላምን ርግኣትን እንተዝሰፍን ግን፡ ነቲ ብተነጽሎ ዝሳቐ ዘሎ ስርዓት ኢሰያስ መገላበጢ ባይታ ኸሊኡ፡ ንፍታሓዊት ኤርትራ ዝግበር ቃልሲ ውን ኣቃላጣፊ ባሩድ ምኾኖ ኔሩ።

ሰባት ዘመሳስሎም መምዘንታት ከም ዘለዎም ርዱእ ኮይኑ፡ ዝፈላለይሉ እውን ብዙሕ እዩ። ካብቲ ዝፈላለይሉ ገሊኡ ተፈጥሮኣዊ ክኸውን እንከሎ ባዕላቶም ዘማዕብልዎ’ውን ኣለዎም። ጾታን ካልኦት ዝኣመሰሉን ናይ መንነት መግለጽታት ተፈጥሮኣዊ እዮም። ትምህርቲ፡ ሃብቲ፡ ተመኩሮን ተሰማዕነትን ከኣ ብትምህርቲ ወይ ብተመኩሮ ዝጥረዩ እዮም። ሰባት በቲ ዘለዎም  ዝድህሰስ ኮነ ዘይድህሰስ ዓቕሚ ክነየቱን ክሕበኑን ዝተለምደ እዩ። እንተኾነ እቲ ሓቀኛ ዘሕብንስ ነቲ ዓቕሚ ምውናኑ ዘይኮነ ብኣኡ ተሓጊዝካ ብዝምዝገብ ውጽኢት እዩ።

እዚ  ሰባት ዝሕበንሉ ዓቕሚ ኣብ ሓድነት፡ ምጽውዋር፡ ህዝባዊ ልግስን ምክብባር ክውዕል እንከሎ ሃናጺ እዩ። ብኣንጻሩ ኣብ ምብትታን፡ ዘይምኽኑይ ኒሕን ትምክሕትን ክውዕል እንከሎ ኣፍራሲ እዩ። ኣብ ባህልና ሓደ ዝወነንካዮ ዓቕሚ ኣብ ጠቓሚ መዓላ ምውዓሉ እንተዘይክኢልካ “ኣይእ ነዚ ክትግዕታዶ ትርህጻ” ብዝብል ውሕሉል ላዛ እዩ ዝንቀፍ። ሰባት ነዚ ዝተጠቕሰ ዓቕሚ ብግቡእ ምሓዞምን ዘይምሓዞምን ናይ መጀመርያ መምዘኒ ጸቢብ ኣነነት ወይ ዕጉስ ንሕናነት እዩ። ንኣብነት ሃብቲ ዘለዎም ወገናት ብሃብቶም ተመኪሖም ነቲ ክንዲ ናቶም ሃብቲ ዘይውንን ከነኣእስዎ እንከለዉ ናይ ውድቀቶም ምልክት እዩ። ኣነ ብዓቕመይ ንሱ’ውን ብዓቕሙ ዝብሉ ግና መንገዲ ሓቂ ዝሓዙ እዮም። ዝተማህሩ ኮኑ ዝተመኮሩ ከኣ ኣብ ኩሉ መዳያት “ኣነ ጥራይ እየ ገባርን ሓዳግን” ብዝብል ትዕቢት ተሰንዲሖም ብዘይካይ ካልእ ዘድምዕ የለን ክብሉ እንተጀሚሮም እዚ’ውን ካልእ ናይ ውድቀቶም መባእታ እዩ።

ኣብ ባህልና ከምዚ ዓይነት ትምክሕቲ ቅቡል ኣይኮነን። ወለድና ዘንጊ ሓቅን ቀያሪ ዓቕምን ኣብ ኢድ ምሁራትን ሰብ ካልእ ዓቕምን ጥራይ ከምዘይትርከብ ክገልጹ እንከለዉ “ካብ ምህሮ ኣእምሮ” ይብሉ ነይሮም። እዚ ኣበሃህላዚ “ትምህርቲ ኣየድልን” ናብ ዝብል ከቕንዕ እንከሎ ጐዳእን ክእረም ዝግበኦን እዩ። ኣብቲ ዘይተማህረ ኣካል  እውን ሓቂ፡ ሓቅን ልቦናን ኣሎ ዝብል ሓሳብ ክሓዝል እንከሎ ግና ቅኑዕ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ነቶም ንዋትን ትምህርትን ኣለና ኢሎም ዝስንድሑ እንተተቐቢለምዎ ዓብይ ትምህርቲ እዩ። ሃገር ኮነ ካልእ ፖለቲካዊ ውዳበ ናይ ኩሎም ተዋሳእቱ ኣካላት እምበር ናይ ውሱናት “መን ከማና” በሃልቲ ኣይኮኑን። ብፍላይ ኣብ ከምዚ ንሕና ንርከበሉ ዘለና ቃልሲ ንፍትሕን ግዝኣተ ሕግን እቲ ቅድሚት ክመጽእ ዝግበኦ “መን እዩ?” ዘይኮነ “ዕምቆት ኣተሓሳስባኡ ክሳብ ክንደይ ሕጋውን ፍትሓውን እዩ?” ዝብል እዩ ክጐልሕ ዝግበኦ። ምኽንያቱ ናይ ሎሚ ኣተሓሳስባ ንናይ ጽባሕ መተካእታ መሰረት ስለ ዝኾነ።

ሓደ መስተውዓሊ፡ ትምህርቲ በይኑ ብቕዓት ከምዘይኮነ ክገልጹ እንከለዉ “ዲግርን ዲፕሎማን ናይ ሰነፋት ዋልታ እዩ” ክብሉ ዝሰማዕኩሉ ኣጋጣሚ ኣሎኒ። እቶም ከምኡ ዝበሉ ብትምህርቶም ዶክቶር እዮም። ንኣድላይነት ትምህርቲ ዘይኣምንሉ ነይሮም እንተዝኾኑ ኣብዚ ደረጃዚ ኣይመበጽሑን። ስለዚ መልእኽቶም ትምህርቲ “ምሁር እየ” እንዳበልካ ትምከሓሉን ተሽካዕልለሉን ወይ ድማ፡  ንገርሀኛታት ናብ መንገዲ ዕንወት እትመርሓሉን ዘይኮነ፡ ብተግባር ኣርኢኻ ውጽኢት እትሓፍሰሉ እዩ ክብሉ ስለ ዝደለዩ እዮም። ዝያዳ ንምብራህ ከኣ፡ መንግዲ ሓቂ፡ ፍትሕን ሓልዮትን ምስ ሓዝካ እዚ ብዛዕባኡ ንዛረበሉ ዘለና ዝድህሰስ ኮነ ዘይድህሰስ ዓቕሚ ኣድማዒ ግደ ከም ዝህልዎ ዝሰሓት ኣይኮነን።

ኣብ ከምዚ ነካይዶ ዘለና “ውዳበ ሓይሊ እዩ” ብዝብል ብሂል ዝጽሎ ቃልሲ እትውንኖ ዓቕሚ ቀያሪ ክኸውን ዝኽእል ክውደብ እንከሎ እዩ። ምውዳብ ከኣ ናይ ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ኣባል ምዃን ማለት ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ ኣባሉ ዝኾንካሉ ትካል ዝምረሓሉ ኩሉ ሕግታትን ቀጥዕታትን ምኽባርን ብኣኡ ምምእዛዝን እዩ። እዚ እትዋሰኣሉ ውዳበ፡ ሕግታቱ ኣብ እተኽብረሉ ዓቕምን ክብደትን ይውስኸልካ እዩ። ብዙሓት ሰባት ነቲ ሳላቲ ዝዋስእሉ ውዳበ ዝረኽብዎ ዓቕምን ተሰማዕነትን ናቶም ብሕታዊ ዝናን ካብቲ ውዳበ እንተወጹ እውን ምስኣቶም ለቒቑ ዝኸይድን ይመስሎም እዩ። ካብዚ ግጉይ ግንዛበ እንዳነቐሉ ከኣ “ዝበልኩኹም እንተዘይገርኩም ከምዚ ክገብር እየ፡ ከምዚ ክፈጥር እየ” እንዳበሉን ዘይቆርጽ ሴፍ እዳመዘዙን ከፈራርሑ ይፍትኑ። እዚ ሓቂ መሲልዎም ነዞም ባዶ ትዕቢተኛታት ዘቀባጥርሎም ወገናት’ውን ኣይስኣኑን። እዞም ትዕቢተኛታት እቲ ሓቂ ዝርድእዎ እምበኣር ሕማቕ መዓልቲ ውዒሎም ካብቲ ሓይልን ዝናን ኮይንዎም ዝጸንሐ ውዳበ ክወጹ እንከለዉ እዩ። ንሳቶም ጥራዮም እዮም ዝኸዱ። ናይቲ ውዳበ ዓቕምን ኣርማን ምስ ምሉእ ክብደቱን ክብሩን  ኣብቲ ቦታኡ እዩ ዝተርፍ። ካለኦት ነቲ ኣርማ ኣልዒሎም ከኣ ይቕጽልዎ። እቲ መስርሕ ከምኡ ኢሉ ክሳብ ዓወት ይቕጽል። እታ በትሪ ሓቂ ከኣ እንተገደደስ ትቐጥን እምበር ኣይትስበርን እያ።