ብሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ፣ ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ዦን ኣሰልቦርን ዝምራሕ ላዕለዋይ ልኡኽ መንግስቲ ሉክዘንበርግ፣ ካብ 11 ክሳብ 14 ለካቲት ኣብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክበጽሕ'ዩ።

ዑደቱ ብኣዲስ ኣበባ ዝጅምር ልኡኽ ሉክዘንበርግ፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ዶክተር ወርቅነይ ገበየሁን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ብምርኻብ ኣብ ልምዓታዊ ሓገዝን ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታትን ብዝምልከት ክመያየጥ'ዩ።

ምስ ኮሚሽነር ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋኪ ብምርኻብ፣ ኣብ ጉዳይ ምግታእ ስደተኛታት በቲ ሕብረት ንዘሎ መደባት ክመያየጥሉ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።

እቲ ልኡኽ፣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝጸንሐሉ፣ ኣብ ክልል ትግራይ፣ ኤርትራውያን ተዓቝቦምሉ ኣብ ዝርከብ መዓስከራት ክበጽሕ ትጽቢት ኣሎ።

14 ለካቲት ናብ ኣስመራ ዘምርሕ እቲ ሚኒስተር፣ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ኤርትራ ኣቶ ዑስማን ሳልሕን ካልኦት ሰበ ስልጣንን ኣብ ተመሳሳሊ ዛዕባ ክዝቲ'ዩ።

ኣብ ኤውሮጳ እትርከብ ንእሽቶ ሃገር ሉግዘንበር፣ ኣብዚ ዝሓለፈ ሒደት ዓመታት፣ ምግታእ ዋሕዚ ስደተኛታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ዝዓበዩ ኣርእስታታ'ዮም ኮይኖም ጸኒሖም።

ኤርትራን ኢትዮጵያን ጀሚረንኦ ዘለዋ ርክብ፣ ዋሕዚ ስደተኛታት ክገትእ፣ ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳ ተስፋ ኣንቢረናሉ ኣለዋ።

ካብዚ ተስፋ'ዚ ዝነቐለ፣ ሓያሎ ሃገራት ኤውሮጳን ወኪላተን ናብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ምልኣኽ ይርከባ።

===================

Source=https://erena.org/index.php/zena/4707-ሚኒስተር-ጉ-ወጻኢን-ስደተኛታትን-ሉክዘንበርግ-ናብ-ኤርትራን-ኢትዮጵያን-ክበጽሕ-ዩ

Radio Erena: 08 February 2019

Isaias and Abiy 1ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየድ ዘሎ ናይ ለውጢ መድረኽ፣ ዝተፈላለዩ ፖለቲከኛታትን ምሁራትን እታ ሃገር፣ ኣብ ዘካይድዎ ዘለዉ ዘተን ክትዓትን፣ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር ርእይቶታት ይህቡ ኣለዉ።

ብፍላይ ኣብ ጉዳይ ወደብ ዓሰብ ብዝምልከት፣ "ኢትዮጵያ ነቲ ወደብ ናይ ምውናን ሕጋዊ መሰል ኣለዋ" ኣብ ዝብል ነጥቢ ናይ ዘተ መድረኽ ምኽፋቶም፣ ንሉኣላውነት ሃገረ ኤርትራ ዝቓወም መርገጺታት ዘግህድ'ዩ።

መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጀሚሮም ዘለዉ ንህዝቢ ኤርትራ ንጹር ዘይኮነ ርክባት፣ ብወገን ብዙሓት ኢትዮጳውያን፣ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ከምዝተመልሰት ክሳብ ዝሕሰብ በጺሑ ይርከብ።

ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት'ውን፣ ኢትዮጵያውያን፣ ንኤርትራ ዝሓወሰት ካርታ ኢትዮጵያ እናልዓሉ፣ ሰለማዊ ሰልፍታት ከካይዱ ይርኣዩ'ዮም።

ኤምባሲ ኢትይዮጵያ ኣብ ብሪጣንያ፣ ድሕሪ'ቲ ኣብ ዱባይ ዝተኻየደ ውድድር ማራቶን፣ ኢትዮጵያውያን ሒዞማ ዝነበሩ ንኤርትራ ዝሓወሰት ካርታ ኢትዮጵያ ኣብ ማሕበራዊ ገጻቱ ምዝርግሑ፣ ብኤርትራውያን ድሕሪ ዝገጠሞ ተቓውሞ፣ ብወግዒ ይቕሬታ ሓቲትሉ'ዩ።

እዚ፣ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር ተርእዮታት፣ ብዝያዳ ገኒኑ ዝርከብ፣ በቶም ንሓያሎ ዓመታት ብመንግስቲ ኤርትራ ክድግፉ ዝጸንሑን፣ ቤት ጽሕፈታቶም ኣብ ኣስመራ ዝነበረን ጉጅለታት ኣምሓራ እኳ እንተኾነ፣ ኣብ መላእ እታ ሃገር እናስፋሕፈሐ ይኸይድ ኣሎ።

እዚ ድማ ውጽኢት ናይቲ፣ ብዘይ ዝኾነ ቅድመ ኩነትን ንህዝቢ ብንጹር ዘይተሓበረን ርክባት መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝህብዎ ዘለዉ መግለጺታት ዝተሓሓዝ ምዃኑ ዝተፈላለዩ ወገናት የመልክቱ።

ኣቐዲሙ፣ ፕረዚደንት ኢሳይያስ፣ "ኣይከሰርናን። ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ'ዩ ኢሉ ዝሓስብ፣ ታሪኽ ዘይፈልጥ ጥራይ'ዩ፣" ክብል መግለጺ ምሃቡ ኣይርሳዕን።

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ኣብይ ኣሕመድ'ውን ኣብ ብዙሕ ጉዳያት፣ ንሉኣላዊት ኤርትራ ወኪሉ ይዋሳእን መግለጺታት ይህበሉን ምስ ምህላዉ፣ ነቲ ብዝተፈላለዩ ምሁራትን ፖለቲከኛታትን ዝርአ ዘሎ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር ርእይቶታት የራጉድ ከምዘሎ ይፍለጥ።

እዚ ብወገን ብዙሓት ኢትዮጵያውያን ዝርአ ዘሎ ንሉኣላውነት ኤርትራ ዝጻረር መርገጺታት፣ ኣብ ወጻኢ ንዝርከቡ ኤርትራውያን ኣቖጢዑ ከምዘሎ ኣብ ማሕበራዊ ሜድያታት ዝዝርግሑ መልእኽታት የነጽር።

Source=https://erena.org/index.php/zena/4700-ኢትጵያውያን-ምሁራትን-ፖለቲከኛታትን፣-ኣብ-ዘካይድዎ-ዘለዉ-ዝተፈላለየ-ዘተ፣-ንሉኣላውነት-ኤርትራ-ዝጻረረ-ርእይቶታት-ይህቡ-ኣለዉ

                                                                  

ብዕለት 01/02/2019 ካብ ሰዓት 19.00 ድ.ቀ ክሳብ ሰዓት 21.00 ድ.ቀ ኣብ መራኸቢብዙሓን ፓልቶክ  4ተ ኣጀንዳታት ዝሓዘ ኣኼባ ብተሳታፍነት ምልኣት ኣባላት ሙዉቅን ኣገዳሲ ኣኼባኦም ኣሳላሲሎም። ተሓዝ ገንዘብ ጨንፈር ኣስዒቡ ዘቅረቦ  ብዝርዝር ጸብጻብ ናይ ወርሓዊ ዉጺኢትን ወፈያን ሙሉእን ስሩዕን ብምዃኑ ፡ ኣባላት ብተወፋይነቶም ብሓቂ ዝምስገንን  ዘኩርዕን ክብል ገሊጽዎ። ብምቅጻል ሽማገለ ጨንፈር ብዝሰርዓቶ ኣብ ምጽፋፍ ኣርካይቭ ኣባላት ንሓጻይት ሽማገለ ዝሕግዝ ሰነድ ሓቢራ። ናይ መጨረስታ ኣጀንዳ ከኣ ምንባብ እቲ ናብ መሰረታት ወሪዳኡ ዘሎ ሰነድ ናይ ታሪኻዊ መስመሪ ጉባኤ ኣብ ምድላው ዝርከብ ቅዋም ሰልፊ ኣብ ክልተ ብምክፋል ፡ ማለት  ቀዳማይ ክፋል ካብ ዓንቀጽ ሓደ ክሳብ ዓንቀጽ ኣርባዕተ ብምንባብ ፡ ኣባላት ኣዝዩ ኣገዳሲ ዝኾነ ተወሳኽን ክመሓየሽ ዘሎዎን ርእይቶታ ብምሃብ ጌና ንቀጻሊ ኣኼባ  ከስፍሕዎምን ከሄብትምዎን ንካልኣይ ርክብ ክቅጽልዎ ኣስሚሮምሉ ።

ኣብ ብዙሕ ትንተና ከይኣቶና፡ ኤርትራ ጽባሕ ስዕረት ባዕዳዊ መግዛእቲ ጣልያን፡ ከምተን ኩለን ግዝኣታታ ዝነበራ ሃገራት፡ ብዘይወዓል ሕደር ነጻ ክትከውን ዝግባኣ ሃገር እያ ኔራ። እንተኾነ ነዚ ዝጣበቕ ሓያል ውዳበን፡ ሓጋዚ ጸግዒ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ዝነበሮ ኤርትራዊ ሓይሊ ብዘይምንባሩ ብሓደ ወገን፡ ዓማጽን ፍትሒ ኣልቦ ውዲት ሓያላን ሃገራት ድማ ብካልእ ወገን ብዝገበሮ እቕረ ዘይበሃሎ ቅሉዕ ገበን፡ ኤርትራ ኣካል ኢትዮጵያ፡ ህዝባ ድማ መንነቱ ኣጥፊኡ፡ ኢትዮጵያዊ ክኸውን ከም ዝተፈርደ፡ መዝገብ ታሪኽ ዝምስክሮ ሓቂ‘ዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ግን ንዘይፍትሓውን ዓማጽን ውሳኔ ሕቡራት መንግስታት ነጺጉ፡ ንዝተጋህሰ መሰሉ ንምምላስ ብረታዊ ቃልሲ ኣልዒሉ ሃገር እትሓቶ ዋጋ ከፊሉ፡ ሓይሊ መግዛእቲ ዓነውነው ኣቢሉ ኣኽሊል ዓወቱ ብምድፋእ፡ ነታ ትማሊ ግጉይ ውሳኔ ዘሕለፈት ትካል ሕቡራት መንግስታት ዓለም፡ መዓር ይጥዓማ ዕረ፡ ልዑላውነት ኤርትራ ብሕጋዊ መገዲ ክትቅበል ስለ ዘገደዳ፡ ብዕሊ ተቐቢላ ኣብቲ ኣቐዲሙ ዝተነፍጎ ክብሪ መዝገብ ኣስፊራቶ። ካብዚ ንደሓር ኤርትራ ንጹር ጀኦግራፊካዊ ወሰናስን ማያውን ምድራውን ጠፈራውን ዶባት ዘሎዋ፡ ከም ኩለን ሃገራት ዓለም ነጻን ልዑላዊትን ክብራ ዝተሓለወን፡ ከይትድፈር ዝሕሉ ከይትደኪ ዝሓሊ ጅግና ህዝቢ ዘሎዋ ማዕረ ዓለማ ዝተሰርዐት ሃገር ምዃና ዘረጋገጸት ሃገር‘ያ።

ብርግጽ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ እዋን ብረታዊ ቃልሲ ንነጻነት ብዝኸፈሎ መስዋእትን ብዘርኣዮ ጀግንነትን፡ ኣብ ልዕሊ መራሕቱ ዓቐኑ ዝሓለፈ እምነት ስለ ዘሕደረን፡ ከምዚ ዝበለ ጥልመት ክፍጸም ስለ ዘይተጸበየን ዘይፈልጦ ንሃገር ዝጻባእ ተንኰል ከይህሉ ኣዝሒት መሲሉዎ ዓፍራ ከይረግጽ ክጥንቀቕ ክብል ተጸሚሙን ተዘንጊዑን፡ ግን ከኣ ብዘየጠራጥር ተማሂሩ‘ዩ። ስለ ዝኾነ ምስጢር ናይቲ ሓላዪ ዝመስል፡ “ ንነጻነት ዝቐንኡ ብየማን ብጸጋም ይመጹኻ ኣለዉ ሃገር ኣብ ሓደጋ ኣላ“ እናበለ፡ ዘየለዉ ጸላእቲ ዝዕድመልናን ዘዳምየናን ስርዓት ህግደፍ፡ ካብኡ ንላዕሊ ጸላኢ ከም ዘይነበረናን ዘይብልናን፡ እንሆ መድረኽ 2018 ኣረጋጊጹዎ። በዚ መሰረት ከኣ እቶም ብሓቂ ንህላውነትን ልዑላውነትን ሃገር ዝሓልዩን፡ እቶም ህላወ ዲክታቶር ኢሳያስን ሓለውቱን እምበር ኤርትራ ዘይተገድሶም ብህግደፋዊ ሙዚቃ ዝተቓነዩ፡ መሰሎም ንምጥባቕ ሞራላዊ ብቕዓት ዘየብሎም ዜጋታትን ኣብ እነለልየሉ ወሳኒ እዋን ክንበጽሕ ክኢልና።

ዓመት 2018 እምበኣር፡ ንሕና ኤርትራውያን፡ ስርናይን ክርዳድን ክንፈልን ካብ ምድንጋር ምሉእ ብምሉእ ዝወጻእናሉ መደምደምታን ፋሕ ዝበለ ኩሉ ዓቕምና ኣብ ሓደ ጸሚድና ጸላእትና ክንጸርግን፡ ኣብ ዑናታቱ ብዝኾነ ሓይልን ኣብ ዝኾነ እዋንን ዘይትድፈር ክብርትን ሕፍርትን ደሞክራስያዊት ሃገር እንሃንጸሉ፡ ብሱል ናይ ዕድል ማዕጾ ዝኸፈተት‘ያ ምባል ጌጋ ኣይመስለንን። ምኽንያቱ እቲ ካብ ሓምለ ጀሚሩ ዝተበገሰ ሓድሽ ተስፋ ዝህብ ምዕባለ፡ ውጽኢት ናይቲ ህዝቢ ኤርትራ ከቢድ ዋጋ ብሉጻት ደቁ ዝኸፈለሉን ንዓመታት እናተሳቐየ ዝተጸመመ ኣብ ሰላም ክበጽሕን፡ ናይ ሰላም ቀዳማይ ተጠቃሚ ምዃኑ ስለ ዝኣምን‘ዩ። እዚ ተግባራውን ውጽኢታውን ዝኸውን ከኣ ኤርትራዊ ልዑላውነት ምስ ኩሉ ማያውን ምድራውን ጠፈራውን ወሰናስና ዘይገሃሰ፡ መሰል ሰብኣዊ ክብሪ ህዝባን ምስ ዝሕሎን ዝኸብርን ጥራሕ ከም ዝኾነ ግልጺ ክኸውን ይግባእ።

እዚ መንጠሊና ሰላም ተጐልቢቡ ናብ ምጥላም ገጹ ዝዕንድር ዘሎ ደቂቕ ሓሳብ ዘይተገብረሉን ውክልና ህዝቢ ኤርትራ ዘይተሓወሶን ናይ ጐሓላሉ ምሃብን ምቕባልን፡ ካብኡ ሓሊፉ‘ውን ክሳብ ካብ ወደባት ኤርትራ ነቒሉ ንኣዲስ ኣበባ ዝኣቱ መደባት ዝመጣጠር ዓንዳሪ ውዕላትን ምፍርራማትን፡ ምድፋር ልዑላዊት ሃገር ስለ ዝኾነ፡ ዶክቶር ኣቢ ካብዚ መስርሕ‘ዚ ኢዱን እግሩን ክእክብ፡ ብስም እቲ ከይዛረብ ኣፉ ተሓቲሙ ዘሎ ጭዋ ህዝቢ ኤርትራ ነጠንቅቖ።

ህዝቢ ኤርትራ ሃገሩ ወኪሉ ንረብሓኡ ብዝምልከት ምስ ዝደለዮን ኣብ ዝመረጾ ግዜን ብመሰረት ዓለም ለኻዊ ሕጊ ውዕላት ክፍርም ወይ ክነጽግ ዘይገሃስ መሰሉ ምዃኑን፡ ነዚ ዝበቅዕ ኣኺሉ ዝተርፍ ሞራላውን ሃገራውን ዓቕሚ ዝውንን ህዝቢ ምዃኑ ንኩሉ ንጹር ክኸውን ንደሊ። ነዚ ረጊጹ ኣብ ዘይምልከቶ ጠብሎቕሎቕ ዝብል ግን፡ ነቲ ብዙሕ ዓመታት ተዳምዩን ተጻሊኡን ዝጸንሐን፡ ነነጻነቱ ሒዙ ብሰላምን ፍቕርን ክነብር ልቦና ዝመልኦ ሕድገታት ዝገበረ ህዝብታት እንደገና፡ ኣብ ዳግማይ ውግእን ጽልእን ምዕዳም ጥራሕ ምዃኑ ክርዳእ ንምዕዶ። እንተ ህዝቢ ኤርትራ ግን፡ ትማሊ ዓለም ብምልእታ ክትጠልምን መሰሉ ክትገፎን ከላ ዘይረዓደን ዘይተጻዕደን፡ ሎሚ ማዕረ ዓለሙ ኣብ ዝተሰርዓሉ እዋን፡ ብመርዓ ጭሉቝ ምስቶም ኣቐዲሙ ዝኣበዮም ክድመር ክጽምበር ከፍቅድዩ ኢልካ ምሕሳብ የዋህነት ሓለምቱ ኣብ ቃልዕ ካብ ምውጻእ ሓሊፉ ካልእ ትርጉም ከምዘይብሉ ክስቆሮም ይግባእ።

እዚ ቀይዲ በተኻዊ ኣካይዳን ሕግብግብን ዶክቶር ኣቢን ሃዋርያ ክድዓት ኢሳያስን ግን፡ ንሰላምን ቅሳነትን ክልቲኡ ህዝብታት ኣብ ግምት ዘየእተወ፡ ንፍሉይ ዕላማ ዘለዎም ውልቀ መለኽቲ ዕድመ ስልጣን ንምንዋሕ ዝዓለመ ምዃኑ ተጋሂዱ‘ዩ። ነዚ ንምርግጋጽ ከኣ እቲ ንምጽሕታር ጽልኢ ዝኾነ ባህርያትኩም ኣርሙልና፡ ዝሓለፈ ጽልእን ምድማይን ይኣኽለና ዘስምዕ ምስጢር ዘለዎ ኣብ እዋን ምኽፋት ዶብ ዛማበሳን ኦምሓጀርን ዘርኣዮ እልልታን ምድንፋቕን እኹል ምስክር እዩ።

ፍሉይነት ናይዚ ምኽንያት መመረቕታ ዶብ ዛላምበሳ ብከምቲ ሃጸይ ሃይለስላሰ ንመረብ ብመቐስ በቲኹ ብምስጋር ክብራን መሰል ህዝባን ኣብ ምድፋርን ምግዛእን ዝዓለመ ዘይኮነስ ልዑላውነታ ዘውሓሰት ሃገርን ክቡር ህዝባን ኣሚኑን ተቐቢሉን፡ ኣብ ሓባራዊ ረብሓን ሰናይን ቀጻልን ጉርብትናን ተኸባቢርካ ምንባርን ፍጹም ድሌት ከም ዘለዎ ዘመልክት‘ዩ። ነዚ ጐደና ሓባራዊ ዕብየትን ምዕብልናን ክዉን ንምግባር ዝሕግዝ እንኮ ኣማራጺ ከኣ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ንዓመታት ናተይ ዝበሎን ግን ከኣ ኣጥብያ ንዘዕበየት ጡብ ኣዲኡ ዝነክስ፡ ከይጠሚ መጊቡ፡ ከይቆርር ሓቚፉ ዘዕበየን ተቓሊሱ ዘቃለሰን ፈቃር ህዝቡ ዘሕሰረን ዘስተነዓቐን፡ ዋጋ መስዋእቲ ደቁ ዝኾነት ልኡላዊት ሃገር ኣሕሊፉ ናይ ምሃብ ዘርእዮ ዘሎ ወስታታት ውልቀ መላኽን መጋበርያታቱን፡ ካብ ሱሮም ምምሓው ጥራሕ ምዃኑ ብዘየወላውል ምርዳእን ኣብ ተግባር ምውፋርን‘ዩ።

እዚ ጸረ ኩሉ ራህዋን ሰላማውን ሰጓሚ ምዕብልናን ዝኾነ ሕንጊድ ስርዓት ምስ ዓነወን፡ ኣብ ቦታኡ ብህዝቢ ዝተምርጸን ንህዝቢ ዘገልግልን ቅዋማዊ ስርዓተ ምሕደራን፡ ንልዑላውነት ሃገር ዝከላኸልን ንሕጊ ዝሕሉ ሃገራዊ ሰራዊት ናይ ምህላው ተኽእሎ ዝህሉ፡ ኣብ ከምዚ ዝበለ ጥጡሕን ውሑስን ድልዱል ባይታ ዝሰረታ ሃገር ዝነብር ህዝቢ ድማ‘ዩ ብኩሉ ዓቕሙ ኣብ ሰላማዊ  ናብርኡ ተዋፊሩ ሂወቱ ዝቕይርን ሃገሩ ሃኒጹ ተጠቃሚ ጸጋታቱ  ክኸውን ዝበቅዕን። ስለ ዝኾነ፡ ክቡር ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ውሽጥን ወጻእን ብሓፈሻ፡ ሓይልታት ምክልኻልን ተረከብቲ ሕድሪ መንእሰያትን ከኣ ብፍላይ፡ እቲ ብሰንኪ ዘይግቡእ ኣስተብህሎ ዝሓለፈና ልግዐ ዋጋ መስዋእቲ ጀጋኑና ዝኾነት ነጻነት፡ ንስኻትኩም ከለኹም ከንቱ ክትከውን ስለ ዘይብላ፥ ቅያ ጀጋኑ ወለድኹም ተኸቲልኩም ልዑላውነታ ንምዕቃብን ሕድሪ ስዉኣትኩም ንምፍጻምን፡ ቆፎኡ ከም ዝተተንከፎ ንህቢ ብሓባር ተለዓሉ።

ምልኪ ይፍረስ ፍትሒ ይንገስ!

ዓንደጽዮን ግርማይ

ጀርመን

  

“ውሒጅ እናስሓቐ እዩ ዝወስድ” ዝብል ምስላ ኣበው ኣሎና። እዚ ምስላ’ዚ ምስ’ዚ ሕጂ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝኸይድ ዘሎ መዓልቡኡ እዚ ኢዩ ኢልካ ክትድምድሞ ዘይከኣል ርክባትን ዝምድናታትን ዝመሳሰል እዩ። እዚ ስምምዓት’ዚ ካብ ተጽዕኖ ካልኦት ዝነቐለ ክኸውን ስለ ዝኽእል፥ ናይ ተጽዕኖ ስምምዕ ድማ ግዜ ከይወሰደ ዝሃስስ፡ ግና ድማ ዝገድፈልካ መዘዝ እዚ እዩ ክበሃል ኣይከኣልን።

እቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተፈጥረ ቀንዲ ሽግር ሓዲሽ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ካብቲ ጥጅእ ምዕራባውያን ናይ  ኣርበዓታት ዝነቐለ እዩ። ቀደም ኤርትራ ብዘይድሌት ህዝባ ምስ ኢትዮጵያ ከም ዝተቖርነት ንኹልና ብሩህ እዩ። ቀደም ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ቁጽጽራ ምስ ኣእተወት፥ ኤርትራውያን ንሰላሳ ዓመታት ተቓሊሶም ናጽነቶም ተጎናጺፎም ኢዮም። ይኹን እምበር ኣብቲ ሽዑ ዝተገብረ ጌጋ ማለት ኣብ መንጎ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘሎ ዶባት ይነጸር ዝብል መጐት ተዘንጊዑ ስለ ዝሓለፈ፡ ጠንቂ’ዚ ዘሎናዮ ሽግርን ክሳብ ዳግማይ ውግእ ዘለዓለን እዩ።

እዚ ጠንቁ ካብ ምንታይ ተላዒሉ ህዝቢ ብዘይፈልጦ ምኽንያት፡ ናይ ዶብ ምስምስ ሰበብ ዝተባረዐ ኲናት፥ ህዝቢ ኤርትራ ንዳግማይ ግዚኡ በኣሽሓት ዝቑጸሩ ህይወት መንእሰያት ደቁ  ከፊሉ።  እቲ ቀንዲ ምኽንያት ናብዚ ህልቂት እዚ ዘብጸሐ ግሉጽነት ዘይብሉ ሕጊ ኣልቦ ስማዊ ባይቶ ኤርትራ ምዃኑ ብሩህ እዩ። እዚ ማለት እቲ ባይቶ ይኹን እቲ መንግስቲ ብጠቕላልኡ ህዝቢ ዝመረጾ ስለዘይኮነ ዋንነት ስልጣን ህዝቢ ብገባርን ሓዳግን ስለ ዝተተከአ እዩ። እምበኣር ኢሳያስ ነዚ ዕድል እዚ ተጠቒሙ በብዝደልዮ ናይ ጉሒላ መዛሙር ንህዝብና ግርም ገይሩ ኣዳህሊልዎ። በዚ መሰረት ክቐትልን ክመቁሕን እንከሎ “ካብዚ ዝኸፍእ ኣይተምጽኣልና” ብማለት መን ኢኻ ዝብሎ ሲኢኑ እነሆ ሻዲኑ። ዕድሉ ኣጸቢቑሉ ድማ ንሕና ኤርትራውያን  ሓይልታት ለውጢ ምስምማዕ ብምስኣና፥ ነታ ብግስ ከይበለ  ዝተሓንገጣ ጥልመት፡ ሎሚ ለመም እናበለ ከተግብራ ይረአ ኣሎ። እስከ እቲ ንህዝቢ ንምስዳዕ ዝጥቀሙሉ ሓሶት ኢሰያስን ሰዓብቱን  ንርአ።

ቅድም ክብል ኣብ ውግእ ሓድሕድ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ኣብ ጉዳይ ኤርትራ ጣልቃ ንምእታው ብምፍቃድ፥ ንሓደ ሃገራዊ ሓይሊ ካብ መሬት ኤርትራ ከምዝወጽእ ገይሩ። ነዚ ገለ ወገናት ሕፍር ከይበሉ ሰራዊት ህወሓት ኣይተሳተፈን ዝብል መዝሙር ኢሰያስ ተቐቢሎም ካብ ምግላጽ ድሕር ኣይበሉን። እዚ ምዃን ምስ ኣበዮም ድማ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ብውሽጣ ስለ ዝተዳኸመት እምበር፥ ብናትና ውግእ ኣይኮነትን ካብ ሜዳ ኤርትራ ወጺኣ ዝብል መናፍሕ ይነዝሑ። እዚ ፍረ ምሃብ ምስ ሰኣነ ንጥቕሚ ሃገር ክንብል ኢልና ኢና ዝብል ሓደገኛ ኣበሃህላ ቀይሶም። ምኽንያቱ ነቲ ናጽነት ዘደናጎየቶ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ እያ ዝብል ኣቐዲሙ ይቃላሕ ስለ ዝነበረ። እዚ ኣብዚ እዋንዚ ታሪኽ ኮይኑ ዝምዝገብ እምበር ንቕድሚት ከይነማዕዱ ዝዓግተና ኣይኮነን።

ቀጺሉ እቲ ብምኽንያት እታ ህዝባዊ ግምባር ንተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንምህራም ክሻረኽዎ ብዕሊ ባድመ ንህወሓት ኣመሓድርዎ ኢሉ ዘወፈያ ሰበብ ዝተወለዐ ኲናት ንህዝቢ ንምስዳዕ ዶብና ዝብል ምኽንያት ቀረበ። ኮታ ከምቲ ናይ ሕነሽ ስቒርን ከቢርን ዝተኻየደ ውግእ፥ ምስ ሱዳን ዝተገብረ ምትኹታዃትን ምስቲ ናይ ጂቡቲ ደሚርካ ኩሉ ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ ጅሆ መትሓዚ ክኾኖ ዝጥቀመሉ ኣጀንዳ ወይ ካርታ እዩ ነይሩ። ድሕሪ ስምምዕ ኣልጀርስ ድማ፡ ኢህወደግ ነቲ ዝተበየነ ብዘይምትግባሩ፡ ኢሰያስ ውን ብዘይቅድመ ኩነት ዶብ ክሕንጸጽ ኣለዎ እናበለ ዘቕርቦ ዝነበረ ሎሚ ግና ዝተቓለዐ፡ ናይ ሓሶት ምስምስ፡ ነታ ሃገር ስራሕ ኣልቦ ገይሩ መንእሰያታ ሃጽ ኢሎም ክጠፍኡ ቀንዲ ሽርሒ ናይ ኢሳያስ እዩ።

ብኢህወደግ ዘወጻ ሓሙሽተ ናይ ሰላም እማመ ኢሳያስ ስልጣኑ ከደልድልን ድላዩ ንኽገብርን ጠቒምዎ ኢዩ። ሎሚ ምናልባት ብተጽዕኖ ደጋዊ ሓይሊ ክኸውን ይኽእል፡  ዶክተር ኣብይ ነቲ ውዕል ኣልጀርስ ብዘይቅድመ ኩነት ተቐቢለዮ ዝበሎ፡ ካብተን ኢህወደግ ኣቐዲሙ ዘቕርበን 5ተ ነጥብታት ስለምንታይ ይነጽገን ከምዝነበረ ዝህቦ ምስምስ ብጣዕሚ ዘደንጹ ኢዩ። ምኽንያቱ ዶክተር ኣብይ እውን ንማለቱ ደኣ ብዘይቅድመ-ኩነት ኢሉ እምበር፡ እቲ ዝምድናታትና ናብ ንቡር ቦትኡ ንምለሶስ እዩ  ኢልዎ። ኢሳያስ ሎሚ ምልስ ኢሉ ዶብ ክሳብ ክንድዚ ኣድላዪ ኣይኮነን፥ ደሓር ድማ ተሓንጺጹ እዩ። ንምትግባሩ ከኣ ሎሚ ጽባሕ ብዘየገድስ ክትግበር’ዩ እናበለ ንህዝቢ የተዓሻሹ ኣሎ። ነዚ ሰሚዖም ዘቃልሑ ሰባት ምህላዎም ድማ ዘስደምም’ዩ ኢልካ ጥራሕ ኢኻ ትሓልፎ። እዚ ነቲ ኣብ ስሳታት ብግራዝማች መምህር ኣለማየሁ ካሕሳይ ዝተገበረ ኮመዲ የዘኻኽር። ንሱ ድማ ከምዚ ዝስዕብ ኢዩ። “ሓደ ሰብ ኣብ ትሕቲ ቀይዲ ኣትዩ መታን ክለፋለፍ ነቲ ምስማር ኣብ ርእሱ ክሸኽሉ ብማርተሎ ክሃርሙ ከለዉ፥ ወዮ ሰብኣይ በሉ ምስማር ስሒትኩም ርእሰይ ከይትሃርሙኒ በሎም።” ዝብል እዩ።  ህዝቢ ኤርትራ፡ ተቓዋማይን ደጋፋይን ህግደፍ ከምኡ እውን ሰራዊት ምክልኻል ኤርትራ ስቕ ምባል፥ ኣብ ኤርትራ ዝኸይድ ዘሎ ጉዳይ ኣብ ነፍስና ጥራሕ ኣይትምጹኡና እምበር ድላይኩም ገበሩ ዝዓይነቱ ምዃኑ ዲዩ።?

እወ! ብቁጠባ ይኹን ብጸጥታ ከምኡ እውን ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝግበር ዘይሕጋዊ ንግዲ ንምክልኻል ሓቢርካ ንረብሓ ክልቲኤን  ሃገራት ምስራሕ ዝጽላእ ኣይኮነን። ይኹን እምበር ከምቲ መውስቦ ክግበር እንከሎ “ዋሕስ ትኸሉ” ዝበሃል፡ ንጉዳይ ዶብ ዝኣክል እሞ ከኣ ብዙሕ መስዋእቲ ዝተኸፈሎ፡ ብዘይ ወዓል ሕደር እንተዘይተፈቲሑ፥ “ነቲ ብይን ብዘይ ቅድመ-ኩነት ተቐቢልናዮ ኢና። ቅድም ነቲ ዝምድና ናብ ንቡር ቦታኡ ንምለሶ” ብዝብል ምስምስ ቀጻሊ ሰላም ከምጽእ ኣይክእልን እዩ። ምኽንያቱ ኣየናዩ ይቕድም? ዶብካ ምሕንጻጽ ወይ ዝምድና ምምላስ? ስለዚ ቅድሚ’ቲ ዝምድና ናብ ንቡር ምምላሱ እቲ ዋሕስ ናይ ሰላም፡ ኩሉ ነናቱ ልኡላውነት ሃገር ምስ ዶባቱ ተነጺሩ ክሕንጸጽ እንከሎ እዩ። ስምምዓት ክኽተም እንከሎ ክትግበር ይግበኦ። ካብዚ ሓሊፉ ዶብና ከየውሓስና፡ እትዮጵያ “ኣፍደገ ባሕሪ የድልየኒ’ዩ” ትብለሉ ናብ ዘላ  ዘብዘብ ምባል ቅቡል ኣይኮነን።

Harnnet Magazine Issue #65

Saturday, 02 February 2019 06:36 Written by

ሕቶ ህዝብና በብመድረኹ ዝተፈላለዩ መልከዓት እንዳሓዘ ክመጽእ ከም ዝጸንሐን ቀጻሊ ከም ዘሎን ፍሉጥ እዩ፡ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ሕቶ ህዝብና ምሉእ ናጽነት ነይሩ፡ ሓይሊ መንግዛእቲ ግና ነዚ ሕቶ ፈትዩ ክምልስ ፈቓደኛ ኣይነበረን። ፈቓደኛ ከይከውን ባህርያዊ  ነይሩ፡ ምኽንያቱ ገዛእቲ ፈትዮም ዝህብዎ ናጽነት ስለ ዘየለ። ነዚ ዝተረደአ ህዝቢ ኤርትራ ናጽነቱ ብልማኖ ዘይኮነ መንዚዑ ክረክብ ተቓሊሱ ተዓዊቱ ከኣ። ናብዚ ዓወት ንክበጽሕ ነንእሽቶ መሰል እንዳቆርመመ ዘይኮነ፡ ምሉእ ናጽነቱ ከጨብጦ ዝኽእል ኩነታት ንክፈጥር ስኑ ነኺሱ ተቓሊሱ። ንሓይሊ መግዛእቲ ከኣ ምሉእ ብምሉእ ምስ ኩሉ መግዛእታዊ መሳርሕታቱ ሓግሒጉ ደርብይዎ።

ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ በዚ ኣየብቀዐን። እቲ ኣብ ሕቶን ቃልስን ናጽነት ካልኣይ ደረጃ ሒዙ ዝጸንሐ ሕቶ ፍትሕን ዲሞክራስን ድሕሪ ናጽነት ብኡንኡ ክፍታሕዩ ዝብል ትጽቢትኳ እንተነበሮ ብተግባር ግና ኣይኮነን። እቲ ድሕሪ ናጽነት ሓላፍነት ወሲዱ ኤርትራ ናይ ምምራሕ ኣጋጣሚ ዝወሰደ ሕጂ “ህግደፍ” ዝብል ስም ሒዙ ዘሎ ኣካል ዝመል ግና ውልቀመላኺ ዝሕንብሰሉ፡ በቲ ኣብ ግዜ ናጽነት ዝኣተዎ ቃል ጸኒዑ ኣይቀጸለን። ነቲ ኣብ ግዜ መግዛእቲ ዝነበረ ገዛኢ ሓይሊ ተኪኡ መልክዑ ብምቕያር ኣብ ልዕሊ ህዝብና ረቂቕ ናይ ጭቆና ኣርዑት ጽዒኑ። ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብዚ እዋን’ዚ እውን ነዚ መድረሕ ዝምጥን ፍትሓዊ ሕቶ ኣልዒሉ ይቃለስ ኣሎ። ምኽንያቱ ከምቲ ኣንጻር መግዛእቲ ክቃለስ እምበር፡ ኣብ መግዛእቲ ክነብር ባህርያዊ ኣይነበረን ዝበልናዮ፡ ኣብ ትሕቲ ዜቤታዊ ወጽዓ ክነብር እውን ባህርያዊ  ኣይኮነን።

ህዝቢ ኤርትራ ህግደፍ ናብ ልቡ ተመሊሱን ኣናሕስዩን፡ ሕቶ ህዝቢ ኣስተብሂሉ ንክምልሰሉ እኹል ግዜ ተዋሂብዎ እዩ። ምናልባት ሕጂ እውን ኣዝዮም ውሑዳት ዘይቀበጹ፡ ህግደፍ ቃልና ሰሚዑ ሕቶና ክምልሰልና እዩ ዝብል እምነት ዘለዎም ይህልዉ። እንተኾነ ጉጅለ ህግደፍ ነዚ ናይ ህዝብና ዓቃል፡ ሓላፍነታውን ጸዋርን ትጽቢት ከም ፍርሕን ዘይምስትውዓልን ወሲዱ፡ ነቲ ፍታሕ ከምጽእ ዝተዋህቦ ዕድል ከም መደልደሊ ናይ ጭቆና መሓውሩ ወሲዱ ንድሕሪት ናብ ዘይምለስ ውጹእ ጨቛኒ ዓሪግሉ ኣሎ። እነሆ ከኣ  ንህዝብና ኣግሂዱ “ጭቆናይ እንተዘይተቐቢልካ ኣብ ትበጽሕ ብጻሕ” ካብ ዝብሎ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ ኣሎ። ምሒር ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሰማእታትን ኤርትራ ዘለዎ ንዕቀት ንምርእይ ከኣ ኣብ ልኡላውነት ኤርትራ እውን ምልከት ሕቶ የንብር ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ከምቲ ናይ ግዜ መግዛእቲ ካብ ህግደፍ ከይተጽበየ መሰሉ ባዕሉ ክምንዝዕ ኣብ ዝተገደደሉ ጥርዚ በጺሑ ኣሎ። እቲ በብኹርንዑ ዝስማዕ ዘሎ ናይ ለውጢ ድምጽታትን ዝተፈላለየ ውዳበታትን ከኣ ናይዚ ምልክት እዩ። ከምቲ ሓይሊ መግዛእቲ ነቲ ኣንጻሩ ዝካየድ ዝነበረ ሕያል ህዝባዊ ቃልሲ ዘይተዓገሶ፡ ህግደፍ እውን ነቲ ኣንጻሩ ዝካየድ ዘሎ ናይ ለውጢ ማዕበል ኣይተዓገሶን። እቲ ፈቐድኡ፡ ዝኣስሮ፡ ዝርሽኖ፡ ናብ ስደት ዝደፍኦ፡ ኣብ ገደብ ዘይብሉ ውትህድርና ዘንብሮ ዘሎ ከኣ ናይዚ ዘይምዕጋሱ ምልክት እዩ።

ኣብ መወዳእታ እቲ ሰዓሪ ህዝቢ ምዃኑ ኣይኮነንዶ ነዓና ነቶም ኣካላት ናይ ለውጢ ሓይሊ ንህግደፍ እውን ይስወሮ እዩ ዝብል እምነት የብለይ። ንስዕረቱ ኣሜን ኢልካ ንዘይምቕባል ከዕለብጥ ምዃኑ ከኣ ካልእ ርዱእ ጉዳይ እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ ህግድፍ ብፍላይ መራሒኡ ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣብ ዘዝኸዶ መድረኽ ወልደፍደፍ ዝብል ዘሎ። ሎሚ እቲ ኣንጻር ህግደፍ ዝቐነዐ ድምጽታት መመሊሱ ይስስን ኣሎ። ትማሊ ህግደፍ የማናይ ኢደይ ዝብሎም ዝነበረ ወገናት ጉልባቦም ቀሊዖም “ደጊም ትዕግስትና ኣብ ኣካይዳ ህግደፍ ተወዲኡ እዩ” ብዝብል ልሳን ህዝቦም ኮይኖም ህግደፍ ናይ ምቅላዕ ተግባር ጀሚሮም ኣለዉ። ካብ ተመኩሮን እውን ከም እንርደኦ ኣርዑት ወጽዓ ዝያዳ ክተርር እንከሎ፡ ትዕግስቲ ውጹዓት ክውዳእን ቃልሶም ክሕይልን ባህርያዊ እዩ። ሕጂ ኣብ ቃልስና ዝረአ ዘሎ እውን እዚ እዩ።

መሰረታዊ መልሲ ንሕቶ ህዝብና መንዚዕካ እምበር፡ ንህግደፍ ለሚንካ ዝትኮብ ከምዘይኮነ ብሩህ እዩ። እቲ ስፍሓት መልሲ ከኣ ምሉእ እምበር እንዳጨራረምካ ዝትኮብ መተዓሻሸዊ ኣይኮነን። ንጉዳይ ግዱድ ዕስክርና፡ ንብኩራት ሕገመንግስቲ፡ ንዘይምትግባር ቀያድን ናይ መወዳእታን ብይን ዶብ ምስ ኢትዮጵያ፡ ንሃለዋት ፖለቲካዊ እሱራት፡ ንብኩራት ልዕልና ህፍትሒ፡ በበይኖም እንዳቆንጠርካ ናብ ህግደፍ ጥርዓን ምቕራብ መፍትሒ ኣይመጽእን እዩ። ህግደፍ እቲ ቀንዲ ጠላምን ጠንቂ ናይ ኩሉ ጭቆናን እንዳሃለወ “ከምዚ እንተገይርካ ካብ ስልጣን ኣይክትወርድን ኢኻ” ዝዓይነቱ መተዓረቒ ምቕራብ እውን ከምቲ ናይ ቀደም ንህግደፍ ዘሻድኖ እምበር ልቡ ዘራህርህ ኣይኮነን። ህግደፍ ምስ ኩሉ ናይ ጭቆና መሓውራቱ ክውገድ ግድን እዩ። ምኽንያቱ ገለ ሸነኹ እንተተሪፉ እንደገና ናይ ምጭብጫብ ዕድል ስለ ዝህቦ። ስለዚ ህግደፍ ክውገድ ኣለዎ እንተኢልና፡ “ናይ ዝህብና ሕቶ ብምልኡ ይመለስ” ንብል ከም ዘለና ክንግንዘብ ይግበኣና።

ምናልባት ገለ ወገናት ህግደፍ ክውገድ እንከሎስ ምስኡ ብዙሓት ወገናት ዝልከሙ ስለ ዝመስሎ የሰክፎም ይኸውን። እንተኾነ ሎሚ ህግደፍ፡ ህዝቢ፡ መንግስቲ ወይ ውድብ ዘይኮነ፡ ውልቀሰብ ኢሳይያስ እዩ። ደጋጊምና ህግደፍ ክንብል እንከለና ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ንገዛእ ርእሱ ከጸባብቕ ዝጥቀመሉ ስም እምበር ህይወት ዘለዎ ፖለቲካዊ ግንባር ማለትና ኣይኮነን። እቲ ዝውገድ እውን ንሱን ኣዝዮም ውሑዳት ንሱ ስለ ዘዕበዶም ህዝቦም ዝረስዑ ጥራይ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኢሳይያስ ቀደም ዝረስዖ ትካላት እንዳጠቐስካ ብዙሕ ሰዓባይ ከም ዘለዎ ኣምሲልካ ምቕራቡ ዘየብሉ ክብደት ምሃብ እዩ። እቲ ብረት ዓጢቑ ዘሎ ሰራዊት ኤርትራ’ኳ ከም ኣብነት እንተወሲድና፡ እቲ ዝያዳ ሓርነታዊ ለውጢ ዝጽበ ግዳይ እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ ንህግደፍ ራሕሪሕዎ ዝስደድ ዘሎ። ስለዚ ክምለስ ዘለዎ ምሉእ ሕቶ ህዝብና እምበር፡ እንዳቆርመምካ እንዳ ሸርመምካ ኣይኮነን። እዚ ኣብ ህላወ ኢሳይያስን መጎልበቢ ጉጅለኡን ዝረጋገጽ ከምዘይኮነ ከኣ ምግንዛብ የድሊ።

ባህርያዊ ህግደፍ ንህዝቢ ኤርትራ ኣፋራሪሑ ኣዳናጊሩ ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ እንተደይ ኮይኑ፣ ናብ ህዝቢ ቀሪቡ ህዝቢ መሲሉ ንህዝቢ ኣእሚኑ ክቀርብ ስለ ዘይክእል፣ ብውሽጢ ውሽጢ ካብ ቤት ጽሕፈት ፕረሲደንት ክገብሮ ዝደልዮን፣ ወይ እውን ህዝቢ  ከዳናግር ምስ ዝደሊ፣ ኣብ ኤርትራን ወጻእን፣ በቶም ናቱ ዕሱባት ገይሩ እዩ ዘይወግዓዊ ብባዶ (03) ዘዋፍር።

 ብፍላይ ሎሚ ኣብ ከተማ ኣስመራ  ባዶ (03) ኣንቴንኣ  ዘርጊሓ ትዋፈር ኣላ።

ናይ ጀነራል ስብሓት ኢፍረም ፈተነ ቅትለት ዕላማኡ ስለ ዝሃረመ ፣ ናብ ካልእ ሓዲሽ ማይ ዘይጣዓምመ ወረ ባዶ (03) ክትዝርግሕ ትረከብ፣ ንሱ ኻኣ ኣብ ኤርትራ ኣብ ፈቆዶ እንዳ ሻሂታትን፣ ቤት መስተን፣ ብሓጺሩ ኣብ ህዝቢ ብብዝሒ ዝራኸበሉ ቦታ፣ ምርጫ ክግበር እዩ፣ ኡሱራትን ክንፈትሕ ኢና፣ ከይሓፈሩ እውን፣ ሓያል ዝኾነ መንእሰይ ዋላ ካብ ፕረሲድንትና  ኢሰያስ ኣፎወርቂ ዝበለጸ  ብሓሳብ ብኽእለትን ዘለዎ ኣብራሃም ኢሳያስ (ንኢሳያስ ኣፎርቂ ወዱ)ፕረሲደንት ዝኾነሉ ክነታት ምፍታሽ ከድልየና እዩ ፣ እናተባህለ ጎስጋስ ይካየደሉ ኣሎ ።

ኣብ ወጻኢ   ኣብራሃም ኣፎወርቂ  (ወዲ ኢሳያስ ኣፎወርቂ) ትብል ቓል ግን ኣይትጥቀስን እያ፣ እዚ  በቶም ዑሱባት ህግደፍ ከም ባዓል ወዲ ጣባ ዝኣመሰሉ ኣብ ፓልቶክ ናይ ህግደፍ ክግዕሩ ይሓድሩ ኣለው፣   ቁዋምና  ይስርሓሉ ኣሎ፣ ምርጫ ክግበር ኣሎዎ፣  ኡሱራት ክፍትሑ ኣለዎም፣ እናበሉ ተቃወምቲ ዝመስል ጎስጋስ ይገብሩ ኣለው። ቕዋም  ከም ብሓዲሽ ንኢሳያስ ዘገልግለሉ ይንደፉ ከም ዘሎ ሓበረታ ኣሎና ። እቲ ናይ19 97 ቁዋም ግን ማዓልቱ ከም ዝሕለፈ መሽሚሹ ኣብ ጋሓፍ  ከም ዝተደርበየ ባዕሉ እውን ሓቢሩና እዩ።

ኣብ ዝሓለፈ ወርሓት እውን ብባዶ (03) ናይ ጀነራል ስብሓት ኢፍራም፣ ፈተነ ቅትለት ተዘርጊሑ ነይሩ እዩ፣  ፈተነ ቅትለት ናይ ጀነራል ስብሓት ኢፍረም፣ ሓቂ ኣካ እንተ ኾነ፣ እቲ ሲዒቡ ናይ ባዶ ሰለስተ   ዝተዘርገሔ ወረ፣ ካብ ሓቂ ዝራሓቀ ንህዝቢ ምድንጋር ዝተገብረ እዩ ፣ ከምዚ ኸኣ ይብሉ፣ ሓደ መንእሰይ ኤርትራዊ መበል ቀዳማይ ዙርያ ዝነበረ ብወያኒ ተላኢኹ፣ ፈተነ ቅትለት ን ጀነራል ስብሓት ኢፍረም  ዝፈጸመ ይብሉ ።  ንህዝቢ ኤርትራ ብናይ  ባዶ (03) ን27 ዓመት ዝኣክል መዋእሉ ከዳናግሩ ዝፍትኑ ኩኑሶም፣ ናይ ወረ ምርባሕ ብገንዘብ ተኸፊሎም ኣብ ቱሽቱሽ ህዝቢ ሰፊሮም ኣብ ቂድሚ ህዝብና እምነት ክብረትን የብሎምን  ፣  ንፕረሲደንተ ኢሳያስ ክንደይ ግዜ ካብመንግስቲ ሱዳን ፈተነ ቅትለት ፈቲኖም ዘይበሉና።ስለዚ ህግደፍ ሓደ ነገር ክገብር ወግዓዊ ዘይኮነ ብባዶ 03 እዩ ዘዋፍር።  ሎሚ ህግደፍ ቀለሙ ስለ ዝወደኤ ዝበለ እንተበለ ሰማዒ እዝኒ የብሉን ።

 ገለ ገለ ስብሓት ኢፍረም ክቃወም ፈቲኑ ዝብሉ ሰባት ኣለው። ኣነ ኣይመስለንን ስብሓት ብተፈጥሩኡ ናይ በለጽ ባህርያት ዘለዎ ስብ እዩ፣ ከም ዝውረ ክንደይ ፈተነ ኣንጻር ኢሳያስ ዝተደኮነ ጀነራል  ስብሓት ኢፍረም ኣፍሽልዎ ክባሃል እውን ይስማዕ እዩ።  ኢሳያስ ሎሚ ኣብዚ ግዜ እዚ ንነዊሕ ዝተቃለሱ ኣብ ጎኑ ዝርከቡ ምስጢር ዝፈልጡ  ብዝተፈላለየ ምኽንያት ከርሕቆም ከም ዘለዎ እዩ ዝገብር፣ በብመድረኹ ካኣ ንሪኦን ንሰምዖን ኣሎና ፣ ስለዚ ጀነራል ስብሓት ኢፍረም እውን እታ መጻወድያ ኣርኪባቶ።

 ሓደ ሓላዊ ናይ ዒራ ዒሮ ዝነበረ ኣምሊጡ ናብ ኢትዮጵያ ምስ ሃደመ፣ ኣብ ቃል መሔተት ኣብ ዝገበሮ ፣ ከምዚ ክብል ሰማዕክዎ፣ እቶም ኣብ ዒራዒሮ ዘለው ሓለውቲ፣ ኩሎም እቶም ኡሱራት ምስ ዝመቱ ፣  ናዓና ነቶም ሓለውቲ ዒራዒሮ ፣  ፍርድና ሞት እዩ፣ ስለዚ ምርጫ እንተተረኺቡ ምምላጥ እዩ ዘለና በለ። ኣብኡ ከም ዘለና እውን ንስድራቤትና ኣይንነግርን ኢና ጨሪሹ ክልኩል እዩ።

ንምንታይ ክመቱ ተፈሪዶም ንዝብል ቁኑዕ ሓታታይ ምስ ዘቅርብ፣  ምስጢር ስለ ዝፈልጡ  ቁንቁልዝኣፋ። ስለዚ ኣብ ግዜ ህግደፍ ምስጢር ዝፈልጥ ከልግስ ምኻኑ ክርደኦ ኣለዎ።

እቲ ዝገርም ካብ ህዝቢ ኤርትራ ተኸዊሉ ብወግዒ ፍጻሜ ስብሓት ኢፍረም ኣይተሓበረን፣ ግን ብናቱ ኣገልገልቲ ሓፋሽ ከይሰምዖ ነቲ ኣብ ወጻኢ ዝርከብ ህዝቢ ኤርትራ ፣ንምድንጋር   ከም  ባዓል ኢስቲፋኖስ ብሩኖ ፣ ሕጂ ኤምባሲ ኮይኑ ኣብ ወጻኢ ዝርከብ፣ጀነራል ስብሓት ኣብ ድሓን ኩነታት ከም ዘሎ ሓቢሩ፣ ተወሳኺ ናይ ባዶ(03) ወረ ኢሳያስ ኣፎወርቂ ብከንያ ገይሩ ንስብሓት ኢፍረም በጺሕዎ ዝብል እውን ዘርጊሖም፣ ስጋዕ ክንድዚስ ከብዶም ዝጠወቆም መን ኣሎ፣ ገመል ሰሪቅካስ ጉንብሕ ጉንብሕ ኮይኑ ነገራቱ።

 እስቲፋኖስ ብሩኖ ሓደ ካብቶም ካብ  ሜዳ ኣትሒዙ የማናይ ኢድ  ናይኢሳያስ ኣፎወርቂ ዝነበረ ሰብ እዩ፣ ብትእዛዝ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ውግእ ሕድሕድ ዘሳውር ዝነበረ ክንደይ ጀጋኑ ኤርትራውያን ዘጽነተ ሰብ እዩ፣ ኣብ 1977 -1978 ኣብ ወኪ ዛግር ጀማሂር ኢዩ ዝነበረ ፣ ከምኡውን ኣብ ደምበዛን ከም ባዓል  ወዲ በላዕ ጣዕዋ ፣ ባዓል ወዲ ባሻይ ወዘተ. ሎሚ ኣብ ፎቆዶ ዓለምና ኤንባሲ ገርዎም ብህዝቢ ኤርትራ ቅጭጭ ዘይብሎም። ኢሳያስ እንተሎ ኣለና፣ እንተዘየሎ ኻኣ የለናን፣ ዝብሉ መርሆ ሒዞም፣ዓይኖም ዓሚቶም እዝኖም ሎኪቶም ይጋዓዙ ኣለው፣ እዚ ኻኣ ምኽንያት ኣለዎም፣  ህዝቢ ኤርትራ ምስ ወግሓሉ ከም ዘይገድፎም ስለ ዝፈልጡ እዩ።

 ስቲፋኖስ ብሩኖ ኣብ ወኪ ዛግር ኣብ ዝነበረሉ ግዜ፣ በቲ ግዜ እቲ ካብ ተ. ሓ. ኤ. ፋሉል ዝብል ምንቅስቃስ ድሕሪ ምልዓል፣ ምስ መሪሕነት ተጋድሎ ሓርነት ዘይምቅዳው ስለ ዝተፈጥረ ኣብ ሞንጎ ተ.ሓ.ኤ. ወግእ ድሕሪ ምኽፋቶም፣ ፋሉል ናብ ህዝባዊ ግንባር ተጸጊዖም ብረትን ስንቅን፣ ካብ ህዝባዊ ግንባር ምስ ሓተቱ፣ ስቲፋኖስ ብሩኖ ሓንቲ ኤርትራ ደምክራስያዊት ውድብ ህግሓኤ ጥርይ ኢያ  ፣ ስለዚ ብረትኩም ኣውሪድኩም ናብ ህግሓኤ ተጸንበሩ፣ ወይ ብብረት ገርና ክንትብትበኩም ኢና  በሎም። ኣብዚ ግዜ እዚ ፋሉል ምርጫ ስለ ዘይነበሮም ናብ ህግሓኤ ብረቶም ኣውሩዱ፣ ፋሉል ዝብል( ቅጽል ስም) ብመሪሒነት ተ.ሓ.ኤ. ዝተባህቦም ኮይኑ፣ ግን ከም ዕላመኦም ናብ ደሞክራስያዊ ሪዲኢት ዝነበሮም ሓይሊ እዮም። ገዳይም ተጋደልትን ሓያላታትን ምሁራትን  እዮም ዝነበሩ፣ ኢሳያስ ከምዚኦም ዝበሉ እሞ ኻኣ ብብዝሒ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ክጽንበሩ ድልየት ኣይነበሮን፣ ስለዚ ናብ ሳሕል ከምብሓድሽ ክማሃሩ ኣለዎም ብዝብል ናብ ሳሕል ወረዱ ። ኣይጸንሑን ኣብቲ መሪርን ጹንኩርን ዝነበረ ውግእ ባጽዕ ይእተውዎም፣ መብዛሕቲኦም ፋሉል ነበር እውን ብጂግንነት ኣብ ባጽዕ ተሰዉኡ። ናይ ህግሓኤ ታሪኽ ጺሒፍካን ተዛሪብካን ኣይውድኣን እዩ።

 ሰላም ምሳኹም

 ሚካኤል ኣጎስቲኖ / ጀርመን

   

     

                                                        

ሃሎ ዓዲ ሃሎ

Saturday, 26 January 2019 12:22 Written by

ጉዳይ ዶብ ከይተሓንጸጸ እንታይ’ዩ  ዝግበር ዘሎ

ምስ ኣሕዋቱ ከይመኸረ ንኢትዮጵያ ዘብዘብ ዘብሎ

ዝኾዓታ ጉድጓድ ባዕሉ ክኣትዋ እነሆ ይልሎ

ብገዛእ ዋኒንና ጉዱ ጠፊኡና  ስኢና እንብሎ

ምስ ኢትዮጵያ ዘይተነጸረ ዝምድና ንህዝቢ የሻቕሎ

ብዝኽተም ስምማዓት  ሓበረታ ደሊና ብህይወት እንተሎ

ኣብ ደልሃመት ከይንኣቱ ንዓሚል ደዊልናሉ ተሳኢኑሎ

ሃሰው ኣባህሉና ብህይወቱ  ክንረኽቦ እንተልዩ  ተኽእሎ

ሓቀኛ ሓበረታ ዓፊንካ  ድሌት ህዝቢዶ ይሕሎ

ኢሰያስ ዲዩ ኣቢዪ ንኤርትራ ዝመርሕ ዘሎ።

ኣሎ ብህይወቱ መሰል ከጥፍእ ንፍሕሶ ይዳሎ

ዓዲ ሃሎ ኮይኑ  ይመሚ ንሓሳባቱ ዝኽተሎ

ድላዩ ንኸተግብር ይኣስር ይቐትል ይጻረረኒ ንዝብሎ

ብቁጠባ ክንምዕብል ኣጉል ተስፋ ንህዝቢ ከታልሎ

ንዓመታት ዝኣክል ንህዝቢ ዓፊኑ ኣእትይሉ ሰሎሎ

ፖለቲካዊ ሕጽቦ ከኣ ይብለለይ ንጓና ክዕንግሎ

ህዝቡን ሃገሩን ደቚሱ ንዓለም ዝሓስብ መን’ሎ።

ብዶብ ኣመኽንዩ ዘጥፈኦም ተርሲዑ መስዋእቲ ዝተኸፍሎ

ኣይከሰርናን ድማ በለ ህዝቢ ዝተደበሰ ክመስሎ

ዶብካ ከየውሓስካ ስምምዕ ዝመጽኦ መዘዝ ነስተውዕሎ

ኢትዮጵያ ወትሃደራዊ ወደብ ክትምስርት ከመይልና ንቕበሎ

ጽባሕ ከም ሓምሳታት ዘጓነፈና ፈጺምና ነይንቕበሎ።

ነስተውዕለሉ ሽርሒ ጓና ንህዝብና ኣታሊሉ ከይመቓቕሎ

ህዝቢ ምስ ሰራዊት ዝመጸካ ኣስተብህል ተዳሎ

ንሃገረይ ዝብል ከም ቀደምካ ጉራዴኻ ሰሓሎ

ንሃገራዊ መንነትካ ዘህስስ ክትድምስሶ ይጀመር ንቕሎ

ኢሰያስ ክውገድ ንህዝብና ኣብ ዓዘቕቲ ከየጥሓሎ

ህዝበይ ተበገስ ኣይተስቅጥ ንጨቋኒኻ ብኽሳዱ ኣንጠልጥሎ

ደቅኻ ብዶብ ኣምሰሳሚሱ ንዘህለቐ ኣስተብህሎ

ደጊም ኣብ ልዕለኻ ከየሽካዕልል ወጊድ በሎ።

ሰራዊት ሃገር ክትጭቈን ሓይሊ ምስኻ እንከሎ

ኢሰያስ ካብ ኢድካ መንጢሉ ምጭቋንካ ከይክቅጽሎ

ኣይትተሃመል ብጓና ከይትዕሎ።

ዝተሓንጸጸ ዕላማ ሃገራዊ ቃልሲ  ከነተግብር ህዝብና ዘንቀሎ

ጠባሪ ዘረባ ኢሰያስ ኣሚንና ኣይንደጋግም ነንዝበሎ

ሃገርና ዋና ስኢና ከይትተርፍ  ብጓና ከይትሕሎ

ኢሰያስ ኣስቂጡ ኣብዪ ብኣና ክዛረብ ስኢኑ ዝኽልክሎ

ኤርትራውያን ኢና ሃገራውነትና ከይድምሰስ ሓድነትና ነደልድሎ

ሓቢርና ንመክት ንመላኺ ስርዓት ያዕ ክነብሎ

ሰራዊት ምስ ህዝቢ ንስልጣን ምልኪ ክትምንጥሎ

ሰላም ራህዋ ክሰፍን ኣዕኑድ ዲሞክራሲያ  ክንተኽሎ

ተቐዋማይ ደጋፊ ሓደ ኢድ ንኹን ተሎ።

 

ሓይልታት ፀጥታ ሱዳን ኣብ ካርቱም ዝተኻየደ ዓብይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምብታን ዘንብዕ ትኪ ተጠቒሞም

ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ኣብ ካርቱም ዝተኻየደ ዓብይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምብታን ዘንብዕ ትኪ ተጠቒሞም

 

ሓይልታት ጸጥታ ሱዳን ምስቶም ትማሊ ኣብ ርእሰ ከተማ ካርቱም ዓብይ ጸረ-መንግስቲ ተቓውሞ ዘካየዱ ሰልፈኛታት ተጓኒፆም።

እቶም ሓይልታት ጸጥታ ኣብ መላእ እታ ሃገር ፕረዚደንት ኣልበሽር ካብ ስልጣኖም ክወርዱ ብምጥላብ ንዝተኻየደ ዓብይ ተቓውሞ ሰልፊ ንምብታን ዘንብዕ ትኪ ተጠቒሞም።

ብምሁራት ዶካትር፣ መሃንዲሳትን መማህራንን ዝምራሕ እዚ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ኣብ 50 ከባብታት ሱዳን ከምዝተኻየደ ተሓቢሩ።

ኣብታ ሃገር ዘጋጠመ ምንቁልቋል ቁጠባ ብምቅዋም ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ዝጀመረ እዚ ናዕቢ፡ ሕዚ ኣንፈቱ ብምቕያር፡ ፕረዚደንት ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ካብ ስልጣን ምውጋድ ቀንዲ ዕላምኡ ገይሩ ኣሎ።

ጋዜጠኛ ዜነብ ሞሓመድ ሳሊሕ ንቢቢሲ ከምዝገለፀቶ፡ እቲ ትማሊ ሓሙስ ዝተኻየደ ተቓውሞ ሰልፊ ኣብ ታሪኽ ሱዳን እቲ ዝዓበየ እዩ።

ፖሊስ ነቲ ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ካርቱም ዝነበረ ብዙሕ ናዕቢ ንምብታን ዘንብዕ ትኪ ከምዝተጠቐመ ድማ ተገሊፁ።

ኣብታ ሃገር ሰልፊ ተቓውሞ ካብ ዝጅምር ዛጊድ 26 ሰባት ከምዝሞቱ ሰብ መዚ እታ ሃገር ክሕብሩ እንከለዉ፡ ተሓለቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ግና ልዕሊ 40 ሰባት ከምዝተቐተሉ እዮም ዝገልፁ።

ነዚ ናይ ተቓውሞ ናዕቢ ብምትሕብባር ኣብ ቅድሚት ዝስርዑ ሱዳናውያን ዶካትር ድማ ቀንዲ ዕላማ ኣካላት ፀጥታ እታ ሃገር ኮይኖም ኣለዉ።

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣካላት ፀጥታ ኣብ ርእሰ ከተማ እታ ሃገር ንሓደ ወዲ 16 ዓመት ሰገንን ሓደ ዶክተርን ቀቲሎም እዮም።

ገለ ናይ ወፃኢ ጋዜጠኛታት ድማ ኣብታ ሃገር ዘሎ ፍፃመታት ንከይፅብፅቡ ተኸልኪሎም ኣለዉ።

ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ጥራሕ፡ ንኣልጀዚራ፣ ንናይ ቱርኪ ማእኸል ዜና ኣናዶሉ፣ ከምኡ እውን ንተሌቬዥን ኣልዓረብያን ዝሰርሑ ጋዜጠኛታት ካብታ ሃገር ንከይፅብፅቡ ፍቓድ ስራሕ ተኸልኪሎም ኣለዉ።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-46997704