ሎሚ ኣብ ልዕሊ ኤርትራናን ህዝባን ተዳዕኒኑ (ተጻዒኑ) ዘሎ መከራ እንዝርዝረሉ እዋን ኣይኮነን። ምኽንያቱ ክብደት መግዛእትን ጥልመት ህግዲፍ ዝወለድዎ ወጽዓ ኣይኮነንዶ ነቲ ግዳይ ዝኸውን ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ፡ ጉዳይ ሃገርናን ህዝባን ብማዕዶ ንዝዕዘብዎ ደለይቲ ጽቡቕ ወገናት እውን ንጹር ስለ ዝኾነ። ሎሚ ኣፎም መሊኦም “ኤርትራ ዓዲ ደሓን እያ” ዝብሉ ወገናት እንተልዮም፡ ነቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ዘይተረድኡ ወይ ድማ ምስ ህግዲፍ ተጸጊዖም  ብዋጋ ህዝቢ ኤርትራ ዝዕንገሉ ውሑዳት ወገናት እዮም። ምናልባት እውን ንሰላምን ርግኣትን “ድምጺ ጥይት ብምስማዕን ዘይምስማዕን” ጥራይ ስለ ዝመዝንዎ ይኾኑ።

ሕብረተሰብ ዓለም ኣብ ሃገርና ኣብ ኩሉ መዳያት ህይወት ኤርትራውያን ብዛዕባ ዘሎ፡ ተወዳደሪ ዘየብሉ ጸገምን ወጽዓን ግንዛበ ኣለዎ። ዝተፈላለዩ ዓለም ለኻዊ ሰብኣዊ ትካላትን ናይ ዲሞክራሲ ተሓለቕትን ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዘይንቡር ኩነታት ኣሰኪፍዎም “ዓገብ” ካብ ዝብሉ ነዊሕ ዓመታት ኮይኑ እዩ። ባይቶ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኤርትራ ኣትዩ ኩነታት ከጽንዕ ጽዒሩ ኣይተፈቕደሉን። ብመንገዱ ብዝረኸቦ ሓበሬታ መሰረት፡ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ሰብኣዊ መሰል ከመሓይሽን ብገበን ስልታዊ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ዝጥርጠሩ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ናብ ፍትሒ ከቕርብን፡ ተደጋጋሚ  መጸዋዕታን ምሕጽንታን ኣቕሪቡ ሰማዒ እዝኒ ኣይረኸበን። እቲ ስጉምቲ ክወስድ ዝግበኦ ዓለም ለኻዊ ትካል ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ምጽቃጡ ከኣ ዘተዓዛዝብ እዩ። ኣብዚ ቀረባ ግዜ፡ ብመንግስቲ ጀርመን ዝምወል ሬድዮ ዶቸወለ (ሬድዮ ጀርመን” ኩነታት ኤርትራ ዕሩይ ከምዘየለ ኣቃሊሑ። እዚ ብኻለኦት ማዕከናት ዜና እውን ክሰዓብ ዝግበኦ እዩ። ጉጅለ ህግዲፍ ከኣ ምናልባት ክሳብ ሎሚ ኣይተፈለጥኩን ክብል ግዲ ጸኒሑ፡ እቲ ክዉን ሓቂ ምስ ተነግሮ ቀጭቀጭ ኢልዎ ከዕለብጥ ከም ዝጀመረ ብማዕከናት ዜናኡ ተኸታቲልናዮ። በዚ ኣጋጣሚ መንግስቲ ጀርመን በዚ ሬድዮኡ ሒዝዎ ዘሎ “ዓገብ” ናይ ምባል መንገዲ ክቕጽልን ንህግዲፍ ዝህቦ ነገራዊ ሓገዝ ኣበይ ይውዕል ከምዘሎ ክከታተልን ንምሕጸኖ። ካለኦት ሃገራት’ውን ኣብ ጉዳይ ሃገርና ዓይነን ከንቁሓ ነተባብዕ።

ጉጅለ ህግዲፍ ኣብዚ እዋንዚ “ኣብ ጐልጐል ከም ዝወገሖ ዝብኢ” ጉዱ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ዝምልከቶ ብሩህ ምስ ኮነ፡ የዕለብጥ እዩ ዘሎ። ንሓንሳብ ናብ ኢትዮጵያ ይጽጋዕ። ንሓንሳብ ድማ “ኣብ ጐደናታት መቐለ ሸናዕ ክብል ቃሕ ይብለኒ ኣሎ” ይብል። ንሓንሳብ ከኣ ኣብ ጥራይ ጐልጐል ናይ ዞባና ፖለቲካዊ ኣርሓ፡ ዓራቕን መሃርን ክኸውን ይደሊ። እቶም ህርፋኑ እንታይ ምዃኑ ዝተረድኡ መተዓልልቱ ከኣ መወዳእታኡ ምእንቲ ክርእዩ ክዕዘብዎ ጸኒሖም።  ሎሚ ግና እቲ ሓቂ ኣብ ስምዒት ዘይኮነስ፡ ኣብ ብግብሪ ዝረአ መርተዖ ምሓዝ ምዃኑ ምስ ተረድአ፡ እሞ ንዓኡ ከምዘይበቅዕ ምስ ተገንዘበ፡ ከምቲ ኣመሉ ካብ ዞባውን ዓለም ለኻውን መድረኻት እንዳበኾረ፡ ናብታ ክጽግሞ እንከሎ ዝሕበኣላ ዓዲ ሃሉ ዝተሸጐጠ ይመስል። “ርኣዩኒ ርኣዩኒ፡ ሕብኡኒ ሕብኡኒ ይወልድ” ማላት ከኣ ከምዚ እዩ።

ኣንቱም ወተሃደራዊ ኮነ ሰቪላዊ ሰብ መዚ  ኤርትራውያን፡ ዲክታቶር ኢሳይያስ፡ ህልዋት ክንስኹም ናብ ዘይህሉዋት ለዊጡ፡ ስማዊ ስልጣን ሂቡ እንዳቐያየረ ዘኳድደኩም ዘሎ፡ ኣስተብህሉ። ህዝብን ሃገርን ኣብ ምድሓን ትርጉም ዘየብሉ፡ ሚኒስተር፡ ኣንበሳድር፡ ዲረክተር ወይ ጀነራል ኮለኔል፡ መጀር ዝብል ስማዊ መዓርግ ለቢስኩም፡ ምስኡ ተመሳሲልኩም ህዝብኹም ረሲዕኩም ከምዘለኹም ኣይትዘንግዑ። ካብ ኣዚርካ ምሕሳብ ወጺእኩም “ከብድኻ ኣብ ምላእ” ጥራይ ተጸሚድኩም  ዘለኹም ኤርትራውያን ኣሕዋትን ኣሓትን፡ እስኪ ንዝተወሰነ ግዜ ኣብ ጽሞና ትንፋስኩም ውሒጥኩም፡ ንትማሊ፡ ሎምን ጽባሕን ኣገናዚብኩም ሕሰቡ። እቲ ግዝያዊ በዚ ዝተጠቕሰ መዓርጋት ተሓቢእኩም ትረኽብዎ ዘለኹም ረብሓስ ደሓን፡ ኣብቲ ቀንዲ ጉዳይ ንመን ተገልግሉ ከም ዘለኹምከ ሓሲብኩምሉዶ ትፈልጡ? ንስኻትኩም እትብልዎን ትሓስብዎን እንድዒ፡ ንሕና ግና ንህዝቢ ክሒድኩም፡ ቀቢርኩምዎም ናይ ዝመጻእኩም ጀጋኑ ስዉኣት ሕድሪ ረሲዕኩም፡ ረብሓ ኣዕሽይኩም፡ ኣብ ናይ ምምሽኻን ዓለም ትነብሩ ከም ዘለኹም ኢና እንርዳእ።  ኣብ ኣካይዳኹም ካብዚ ዝተፈልየ ኣረዳድእ እንተልይኩም ከኣ ሃየ ብግብሪ “ኣነ ንህዝበይ” በሉ። ዝፈዘዘ ዓይንኹም ይከፈት። ዝተለጉመ ልሳንኩም ሓቂ ይዛረብ።

ከምቲ ኩሉ ግዜ እንብሎ፡ ጉጅለ ህግዲፍ ንኤርትራዊ ልኡላውነት ኣብ ምልክት ሕቶ ኣእትዩ፡ ናይ ክሳብ ሕጂ ዋጋ ቃልሲ ህዝብና ከባኽን ኮነ ኢሉ ከም ዘንቀደ፡ ኣብቲ ናብ ኢትዮጵያ ዝገሸሉ ሎሚ ምድጋሙ ብዘሕንኽ ቃላት ተለፋሊፉ። ህልዊ ኩነታት ህዝብና ክለዓል እንከሎ ከኣ “ሰሚዕካ ከምዘይሰማዕካ” ብምዃን ጥልመቱ ኣርእዩና እዩ። እቶም ነዚ ጠላም ተግባራት መራሒ ህግዲፍ ብዓይንና ዝረኣናን ብእዝንና ዝሰማዕናንከ፡ ክንድቲ ዋጋ ስዉኣትና ብላሽ ከይተርፍ ክንጐዮ ዝግበኣናዶ ንጐዪ ኣለና ወይስ ኣይፋልናን? ነንነብስና ወይ ንነንቲ ተወዲብናሉ ዘለና ፖለቲካዊ ትካልን ምንቅስቓስን ክንሓተሉ ኣብ ዝገበኣና ወሳኒ መድረኽ ከም ዘለና ኣይንዘንግዕ።

ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ኣብ ውድባት ወይ ኣብ ሰልፍታት፡ ከምኡ እውን ኣብ ከም “ይኣክል” ዝኣመሰለ ምንቅስቓሳት ንሃሉ፡ ሎሚ ናይ ዘይምዕዋት ዕንቅፋትና እንታይ ምዃኑ ፈሊጥናዮ ኢና። ቀዳማይ ደረጃ ዝሕዝ ሕጽረትና ክንከዋውሎ እንተዘይደሊና፡ ካብ ዓይኒ ኩልና ዝተሰወረ ኣይኮነን። ቀዳማይ ምዕራፍ ቃልስና ምውጋድ ህግዲፍን ናይ ጭቆና ትካላቱን ምዃኑ ካብ እነነጽር ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። እቲ ድሕሪ ምውጋዱ ንህግዲፍ ተኪኡ ዝትከል ስርዓት፡ ብዙሕነታዊ፡  ሕገመንግስታዊ፡ ወሰንነት ህዝቢ ዝቕበል፡ ብምርጫ ዝድይበን ዝወርድን መንግስቲ ንክኸውን ንቃለሰሉ ዘለና እዩ። እዚ ናይ ኩልና ድሌት እዩ። እዚ ናይ ኩላትና ድሌትን ባህግን ብናይ ኩልና ውሁድ ጻዕሪ እንተዘይኮይኑ፡  ባዕሉ ዝገሃድ ኣይኮነን። ስለዚ ስርዓት ህግዲፍ ናይ ምውጋድ  ውሁድ ቅሩብነት ኣለና ማለት፡ እዚ ዕማምዚ  ብናይ ኩልና ውህሉል ዓቕሚ እምበር፡ ብውልቀ ሰብ፡ ውድብ ወይ ሰልፊ ጥራይ ከምዘይዕወት ንፈልጥ ኢና። ነዚ እንርዳእ ክነሰና፡ ህግዲፍ ኣብ “ኣፈርክቡ” ኣብ ዝሃለወሉ ህሞት፡ ብሓባር ክንስጉምን ድምጽና ከነስምዕን ዘይምብቃዕና ነብሱ ዝኸኣለ ሕንቅልሕንቅሊተይ እዩ። ስለዚ ኢና ከኣ ካብዚ መውጸኦ ንምርካብ ሓቢርና ንውፈር ንብል ዘለና።

ጥቅምቲ 25, 2019


ግድብ ህዳሴ

ምምሕዳር ትራምፕ ብዛዕባ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ ንምዝርራብ ንሚንስትራት ጉዳያት ግብፂ፣ ኢትዮጵያን ሱዳንን ናብ ዋሽንግተን ከምዝዓደሞም ተፈሊጡ። ግብፂ ነቲ ዕድመ ተቐቢላቶ’ላ።

እቲ ብናይ ኣሜሪካ ሚንስትር ገንዘብ ስቲቨን ምኑቺን 21 ጥቅምቲ 2019 ዝተጻሓፈን ኣብ ኢድ ድምጺ ኣሜሪካ ዝኣተወን ደብዳቤ ንሰለስቲአን ሃገራትን ፕረዚደንት ባንኪ ዓለም ዴቪድ ማልፓስን ዝተፅሓፈ እዩ።

ብ5 ቢሊዮን ዶላር ይህነፅ ዘሎ ግድብ ዓብዪ ህዳሴ 70 ሚእታዊት ተዛዚሙ’ሎ።100 ሚሊዮን ህዝቢ ንዘለዋ ኢትዮጵያ ኣዚዩ ዘድልያ ሓይሊ ኤለክትሪክ ከማልአላ ትደሊ።

ካይሮ እቲ ግድብ ብቕልጡፍ እንተመሊኡ ካብ ናይል እትረኽቦ ማይ ክቕንስ ይኽእል እዩ ዝብል ስግኣት ኣለዋ።

ናይ ግብፂ ፕረዚደንት ዓብደል ፋታሕ አልሲሲ ኣብ ስምምዕ ከይተበፅሐ እቲ ግድብ ከምዘይምላእ ካብ ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ መረጋገፂ ይደልዩ።

ንልዝብ ክልቲኦም ሃገራት ድማ ናይ ወጻኢ መንጎኛ ንነዊሕ እዋን ክትሓትት ዝፀንሐት ግብፂ 6 ሕዳር 2019 ኣብ ዝካየድ ልዝብ ክትሳተፍ ንዝቐረበላ ዕድመ ተቐቢላ’ላ።

ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ ኒው ዮርክ ኣብ ዝተኻየደ ሓፈሻዊ ጉባኤ ሕቡራት ሃገራት ብሰንኪ ዓብዪ ግድብ ህዳሴ ኢትዮጵያ ዝተፈጥረ ግጭት ክሽምግሉ ናይ ግብፂ ፕረዚደንት ንፕረ. ትራሞፕ ከምዝሓተቱዎም ሓደ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ምምሕዳር ትራምፕ ኣረጋጊፁ’ሎ።

ካይሮ ነቲ ኩነታት ከም ጉዳይ ሃገራዊ ድሕነት ገይራ ጌራ ትርእዮ። ናይ ግብፂ ደገፍቲ መንግስቲ ሚዲያታት ወታደራዊ ስጉምቲ ክውሰድ ክፅውዑ ፀኒሖም እዮም።

ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣብ ቀረባ ንፓርላማ ሃገሮም ኣብዝሃብዎ ርእይቶ ምስ ግብፂ ዘሎ ደውታ ክፍታሕ ዝኽእል ብልዝብ ጥራሕ ምዃኑን ናብ ኲናት ዘእትው እንተኾይኑ ግን ሃገሮም ሚሊዮናት ክተሰልፍ ትኽእል እያ ክብሉ ኣጠንቂቖም።

ምምሕዳር ትራምፕ ክሽምግሉ ንምኑቺን ምሻሞም ቅድም ኢሉ ሒዙዎ ዝነበረ ብቐጥታ ናይ ዘይምእታው ዝብል ፖሊሲኦም ዝቕይር እዩ።

ቀዳማይ ሚንስትር ኣብይ ኣሕመድ ምስ አልሲሲ ድሕሪ ምርኻቦም ኣብ ዝሃብዎ ርእይቶ ናይ ወፃኢ ኣካላት ዝዋስእሉ ፖለቲካዊ ሽምግላ ከምዝቕበሉ ገሊፆም ኣለው። ኢትዮጵያ ቅድሚ ሎሚ እቲ ልዝብ ኣብ ሰለስቲአን ሃገራት ክድረት ኣለዎ ዝብል ዝነበራ መርገፂ ዝለወጠት ትመስል። ግብፂ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ባንኪ ዓለም ኣብቲ ሽምግልና ክኣትው ንዘቕበቶ ፃውዒት ኢትዮጵያ ነፂጋቶ ነይራ።

Source=https://tigrigna.voanews.com/a/ኣሜሪካ-ኣብ-ጉዳይ-ግድብ-ህዳሴ-ንምዝርራብ-ንሚ-ጉ-ወ-ግብጺ-ሱዳንን-ኢትዮጵያን-ምዕዳማ-ተፈሊጡ/5139852.html

ዶቸ ቨሌ ህንጻ Image copyright MARIUS BECKER

ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ጀርመን፡ ነቲ ብመንግስቲ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ መደበር ዜና ጀርመን፡ ዶቸ ቨለ ዝቐረበ ክሲ ነጺግዎ።

እቲ ሚኒስተር ኣብ ዝሃቦ ግብረመልሲ፡ እቲ ኣብ ጽሑፉ ንፕረዚደንት ኢሳያይስን መንግስቱ ዝነቐፈ ሓላፊ ክፈሊ ኣምሓርኛ ዝኾነ ሉድገር ሻዶምስኪ "ኣብ ናጻ መደበር ሚድያ ብዝለዓለ ሞያዊ ጋዜጠኝነት ዝሰርሕ'ዩ" ክብል ገሊጹዎ።

"ናጽነት ፕረስ፡ ደሞክራሲ ብግቡእ ንኽሰርሕ መተካእታ ዘይብሉን ኣድላይ እዩ" ክብል'ውን ገሊጹ። እቲ ሚኒስተር ብዛዕባ እቲ ኣብ ኣስመራ ዝተጸወዐ ኣምባሳደር ሃገሩ ዝኾነ ተወሳኺ ሓበሬታ ኣይሃበን።

ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ኣብ ኣስመራ ንዝርከብ ኣምባሰደር ጀርመን ጸዊዑ፡ ነቲ ማዕከን ዜና ዶቸ ቬለ ዘቃለሖ "ልጓም-ኣልቦ ጎስጓስ" ዝበሎ ትሕዝቶ ዘለዎ ተቓውሞ ከም ዘስምዐ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሓቢሩ ነይሩ።

ብዛዕባ'ቲ "ፍንፉን" ዝበሎ ጸብጻብ፡ እቲ ሚኒስትሪ፡ "መብርህን/መኣረምታን" ካብቲ ኣምባሳደር ከም ዝጠልብ'ውን ኣቶ የማነ ብትዊተሩ ወሲኹ ገሊጹ። መግለጺ ሚኒስትሪ ወጻኢ ጀርመን ድማ፡ ነቲ ስጉምቲ ብምቅዋም ዝወጸ'ዩ።

ዶቸ ቬለ ብመንግስቲ ጀርመን ዝምወል መደበር ዜና እዩ። እቲ መደበር ዜና ይኹን መንግስቲ ጀርመን ዛጊት ብዛዕባ'ቲ ክሲ ግብረ መልሲ ኣይሃቡን።

መንግስቲ ጀርመን፡ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰላት ከተመሓይሽ ብምሕታቱ፡ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ዘሎ ርክባት እናሓርፈፈ ክመጽእ ጸኒሑ'ዩ።

ንምዃኑ ደቸ ቬለ እንታይ ኢሉ'ዩ ጽሒፉ?

ኣብ ዶቸ ቨለ ሓላፊ ክፍሊ ኣምሓርኛ ዝኾነ፡ ሉድገር ሻዶምስኪ፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይቲ መደበር ዜና ዝጸሓፎ ርእይቶ፡ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ዝተውሃበ ሽልማት ኖቤል ሰላም፡ "ኣብ ግጉይ ኢድ ወዲቑ" ክብል ገሊጽዎ።

ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል Image copyright Mary Harper ናይ ምስሊ መግለጺ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል

ሻዶምስኪ ኣብ ጽሕፉ፡ "ሽልማት ኖቤል ሰላም ዓቢ ትእምርታዊ ኣገዳስነት ዘለዎ'ዩ" ድሕሪ ምባል፤ "እቲ ዝተባህለ ሰላም ፈንተት ኣብ ዘይበለሉ፡ ነዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘሎ ጸጋናይ መንእሰይ ምሽላሙ ግጉይ ምርጫ እዩ" ኢሉ።

እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ዝተሸለመሉ ሰላም "ዳርጋ ኣብ ወረቐት ጥራይ ዝሰፈረ ሰላም'ዩ" ክብል ብምቃፍ፡ እቲ ብኽንደይ ዳንኬራ ዝተኸፍተ ዶባት፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ምዕጻዉ ናይዚ ኣብነት'ዩ ክብል ይምጉት።

ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ በረራታት'ውን፡ እቲ ብምኽፋት ዶባት ክረብሕ ዝኽእል ህዝቢ ዘይኮነ፡ ነቶም "ላህመት" (ኢሊትስ) ዘገልግል ጥራይ'ዩ ክብል ጽሒፉ።

እቲ "ምኒኑ ውልቀመላኺ" ዝበሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈውርቂ'ውን ተኻፋሊ ናይቲ ሽልማት ብዘይምዃኑ ባህ ኣይበሎን ኢሉ።

ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ነቲ ሽልማት ድሕሪ ምዕዋቱ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ከመሓላለፍኡ ተሰሚዖም።

እቲ ብሞት ወላዲኡ ወግዓዊ መግለጺ ሓዘን ዝሰደደ መንግስቲ ኤርትራ ግን፡ ነቲ ሽልማት ስዒቡ፤ ወግዓዊ ናይ 'እንኳዕ ድስ በለካ' መግለጺ ክህብ ኣይተሰምዐን።

ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ጃፓን ኣቶ እስቲፋኖስ ኣፈወርቂ ግን ብመንገዲ ትዊተር ዮሃና ኢሉ ነይሩ።

ሉጀር ሻዶምስኪ፡ ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድ፡ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘምጸኦ ለውጢ እንተነኣዶኳ፡ እዚ'ውን እንተኾነ ፤ ዝገደደ ዓሌታዊ ጎንጽታትን ምቅትታልን ዝዓሰሎ ምዃኑ'ዩ ዝገልጽ።

ቅድሚ ሕጂ'ውን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ምስ ቢቢሲ ትግርኛ ብዝተሓሓዝ ንኣምባሳደር ብሪጣንያ ብምጽዋዕ ተቓውሞኡ ኣስሚዑ ከም ዝነበረ እቲ ሚኒስተር ዜና ምሕባሩ ዝዝከር'ዩ።

ወካሊ ሽማግለ በይ-ኤርያ ካብ ባይቶ ይኣክል ሰሜን ኣመሪካ ተነዲፉ ዝቐረበ ዓንዲ-ሕጊ ንምኽላስ፣ ኣብ ከተማ ኦክላንድ ብ20 ጥቅምቲ ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ።  ካብ ሒዝዎ ዝቐረበ ዛዕባታት ድማ፡

  1. ምንቅስቓስ ይኣክል ዝምርሓሉ ዝተነድፈ ዓንዲ-ሕጊ ንህዝቢ ንምግላጽ፣ ካብ ኣኼበኛ ዝቐረበ ሕቶታትን ርእይቶታቱን ተቐቢሉ ናብ ባይቶ ይኣክል ሰሜን ኣመሪካ ንኽሰድድን
  2. ግዱሳት ወለንተኛታት ኣብተን ሸውዓተ ሓይሊ ዕማማት ብድሌቶምን ከከም ክእለቶምን ንኽሳተፉ መብርሂ ብምሃብ ክምዝገቡ ጻውዒት ገይሩ።

Bay Area Yiakil Movement Reviewing Bi laws 1ወካሊ ሽማግለ ካብ ጸጋም ንየማን፡ ምስጉን ሓጎስ፣ ወልደየሱስ ውበ፣ ነጋ ወልደሩፋኤል

ወካሊ ሽማግለ፣ ድሕረ ባይታ ኣበጋግሳን ዕላማን ናይ ምንቅስቓስ ይኣክል ክገልጽ ከሎ፡ ብመራሕ መንግስቲ ፕረሲደንት ኢሳያስ ሃገራዊ ጥልመት ምስተጋህደ፣ ልዑላውነትና ንምክልኻል ዝተላዕለ ማዕበል ምንቅስቓስ ይኣክል፣ ዝምርሓሉ ሕጊ ኣይነበሮን፡ እነሆ ሕጂ ግን ንድፊ ኣዳልዩ ብህዝቢ ንኽኽለስ ቀሪቡ። ነቲ ዝጸንሐ ድንጉር ሓሳብ “ንፕረሲደንት ኢሳያስ ዝትክእ ሰብኣይ ኣበይ ይርከብ ኢልካ ምንዳይ፣ ወይ ከምቲ ንኣይሁዳውያን ካብ ባርነት ግብጺ ኣውጺኡ፣ ንቐይሕ ባሕሪ ጨዲዱ ናብታ ናይ መብጽዓ ሃገሮም እስራኤል ዘስግር ሙሴ ብተኣምር ክርከብ ምጽባይ” ኣይኰነን እንቃለሰሉ ዘለና ዕላማን ኣገባብን። ዋና ሃገርና ኤርትራ ህዝባ እዩ፡ ስለዝዀነ ድማ ንህዝቢ ዝወከለ ባይቶ ብሓባር ኣቝምና፣ ብዝሓንጸጽናዮ ቅዋም ዝምራሕ፣ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ ዝመረጾ መሪሕነት፣ ብልዕልና-ሕጊ ንዝተመዘዞ ሓላፍነት እሙን ኰይኑ ዝመርሕ መሪሕነት ንምምስራት ኢና ንቃለስ ዘሎና። ካብ ሕጂ ንንየው ኣብ ውልቀ-መራሒ ምእማን ዘይኰነ ኣብ ሓባራዊ መሪሕነት መሰረት ዝገበረ ክኸውን ኣለዎ ክብል ኣስሚሩሉ።

Bay Area Yiakil Movement Reviewing Bi laws 2ካብ ከተማታት በይ-ኤርያ ተጓዒዞም ንድፊ ዓንዲ-ሕጊ ንምምሕያሽ ኣብ ኣኼባ ኦክላንድ ዝተሳተፉ

ወካሊ ሽማግለ ኣብ መደርኡ ነታ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣብ መድረኽ ሕቡራት ሃገራት ቀሪባ ክንዲ መንእሰይ ወለዶ ኣናተጣበቐት ዝመደረት ዓሰርተ ሽዱሽተ ዝዕድሚኣ ጓል ኖርወይ ብምድናቕ፡ ካብ ዓቐን ሓሊፉ ዝፍኖ ዘሎ በካሊ ካርቦን-ዳዮክሳይድ ክንቆጻጸሮ እንተዘይክኢልና ፈጢሩዎ ዘሎ ግሎባላዊ-ኣየር ብከላ ኣብ ሂወት ፍጡራት ዘስዕቦ ሓደጋታት ከቢድ ምዃኑ ኣጠንቂቓ። ብደገፍቲ ድሕነት ከባቢ ድማ ድሙቕ ደገፍ ስለዝረኸበት ለውጢ ክግበረሉ ትጽቢት ዘንበረ እዩ።  መንእሰያት ኤርትራ ተሳትፎኹም ኣብ ቃልሲ ክዓዝዝ፣ ለውጢ ዝጠልብ ድምጽኹም ክብርትዕን ንምምራሑ ድማ ክትዳለዉን ኣሎኩም ክብል ኣዘኻኺሩ።

ኣብ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ምንቅስቓስ ይኣክል፣ ሓላፍነት ዝጐደሎም ባእታታት ብኢደወነኖም ዝዝርግሕዎ ሓቀኛ ዘይኰነ ኣደናጋሪ ወረታት ተራእዩ ነይሩ። ነዚ ጉዳይ’ዚ ባይቶ ብዕቱብ ኣጽኒዑ ዝግባእ መፍትሒ ረኺብሉ እዩ። ነዝን ከምኡ ዝመሳሰልን ዝልዓል ጸገማት ብቐጻሊ ንምእላዩ፡ “ፍልልያትን ግርጭታትን ዝኣሊ ሽማግለ” ኣቝሙ ኣሎ ክብሉ ወከልቲ ኣብሪሆም።

ወኪል ሽማግለ ነቲ ዘምጽኦ ሰነድ ንድፊ ስርዓተ-ሕጊ ኣባዚሑ፡ ከምኡ’ውን ተሳተፍቲ ርእይቶታቶም ዝጽሕፍሉ ወረቓቕትን ቀሪቡ እዩ ናብ ኣኼባ ኣትዩ። ተሳተፍቲ ነቲ ሰነድ ሒዞም ዓንቀጽ ብዓንቀጽ ክከታተሉን፣ ሕቶታቶም ኰነ ርእይቶታቶም ንኸቕርቡን ጥጡሕ ኵነታት ስለዝፈጠረ ስሉጥ ኣኼባ ክካየድ ክኢሉ። ተሳተፍቲ ኣኼባ ንዝነበሮም ሕቶታት መልሲ ተዋሂብዎ፣ ክመሓየሽ ዝበልዎ ሓሳባት ድማ በብዓንቀጹ ኣቕሪቦም ዕቱብ ምይይጥ ተኻይዱ። ተሳተፍቲ ብጽሑፍ ዘቕረብዎ ናይ ምምሕያሽ  ርእይቶታቶም ብወካሊ ሽማግለ ተኣኪቡ። እቶም ጊዜኹም ወሲድኩም ርእይቶታትኩም ክትሰዱ እትደልዩ ድማ ናብ ኢመይል ኣድራሻ ባይቶ This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ክሳብ ሓደ ሕዳር ዘሎ ጊዜ ስደዱ ዝብል ሓበሬታ ተዋሂቡ። እትህብዎ ናይ ምምሕያሽ ርእይቶታትን ለበዋታትን ናብ ባይቶ ይኣክል ሰሜን ኣመሪካ ክበጽሕ ምዃኑ’ውን ሓቢሮም። ከምኡ’ውን ኣብተን ወጺአን ዘለዋ ሸውዓተ ሓይሊ ዕማማት  ንኽትነጥፉ እትግደሱ ኣስማትኩም መዝግቡ ክብሉ ተማሕጺኖም።

ሰላምን ምርድዳእን ዝዓሰሎ ኣኼባ ተዛዚሙ።

ወካሊ ሽማግለ በይ-ኤርያ ምንቅስቓስ ይኣክል ባይቶ ሰሜን ኣመሪካ

ኦክላንድ 20 ጥቅምቲ 2019

                 

                

                     

ኣብ መንበሪ ገዛ ጃዋር መሓመድ ዝተኣከቡ መንእሰያት፡ ኣንጻር ኣብዪ ተቓውምኦም እናስምዑ Image copyright Reuters ናይ ምስሊ መግለጺ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ጃዋር መሓመድ ዝተኣከቡ መንእሰያት፡ ኣንጻር ኣብዪ ተቓውምኦም እናስምዑ

ኣንጻር ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ዝተወልዑ ተቓውሞታት ብውሕዱ ሰለስተ ሰባት ከም ዝተቐትሉን ሓያሎ ካልኦት ከም ዝቖሰሉን ሰበስልጣን እታ ሃገር ንቢቢሲ ሓቢሮም።

ምክትል ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ፡ ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ፡ ኣማስያኡ ኣብ ዝሃቦ መግለጸዒ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ጃዋር መሓመድ ዝተወስደ ዝጉምቲ ብምኹናን፡ እቲ ጉዳይ መን ከም ዝፈጸሞ "ኣጻሪና ስጉምቲ ክንወስድ ኢና" ኢሉ መንግስታዊ መደበር ዜና ኢቢሲ ሓቢሩ።

"ነቶም ሎሚ ዝሞቱ ወገናትና፡ ብስም ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ዝተሰምዖም ሓዘን ገሊጾም" ክብል መግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ጠቒሱ።

ንክልል ኦሮሚያ ናብ ዓውደ-ኲናት ክቕይርዋ ዝደልዩ "ሓይልታት" ከም ዘለዉ ብምግላጽ፡ ነቲ ዝተፈጥረ ኩነታት "ናይ ብሄርን ሃይማኖትን መልክዕ ከትሕዝዎ ይጽዕሩ ኣለዉ" ክብል ነቒፉ።

ክልተ ካብቶም ግዳያት ኣብ ከተማ ኣዳማ ዝተቐትሉ ክኾኑ እንከለዉ፡ ሓደ ድማ ኣብታ ታሪኻዊት ከተማ ሃረር'ዩ ተቐቲሉ።

ኣብዪ ኣሕመድ Image copyright Getty Images ናይ ምስሊ መግለጺ እቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ሽልማት ኖበል ሰላም ዝተዋህበ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዋዕላ ሩስያን ኣፍሪቃን ይሳተፍ ኣሎ

ኣብታ ካብ ኣዲስ ኣበባ ውጽእ ኢላ እትርከብ ከተማ ኣምቦ'ውን ሰለስተ ሰባት ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ'ሎ።

ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝወስዱ ጽርግያታትን፡ ካልኦት ከተማታት ክልል ኦሮሚያን ተዓጽዮም ኣለዉ።

ኣብ ኦሮምያ ንድጋፍ ኣክቲቭስት ጀዋር መሓመድ ዝወጹ ሰልፈኛታት፡ ቁጠዐኦም ዝገለጹ እንትኸውን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ዝተመረቐ ሓዳሽ መጽሓፍ ኣብዪ ኣሕመድ 'መደመር' ከቃጽሉ ተራእዮም።

ትማሊ ለይቲ ኣብ መንበሪ ቤት ኣክቲቪስት ጃዋር መሓመድ ኣጋጢሙ ዝተባህለ ክስተት፡ ስዒቡ ብዙሕ ሰብ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኦሮምያ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዱ።

ኣብቲ ዝተኻየደ ሰልፍታት፡ ኣብ ሰብን ንብረትን ጉድኣት ዘጋጠመ ክኸውን ከሎ፡ ዝተቖጥዑ ሰልፈኛታት "ኣብዪ ይውረድ" እናበሉ ድማ ጨሪሖም።

ሰልፈኛታት ኣብ ልዕሊ ተዓዋቲ ሽልማት ኖቤል ሰላም ዝኾነ ኣብዪ ኣሕመድ፡ ዘለዎም ተቓውሞ ንምግላጽ፡ ነቲ "መደመር" ዝተሰምየ ሓድሽ መፍሓፍ ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ኣቃጺሎም።

ኣብ መንበሪ ገዛ ጃዋር መሓመድ ዝተኣከቡ መንእሰያት፡ ኣንጻር ኣብዪ ተቓውምኦም እናስምዑ Image copyright Reuters ናይ ምስሊ መግለጺ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዝርከብ መንበሪ ገዛ ጃዋር መሓመድ ዝተኣከቡ መንእሰያት፡ ኣንጻር ኣብዪ ተቓውምኦም እናስምዑ

ኣንጻር ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ኣብ ዝተወልዑ ተቓውሞታት ብውሕዱ ሰለስተ ሰባት ከም ዝተቐትሉን ሓያሎ ካልኦት ከም ዝቖሰሉን ሰበስልጣን እታ ሃገር ንቢቢሲ ሓቢሮም።

ምክትል ፕረዚደንት ክልል ኦሮሚያ፡ ኣቶ ሽመልስ ኣብዲሳ፡ ኣማስያኡ ኣብ ዝሃቦ መግለጸዒ፡ እቲ ኣብ ልዕሊ ጃዋር መሓመድ ዝተወስደ ዝጉምቲ ብምኹናን፡ እቲ ጉዳይ መን ከም ዝፈጸሞ "ኣጻሪና ስጉምቲ ክንወስድ ኢና" ኢሉ መንግስታዊ መደበር ዜና ኢቢሲ ሓቢሩ።

"ነቶም ሎሚ ዝሞቱ ወገናትና፡ ብስም ክልላዊ መንግስቲ ኦሮሚያ ዝተሰምዖም ሓዘን ገሊጾም" ክብል መግስታዊ ኣገልግሎት ዜና ጠቒሱ።

ንክልል ኦሮሚያ ናብ ዓውደ-ኲናት ክቕይርዋ ዝደልዩ "ሓይልታት" ከም ዘለዉ ብምግላጽ፡ ነቲ ዝተፈጥረ ኩነታት "ናይ ብሄርን ሃይማኖትን መልክዕ ከትሕዝዎ ይጽዕሩ ኣለዉ" ክብል ነቒፉ።

ክልተ ካብቶም ግዳያት ኣብ ከተማ ኣዳማ ዝተቐትሉ ክኾኑ እንከለዉ፡ ሓደ ድማ ኣብታ ታሪኻዊት ከተማ ሃረር'ዩ ተቐቲሉ።

ኣብዪ ኣሕመድ Image copyright Getty Images ናይ ምስሊ መግለጺ እቲ ኣብዚ ቀረባ እዋን ሽልማት ኖበል ሰላም ዝተዋህበ ኣብዪ ኣሕመድ ኣብዚ እዋን'ዚ ኣብ ዋዕላ ሩስያን ኣፍሪቃን ይሳተፍ ኣሎ

ኣብታ ካብ ኣዲስ ኣበባ ውጽእ ኢላ እትርከብ ከተማ ኣምቦ'ውን ሰለስተ ሰባት ከም ዝቖሰሉ ተፈሊጡ'ሎ።

ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝወስዱ ጽርግያታትን፡ ካልኦት ከተማታት ክልል ኦሮሚያን ተዓጽዮም ኣለዉ።

ኣብ ኦሮምያ ንድጋፍ ኣክቲቭስት ጀዋር መሓመድ ዝወጹ ሰልፈኛታት፡ ቁጠዐኦም ዝገለጹ እንትኸውን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰንበት ዝተመረቐ ሓዳሽ መጽሓፍ ኣብዪ ኣሕመድ 'መደመር' ከቃጽሉ ተራእዮም።

ትማሊ ለይቲ ኣብ መንበሪ ቤት ኣክቲቪስት ጃዋር መሓመድ ኣጋጢሙ ዝተባህለ ክስተት፡ ስዒቡ ብዙሕ ሰብ ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢታት ኦሮምያ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዱ።

ኣብቲ ዝተኻየደ ሰልፍታት፡ ኣብ ሰብን ንብረትን ጉድኣት ዘጋጠመ ክኸውን ከሎ፡ ዝተቖጥዑ ሰልፈኛታት "ኣብዪ ይውረድ" እናበሉ ድማ ጨሪሖም።

ሰልፈኛታት ኣብ ልዕሊ ተዓዋቲ ሽልማት ኖቤል ሰላም ዝኾነ ኣብዪ ኣሕመድ፡ ዘለዎም ተቓውሞ ንምግላጽ፡ ነቲ "መደመር" ዝተሰምየ ሓድሽ መፍሓፍ ናይቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ኣቃጺሎም።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-50154513

 

  • 21 ኦክተውበር 2019
ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል Image copyright Mary Harper ናይ ምስሊ መግለጺ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል

ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ኣብ ኣስመራ ንዝርከብ ኣምባሰደር ጀርመን ጸዊዑ፡ ነቲ ማዕከን ዜና ዶቸ ቬለ ዘቃለሖ "ልጓም-ኣልቦ ጎስጓስ" ዝበሎ ትሕዝቶ ዘለዎ ተቓውሞ ከም ዘስምዐ ሚኒስተር ዜና ኤርትራ ኣቶ የማነ ገብረመስቀል ሓቢሩ።

ብዛዕባ'ቲ "ፍንፉን" ዝበሎ ጸብጻብ፡ እቲ ሚኒስትሪ፡ "መብርህን/መኣረምታን" ካብቲ ኣምባሳደር ከም ዝጠልብ'ውን ኣቶ የማነ ብትዊተሩ ወሲኹ ገሊጹ።

ዶቸ ቬለ ብመንግስቲ ጀርመን ዝምወል መደበር ዜና እዩ። እቲ መደበር ዜና ይኹን መንግስቲ ጀርመን ዛጊት ብዛዕባ'ቲ ክሲ ግብረ መልሲ ኣይሃቡን።

መንግስቲ ጀርመን፡ ኤርትራ ሰብኣዊ መሰላት ከተመሓይሽ ብምሕታቱ፡ ኣብ መንጎ ክልቲኦም ዘሎ ርክባት እናሓርፈፈ ክመጽእ ጸኒሑ'ዩ።

ንምዃኑ ደቸ ቬለ እንታይ ኢሉ'ዩ ጽሒፉ?

ኣብ ደቸ ቨሌ ሓላፊ ክፍሊ ኣምሓርኛ ዝኾነ፡ ሉድገር ሻዶምስኪ፡ ኣብ መርበብ ሓበሬታ ናይቲ መደበር ዜና ዝጸሓፎ ርእይቶ፡ ንቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ኣሕመድ ዝተውሃበ ሽልማት ኖቤል ሰላም፡ "ኣብ ግጉይ ኢድ ወዲቑ" ክብል ገሊጽዎ።

ሻዶምስኪ ኣብ ጽሕፉ፡ "ሽልማት ኖቤል ሰላም ዓቢ ትእምርታዊ ኣገዳስነት ዘለዎ'ዩ" ድሕሪ ምባል፤ "እቲ ዝተባህለ ሰላም ፈንተት ኣብ ዘይበለሉ፡ ነዚ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ዘሎ ጸጋናይ መንእሰይ ምሽላሙ ግጉይ ምርጫ እዩ" ኢሉ።

እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ዝተሸለመሉ ሰላም "ዳርጋ ኣብ ወረቐት ጥራይ ዝሰፈረ ሰላም'ዩ" ክብል ብምቃፍ፡ እቲ ብኽንደይ ዳንኬራ ዝተኸፍተ ዶባት፡ ነዊሕ ከይጸንሐ ምዕጻዉ ናይዚ ኣብነት'ዩ ክብል ይምጉት።

ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዘሎ በረራታት'ውን፡ እቲ ብምኽፋት ዶባት ክረብሕ ዝኽእል ህዝቢ ዘይኮነ፡ ነቶም "ላህመት" (ኢሊትስ) ዘገልግል ጥራይ'ዩ ክብል ጽሒፉ።

እቲ "ምኒኑ ውልቀመላኺ" ዝበሎ ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈውርቂ'ውን ተኻፋሊ ናይቲ ሽልማት ብዘይምዃኑ ባህ ኣይበሎን ኢሉ።

ብዙሓት መራሕቲ ሃገራት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዪ ነቲ ሽልማት ድሕሪ ምዕዋቱ ናይ ዮሃና መልእኽቲ ከመሓላለፍኡ ተሰሚዖም።

እቲ ብሞት ኣዲኡ ወግዓዊ መግለጺ ሓዘን ዝሰደደ መንግስቲ ኤርትራ ግን፡ ነቲ ሽልማት ስዒቡ፤ ወግዓዊ ናይ 'እንኳዕ ድስ በለካ' መግለጺ ክህብ ኣይተሰምዐን።

ዶቸ ቨሌ ህንጻ Image copyright MARIUS BECKER

ኣምባሳደር ኤርትራ ኣብ ጃፓን ኣቶ እስቲፋኖስ ኣፈወርቂ ግን ብመንገዲ ትዊተር ዮሃና ኢሉ ነይሩ።

ሉጀር ሻዶምስኪ፡ ዶክተር ኣብዪ ኣሕመድ፡ ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘምጸኦ ለውጢ እንተነኣዶኳ፡ እዚ'ውን እንተኾነ ፤ ዝገደደ ዓሌታዊ ጎንጽታትን ምቅትታልን ዝዓሰሎ ምዃኑ'ዩ ዝገልጽ።

ቅድሚ ሕጂ'ውን ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ኤርትራ፡ ምስ ቢቢሲ ትግርኛ ብዝተሓሓዝ ንኣምባሳደር ብሪጣንያ ብምጽዋዕ ተቓውሞኡ ኣስሚዑ ከም ዝነበረ እቲ ሚኒስተር ዜና ምሕባሩ ዝዝከር'ዩ።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-50131640

“ዋላ’ኳ ምስ ጐረባብትና ሓደ ዓይነት ኩነታት ኣየር እንተሃለወና፡ ሕጸረት መግብን ዝስተ ጽሩይ ማይን የብልናን”

እዚ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ቃል፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ሃገር ጀርመን ዝበጽሕ ዘሎ፡ ናይ ህግዲፍ “ወጻኢ ጉዳይ ሚኒስተር” ዑስማን ሳልሕ ምስ ኡሪች ኮፐል ዝተባህለ ጀርመናዊ ጋዜጠኛ ኣብ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ ካብ ዝሃቦም ምላሽ ዝተወስደ እዩ። ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ሃገርናን ህዝባን ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ኩነታት እንከለዉ ነዚ ብዱዕ ቃል ከም ዝሃበ ንኹላትና ብሩህ እዩ።

ሎሚ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርና፡ ጭቆና፡ ምግሃስ ኩሉ ዓይነት መሰላት፡ ኢደ-ወነናዊ ምምንዛዕ ስልጣንን ሓላፍነትን፡ ምጥላም ህዝቢ፡ ሕድሕድ ዘይምትእምማንን ኣብ ዝሳዕረረሉ ህሞት ከምዘላ ርዱእ እዩ። ማሕበራዊ ትካላትን ኣቕርቦትን ጠቕሊሉ ተዳኺሙ፡ ብዙሓት ኣብያተ-ትምህርቲ እንተላይ ዩኒቨርስቲ ተዓጽየን፡ ኣብተን ዝርካበን ትልኽ ይብላ ኣለዋ ዝበሃላ ድማ ጉዳይ ጽሬት ትምህርትስ ይጽናሕ እሞ፡ እቶም መባእታዊ ባእታታት ኣብ መስርሕ ትምህርቲ ዝዋስኡ ተመሃራይን መምህርን እውን ዳርጋ የለዉን። ጉዳይ ሕክምና ከኣ እሞ ፈጺምካ ዘይልዓል እ’ዩ። ሕክምናዊ  ክኢላ የለን። መድሃኒት የለን። ከምዚ ስለ ዝኾነ ከኣ ኣብ ሃገሮም ጥዕናዊ ኣገልግሎት ዝሰኣኑ መሳኪን ኤርትራውያን፡ ኣብያተ-ሕክምና ሱዳን፡ ትግራይን ካልእ ከባብታት ኢትዮጵያን ኣዕለቕሊቖም ኣለዉ።

ኤርትራ ብፍርያምነት ደረጃ፡ ንዜጋታታ ኮይና ንኻልኦት እትኾውን ልሙዕ መሬትን ብጽፍሩ ዝሓድር ጻዕራም ህዝብን እትውንን ሃገር እያ። ኣብዚ ሎሚ እዋን ግና፡ እዚ ኩሉ ሰብኣዊ ጸጋኣ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣፍራይ ዓቕሚ ሓይሊ ሰባ፡ ብሰንኪ  ግጉይ ፖሊስን ተግባርን ምምሕዳር ህግዲፍ ተደፊኡ ስለ ዝተሰደ ዘፍሪ ዓቕሚ ሰብ የብላን። ከምዚ ስለ ዝኾነ ከኣ ሎሚ ኣብ ኤርትራ መሰረታዊ መዕንገሊ ምርካብ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ኮይኑ ኣሎ።

 ህዝቢ ኤርትራ ብሰንኪ ኣጋጢምዎ ዘሎ ቁጠባዊ ጸገም፡ ናብ ኤርትራ ዘእትዉ ብሎኮታት ሱዳንን ኢትዮጵያን ክቋመትን ከማዕዱን ተገዲዱ ከምዘሎ ንማንም ብሩህ እዩ። ነቲ ካልእ ኣቕርቦት ዝምልከት እውን፡ ኣብ ዓዲ ዝፈሪ ኮነ ካብ ወጻኢ ተገዚኡ ዝመጽእ ኣቑሑትን ሃላኺ ሸቐጣትን ስለ ዘየለ፡ ድንኳናት ገረውረው ኢሉ ናብ ካብ ጉረባብቲ ሃገራት ብመጽዓኛ ዝኣቱ ንብረት የመዓዱ ከም ዘሎ ዝሕባእ ኣይኮነን። እቲ ኣዝዩ ዝገደደን ዘሕዝንን ከኣ ብፍላይ ኣብዚ እዋንዚ ስርዓት ህግዲፍ ኮነ ኢሉ፡ እንዳዞራ ማይ ዝዕድላ ዝነበራ መካይን ኣጊዱ፡ ማይ ኣጻርየን ዓሽገን ዝሸጣ ዝነበራ ቀደመን እውን ድኹማት ዝነበራ ትካላት ዓጽዩ ብፍላይ ህዝቢ ከተማ ኣስመራ ካብ መንግስቲ ቀቢጹ፡ ናብ ተፈጥሮ ኣንቃዕሪሩ ዝናብ ዝጽበየሉ ዘሎ ህሞት እዩ። ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ወጻኢ ጉዳይ ሚንስተር ኤርትራ ተጠሊዑ “ናይ ዝስተ ጽሩይ ማይ ጸገም የብልናን” ዝብል ዘሎ እዚ ጠፊእዎ ኣይኮነን።

ንሱ ኣብዚ ምስ ጀርመናዊ ጋዜጠኛ ዝገበሮ ቃለ መጠይቕ “ነቲ ብሰንኪ ኩነታት ውግእ ጠጠው ኢሉ ዝጸንሐ ሕገመንግስተና ምሉእ ብምሉእ ክንትግብሮ ንደሊ ኢና” እውን ኢሉ ኣሎ። ኣየናይ እዩ እቲ ክትግበር ዝባሃል ዘሎ ሕገመንግስቲ? እቲ ኢሳይያስ ሓደ ግዜ “ምትግባሩ ከይተጀመረ  ሞይቱ” ዝበሎ ድዩ ዳግማይ ህይወት ሰዂዑ ክተንስእ። ወይስ እቲ “ይንደፍ ኣሎ” ንዝተባህለ እዩ ብምስጢር ብኢሳይያስ ጸዲቑ። በቲ ኮነ በዚ፡ እዚ ኣበሃህላኡ ዝሕብሮ ከምቲ “ሰራቕ ሞባእሲ ባዕሉ ይለፋለፍ” ዝበሃል፡ ሃገር ብዘይሕገመንግስቲ ይገዝኡ ምህላዎም፡ እቲ መሰረታዊ ኢንታኦም ምዃኑ ስለ ዝፈልጥ፡ ቀዲሙ ንምጽናሕ “በል” ተባሂሉ ዝሃንደሶ እዩ።

እዚ ኣበሃህላ ዕሽነትን ንዕቀትን ዝወረሮ እዩ። እቲ ዕሽነቱ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ሎሚ ኩነታት ኤርትራን ህዝባን ሳላ ዘመናዊ ምዕባለ ካብ ዓይንን ቀልብን እቲ ዝሓተቶ ጋዜጠኛን ነቲ ቃለመጠይቑ ዘንብቡ ወገናትን ዝተሰወረ መሲልዎ፡ ንኤርትራ ዘየብላ ምስሊ ክህባ ምፍታኑ እዩ። እቲ ንዕቀቱ ድማ ከይሓፈረ፡ እቲ ብጽምኢ ማይ ብጐረርኡ ዝነቐጽ ዘሎ ህዝቢ ከተማ ኣስመራን ካልእ ከባብታትን እንዳሰምዐ “ጸገም ዝስተ ጽሩይ ማይ የብልናን” እንክብሃል፡ ክሳብ ከንደይ መራሕቲ ሕግዲፍ ንህዝቢ ኤርትራ ኣብ ርእሱ ከም ዝሸነሉ ዘመልክት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኢደእግሩ ዝተኣስረን ኣፉ ዝተለጐመን ኮይኑ ስለ ዘሎ “ኣበይ ከይበጽሕ” ካብ ዝብል ዝበሎ  ምዃኑ ምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን።

እቲ ኣዝዩ ዘሕዝን፡ ወዮም ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ ጸገም ክኢሉን ዝተሓተቶ ዋጋ ከፊሉን ኣብ ወተሃደራዊ ድዩ ሲቪላዊ መናብር ኮፍ ዝበሎም ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግዲፍ እውን ክሳብ ክንድዚ ንሓላፊ ውልቃዊ ረብሓ ክብሉ፡ ነቲ ዘይሓልፍ ህዝቢ ምጥላሞም እዩ። ርግጽ እዩ ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ካብ ጀርመን ናብ ኤርትራ ክምለስ እንከሎ ስንቁ ቋጺሩ ስለ ዝምለስ፡ እቲ ካብ ጀርመን ዘምጸኦ ክውዳእ እንከሎ ድማ፡  ደብዳበ ዲክትስቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ከብጽሕ፡ ናብ ዓረብ ኤምረትስ ወይ ሱዕድያ ምስተላእከ ዘድልዮ ቀለብ ሒዙ ስለ ዝመጽእ ኣይጸምእን ኣይጠምን ይኸውን። ካለኦት ብዋጋ ህዝብና ጁባታቶም ዘህጠሩ ደቂ ህግዲፍ  እውን፡ ብመንገዲ እቶም ሕቘ ዝኾንዎም መሻርኽቶም ነጋዶ ካብ ባህ ዝበሎም ሃገር፡ ኣምጺኦም ከም ድላዮም ከም ዝሰትዩን ከም ዝበልዑን ፍሉጥ እዩ። እዚ ኩነታት፡ ከምቲ ኣብዚ ቀረባ ግዜ መራሒ ኢትዮጵያ “ እቶም ዊስኪ እንሰቲ ላዕለዎት ሓለፍቲ፡ ማይ ዝሓረሞ ህዝቢ ከም ዘለና ኣይንዘንግዕ” ዝበልዎ እዩ ነገሩ።

ወዮ ደኣ ሓድሽ ክመጽእ እንከሎ መመሊሱ ዝሕደሰና ኮይኑ እምበር፡ ናይ መራሕቲ ህግዲፍ ብደዐን ጥልመትን ሎሚ ዝጅመር ዘሎ ኣይኮነን። ንኣብነት ኣቶ ዑስማን ሳልሕ ኣብቲ መጀመርያ ምስ ኣቶ የማነ ገብረኣብ፡ ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝገሽሉ ንዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ “ምቕሉል መራሒ ረኺብና ኣለና” ዝበለ እዩ። ንሕና ደቂ ልቢገርሃ ከኣ፡ ምላቕ ዘረባ መሲሉና ብዙሕ ተዛሪብና። ደሓር ግና እቲ ጥልመት ምላቑ ዘይኮነስ እቲ ዕቡይ ሰብኣይን ኣዳኸርቱን ኮነ ኢሎም፡ ዝወጠንዎ ምዃኑ ተረዲእና። ኣብ መጻኢ እውን ብቃልሲ እንተዘይኮሊፍናዮ፡ እቲ ጥልመት መልክዑ እንዳቀያየረ ናይ ምስዕራሩ ዕድል ክፉት እዩ።

ሰውራ ኤርትራ ነቲ ኣብ ኣርብዓታት ዝተራእየ ምስ ምምጻእ መግዛእቲ ኢንግሊዝ ኤርትራ ከምተን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቓ ናብ ንጽነት ዝኸዳ፡ብዘይምኻዳ ኩሉ እቲ ዓቕሙ ነታ ኤርትራ ክውንቲ ነቲ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ነጻ ንምግባር እዩ ዝጀመሮ።

  እቶም ዝጀመሩዎን እቶም ዝተሳተፉዎን ካብ ዝተፈላለየ ኣካል ሕብረተ-ሰብና ምእንቲ ሓንቲ ሃገር ኤርትራ ነጻነት ብዙሕ ደም ተኸፊሉ፥ ብዙሕ ናይ ህዝብና ንብረት ነዲዱ፥ ህዝቢ ተረሺኑ፥ ዓዲ ነዲዱ ተቓለስቲ ኣብ ቤት ምእሰርቲ ጠፊኦም ፥ ደቒ ኣንስትዮ ኤርትራ ተደፊረን፥ ደቀን ስኢነን ሰብኡተን ከሲረን ኮታ እታ ስድራ-ቤት ነቕነቕ ኢላ።

 እዚ ዝወረዶ ህዝቢ በቲ እዋን ዝጠልቦ እቲ ንሜዳ ኤርትራ ዝኸይድ ኣብተን ዝነበራ ውድባት ተሓኤን  ህዝባዊ ግንባርን ክስለፍ እቲ ኣብ ውሽጥን ግዳምን ዝነበረ ህዝቢ እውን ዘለዎ ዓቕሚ ተጠቒሙ ሓጊዙ፥ ኣስኒቑ ወፍዩ ታተ ኣቢሉዎ ነቲ ሰውራ። እቲ ህዝቢ ኤርትራ እሞ ብዝያዳ ደቁ ከፊሉ ነቲ ሰውራ፡ ኣግማሉ ኣእዱጉ እናሃበ ፥ እናሰንከተን እናመገበን ዝድለ ኣበርኩቶ ፈጺሙ።

 እቶም ኣነ ምእንቲ ኤርትራ ክውንቲ ክትከውን ፥ ህዝቢ ኤርትራ ድማ  ኣብ'ታ ኤርትራ ሃገር ድማ ዜጋታታ ሓራ ንኸኾኑ ኢሉ ካብ ትምህርቱ  ካብ ዩኒቨርስቲ ከይተረፈ ፥ ስርሑ ገዲፉ ፥ ሓዳሩ ገዲፉ ፡ማሕረሱ ጠንጢኑ ናብ ሜዳ በብእዋኑ እናተሰለፈ ነታ ዝተጀመረት መስከረም ሓደ 1961 ብ ግንቦት 24 1991 ብኸምቲ ዝድለ ደምዲሙዋ።

 ኣብ'ዚ ናይ ሰላሳ ዓመታት ዝወሰደ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ብደረጃ ህዝቢ ኤርትራ ብዙሕ ህይወት ተኸፊሉሉ እዩ። መስዋእትን ምስንካልን ምዝንባልን ናይ ህዝብና ተራእዪ እዩ።

እቲ ዝተቓለሰ እንበኣር ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን ዝነብር ዝነበረ ህዝብና እቲ ናይ ገድሊ ወለዶ ኣብ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ ዓቢ እጃም ዝገበረ ፥ ነታ ጥልያን ብ1890 ንባዕዳዊ መግዛእቱ ኢሉ ዝፈጠራ ኤርትር እትብል ሃገራዊ ኤርትራዊ መንነት ፈጢሩን ክውንቲ ሃገር ዝገበረ፡ ክምስገን ዝግብኦ ናይ ገድሊ ወለዶ እዩ።

   እቶም ነጻነት ዘምጻእና ናይ ገድሊ ወለዶ፡ ምስ'ቲ ጽቡቕ ዝገበርናዮ፡ ምልኪ ኣብ ኤርትራ ዘምጻእናን ክነግስ ዘተባባዕናን  ግጉይ መንገዲ ክተሓዝ እንከሎ ትም ዝበልናን ስለዝኾና ንሕና እቶም ትማል መንእሰያት ዝነበርና ኩልና ኢና ነቲ ሓልፍነት ክንስከሞ ዝግበእና።ስለዚ ንስርዓት ኢሰያስ ጥራሕ ዝግደፍ፡ “ኣነ እንታይ ዘይገበርኩ” ኢልና ነብስና ከነድሕን ወይ ነጻ ከነውጽእ ኣይንኽእልን ኢና።

 ሓደ ምልካዊ ስርዓት ስቕ ኢሉ ንህዝቢ ኣይመርሕን እዩ፡ ዘገልግልዎን ዝጣበቑሉን ዝድግፎ ህዝቢን ኣለዎ። እቲ ዝቓወም ዘሎ እውን ኣነ ድኣ ይቓለሶ ነይረ እንድየ ኣይኮነን እቲ መልእኽቲ። ንሕና እዚ ናይ ትማል ወለዶ ( ገድሊ ) ነጻነት ዘምጻእናን ምልኪ ዘምጻእና ዝብል እምነት ኣለኒ። በዚ መሰረት ንሕና ነቲ ምልኪ ንኽነግስ ዘተባባዕናን ግቡእ ቃልሲ ዘየካየድናን ትም ዝመረጽናን ተሓተትቲ ስለዝኾና ነዚ ተካኢ ወለዶ/ መንእሰይ ወለዶ ብዘይቃለ ዓለም ይቕረታ ክንብሎ ይግባእ።

 ኣንታ መንእሰይ ወለዶ ተካኢ ዝኾንካ ካብ ብኸንቱ ግዜኻ “ህዝባዊ ግንባር ሽፍታ ነይሩ፥ ጀብሃ ናይ ኣስላም ነይራ፥ ሰብ ጋንባለ ሓንቲ ኣፍልጦ ወይ ራእይ ኣይነበሮምን፥ ስውእት ንዓይ ኢሎም ኣይተሰውኡን” እንዳበልካ ኣብ ፍቐዶ  ፓልቶክ፡ ፈይስ ቡክ፡  ወዘተ ብዝብል ቕድመኻ ንዝነበረ ወለዶ ከተናሹ ትውዕል ዘለኻ ብህድኣት ሓሲብካ ነዚ ቕድሜኻ ዝነበረ ወለዶ ይቕረ ክትገብረሉ እዋን ይጠልበካ ኣሎ። ኣብ ጉዕዞ ሕድገት ኣገዳሲ ባእታ ኢዩ። ይቕረታን ሕድገታትን እንተዘይጌርካ ንቕድሚት ብዙሕ ኣይትስጉምን ኢኻ። ንድሕሪት እናተመለስካ  ኮፍ ኢልካ ብዛዕባ ትማል ምቑዛም ኢኻ ተተኺልካ ትነብር ሎሚ ገዲፋትካያ ድማ ትኸይድ።

 ምእንቲ እቲ ሓላፍነት ክትስከም ከም ተካኢ ወለዶ ንቕድሚት ክትሓስብ፥ እታ ናትካ ሓልፍነት ነታ ኤርትራ ከም  ሃገር ዓቒብካ  ምልኪ ኣልጊስካ ሓንቲ ቅዋማዊ ምሕደራ ዘለዋ ሃገር ፍጠር።

 ኣብ ምጥቕላል ንሕና እቶም ናይ ገድሊ ወለዶ፡ ብዘበርከትናዮ እጃም ንተሓበን። ነቶም ነቲ ዝኸፈልናሉ ዕዮ ከነኣእሱ ዝውዕሉን ናይ ኤርትራዊ መንነት ንምጥፋእ ዝደልዩን ሓይልታት ግዳም ብሓባር ንከላኸል፥እቶም መንእሰያት ድማ ነታ ጽብቕቲ ናትና ኣኽብሩዋ፡ ነታ ጌጋ ዝገበርናዮ ድማ ብሕድገት እናጠመትኩም ንቕድሚት እጃምኩም ግበሩ። ንሕና ድማ ነታ ጌጋ ንምእራምን ተሪፉና ዘሎ ዕማም ክሳብ ብሂወት ዘለና     " ሕድገታት ዘድልዮ እዋን"ኢዩ።  ይኣክል ንምልኪ ኢልና ንኽሓሶ ህዝብና።

ፖለቲካዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ዓይኒ ግዳማውያን ወጺኡ ኣይፈልጥን እዩ። ቃልስና ቀልጢፉ ኣብ ዓወት ከይበጽሕ’ሞ ህዝብና ጻማኡ ከይረክብ ካብ ዘደናጉዮን ዝሓላልኾን ምኽንያታት እዚ ናይ ግዳም ዘይቅዱስ ኣእዳው ሓደ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ኣብቲ ብቐጥታ ናጽነትና ክንረኽበሉ ዝግበኣና ዝነበረ ግዜ ኣርበዓታት፡ ኣብ ጠለብ፡ ትጽቢትን ባህግን ህዝብና ዘይነበረ፡  ፈደረሽን ዝቖረኑና ምኽንያት ናይ ግዳም እስትራተጅያዊ ረብሓ ዝፈጠሮ ኢድ ኣእታውነት ምንባሩ ዝዝከር እዩ። ኣብቲ ካብ ወጽዓን መግዛእትን ናጻ ክንወጽእን ኣብ ሃገርና ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክንተክልን ዘካየድናዮ ናይ ሰላሳ ዓመታት ነዊሕን መሪርን ቃልሲ እንተኾነ እውን ናይ ደገ ኣእዳው ውጥም ቅልቅል፡ በብግዜኡ መልክዑ እንዳቐያየረ ከምዘይተፈልየና እንዝንገዖ ኣይኮነን። እዚ ናይ ግዳም ኣእዳው ብቐጥታ በቶም ኣብቲ ጉዳይ ረብሓ ዝብህጉ ግዳማውያን  ዘይኮነ፡ ነዚ ብዝምጥን ኢድ ኣዙራዊ ዝትግበር ዝነበረ ምዃኑ  ካልእ ሓቂ እዩ።

እዚ ኢድ ኣእታውነት’ዚ ንሓንሳብ ክብ ንሓንሳብ ድማ ለጠቕ እንዳበለ ዝጐዓዝ ምቹእ ግዜ እንዳመረጸ ገሃድ  እዩ። እቲ ንዝተወስነ ግዜ ድምጹ ናይ ምጥፍኣሉ ምኽንያት፡ ንህዝቢ ኤርትራ ንምድህላል እዩ። እዚ ሓደገኛ ንኤርትራን ህዝባን ናይ ምዕማጽ ሓደጋ ዘይግሉጽነት ንዝተወሰነ ግዜ ኣድብዩ ድሕሪ ምጽናሕ፡ ኣብዚ ዝሓለፈ ዳርጋ ክልተ ዓመታት በቲ ናይዚ ዛዕባዚ ናይ ነዊሕ ግዜ ዕሉል ተዋሳኢ ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ህዝብና ብዘይተጸበዮ ኣቕጣጫ ደበኽ ኢሉ። ክሳብ ሎሚ ከኣ መመሊሱ እናገደደ ይቕጽል ኣሎ። እቲ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት ብዝተፈላለዩ መርዛማት ሓረጋት ክነቱግ ዝጸንሐ ንልኡላውነት ኤርትራ ኣሕሊፍካ ናይ ምሃብ ወስታታት፡ እነሆ ሎሚ ከኣ ንውሱናት ኣዋርሕ ሃዲኡ ምስ ጸንሐ፡ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ምኒስተር፡ ናይ ኤርትራ ውክልና ወሲዶም ኣብ ኣደባባይ ብስም ኤርትራ ክምድሩ ሰሚዕናዮም።

ከምዚ ብምዃኑ ከኣ በቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ናይ ኢሳይያስ ኣዝዩ ኣሰካፍን ጠላምን ሃቐነታት  ክሻቐል ዝጸንሐ ኤርትራዊ ዳግማይ ነዲሩ ናይ ቁጠዐ ድምጹ የስምዕ ኣሎ። ነድሪ ጥራይ ዘይኮነ ዝተወሰኑ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ሰልፍታትን ህዝባዊ ምልዕዓላትን ናብ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ናይ “ኣብዘይ መንጠቢትክን ኣይተእትዋ ኢድክን” መልእኽቲ ልኢኸን። እቲ ናይ ቁጠዐን “ዓገብ”  ምባልን ድምጽታት በዚ ጠጠው ዝብል ከምዘይከውን ከኣ ፍሉጥ እዩ። ብኽምዚ ኣገባብ ናይ ስምዕታ ድምጽኻ ምቅላሕ ኣገዳሲ ኮይኑ፡ ከምቲ “ወደንያ ከይሓምያስ ሰበይቲ ወደን” ዝበሃል ምስላ ወለዲ፡ እንቲ ቀንዲ ጠንቅን ናይ ከምዚ ዓይነት ክሕደት ሃንዳስን፡  ህዝብን ሃገርን ኣሕሊፍካ ንምሃብ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ደቂሱ ዘይሓድር፡ እንተኾነ ክሳብ ሕጂ ዘይተዓወተን ንመጻኢ እውን ናይ ምዕዋት ግምት ዘይወሃቦ፡ ዲክታቶር ኢሳይያስን ዝመርሓሉ ዘይዕቱብ ኣተሓሳስባን ምዃኑ ብምዝንጋዕ ኣይኮነን።

ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ “ኢሳይያስ ወኪሉኒ’ዩ” ዝበለ፡ ንብኩራት ናይቲ ዲክታቶር ንምኽዋል እምበር፡ ዝወከሎ የለን ዝብሉ ድሕሪዚ ኩሉ ምልክታት እውን ካብዚ ዲክታቶር ዘይቀበጹ ወገናት ኣለዉ። ካብዚ ሓሊፎምም ንምትህድዳእን ናይ ዲክታቶር ኢሳይያስ ኩራ ብሰንኪ ካብቲ ንዶ/ር ኣብይ ዝተዋህበ ናይ 2019 ናይ ሰላም ኖበል ሽልማት ዘይምክፋሉ ንምእባድ ዝተባህለ እዩ ዝብሉ እውን ኣለዉ። ኢሳይያስ ደኣ ክልተ ኣንበሳድራት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣቐሚጡ ከብቅዕ ከመይ ኢሉ ከምኡ ይገብር ዝብሉ ወገናት እውን ኣለዉ። እዚኣቶም ንቡር ኣሰራርሓ ዝፈልጡ፡ እንተኾነ ኢሳይያስ ካብ ንቡር መንገዲ ካብ ዝወጽእ ነዊሕ ግዜ ከም ዝገበረ ዘይተረድኡ ደለይቲ ጽቡቕን ልዕልና ሕግን እዮም።  

ነቶም ኢሳይያስ ኣብ ዝተፈላለዩ መድረኻት፡ ንኢትዮጵያዊ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ “ምርሕና፡ ወክለና፡ ክልቲኡ ህዝቢ ሓደ እዩ፡ ከምዚ ዝብለኩም ዘለኹ ንቓለዓለም ዘይኮነ ካብ ልበይ እየ” ክብል ዝሰማዕናዮ ኢሳይያስ ነዚ ክሕደት ኣይውዕሎን’ዩ ክንብል ኣይንኽእልን። ደሓር ከኣ እንተደኣ ዘይወከሎ ክነሱ “ወክለኒ ኢሉኒ” ይብል ሃልዩ “ኣነ ኣይወከልኩዎን” ከይብል መንዶ ከሊእዎ እዩ። ወይስ ከምቲ ንምትላል “ህግዲፍ መልሲ ናይ ምሃብ ባህሊ የብሉን” ዝበሃሎም ክብሉና እዮም። ስለዚ ነቲ ኩነታት በቲ “ሰሚዕካ ስቕ ምባል ሓደ መልክዕ ናይቲ ዝተባህለ ምቕባል’ዩ” ዝብል ተረድኦ ወሲድካ፡ ኢሳይያስ ወክለኒ ኢልዎ እዩ ኢልካ ምድምዳም ዘጸግም ኣይኮነን። ደሓር መዓስ እዚ ጥራይ፡ ዲክታቶር ኢሳይያስኮ ካብ ቀደም ጀሚሩ ንኤርትራ ኣረኪቡ መራሒ ዓባይ ኢትዮጵያ ናይ ምዃን ሃንቀውታን ሕልምን ከም ዝነበሮ ባዕሉ ዝነገሮም ሰባት ምስክርነቶም ክንሰምዑ ጸኒሖም እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ኢሳይያስ ካብዚ እኩይ ዓላምኡ የዕንቅፉኒ’ዮም ዝበሎም ንጹሃት ኤርትራውያን እንዳወሓጠ ዝመጸ ሰብኣይ እዩ። ስለዚ ኢሳይያስ ጥጡሕ ግዜ ዝጽበ ዘሎ እምበር ንኤርትራ ኣሕሊፍካ ካብ ምሃብ ድሕር ከምዘይብል ፍሉጥ እዩ። እቲ እንኮ ናይዚ መድሃኒት ከኣ ከይቀደመና ምቕዳሙ ጥራይ እዩ።

ስለዚ ከምቲ “ንዓኻ እንተዝይንዕቁ ማዕጾኻ ነይንቕንቑ” ዝበሃል፡ ኢትዮጵያዊ ቀዳማይ ሚኒስተር ናይ ዲክታተር ኢሳይያስ ፍኹሰትን ዘይረዊ ኣብ ስልጣን ናይ ምንባር ህርፋንን እንተዘይርድኡ፡ ኣፎም መሊኦም  ነዚ ልኡላውነት ህዝቢ ኤርትራ ዝግህስ ቃል ኣይመስምዑን። ብኸምቲ ዝተገልጸ ናብ ቀዳማይ ምኒስተር ኢትዮጵያ ናይ ተቓውሞ ደብዳበ  ብምልኣኽ ናይ “ኣብ ጉዳይ ሃገርና ኢዶም ከየእትዉ”  ምሕጽንታ ምቕራብ እዋናዊ መዕገሲ ኮይኑ፡ እቲ መሰረታዊ መፍትሒ ግና ነቲ ካብ ቀደም ጀሚሩ ፈኸም ዝብል ዘሎ ንኤርትራ ኣሕሊፍካ ናይ ምሃብ ሓደጋ ካብ ሱሩ ምብርቋቕ እዩ። እቲ መሰረታዊ ፍታሕ ከምኡ እንተዘይኮኑ ግና እቲ ኣተሓሳባ ክሳብ ዘይደረቐ ጽባሕን ድሕሪ ጽባሕን እውን መልክዑን ተዋሳእቱን እንዳቐየረ ምምጻኡ ዘይተርፍ እዩ።

 

ኣርማ ኢህወዴግ

ቤት ፅሕፈት ቤት ምኽሪ ኢህወዴግ ኣማስዩ ኣብ ዘውፀኦ መግለፂ: ህወሓት ብዛዕባ ውህደት ኣመልኪቱ ደጋጊሙ ዘውፅኦ ዘሎ መግለፂ: ውድባዊ ኣሰራርሓን ስነምግባርን ዝጣሓሰ: ከምኡ'ውን እዋኑ ዝሓለወ ስለዘይኮነ ክእረም ከምዘለዎ ይገልፅ።

ህወሓት ኣብ መግለፂኡ ብኢህወዴግ ዝሕሰብ ዘሎ ውህደት "ኣሃዳዊ መንግስቲ ንምፍጣር ዝዓለመ'ዩ" ምባሉ፡ ኮነ ኢልካ ንምድንጋር ተሓሲቡ ዝቐረበ መግለፂ እዩ ክብል'ውን ነቒፉ።

ኢህወዴግ ናብ ሓደ ሃገራዊ ውሁድ ውድብ ንምስግጋር ካብ 1996 ዓ.ም ኣብ መበል 5ይ ውድባዊ ጉባኤ ጀሚሩ ክለዓል ዝፀነሐ ምንባሩ ዘዘኻኸረ እቲ መግለፂ: ነቲ ውህደት ዝመርሕ ዝነበረ ህወሓት ኣብዚ እዋን እዚ ኣሉታዊ ትሕዝቶ ዘለዎም መግለፅታት ደጋጊሙ የውፅእ'ሎ ኢሉ።

እቲ መግለፂ: ብዛዕባ ውህደት ኢህወዴግ ኣብ መፅናዕቲ ዝርከብን ዕልባት ዘይረኸበን ዛዕባ እዩ ክብል ሓቢሩ።

መወዳእትኡ ድማ ብመስርሕ ገና ንቕድሚት ዝረአ ከምዝኸውን ኣፍሊጡ።

ቅዋም ኩሎም ኣባላት ውድባት ኢህወዴግ ኣብ ዘይተገለፀሉ ኩነት: ህወሓት ኣቐዲሙን ንበይኑን መግለፂታት እሞ ድማ ደጋጊሙ ከውፅእ ምኽኣሉ: ኣሰራርሓን ስነ ምግባርን ኢህወዴግ ዝጠሓሰ እዩ ብምባል ነቒፉ።

ኣብ መወዳእታ: ኢህወዴግ :ብዛዕባ ሕብረ ብሄራዊ ውህደት ኣመልኪቱ ዝሓልፉ ውሳነታት: ብመሰረት ውድባዊ ኣሰራርሓን ስነ ምግባርን: ንኹሎም ውድባዊ ደረጃታትን ህዝብን ግልፂ እናገበርና ክንከይድ ኢና ክብለ ኣፍሊጡ።

ማእከላይ ኮሚቴ ህወሓት ዝሓለፈ ሰሙን ንኣርባዕተ መዓልታት ኣብ መቐለ ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ: ብዛዕባ ውህደት ኢህወዴግ እናሰረሐ ከምዝመፅአ ብምግላፅ: ኣብዚ ሕዚ እዋን ግን በቲ ተፈጢሩ ዘሎ ፍልልይ ኣተሓሳስባ ውድባት ኢህወዴግ: "ሓውን ሓሰርን ክወሃሃዱ ኣይኽእሉን" ምባሉ ይዝከር።