EPDP News

ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮምን  ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ገንዘባዊ ጉዳያት፡ ሓው ረዘነ ተስፋጽዮንን ዝርከብዎ ልኡኽ ኣብ’ቲ ካብ 16-21 ሚያዝያ 2019 ኣብ ከተማ ስቶክሆልም ዝካየድ ዘሎ ካልኣይ ጕባኤ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤሃባደለ) ንሰዲህኤ ወኪሎም ኣብ’ቲ መኽፈቲ ጕባኤ ከም ተዓዝብቲ ተኻፊሎም። ኣብ መዕጸዊ ናይ’ቲ ጕባኤ እውን ክሳተፉ ምዃኖም ተፈሊጡ ኣሎ።

ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም፡ ኣብ’ቲ ብ16 ሚያዝያ 2019 እተኻየደ ኣኼባ ብዛዕባ ኣብ ኤርትራ: ከባቢናን ዞባናን ዝካየድ ዘሎ ለውጥታት ኣመልኪቱ ብኣሰናዳኢት ሽማግለ 2ይ ጕባኤ ዝቐረበ ሕቶታት ርእይቶኡ ከም’ቲ ቅድሚ ሕጂ ብጽሑፍ ይኹን ብድምጺ ከመሓላልፎ ዝጸንሐ መግለጺ ኣቕሪቡ። ከምኡ’ውን፡ ኣብ’ቲ ብዕለት 17 ሚያዝያ 2019 ዝጀመረ መኽፈቲ 2ይ ጕባኤ ኤሃባደለ፡ ነዚ ዝስዕብ ናይ ደገፍ solidarity) መልእኽቲ ኣመሓላሊፉ።

ዝርዝር መግለጺ ናይ’ቲ ዘቕረቦ መግለጺ ብጽሑፍን ብድምጽን እንሆ።

https://facebook.com/677983857/videos/10158418956228858/?t=7

ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ

*************************

ዝኸበርኩም ኣባላት መሪሕነት ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ

ዝኸበርኩም ኣባላት 2ይ ጉባኤን ዕዱማት ኣጋይሽን

ኣቐዲመ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ኤሃባደለ) ብኣቦ መንበር ፈጻሚ ሽማግለኡ፡ ሓው ክፍለሃንስ ወልደገርጊስ ኣቢሉ ንዝቐረበልና ወግዓዊ ዕድመ ብስም መሪሕነትን መሰረታትን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ክብ ዝበለ ምስጋናይ እናቕረብኩ፥ ዕዉት ካልኣይ ጉባኤ ክዀነልኩም ድማ እምነ።

ካልኣይ ጉባኤኹም፡ ብሓደ ሸነኽ ንልዑላውነት ኤርትራ ዝፈታተን ውሽጣውን ግዳማውን ብድሆታት ኣብ ዝተኸስተሉ፥ ብኻልእ ሸነኽ ድማ፡ ነዚ ብድሆታት’ዚ ከምክን ዝኽእል ኤርትራዊ ምጥርናፍ ኣብ ዝተዳኸመሉ ወይ ኣብ ዝበዀረሉ ኣዝዩ ተኣፋፊ ዝዀነ ወቕቲ ኢዩ ዝካየድ ዘሎ። ስለ’ዚ ጉባኤኹም ኣብ ውሽጣዊ ሃለዋት ኤሃባደለ ጥራሕ ዘይኰነስ ክንዮኡ ከማዕዱን ንድሕነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ቀዳምነት ክህብን ትጽቢት ክግበረሉ ኢዩ ዝብል እምነት ኣሎኒ።

ግፍዕን ጭቆናን ዝመረሮም መንእሰያትን ዓበይትን፡ ደገፍትን ተቓወምትን ስርዓት ኢሳያስ፡  ክርስትያንን እስላምን ብዘይ ኣፈላላይ ተላዒሎም፡ “ይኣክል ንምልኪ”፡ ይኣክል ንምብትታን፡ ኣብ ዝብልሉ ዘለዉ እዋን ፖለቲካውያን ውድባት ኤርትራ ድማ ፍልልያቶም ከጻብቡን ማዕረ’ቲ መድረኽ ዝጠልቦም ዘሎ ደረጃ ክዀኑን ይግባእ።

ህዝቢ ሱዳን፡ ኣርዑት ምልኪ ንምድርባይ ዝኸፈሎ መስዋእትን ውጽኢቱን ድማ ንህዝቢ ኤርትራን ፖለቲካዊ ውድባቱን ዓቢ ትምህርቲ ኢዩ። ህዝቢ ተላዒሉ ስርዓት ከውድቕ ይኽእል ኢዩ፡ ዘይተወደበን መራሒ ዘይብሉን ምልዕዓል እንተደኣኰይኑ ግን፡ እቲ ተወዲቡ ዝጸነሐ ብፍላይ ድማ እቲ ወተሃደራዊ ሓይሊ ክሕዞ ናይ ግድን ኢዩ። ጕዕዞ ወተሃደራዊ ስልጣን ድማ ማንታ መገዲ ኢዩ። ወይ ነቲ ስርዓት ኣውዲቕካ ስልጣን ንህዝቢ ምሃብ (ከም ናይ ጀነራል ስዋር ኣድሃብ) ወይ ድማ፡ ነቲ ዝጸንሐ መሪሕነት ገለ ናይ መልክዕ ለውጥታት ጌርካ፡ ዕምሪ ስልጣኑ ምንዋሕ ኢዩ። ህዝቢ ሱዳን ሕጂ ኣብ ከም’ዚ ዝኣመሰለ ቃራና መንገዲ ኢዩ ዘሎ።

በዚ ኣጋጣሚ’ዚ፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ምስ ዝዀነ ኤርትራዊ ተቓዋሚ ውድብ ወይ ጽላል፡ ኣብ ዝሰማምዕሉ ጉዳያት ሓቢሩ ንምስራሕ ኣብ ዝዀነ ይኹን ግዜ ድልዊ ምዃኑ ክረጋግጸልኩም እፈቱ። ስለ’ዚ ድማ፥ ኢና ኵላትና ዘይንፈላለየለን ነጥብታት ከም መበገሲ ሓባራዊ ስራሕናን መህነጺ ምትእምማናን ጌርና ክንወስደን ኣሎና ዝበልና። ብወገና፡ ንልዑላውነት ኤርትራ ምክልኻል፡ ንምልካዊ ስርዓት ምእላይ፡ ሰብኣዊ መሰላት ምኽባርን ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ምትካልን ዝብላ ነጥብታት ከበግሳና ይኽእላ ኢየን ዝብል እምነት ኣሎና። ካልእ ኵልና ንሰማማዓሉ ነጥብታት እንተልዩ እውን ክውሰኽ ይከኣል ኢዩ።

ኣብ መደምደምታ፡ እዛ ዓመት’ዚኣ ምልካዊ ስርዓት ዝወድቀላን ህዝብና ድማ ናይ ናጽነት፡ ሰላምን ፍትሕን ኣየር ዘስተንፍሰላ ዓመት ክትኰነልና እምነ።

ዝኽርን ዘልኣለማዊ ክብርን ንሰማእታትና

ዓወት ንህዝባውን ዲሞክራስያውን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ

ውድቀት ንምልኪ

መንግስተኣብ ኣስመሮም

ኣቦ መንበር ሰዲህኤ

16 ሚያዝያ 2019

ጨንፈር ፍራንክፎርትን ከባቢኣን ብዕለት 14.04.2019 ኣብ ዘካየዶ ስሩዕ ኣኼባኡ ኣቦ-መንበር ጨንፈር ሓው ታደሰ ኣስመላሽ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጨንፈር ካብ ዘካይዶ ንጥፋታት ሓደ፡ ብዛዕባቲ  ኣብ ዝመጽእ መወዳእታ ወርሒ ሓምለ 2019  ምስ ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ- ሕድሪ ዝግበር ሳልሳይን ሓድነታዊ ጉባኤ፡ ብሓባራዊት ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዝቐረበ ንድፊ ቅዋም ተመያይጡ ርእይቶ ጨንፈር ኮነ ክማሓየሽ ኣለዎ ዝብሎ ዓንቀጻት ደምዲሙ ከምዘቕረበ ድሕሪ ምግላጽ፡ ናይቲ ዕለት ኣኼባ እውን ከም መቐጸልታ ናቱ ኮይኑ፡ ኣጀንዳ ኣኼባ ቀዳማይ ክፋል ናይቲ ዝበጽሓና ንድፊ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮ ምዝርራብ ምዃኑ ገሊጹ። በዚ መሰረት ልቢ ኣኢልና ክንከታተልን ዓንቀጽ ብዓንቀጽ ነጥብታት  እናዳሓዝና ምዝርራብ ኣብ ንባብ ተኣትወ። በዚ መሰረት ድማ ግዜ ዝወሰደ ምይይት ተገይሩስ ጽቡቕ ምርድዳእን ናይ ሓሳባት ምልውዋጥን ከምዝተገብረይለጥ።

 ኣብዚ እቲ ቀንድን ኣገዳሲ ናይቲ ኣኼባ፡  ኩሉ ኣባል ሰልፊ ኣብቲ ዝቐረበ ንድፊ ቅዋምን ንድፊ ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮን ተሳታፊ ምዃኑ ከረጋገጽ ከሎ፡ ኣብ ጉባአ ዝጸድቕ ኩሉ መዳያዊ ውሳኔታትን ቅዋም ኮነ  ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮ ዝምልከቱ ሰነዳትን፡ ከምኡ‘ውን ምሕጻይ ኣባላት መሪሕነት፡ ነቶም ኣብቲ ጉባአ ብውክልና ዝሳተፉ ጥራሕ ዝተርፍ ዘይኮነስ፡ ኣብ ምሉእ ዓለም ዝርከብ ኣባል ሰልፊ በብጨንፈሩ ተረዳዲኡሉን ርእይቶኡ ኣስፊሩሉን፡ ብኣሰናዳኢት ሽማግለን ሓጻይት ኣካልን ኣቢሉ ናብ ጉባአ ክቐርብ ከሎ፡ ምሉእ ተሳታፍነት ኣባል ዘረጋግጽን፡ መርኣያ ናይ ግሉጽነት ሰልፋዊ ኣሰራርሓናን ከም ዝኾነ ዝሕብር‘ዩ። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ  ኣገባብ ኣሰራርሓ ዲሞክራስያዊ ተሳትፎ ናይ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ዘረጋገጽ ኣብርእሲ ምዃኑ፡ ንመጻኢ እውን ምሉእ ዕግበትን ምትእምማንን ኣብ ሰልፋውን ሃገራውን መስርሕ ንምጥጣሕ  ዝሕግዝ‘ዩ።

ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘሎ ውድባትን ሰልፍታትን፡ ኣብ ወውሽጡ ዲሞክራስያዊ ኣሰራርሓታት እንተደኣ ኣርእዩ ድማዩ ኣብ ነንሓድሕዱ ምትእምማን ክፈጠርን ኣብ ሓድነት ክበጽሕን ዝኽእል። ከምዚ እንተደኣ ኮይኑ ድማዩ ነታ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ኢሳያስ እትምስረት ኤርትራ፡ ናይ ብሓቂ ህዝባዊ ደሞክራስያዊ መንግስቲ ክህልዋ መሰረት ዘንጽፍ።

ኣኼበኛ ድማ ናብ ዝመጽእ ኣኼባኡ ነቲ ካልኣይ ክፋል ፖለቲካዊ መደብ-ዕዮ ምጽፋፍ ወዲኡ ናይ ምምሕያሽ ርእይቶታቱ ኣብዝተወሰነሉ ጌዜ ከቕርብ ምዃኑ ተረዳዲኡ፡  ኣኼባ ኣብ ምዱብ ሰዓቱ  ብዝክረ ሰማእታት ተደምዲሙ።

    

ብዕለት 07 04 2019 ኣብ ደቡብ ጀርመን ዝርከቡ ኣባላት ጨንፈር ሰዲህኤ ንኡስ ዞባ ጀርመን፡ መብዛሕተኦም ኣባላት ጨንፈር ኣብ ዝተረኽብሉ ብመንገዲ መራኸቢ ብዙሓን ኣብ ህሉዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርን ከባቢኣን ዝዳህሰሰ ስፊሕ ምይይጥ ኣካይዶም

  1. ኣባላት ጨንፈር ነቲ ሰዲህኤን ሃድኤ ሕድር ኣብ ፍጹም ሕድነት ንምብጻሕ ዝካየድዎ ዘለዉ ሰፊሕ ዘተ ዘለዎም ናእዳ እንዳገለጹ ንምዕዋቱ ድማ፡ ኩሉ ዝካኣሎም ዘበለ ክገብሩ ምዃኖም ከረጋግጹ እንከለዉ፣ እቲ መስርሕ መታን ዕዉት ኮይኑ ኽወጽእን ብኡ ኣቢሉ’ውን ምስ ካልኦት ፖለቲካዊ ሓይልታት ንምቕርራብን ሓቢርካ ንምስራዕን መንገዲ ክፈጥር ስለዝኽእል፡ ኩሎም እቶም ንፍትሒ ዝጽዕቱ ዜጋታትን ሃይልታትን ንምዕዋቱ ፖለቲካዊ ይኹን ንያታዊ ኮታስ ዝካኣሎም ምትሕብባር ክገብሩ ተደላይነቱ ብምግንዛብ ኣኼባ ጨንፈር ጸዋዒቱ ኣቅሪቡ።
  1. ነቲ ይኣክል ዝብል ኣንጻር ኢሳያስን ስርዓቱን ኣብ መላእ ዓለም ዝርከብ ህዝብና ዝካየድ ዘሎ ስፊሕን ሓያልን ሰላማዊ ናይ ለውጢ ማዕበል ዘሎና ደገፍ እንዳገለጽና፡ ኩሎም ናይ ለውጢ ሓይልታት ኣብ ተግባር ንምስግጋሩ ሰፋሕቲ ሰላማዊ ስልፍታት ክውድቡን፡ ብምእኩልን ዝተወደበን ኣገባብ ብኪኢላታት ዝተመርሐ ዲፕሎማስያዊ ጻዕርታት ዝተሰነየ ምስዝግበር፡ ህዝብና ናይ ዓወቱ ብስራት ኮይኑ ስለ ዝረኽቦ ክም ዝስዕቦን ከም ዝሕብሕቦን ኣይንጠራጠርን ኢና። ንሕና ኣባላት ሰዲህኤ ጨንፈር ደቡብ ጀርመን እውን  ምስ ኣብ ከባቢና ዝርከቡ ደለይቲ ፍትሒ ብምትሕብባር ኩሉ ዓቕምና ዝፍቅዶ ክንፍጽም ክም አንኽእል ንኹሉ ደላይ ፍትሒ ብምርግጋጽ፡ ኣኼባ ጨንፈር ብዝላዓለ ናይ ቃልሲ ንያት ተደምዲሙ።

ብሓባር ንስራሕ ከነድምዕ፡ ብሓባር ነድምጽ ከነስምዕ።

ፈጸምቲ ኣካላት ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድርን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ብ6 ማዝያ 2019 ናይ ሓባር ኣኼባ ኣካይዶም። ኣብዚ ናይ ክልቲኡ ውድባት ኣባላት ፈጸምቲ ኣካላት ዝተረኽብሉ፡ ኣብዚ ሃገርናን ህዝብናን ብሰንኪ ወጻዒ ጉጅለ ህግዲፍ ዝሓልፍዎ ዘለዉ ኩነታት ኣገዳስነት ሓድነት መተካእታ ዘይብሉ ምዃኑ መዚኖም።  ምስዚ ብምትሕሓዝ ከኣ እቲ ኣብ መንጎ ክልቲኡ ውድባት ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሓድነት፡ ኣበጋግሳኡን በጺሕዎ ዘሎ ደረጃን ብዝምልከት ብሰፊሑ ተመያይጦም። 

መስርሕ  ምድላው 3ይን ሓባራውን ጉባአ ብዝምልከት  ክሳብ ሕጂ ተበጺሑ ዘሎ ምዕባለን ኣብ ቀጻሊ ክዕመም ብዛዕባ ዝግበኦን ስረሓትን ብደቂቕ ገምጊሞም። ኣብዚ ገምጋሞም ናይ ሓባር ናይ ዘተ ሽማግለ፡ ኣሰናዳኢት ሽማግለን ሓጻይት ኣካልን ክሳብ ሕጂ ዝዓመምዎ ስረሓት ብዓሚቕ ተመዚኑ። ክሳብ ጉባአ ኣብ ዘሎ ግዜ ኣብ ኩሉ መዳያት ክዕመሙ ዝግበኦም ስረሓት ኣለልዩ ብኸመይ ከም ዝዕመሙ ንምንጻር ከኣ  ሜላታት ሓንጺጹ።

እዚ ናይ ፈጸምቲ ኣካላት ኣኼባ፡ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሓድነት ሃድኤ-ሕድርን ሰዲህኤን ንድሕሪት ከምዘይምለስ ድሕሪ ምርግጋጽ፡ ክሳብ ግዜ ጉባአ ኣብ ዘሎ ግዜ ናይ ክልቲኡ ውድባት ተመሳሳሊ ዕማም ዘለወን  ኣብያተ-ጽሕፈት ብሓባር ዝሰርሓሉ መንገድታት ዳህሲሱ ነንዝምልከቶም ግብራዊ መምርሒ ሂቡ። ምስዚ ብምትሕሓዝ ከኣ መስርሕ ሓድነት ብናይዚ ክልተ ኣካላት ዝውዳእ ስለ ዘይኮነ፡ ድሕሪ ሓድነት እውን ንዝያዳ ሓድነት ምስ ካለኦት ኣካላት ክጽዕት ምዃኑ ኣመልኪቱ።

እዚ ኣኼባ መሰረታት ክልቲኡ ውድባት ነቲ ዘካይድዎ ዘለዉ፡ ናብ ጉባአ ዝቐርብ ሰነዳት ተመያይጥካ ሃናጺ ሓሳባት ብምሃብን ጉባአ ንምዕዋት ነገራውን ገንዘባውን ወፈያ ኣመስጊኑን ንኢዱን፡ ኣብ መጻኢ’ውን ብዝሓየለ ናህሪ ከም ዝቕጽልዎ ዘለዎ እምነት ገሊጹ። ብዘይካዚ እዚ ኣኼባ ብዛዕባ መሰረታት ክልቲኡ ውድባት  ብሓባር ዝራኸብሉን ብዛዕባ ምድላው ፈስቲቫል ኤርትራ 2019 ኣብ ከተማ  ፍራንክፈርትን  ተመያይጡ።

18 ዝኣባላቱ ዓለም ለኻዊ ኮሚተ ተኸታታሊ ኣተገባብራ ውዕል ኣተሓሕዛ ሲቪላውን ፖለቲካውን መሰል፡ ብ28 መጋቢት 2019 ኣብ ጀነቭ ኣብ ዝዘርግሖ መግለጺ ናይ 6 ሃገራት ንኤርትራ ወሲኹ ጸብጻቡ ኣውጺኡ። ናይቲ ኮሚተ ዛዛሚ ትዕዝብቲ ጉዳይ ኤርትራ ኣብ ኣተገባብራ ውዕል  ፖለቲካውን ሰብኣውን መሰል ካብቲ ዝፈረመትሉ ዓመት 2002 ክሳብዚ ግዜዚ ኣብ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ደረጃ ከም ዘሎ ክርዳእ ክኢሉ ኣሎ።

Eritrea in the Eyes of Independent Law Experts 1ማእከላይ ቤት ጽሕፈት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል፡ ጀነቫ

እዛ 18 ሻራ ዘየብሎም ክኢላታት ዝኣባላታ ኮሚተ፡ ላዕለዎት ሰብ መዚ ኤርትራ ብዛዕባ ጉዳይ ናይቶም ዝተኣስሩን ዝተሰወሩን ኤርትራውያን ቅልጡፍ ምላሽ ንክህቡ ሓቲቱ ኣሎ።

እቲ በቲ ኮሚተ ዝወጸ ጸብጻባዊ መግለጺ ንሰብ መዚ ኣስመራ በቲ ዝፍጽምዎ ደረት ዘይብሉ በደላት፡ ብፍላይ ኣብ ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰል፡ ባርነት፡ ጃምላዊ ምስዋር፡ ብዘይፍርዲ ምቕታልን ዓመጽን ከሲስዎም። ኣብ ርእሲዚ ኣብ ኤርትራ ፖለቲካውን ሕጋውን ትካላት ዘይምህላወን፡ ዘስካሕክሑ ገበናት  ከም ዝፍጸሙ ብምግባርን ነዚ ዝፍውስ ስጉምትታት ብዘይ ምውሳድን ወንጅልዎም።

መንግስቲ ኤርትራ ን17 ዓመታት ዝኣክል በዚ ኮሚተ ንዝቐረበሉ ሕቶታት መልሲ ካብ ምሃብ ሓንጊዱ እዩ ጸኒሑ። ኣብ ናይዚ ዓመትዚ ናይቲ ኮሚተ ኣኼባ ከኣ ዝተሰነደ ጸብጻብን መልስን ዘይሓዘ ልኡኽ ሰዲዱ። እቲ ኣዝዩ ዝገደደ ከኣ፡ ልኡኽ ኤርትራ ንዝተሓተቶ ዝሃቦ መልስታት ጻዕዳ ሓሶትን ክሕደትን ጥራይ ምንባሩ ምዃኑ እዩ  ጸብጻብ ናይዚ ኮሚተ ሓቢሩ።

እዚ 18 ዝኣባላቱ ኣተገባብራ ናይ ውዕል ምኽባር ሲቪላውን ፖለቲካውን መሰል ዝከታተል ኮሚተ፡ በቲ ኤርትራ ካብቲ ዝፈረመትሉ ዓመት 2002 ጀሚሩ ክሳብ ሎሚ ምጽቃጣ ዝሓደሮ ጓሂ ጠቒሱ። ብዘይካዚ ኣብታ ሃገር ክሳብ ሕጂ ዝሰርሕ ሕገመንግስቲ ዘይምህላዉ እቲ ውዕል ሰብኣዊ መሰል ንከይትግበር ዕንቅፋት ከም ዝኾነ ገሊጹ። ከምኡ እውን ብዛዕባቲ ይንደፍ ኣሎ ዝበሃል ሕገመንግስቲ ንጹር ናይ ግዜ ሰሌዳ ዘይምህላዉን ከቢብዎ ዘሎ ዘይግልጹነትን ኣዝዩ ከም ዘሰክፎ እቲ ኮሚተ ኣስፊሩ።

እዚ ዝስዕብ ነጥብታት ካብቲ ሰፊሕ ደምዳሚ መግለጺ ናይቲ ኮሚተ ዝተጸምቘ  እዩ።

  • ኤርትራ ክሳብቲ ሓድሽ ይንደፍ ኣሎ ዝተባህለ ሕገመንግስቲ ዝጸድቕ፡ ነቲ ናይ 1997 ሕገመንግስቲ ከተተግብሮ ጸዊዑ።
  • ኤርትራ ናጻን ሓያል ሓላፍነት ዘለዎን ሃገራዊ ትካል ሰብኣዊ መሰል ከተቕውም።
  • ሰብ መዚ ኣስመራ ነቲ ዝፍጸም ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ዝዓግት ስጉምቲ ንክወስዱ ይጽውዑ።
  • እቲ ኮሚተ ብዛዕባቲ ኣብ ኤርትራ ምስ ራዕዲ ኣተኣሳሲርካ ብምኽሳስ ኣብ ልዕሊ ኣብ ምስልምና ዝኣምኑ ሰባት ዝፍጸም፡ ጃምላዊ ማእሰርቲ፡ ምስቓይን ብዘይፍርዲ ምቕታልን ዝሓደሮ ሻቕሎት ኣስፊሩ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ከኣ መንግስቲ ንዝኾነ ጉጅለ ምስ ምፍጣር ራዕዲ ካብ ምዝማድ ክቑጠብ ጸዊዑ።
  • እቲ ኮሚተ ኣብ ኤርትራ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ላዕለዋይ ጽፍሒ መንግስቲ ዘይምህላወን ካልእ ሻቕሎት ዝሕደረሉ ምዃኑ ገሊጹ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ድማ ንግዜኡ እውን እንተኾነ ኣብቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ሰልፊ ረብሓ ደቂ ኣንስትዮ ዝሕሉ ኣብ ሓጋግን ፈራድን ኣካላት ዝሳተፋሉ ስጉምቲ ክውሰድ ጸዊዑ።
  • ካብዚ ሓሊፉ እቲ ኮሚተ ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ፍትሕን ዘይተመጣጣኒ ሓይሊ ካብ ምጥቃም ዝግድቡ ኣገባባትን ዘይምህላዎም ዓሚቕ ሻቕለቱ ኣስፊሩ። ሰለዚ ብሰንኪ’ቶም በዂሮም ዘለዉ ኣገባባት ብፖሊስን ሓይልታት ጸጥታን ንዝውሰድ ዘይሚዛናዊ ተግባራት ምዕጋት ዘኽእል ስጉምቲ ክውሰድ ሓቲቱ።
  • ኮነ ኢልካ ኣብ ኣብ ወተሃደራውን ሲቪላውን ኣብያተ ማእሰርቲ፡ ኣብ ልዕሊ ንኣሰራርሓ መንግስቲ ዝነቐፉ፡ ኣመንቲ ናይቲ መንግስቲ ኣፍልጦ ዘይተዋህቦ ሃይማኖታት ብምዃን፡ ካብ ሃገር ክትወጽእ ብምፍታንን ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ከይፈጸምካ ክትሰርሕ ብምህቃንን ንዝውሰዱ ምስቓይን መቕጻዕትን ዘሓደሮ ሻቕሎት እውን እዚ ኮሚተ ገሊጹ።
  • እዚ ኮሚተ ኣብዚ መግለጺኡ ሓያሎ ንምስዋርን ቅትለትን ዝምልከቱ ብኣካላት መንግስቲ ዝተፈጸሙ ተግባራት ኣብዚ ጸብጻቡ ዘርዚሩ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ብዛዕባቲ ብሰፊሑ ዝተጸብጸበ ሰፊሕ ማእሰርትን ምስዋርን  ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ብዝተሓተ ደረጃ እውን ናይ ሕጊ ሓላዋ ኣብ ልዕሊ ዘይብሎም ወገናት ዝፍጸም ገበናት ሻቕለቱ ኣስፊሩ።
  • ኩነታት ኣብያተ ማእሰርትን ኣብኡ ብዛዕባ ዘሎ ብዝሒ እሱራትን ዝርዝር ኣቕርቦት ንእሱራትን ብዝምልከት ከም ሓደ ዘስካሕክሕ ሚዛን ቀሪቡ። በቲ ነዚ ብዝምልከ ዝቐርበ ሓበሬታ፡ ኣብቲ ኣብያተማእሰርቲ፡ ዘይብቑዕ ኣመጋግባን ጽሬትን፡ ዘይእኹል ኣቕርቦት ማይን ስእነት ሕክምናን ከምዘሎ ኣብዚ ጸብጻብ ሰፊሩ።
  • እዚ ኮሚተ በቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ፡ ብኩራት መሰረታዊ ሓርነታት፡ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ናጽነት፡ ምእካብ፡ ምክያድ ምርጫ፡ መሰል ምንቅስቓስን ዝኣመንካሉ ሃይማኖት ምምላኽን ዝሓደሮ ስግኣት’ውን ገሊጹ።

እዚ ኮሚተ ሰብ መዚ ኤርትራ፡ ነቲ ምስ ኢትዮጵያ ተፈጢሩ ዘሎ ኣጋጣሚ ከም መጀመሪ ክጥቀምሉ ኣብ ዘተሓሳሰበሉ፡ እዚ ኩነታት ኣብ ኤርትራ ናይ ዝያዳ ሰላምን ብሩህ ተስፋን መኽፈቲ ንክኸውን ተመንዩ።

The Eritrean Refugee School of Wad Sherifey, located near Kassala in Eastern Sudan,   completed its 35th academic year on 17 March 2019 with 90% promotion in the exams. Out of the 604 students who sat at the final exams, 339 were boys and 265 girls.   

Administered by the Eritrean Red Cross-Crescent Society (ERCC), which started it way back in 1984, the ever successful Wad Sherifey School for Eritrean Refugees is actively supported by charities like the Geneva-based Association Suisse Enfance-Erythrée (ASEE), the Eritrean Democratic Association and individuals of good will.

Wad Sherifey Refugee School Ends 35th Academic Year 30.03Eritrean Refugee children of Wad Sherifey sitting for their final exams.

The teaching staff and administration are dedicated Eritreans rendering services at very low salaries compared with others in the region. Father Ghebrai Ghedemariam, the director of Catholic Schools in East Sudan, has also been a long-time friend of Wad Sherifey School providing it with vital services as required by the school administration.

During the academic year July 2018 -- March 2019, the school witnessed a number of challenges that included the followings:

  1. Due to heavy rains, parts of the school buildings were severely damaged and electric polls fell down;
  2. The school was seriously affected by an infectious epidemic disease, caused by so-called chikungunya virus, that was a major concern for the entire region of East Sudan;
  3. Classes were interrupted due to the prevailing political instability and the constant mass protests in the Sudan.
  4. Students and teaching suffered much due to lack of air conditioning this year. The problem of electric supply, which had been attempted several times, remains to be resolved. (At the school closing ceremony, the administration appealed for a sizable generator placed far from school to provide power to the electric fans so far installed in 21 classes.)

All the above factors caused the reduction of the actual schooling period to six months. Also mentioned was the inconvenience to payment of stipends on regular basis to teach staff because  Sudanese banks were not allowing the withdrawal of more than 500 pounds per month per person. This problem persists to this day.

Wedsheriffey with Envelop 4It was learned that the school continues to face pressure from the director of non-governmental schools in the region asking that classes for boys and girls must be separated. To apply this order, the Wad Sherifey Refugee School is looking for additional funding from donors to build new classes and recruit additional teaching staff. Uniforms for all the up to 700 students of the school for the next academic year that will start in July 2019 are among the urgent requirement.

Idris Ismail, School Supervisor

Teclehaimanot Elfu, School Director

ቤት ትምህርቲ ወዲ ሸሪፋይ ናይ’ቲ ብዕለት 1 ሓምለ 2018 ዓ.ም ዝጀመረ ናይ 2018 – 2019 ኣካዳሚካዊ ዓመተ-ትምህርቲ ብዕለት 17 መጋቢት 2019 ብዓወት ዛዚማ። እዛ ንመበል 35 ዓመት ከየቋረጸት ንመንእሰያት ስደተይናታት ኣገልግሎታ ትህብ ዘላ ቤት ትምህርቲ ሳላ’ቲ መዳርግቲ ዘይብሉ ተወፋይነት መማህራናን መዋሊታ ዝኾነት ማሕበርን (Association Suisse Enfance-Erythrée (ASEE))፤ ብኣባ ገብራይ ብእደማርያም ትመሓደር ካቶሊካዊት ቤተክርስትያንን  ካልኦት ተሓባበርትን እያ ነፍሲ ወከፍ ዓመት ንኣስታት 600−700 ህጻናት ትምህርታዊ ኣገልግሎታ ተወፊ። ጠቕላላ ቁጽሪ ተማሃሮ ናይዚ ዓመት’ዚ 604 ኮይኑ፤ ካብኣቶም 265 ደቂ ኣንስትዮን 339 ድማ ደቂ ተባዕትዮን እዮም። ኣብ መደምደምታ ዓመት እቶም ንዝተዋህቦም መርመራታት ሓሊፎም ናብ ዝለዓለ ደረጃ ዝተሰጋገሩ ተማሃሮ 545 ወይ ድማ 90% ክኾኑ ከለዉ፤ ካብኣቶም ከኣ 46 ሚእታዊት ማለት 249 ደቂ ኣንስትዮ፣  54 ሚእታዊት ማለት 296 ድማ ደቂ ተባዕትዮ እዮም።

Exam1

ተማሃሮ ኣብ እዋን መርመራ

ሎሚ ዓመት ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ዝነበረ ፍልይ ዘብሎ ኩነታት ከም’ዚ ዝስዕብ ነይሩ።

  1. ብሰንኪ ብርቱዕ ዝናብ፡ ገለ ህንጻታት ናይ ቤት ትምህርቲ ህንጻታት ክፈርሱን ናይ አለክትሪክ ዓንድታት ወይ ባሎታት ክወድቁን ተራእዮም፤
  2. (ኣሺኮጎኞ) (ካንከሻ) ዝበሃል ብርቱዕ ረስኒ ዘኸትል ተላጋቢ ሕማማት ነቲ ሕብረተሰብ ዘጥቅዓሉ ወቕቲ ምንባሩ፤
  3. ብሰንኪ ፖሎቲካዊ ዘይምርግጋእ ዝሰዓበ ኣድማታት ወይ ሾቦሮታት ኣብያተ-ትምህርቲ ብትእዛዝ መንግስቲ ክዕጸዉ ተገይሩ።

በዞም ኣብ ላዕሊ እተጠቕሱ ምኽንያታት፡ ሎሚ ዓመት ደርጋ 6 ወርሒ ጥራሕ ኢዩ ትምህርቲ ተዋሂቡ ክበሃል ይከኣል። ኣብ ሱዳን፡ ዓርብን ቀዳምን በዓላት ወይ ናይ ዕሪፍቲ መዓልታት ስለዝዀነ፡ ንዐአን ኣጒዲልካ 118 መዓልታት ጥራሕ እዩ ትምህርቲ ተዋሂቡ።ብምኽንያት ሓድሽ ንኣሰራርሓ ባንክታት ዝምልከት ሕግታት መንግስቲ ሱዳን፡ ሓደ ሰብ ካብ 500 ጅኔ ንላዕሊ ኣብ ወርሒ ካብ ሕሳቡ ከውጽእ ስለ ዘይከኣል ሎሚ ዓመት ጉዳይ ደሞዝ መምህራን ኣዝዩ ጸገም ኮይኑ ጸኒሑ ክሳብ ሒጂ እውን ኣይተፍትሐን ዘሎ። እዚ ኩነታትዚ ንመምህራን ኣብ ጽጉም ኩነታት ኣውዲቕዎም ይርከብ። መምህራን ብክራይ ገዛውቲን ቀለብ ስድራቤታቶምን ጌና ይሽገሩ ኣለዉ።

Exam 2

ተማሃሮ ኣብ እዋን መርመራ

ብሰንኪ ስእነት ኤለክትሪክ ተምሃሮን መምህራንን ብሃሩር ይሳቐዩ ኣለው። ኣገልግሎት አለክትሪክ ንምርካብ ብዙሕ ፈተነታት እኳ እንተተገብረ፡ ክሳብ ሕጂ እቲ ጸገም ኣይተፈትሐን ዘሎ።

ስለ’ዚ ነዚ ጉዳይ መፍትሒ ኢልና ንሓስቦ፡ ኣብ’ቲ ቤት ትምህርቲ ሓንቲ ዓባይ ጀነረይተርን መራውሕ (FAN) ዘለወን 21 ክፍልታትን ስለዘለዋና፡ ነዚአን ከምዝሰርሓ ምግባር ኢዩ። እንተዀነ ግን፡ ቅድሚ ሕጂ ተፈቲኑ፡ እቲ ሓያል ድምጺ ናይ ጀነረይተር ንገዛእ ርእሱ ጸገም ስለዝዀነ፣ እታ ጀነረይተር ካብ’ቲ ክፍልታት ርሕቕ ኢሉ ንዓኣ ተባሂሉ ኣብ ዝተሰርሐ ፍሉይ ክፍሊ ክትከውን ኣለዋ።  

Wedsheriffey with Envelop           

ካልእ ኣገዳሲ ፕሮጀክት ድማ፡  ነቲ ካብ ሓላፊ ምምሕዳር ዘይመንግስታዊ ኣብያተ-ትምህርቲ ሱዳን ዝተዋህበና ንደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተብዕትዮን ፈላሊኹም መሃርዎም ዝብል ትእዛዝ ንምኽባር፤ ተወሳኺ ክፍልታት ምህናጽን መማህራን ምቑጻርን የድልየና። ኣብ ርእስ’ዚ፡  እቲ ልሙድ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ክልተ ዓመት ንኩሉም ተማሃሮ ብናጻ ዝዕደል ዩኒፎርም ግዜኡ ስለዝኾነ፤ ተማሃሮና ጽሩይን ሓድሽን ክዳን ተኸዲኖም ትምህርቶም ኣብ ወርሒ ሓምለ 2019 ምእንቲ ክጅምሩ ናይ ኵሎም ደገፍትናን ግዱሳት ኤርትራውያን ሓገዝ ከምዘድልየና ብትሕትና ከነዘኻኽር ንፈቱ።

ኣቶ ኢድሪስ እስማዒል፡  ኣምሓዳሪ ቤት ትምህርቲ ወድ ሸሪፈይ

ኣቶ ተኽለሃይማኖት እልፉ፡ ሓለቓ ቤት ትምህርቲ ወድ ሸሪፈይ

At a press conference held in Geneva on Thursday, 28 March, the 18-person UN Human Rights Committee monitoring the implementation of the International Covenant on Civil and Political Rights of peoples (ICCPR) released its report on six countries including Eritrea. The committee’s concluding observations showed that Eritrea is still a desperate case in regard to implementing the political and human rights obligations enshrined in that Covenant the government signed in 2002.

Eritrea in the Eyes of Independent Law Experts 1UN Palais Wilson, Headquarters of the Human Rights Commission, Geneva

Composed of independent experts, the Committee demanded that the Eritrean authorities tell soon the true situation and whereabouts of all the reported cases of prisoners and disappeared persons.

The report  accused the Asmara authorities of ‘’widespread impunity, in particular with respect to serious human rights violations, including alleged cases of enslavement, enforced disappearances, extrajudicial killings, torture and rape.’’ It further exposed that, in total absence of political and legal institutions in the country, perpetrators of heinous crimes are allowed to go free and ‘’no adequate remedies’’ are made for  victims of those crimes.

The Eritrean regime was charged of failing for 17 years to respond to queries sent to it by the Committee, and finally sending a delegation to this year’s meeting without a written report. Worse still, the Eritrean delegation’s responses at the ICCPR committee meeting consisted only of ‘’blanket denials.’’

The Committee of 18 international experts on the ICCPR regretted the suspension of the Eritrean National Assembly since 2002 and the absence of a working constitution in the country which ‘’poses a serious challenge to the implementation of the Covenant.’’ It also took note of the ‘promised’ new constitution said to be under drafting and was deeply concerned about the ‘’lack of clarity in the time frame and modalities of the drafting process’’ and the secrecy surrounding the reported drafting process.

Below are excerpts of some salient points of the Committee’s concluding observations and recommendations:

  • The Committee urges Eritrea to put the 1997 constitution into effect until a new one is drafted and ratified;
  • Eritrea should establish an independent national human rights institution with a broad human rights protection mandate;
  • Asmara authorities are asked to take all necessary measures to end impunity for perpetrators of human rights violations;
  • To end as soon as possible the de facto state of emergency and ensure that any state of emergency applied on its territory and measures taken in pursuance to it comply with the provisions of article 4 of the Covenant.
  • The Committee expressed concerned about allegations that arbitrary detention, torture and extrajudicial killings have been committed against members of the Muslim community as a group for their alleged links with terrorist groups and asked Eritrean authorities to refrain from designating any specific community as linked to terrorism;
  • It was concerned that women are unrepresented in senior government positions and that temporary special measures aimed at ensuring women’s representation in legislative and judicial bodies benefited only women affiliated with the political party in power;
  • Furthermore, the Committee expressed deep concern about  lack of legal standards and relevant procedures on appropriate use of force and asked that measures are taken to prevent and eliminate all forms of excessive use of force by police and security officers;
  • Concern was expressed about the extensive and methodical use of torture in civilian and military detention centers, including reports of torture to punish criticism of the government, practicing of religions non-recognized by the government, attempting to leave the country or failing to perform duties during national military service;
  • The Committee cited several reports of enforced disappearances and extrajudicial killings allegedly committed by governmental actors. The Committee is deeply concerned about the reports of widespread arbitrary arrest and detention, including incommunicado detention, failing to meet basic minimum legal safeguards.
  • Conditions of detention in Eritrea and lack of data pertaining to the prison population, and the number of detention facilities were cited as grave issues of concern in light of the reports about  over-incarceration and over-crowding, poor hygiene, inadequate nutrition and water supply, lack of health care in detention facilities;
  • The Committee expressed frustrations in regard to lack of basic liberties and rights to freedom of expression, assembly, the holding of election, free thought, free movement and the right to practice one’s own religion.

The Committee also hoped against hope when it asked the authorities in Eritrea to  seize the new opportunities of peace with Ethiopia ‘’as the beginning of a new era to build a more peaceful, inclusive and resilient future for the people of Eritrea.’’