ብቐዳምነት፡ ንህዝቢ ኤርትራን ኵሎም ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ዝዀኑ ፖለቲካዊ ውድባቱን ሲቪላውያን ማሕበራቱን እንቋዕ ናብ ሓድሽ ዓመት 2015 ኣብጽሓኩም ዝብል ናይ ዮሃና መልእኽተይ ከመሓላልፍ እፈቱ። ኣስዒበ፡ ንዅሎም'ቶም ምእንቲ ናጽነት ኤርትራ ህይወቶም፡ ጕልበቶም፡ ገንዘቦምን ኵሉ ዝውንንዎ ዓቕምን ዘበርከቱ ኤርትራውያን ዘለኒ መጐስን ምስጋናን ክገልጽ ክብሪ ይስምዓኒ። ሳላኹም ኤርትራ ናጻን ልዑላዊትን ሃገር ኰይና፤ ህልውን መጻእን ወለዶ ድማ ንዘረከብክምዎ ሕድሪ ተሰኪሙ ኣብ ሽቶኡ ከብጽሖ ሓላፍነቱ ክስከም ከዘኻኽር እፈቱ።
ክቡራትን ክቡራንን
2014 ዓ.ም ዛዚምና ናብ 2015 ዓ.ም ንሰጋገር ኣለና። ከም ውልቀሰባት፡ ውድባትን ማሕበራትን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ዘመዝገብናዮም ኣወንታታትን ኣሉታታትን ገምጊምና ኣብ 2015 ዓ.ም ንጌታትና ኣሪምና ንኣወንታታና ዝያዳ ዘበርኽ ስርሓት ከነካይድ ኢዩ ዝግብኣና።
ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ዝቃወም ድምጺ እናበርከተን እናሓየለን ምምጽኡ ዘተባብዕን ተስፋ ዝህብን ተርእዮ ኢዩ ነይሩ። ኤርትራውያን መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ዝተፈላለየ ኵርንዓት ናይ ዓለምን ብዝተፈላለዩ ኣገባባትን ተቓውሞኦም ኣንጻር ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ ክገልጹ ተራእዮም ኢዮም። ኣብ ርእስ'ዚ ናይ ሃይማኖት መራሕቲ፡ ነዚ ህልዊ ኵነታት ንምብዳህ ኤርትራዊ ዜጋ በብፊንኡ ሓወይ ኣበይ ኣሎ? ሓውተይ ኣበይ ኣላ? ሃገረይ ከመይ ኣላ ኢሉ ክሓትትን ሃገርን ህዝብን ንምድሓን ካብ ነፍስወከፍና ዝጥለቡ ግቡኣት ክንፍጽምን ኣተሓሳሲቦም ኢዮም። ካብ'ዚ ሓሊፎም ውን፡ መንግስቲ ኣብ ጕዳይ ናይ ሃይማኖት ዝገብሮ ዘሎ ምትእትታው ብግብሪ በዲሆም ኢዮም። ኣብ'ዚ እንኣትዎ ዘለና ሓድሽ ዓመት፡ ነዝን ከም'ዝን ዝኣመሰሉ ፍጻሜታት ከነተባብዕን ከነስፍሕን ከድልየና ኢዩ።
ስርዓት ኢሳያስ ብዝፈጸሞም ጌጋታት፡ ንነፍሱ ካብ ዓለም ባዕሉ ነጺሉ ኢዩ። እዚ ኵነታት'ዚ ንደለይቲ ፍትሒ ምቹእ ባይታታት ስለዝፈጠረሎም፡ ደለይቲ ፍትሒ ብሓፈሻ፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ብፍላይ፡ ኣብ ኣህጕራዊ መጋባእያታት ቀሪቦም ድምጾምን ድምጺ ውጹዕ ህዝቦምን ከስምዑ ዕድል ረኺቦም ኢዮም። ኣብ ላምፓዱዛ ዘጋጠመ ህልቂት ናይ መንእሰያት ድማ፡ ንሕማቕ ሃለዋት ህዝቢ ኤርትራ ዕሽሽ ኢላ ትሓልፎ ዝነበረት ዓለምና ካብ ድቃሳ ክትበራበር ገይርዋ ኢዩ። ነዚ ተረኺቡ ዘሎ መኽሰባት ንምኽዕባት ቃልስና ብዝተዓጻጸፈ ደረጃ ከነበርኾ ንጥለብ ኣሎና።
ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ምስ ስቅያት ህዝቢ ኤርትራ ዝደናግጽ ናይ 15 ሃገራት ሲቪላውያን ማሕበራት ዝካፈልዎ ግብረ ሓይሊ ምቛሙ፡ ነታ ክሳብ ሕጂ ተርኣን ግዴኣን ክንድህስሳ ዘይከኣልና ኣህጕር፡ መእተዊ ዝኸውን ባብ ተፈጢሩ ስለዘሎ፡ ነዚ ማዕጾ'ዚ ኣርሒብና ብምኽፋት፡ ህዝብና ዝርብሓሎም ስርሓትን ዝምድናታትን ንምፍጣር ክንጽዕር ዕዙዝ ኣድላዪነት ኣለዎ።
መንግስታት ኣውሮጳ፡ በቲ ካብ ኤርትራን ማእከላይ ምብራቕን ዝውሕዝ ዘሎ ስደተኛታት ተሰናቢደን ንሃገራዊ ረብሐአን ብምቕዳም፡ ምስ ዲክታቶርያውያን መንግስታት ቀሪበን ክሰርሓ ዝብገሳሉ ዘለዋ እዋን ስለዝዀነ፡ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ርእስ'ቲ ምስ መንግስታትን ሰልፍታትን ክገብርዎ ዝጸንሑ ርክባት፡ ኣብ 2015 ዓ.ም ኣብ ህዝባዊ ዲፕሎማሲ ዘትኰረ ንጥፈታቶም ከሐይልዎ ኣለዎም። ንኣህዛብ ምዕራባውያን ሃገራት፡ ብዛዕባ ኣብ ሃገርና ሰፊኑ ዘሎ ጭቆናን ዝፍጸም ዘሎ ግፍዕታትን ግህሰታትን ሰብኣዊ መሰላት ኣፍልጥኦም ንምዕባይ ተሪር ቃልሲ ምክያድ ግዜ ዘይህብ እዋናዊ ዕማም ኰይኑ ኣሎ።
ክቡራትን ክቡራንን
ኣብ መዳይ ሓድነት ናይ ተቓውሞ ውድባት፡ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ ንውድቀት ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዘቃላጥፍ፡ ንፍናን ህዝቢ ዘበርኽ ጭቡጥ ስርሓት ተኻይዱ ኢልካ ምዝራብ ኣይከኣልን ኢዩ። ብኣንጻሩ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣንጻር ሕድሕድ ዝግበሩ ምጽልላማትን ምጥቅቓዕን ብዝያዳ ዝጐልሃሉ፣ ኣብ ዓዳውን ኣውራጃውን ምልዕዓላት ዝተሰረቱ ፋይዳ ዘይብሎምን ንህዝቢ ዘይጥርንፉን ከፋፈልቲ ድምጽታት ዝተቃልሕሉን ዓመት ኢዩ ነይሩ። ኣብ'ዚ ዓመት'ዚ፡ ነዝን ከምኡን ዝኣመሰሉ ጸበብቲ ኣንፈታት ወጊድና ንዝዓበየ ሃገራዊ ዕላማታት ንምዕዋት መዓንጣና ሸጥ እነብለሉ ዓመት ክንግብሮ ኣለና። ህዝቢ ኤርትራ ብመላኡ ካብ'ዚ ስርዓት'ዚ ብዘይካ ጕድኣት ፋይዳ ስለዘይረኸበ፡ ነዚ ንጹህ፡ ውፉይን ጻዕራምን ህዝቢ ካብ ኣርዑት ህግዲፍ ምንጋፍ ቀዳማይን መተካእታ ዘይብሉን ዕላማና ጌርና ክንወስዶ ኣሎና። ዕላማና ክንዮ ውልቅና፡ ዓድና፡ ኣውራጃና ዝጥምት ክኸውን ይግብኦ።
ተሳትፎ መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ደምበ ተቓውሞ ንምዕባይ ናይ 2015 ዓ.ም ቀንዲ ዕላማና ክኸውን ኣለዎ። እዚ ድማ፡ ንሃለዋቶምን ሻቕሎታቶምን ብግቡእ ብምግንዛብን ንሕልምታቶም ጋህዲ ዝገብር ስርሓት ብምክያድን ይኸውን። ተሳትፎ ናይ መንእሰያትን ደቂ ኣንስትዮን ኣብ ውድባትን ማሕበራትን ኣብ ውሽጠን ለውጢ ንምምጻእ ኣዝዩ ኣድላዪ ምዃኑ ምግንዛብ ይግባእ።
ስደት ብዝምልከት ከኣ 2014 ዓ.ም ካብ ቅድሚኣ ዝነበራ ዓመታት ዝያዳ ናህሪ ወሲኻ ዝቐጸለትሉ ዓመት ኢያ ነይራ። ትሕቲ ዕድመ ዝዀኑ ናባዪ ዘይብሎም ህጻናት ከይተረፉ እውን ክስደዱ ዝተራእዩላ ዓመት ኢያ ነይራ። ኣብ ነፍስወከፍ ወርሒ፡ ካብ 3000-4000 ዝዀኑ ኤርትራውያን መንእሰያት ንሃገሮም ራሕሪሖም ይስደዱ ኣለዉ። እዚ መንእሰይ'ዚ፡ ኣብ ትምህርቲ፡ ስራሕን ህንጻ ሃገርን ክዋፈር ዝነበሮ ተረካባይ ሕድሪ ናይ ዝሓልፍ ዘሎ ወለዶ ኢዩ። ብዘይ'ዚ መንእሰይ'ዚ ሃገር ክትህሉ ይኹን ክትምዕብል ፈጺሙ ዘይሕሰብ ኢዩ። 2015 ዓ.ም ንዋሕዚ ናይ ስደት ደው ምባል ሓደ ካብ'ቶም ቀዳሞት ኣጀንዳታት ናይ ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ክኸውን ይግባእ። ሰዲህኤ፡ ነዚ ጸገም'ዚ ንምፍታሕ የኽእሉና ኢዮም ኢሉ ዝኣምነሎም ዝዋስኣሎም ዘሎ መደባት እዞም ዝስዕቡ ኢዮም።
1. ነቲ መሰረታዊ ጠንቂ ናይ ስደት ኰይኑ ዘሎ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ ኣሊኻ፡ ብዲሞክራስያዊ ናይ ምስግጋር መስርሕ ምትካኡ፤
2. ነቶም ድሮ ተሰዲዶም ኣብ መደበራት ስደተኛታት ሱዳን፡ ኢትዮጵያን የመንን ዘለዉ ኤርትራውያን ናይ ሞያን ኣካዳሚካዊ ትምህርትን ናይ ስራሕ ዕድላትን ምሃብ፤
3. መንግስቲ ኤርትራ፡ ጐረባብቲ ሃገራትን ኣህጕራዊ ማሕበረሰብን ተሓባቢሮም ኣንጻር ነጋዶ ደቂ ሰባት ዘካይድዎ ቃልሲ ከሐይሉ።
4. መንግስታት ዞባና ኣብ ንግዲ ደቂሰባት ንዝነጥፉ ዘለዉ ከም ራሻይዳ፡ በደዊን ....ወዘተ ዝኣመሰሉ ዝተጐስዩ ክፍልታት ሕብረተሰባተን፡ ኣብ ፖለቲካዊ፡ ቍጣባውን ማሕበራውን ንጥፈታት ናይ ሃገሮም ከምዝሳተፉ ምግባር።
5. ሃገራት ምዕራብ ማዕጹአን ኣብ ክንዲ ምዕጻው፡ ስደተኛታት ብሕጋዊ ኣገባብ ናብ ሃገረን ዝኣትውሉ ዕድላት ከምዘስፍሓ ምግባር።
ክቡራትን ክቡራንን
ኣትኵሮ ናይ ደለይቲ ፍትሕን ለውጥን ናብ ውሽጢ ሃገር ገጹ ዘቕንዐ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ ሕድሕድካ ካብ ምውጣጥን፡ ኣብ ጸቢብ ዓንኬል ካብ ምዅዳድን ወጺእና፡ ናብ'ቲ ዝሰፍሐ ህዝብና ዝርከቦ ሃገርና ቆላሕታ ክንገብር ህዝብና ንዘሕልፎ ዘሎ ሕማቕ ሃለዋት ንምቕያርን ዘኽእል ስትራተጂታትን ስልትታትን ክንሕንጽጽን ኣብ ተግባር ከነውዕልን ይድለ ኣሎ። ስለ'ዚ፡ ነፍስወከፍ ተቓዋሚ'የ ዝብል ኣካል ካብ ዝነብሮ ሳንዱቕ ወጺኡ፡ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ምስ ዘሎ ህዝብና ዝምድናታት ክፈጥር ጻዕርታት ክገብር ኣለዎ። ንተቓዋማይ ምቅዋም ብዙሕ ዘምጽኦ ረብሓ የለን እሞ፡ ኣዒንትና ናብ ስርዓት ህግደፍን ተግባራቱን ጥራሕ ይጠምታ። ህዝብና ብስእነት ማይ፡ መግብን መብራህትን ዝኣመሰሉ መሰረታያን ጕዳያት ይሳቐ ኣሎ። ንሕና፡ ከም ተቓወምቲ ነዚ ሽግር'ዝን ካልእ ሽግራትን ናይ ምፍታሕ መደብን ዓቕምን ከምዘለና ንህዝብና ከነርእዮ ክንክእል ኣለና። እዚ እንተዘይኣርኢናዮ፡ ኣብ ዙርያና ክዓስል ኣይክእልን ኢዩ። ዕለታዊ መነባብሮ ናይ ህዝብ ክንፈልጥን ንምቕያሩ ዘሎና መደባት ክንሕብሮን ኣገዳስነቱ ዕዙዝ ኢዩ።
ኣብ'ዚ ዓመት'ዚ፡ ኣብ ማእሰርቲ ዝርከቡ ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልናን እሱራት፡ ሃለዋት ዝፍለጠሉ ኵነታት ክንፈጥር ኣለና። ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኢሳያስ፡ ብዛዕባ'ዞም እሱራት እዚኣቶም ተሓቢኡ ዘሎ ሓቅታት ከውጽእ ከነገድዶ ክንክእል ኣሎና። ናይ ዘለዉን ዝሞትን እሱራት ሃለዋት ግልጺ ሓበሬታ ዝውሃበላ፣ ህልዋት ናይ ፖለቲካን ናይ ሕልናን እሱራት ብዘይ ቅድመ-ኵነት ዝፍትሑላ ዓመት ንምግባ፣ ናይ ውሽጥን ናይ ግዳምን ጸቕጥታት ኣብ ልዕሊ ገዛኢ ስርዓት ኤርትራ ንምሕያል ኣበርቲዕና ክንሰርሕ ይግብኣና።
ክቡራትን ክቡራንን
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብእኩብን ብክልተኣውን ደረጃታት ኣብ 2014 ከካይዶም ዝጸንሐ ርክባት ኣብ 2015 ክቕጽሎም ኢዩ። እዞም ርክባት እዚኣቶም፡ ናብ ጭቡጥ ስምምዓት ንኽበጽሑ ዘኽእል መጽናዕትታት ክገብርን ግብራዊ ስጕምትታት ከውስድን ኢዩ።
ናይ ሰላም፡ ስኒትን ራህዋን ዓመት ይግበረልና
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ
31 ታሕሳስ 2014
እቶም ቅድሚ ናጽነት ዝነበሩ
ከምኡውን ድሕሪ ናጽነት ዝተባረሩ
ንዝተፈጸመ ጌጋታት ሎሚ ክቘጽሩ
ኣብኣ ከለዉ ብሒም ዘይበሉ ከይሓፈሩ
ሓሙሻይ መስርዕ እናበሉ ከምዘይዓንደሩ
ኣብ ሎሚ በጺሖም ሰባት ከደናግሩ
ቤላቤለዉ በዚሑ ሓሶት ሳዕሪሩ
ንደቂ ሰባት ክዝልፉ እንተገዓሩ
ሽሕ እንተለፍለፉ ቁምነገር ነይገብሩ
ውድባት ኣይረብሓን ዝብል ሓሳብ ከዕምሩ
ሕቘኦም እምበር ሕቘመን ተሰይሩ
ኢሳያስ እባ ብድኽመትና ተሓንጊሩ
ድላዩ ይፍጽም ዓጋቲ ዘይብሉ ተገቲሩ
ንኣእምሮና ተቘጻጺሩ ኣብ ልብና ሰፊሩ
ብድንቍርናና ኣስተርሕዩ ከምድላዩ ኣመሓዲሩ
ንውሽጢ ገዲፉስ ንደገ እውን ሰጊሩ
ብሰንኪ ምፍልላይና ኣብ ሕቘና ሓዅሩ።
እቶም ንታሪኽ ብግልባጡ ዝስንዱ
ስም ደቂ ሰባት ዝቕርድዱ
ንጅግና ክዝልፉ ከጸልሙ ከዋርዱ
ዕንጨይቲ ዘናኽስ ሓዊ ኣጕዱ
ጥዑይ ተሳኢኑ ኩሉ ዓቢዱ
ነንሓድሕዱ ክወናጀል ንሰነ-ምግባር ወጊዱ
ለባም ይኹን ዓሻ ኩሉ ሓንጊዱ
ዓሌት ኣውራጃ ክፈላሊ ርሑቕ ዘየማዕዱ
መዓልቲ ኣኺሉ እዩ ክፍለጥ ጉዱ
ስርናይ ክምመ ካብ ክርዳዱ
ደጋፊ ይኹን ተቓዋሚ ቀሪባ ኣላ ፍርዱ
ቅዋም ምስ ተተኽለ ኣይኮነን በብኢዱ
ሓቂ ንሓዝ ለማጽ ኣይኮነን መገዱ
ኣይንሕተትን ኢልኩም ክውንን ዘይክውንን ኣይተንጐድጕዱ ።
ብድራር መንታይ
ሱዳናውያን ወተሃደራት ነቶም ዝጨወይዎም 1,000 ዝዀኑ ስደተኛታት ኣብ ሰለስተ ከፊሎም፡ ኣብ ከሰላ፡ ሓልፋ ጀዲዳን ግርባን ኣሲሮምዎ ምህላዎም እሙናት ምንጪታት ሓቢሮም።
ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ሃገራት፡ እቶም እሱራት ብጅምላ ከይባረሩን ገበን ዘይፈጸሙ ድማ ብቐጥታ ተፈቲሖም ናብ መደበር ስደተኛታት ክምለሱን ብዘቕረቦ ተቓውሞ መሰረት 400 ናብ ቦትኦም ተመሊሶም ኣለዉ። ዝተረፉ ድማ፡ ምርመራታት ይካየደሎም ኣሎ። ብድሕር'ዚ ናብ ቤት ፍርዲ ከቕርብዎም ምዃኖም ይስማዕ ኣሎ።
ብኻልእ ሸነኽ ድማ፡ ምውታት ንምርካብ ኣብ ዝተገብረ ፍተሻ ሓደ ተረኺቡ ኣሎ። በዚ ጠቕላላ ክሳብ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ሬሳታት ናብ 9 ክብ ኢሉ ኣሎ። ብርክት ዝበለ ቍጽሪ ዘለዎም ብዝወረዶም ማህረምቲ ኣብ ሆስፒታል ዝእለዩ ከምዘለዉ ዝዝከር ኢዩ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ነቲ ኢሰብኣዊ ተግባራት ዝዅንንን ንላዕለዋይ ኮሚሽን ሕቡራት ሃገራት ሓላፍነቱ ክስከም ዝጽውዕን መዘክር ኣቕሪቡ ምንባሩ ዝፍለጥ ኢዩ።
ኣብ ደንበ ተቓውሞና፡ እቲ ኣድማዕነቶም ደኣ ከምቲ ባህግና ኣይኮነን እምበር፡ በብግዜኡ ዝለዓሉ መዛረቢ ኣጀንዳታት ብዙሓት እዮም። ብውድባት ዝግበር ምንቅስቓሳት፡ ብማሕበራት ዝግበሩ ንጥፈታት፡ ካብ ሓደ ንላዕሊ ውድባት ብሓባር ዘንቅድዎ መድረኻት በብግዜኡ ኣጀንዳና ኮይኖም ይቐርቡ። እዞም ተበግሶታት ብቐንዶም ነናቶም ዘንቀልዎም ውድባት ወይ ማሕበራት ዝምልከቱ’ኳ እንተኾኑ፡ ኣብ ሕድሕዶም ምትእስስሳርን ምጽልላውን ስለ ዝህልዎም ኩሉ ኣካላት ደንበ ተቓውሞ ክግደሰሎምን ክዛረበሎም ውሁብ እዩ። ምናልባት ገለ ወገናት እቲ ካልእ ብዛዕባአቶም ክዛረብ እንከሎ “እዚ ናትና ጉዳይ እንድዩ፡ እገለ ውድብ ወይ ማሕበር እንታይ ገደሶ ዝትንክፈና” ዝብል ስምዒት ይሓድሮም ይኸውን። ግደ ሓቂ ንምዝራብ ግና ዘይሩ ዘይሩ ኣብቲ ንኹልና ማዕረ ዝብጸሓና ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሜዳ ዝግበር ጸወታ ስለ ዝኾነ ኩሉ ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ሓይሊ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ሚዛኑ ከንብረሉ ናይ ግድን እዩ። ወረ ብዓይኒ ቅንዕና ክረኣይ እንከሎስ ሓጋዚ እዩ። ነናትና ፖለቲካዊ ኣረኣእያ እምበር ነናትና ኤርትራ ከም ዘየብልና ኸዓ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን። እቲ ክዝውተር ዘይግበኦ፡ እንተ ተዘውቲሩ ከዓ ጸገም ዝፈጥር፡ ሓደ ውድብ ወይ ማሕበር ነቲ ካልእ ወገን ኢዱ ጠውዩ ኣብቲ ናቱ ክሊ ክኣስሮ ክፍትን እንከሎ ጥራይ እዩ። ምኽንያቱ ምግዳድ ብትሕዝቶኡ ዓመጻዊ እምበር ደሞክራሲያዊ ስለ ዘይኮነ።
ኣብ ዝተፈላለየ ከባቢ ዝነጥፉ ፖለቲካዊ ሓይልታት ከከም ናይቲ ዝዋስእሉ ፖለቲካዊ ንፋስን ዝርከብሉ መድረኽን ቀዳምነት ዝህብዎ ዛዕባታት ክፈላለ ናይ ግድን እዩ። ብመንጽር እዚ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ጉዳይ ፍልልያትካ ዓቂብካ ብሓባር ክትሰርሕ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ኣጀንዳ ካብ ዝኸውን ሓያሎ ዓመታት ኮይኑ ኣሎ። እዚ ኣጀንዳ’ዚ ዘይስገር ምዃኑ ዘመልክት ከዓ እቲ ንዝያዳ 16 ዓመታት ዝተገብረ ግና ኸዓ ክሳብ ሕጂ ዘይተዓወተ መስርሕ ምስክር እዩ። ንዘይምዕዋቱ ብዙሓት ምኽንያታት ክህልዎ ዝኽእል ኮይኑ፡ ብሓጺሩ ግና፡ ናይ ደንበ ተቓውሞና ደሞክራሲያዊነት፡ ግሉጽነት፡ ምጽውዋርን ተወፋይነትን ዓቕሚ ውሱንነት ሓደ ኮይኑ፡ ንዘፈላልዩን ዘሰማምዑን ብግቡእ ከተለልን ክትውግንን ዘይምኽኣል፡ ንናይ ምልዋጥ ዓቕምና ኣብ ምልክት ሕቶ ዘእትዎ ምዃኑ ክንእመነሉ ዝግበኣና ሕጽረት እዩ። ካብቶም ኣብዚ ብሓባር ክንሰርሕ ናይ ምፍታን ጉዕዞና ዝተራእዩ ተመኩሮታት እዚ ሕጂ ዘዛርብ ዘሎ ጉዳይ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራሲያዊ ለውጢ ምዃኑ ንርእዮ ኣለና። እዚ ጌና ክሳብ ሕጂ ወይ ዘየድመዐ ወይ ድማ ብኻብኡ ዝሓሸን ዝሰፈሐን መድረኽ ዘይተተከአ ዘሎ ሃገራዊ ባይቶ፡ ክሳብ ክንደይ ግቡእ ምኽያቱ ኣብ ዘይተነጸረ ጐንጽታት፡ ምስሕሓባትን ምምንጫትን ከም ዝጸንሐ፡ ብዓብይኡ ነቶም ኣብኡ በብደረጃኡ ክዋስኡ ዝጸንሑ ኣካልት ንጹር እዩ። ነቶም ኣብ ከባቢኡ ኮይና ክንዕዘቦ ዝጸናሕና እውን ስዉር ኣይኮነን።
እቶም ቀንዲ ተዋሳእቲ ባይቶ፡ ናይዚ ኩሉ ሽንኮለል ጠንቂ እዩ ዝብልዎ ሚዛን ክህልዎም ናይ ግድነት እዩ። መፍትሒ ኢሎም ወሲደምዎ ዘለዉ ስጉምቲ ድማ ካብዚ ሚዛኖም’ዩ ዝነቅል። እቶም ነቲ ኩነታት ብቐረባ ግና ድማ ካብ ክሊ መድረኽ ሃገራዊ ባይቶ ወጻኢ ኮይና እንከታተል ኤርትራውያን “ናይ ሃገራዊ ባይቶ ጸግም እዩ” እንብሎ ሚዛን ክህልወና ናይ ግድን እዩ። ተቐራሪብካ ምዝታይ ካብ ዘድልየሉ ምኽንያታት ከዓ ነዚ ክልተ ሚዛናት ናብ ሓደ ንምምጻእን ዘየዳግም ናይ ሓባር መፍትሒ ከተቕርብ ንምኽኣልን እዩ። ባይቶ ጸገማቱ ኣወጊዱ እንብል ድማ ነዚ ናይ ሓባር ገምጋም ኣብ ግምት ዘእተወ ስጉምቲ ምስ ዝወስድ እዩ። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ሃገራዊ ባይቶ ህጹጽ ኣኼባ ኣካይዱ፡ ኣብ መሪሕነት ባይቶ፡ ፈጻሚ ኣካልን ኣሰናዳኢት 2ይ ጉባአኡን ኮይኖም ዝሰርሑ ዝነበሩ ኣባላቱ ኣውሪዱ ብኻልኦት ኣባላት ተኪእዎም ኣሎ። እዚ ድማ ባይቶ እቲ ጸገም ኣብቲ ሜዳ ዘይኮነስ ኣብቶም ተጻወቲ እዩ ዝብል ገምጋም ከም ዝነበሮ ዘመላኽእት እዩ። ብናተይ ሚዛን ግና ኣብ ብቕዓት ናይቶም ዝጸንሑ ኣባላት መሪሕነት ብቕዓት ኣፈይ መሊአ ዝከራኸረሉ’ኳ እንተዘየብለይ እቲ ቀንዲ ሽግር ኣብቲ መጻወቲ ሜዳ እዩ ዝብል ግምት’ዩ ዘለኒ’ሞ ብምሉእ ልበይ እቲ ኩነታት በቲ ተወሲዱ ዘሎ ስጉምቲ ተፈዊሱ’ዩ ኣይብልን። “እቲ ኣወራርዳን ኣተኻኽኣን፡ ኣብ ሓደ ብርኪ ናይ መሪሕነት ብሓደ ይሰርሑ ንዝነበሩ ኣባላት ብሓደ ዓይኒ ዝፈረደን ዝርዝር ገምጋም ሂቡ ነናቶም ተሓታትነት ከነጽር ስለ ዘይከኣለ፡ ንጥዑይን ሕሙምን ብሓደ ዘንቢል ዝጐሓፈ ናይ ፈራሕ ኣተሓሕዛ’ዩ” ናይ ዝብሉ ወገናት ርኢቶ እንተሓወስካሉ ከዓ እቲ ዝተወስደ ስጉምቲ ዝያዳ ዘተሓሳስብን ንዓቕሚ ናይቲ ባይቶ መሊሱ ዘዳኽምን’ዩ ዝኸውን።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንሃገራዊ ባይቶ ኮነ ንኻልኦት ኣብቲ ባይቶ ዘየለዉ ናይ ለውጢ ሓይልታት ብዝምልከት ቅድሚ ሕጂ ዘንበሮ ሚዛናትን ከም መዋጸኦ ዝኣመቶ መፍትሕታትን ብዙሕ ዝርዝር ዘለዎ ኮይኑ ኣሕጺርካ ንምቕራቡ፡ “እቲ መድረኽ ጸቢብ እዩ። ካብዚ ዝሰፈሐን ብዙሓት እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ኣካላት ዘሳትፍን ከም ዝኸውን ንምግባሩ ጌና ጻዕሪ የድልዮ። ኣብዚ ዘለናዮ መድረኽ፡ ኣብ ክንዲ ውሑዳት ኮይንካ ብብዙሓት ጉዳያት እትሰማማዓሉ፡ ብዙሓት ኮይንካ ኣብ ውሑዳት ጉዳያት እትሰማማዓሉ መድረኽ ምኽፋት’ዩ ዝምረጽ” ብዝብል ምጥቕላሉ ዝከኣል እዩ። ካብቲ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ካብዚ ኣብ ጸቢብ መድረኽ ምኹዳድ ኣውጺኡ ኣብ ሰፊሕ መድረኸ ከዋሰኣና ይኽእል እዩ ኢሉ ከቕርቦ ዝጸንሐ ርኢቶታት እቲ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ 4ይ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶኡ “ሃገራዊ ባይቶ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ መድረኽ ንሃገራዊ ዘተ፡ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ካልኦት ኣብ ሃገራዊ ባይቶ ዘይተወከሉ ውድባትን ሲቪላውያን ማሕበራትን ዝርከብዎ ንህልዊ ኵነታትን ሃለዋት ደምበ ተቓውሞን ንምፍታሽን መፍትሒታት ምቕራብን ዝዓለመ ሰሚናር ኣብ ሓጺር ግዜ ክግበር ኣድላዪነቱ ዕዙዝ ምዃኑ ርእዩ።” ብዝብል ዘቕረቦ መጸዋዕታ ብኣውንታዊ ኣብነት ዝጥቀስ እዩ። እዚ መጸዋዕታዚ ብቐጥታ ካብ ዝቐረበሎም ኤርትራዊ ናይ ተቓውሞ ኣካላት ሓደ እዚ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ተኣኪቡ ዝቐነየ መሪሕነት ባይቶ እዩ። እዚ መሪሕነት ባይቶ ነዚ እዋናውን ርትዓውን መጸዋዕታ መልሲ ንክህብ ክንጽበዮ ባህርያዊ ነይሩ። እቲ ብደረጃ ብውልቀ ኣባላት ባይቶ ዝስማዕ ናይ ጽቡቕ ድሌት ዕላል ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ክሳብ ሕጂ ብዕሊ ዝወጹ ናይቲ ሓድሽ መሪሕነት መግለጽታት ብቐጥታ ናብዚ መጸዋዕታ ዘቕነዐ የለን። ምናልባት ኣማዕዲኻ ዝረአ ናብዚ መጸዋዕታ ዝጠመተ ዝመስል እቲ በታ ሓዳስ ፈጻሚት ሽማግለ ብ24 ታሕሳስ 2014 ኣብ ዝተዘርግሐ ጋዜጣዊ መግለጺ “ካብ ኤሃባደለ ወጻኢ ኮይኖም ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝቃለሱ ውድባት ይኹኑ ስቪክ ማሕበራትን ኣብ ክሊ እዚ ጽላል ዓቕምታቶም ጠሚሮም ብሓባር ንምቕላስ ተሳትፍኦም ከዕዝዙ፡ ክላዘቦም ቅሩብ ምዃኑ በዚ ኣጋጣሚ እዚ እውን ከረጋግጽ ይፈቱ።” ዝብል ንዕዘብ። ብናተይ እምነት እዚ ኣበሃህላ’ዚ ውጽኢቱ ኣብ መስርሕ ዝረአ ኮይኑ፡ ሓደ ዘተባብዕን ሓደ ዘሰክፍን ሓረጋት ዝሓዘ ኮይኑ ይረኣየኒ። እቲ ዝተባብዕ እቲ “ክላዘቦምቅሩብምዃኑ” ዝብል ኮይኑ እቲ ዘሰክፍ ከዓ እቲ “ኣብክሊእዚጽላል” ዝብል ቅድመ ኩነት እዩ። ኣብ ልዝብ ቅድመ ኩነት በቲ ሓደ ወገን ናይቲ ኣቕራቢ ቅድመ ኩነት ኣገዳድነት በቲ ካልእ ወገን ከዓ ናይቲ ቅድመ ኩነት ዝቐርቦ ኣካል ድሩትነት ዘንጸባርቕ ዘይደሞክራሲያዊ ኣቀራርባ ስለ ዝኾነ። እቲ ቅኑዕን ኣብ ውጽኢት ዝበጽሕን ዘተ ነናትካ ዓቕሚ ሒዝካ፡ ብናይ ኢንካን ሃባን መትከል ተገዚኣካ፡ ኣብ ማእከል ትራኽበሉ እምበር፡ እቲ ሓደ ወገን ኣብቲ በይኑ ዝመረጾ ቦታ ጠጠው ኢሉ፡ ነቲ ኣብ መንጐኦም ዘሎ ርሕቀት እቲ ሓደ በይኑ ክጐዓዞ ብዘገድድ ክኸውን ኣይግበኦን። በዚ ኣጋጣሚ መሪሕነት ባይቶ “ክዛተ” ካብ በለ ድኻሙ ከይጸብጸበ ንምሉእ መስርሕ ሓቀኛ ዘተ ክቕበል ምዝኽኻሩ ኣገዳሲ’ዩ።
ሰደህኤ ምስ ባይቶ ይኹን ምስ ዝኾነ ናይ ለውጢ ሓይሊ፡ ሓቢርካ ንምስራሕ ዘቕርቦ ምርጫ ሰፊሕ እዩ። ነቲ ኣቐዲመ ዝጠቐስኩዎ መጸዋዕታ ኣብ ዘቕረበሉ ኣጋጣሚ “ሰዲህኤ፡ ነቲ ኣብ ቀዳማይ ጕባኤኡ ዘጽደቖ ተመሳሳሊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ዘለዎም ውድባት ክሰምሩ፣ ናብ ፍጹም ምጽንባር ክበጽሑ ዘይክእሉ ውድባት ድማ ብዝተሓተ ነጥብታት ተሰማሚዖም ኣብ ትሕቲ ሓደ ጽላል ሓቢሮም ክሰርሑን ዘለዎ እምነት ደጊሙ ብምዝኽኻር፡ ኵሎም ተቓወምቲ ንተግባራውነቱ ብዕቱብ ክሰርሑ ጸዊዑ።” ዝበሎ ከዓ ናይዚ ኣብነት እዩ። እዚ ኣበሃህላ’ዚ ከም ዘመልክቶ፡ ሃገራዊ ባይቶ ነቲ ዝጻወተሉ ዘሎ ፖለቲካዊ ሜዳ ካብዚ ንላዕሊ ከስፈሖ ምርጫኡ ተዘይኮይኑ፡ ኣብታ ዘለዋ ሜዳኡ ኮይኑ፡ ንገዛእ ርእሱ ውድብ ድዩ ግንባር ሰይሙ፡ ምስ ሰደህኤን ካልኦት ኣብ ባይቶ ዘየለዉ ናይ ለውጢ ሓይልታትን ዘስርሕ ዝሰፈሐ ፖለቲካዊ ሜዳ ምምድማድ’ውን ከም ዝከኣል ኣመልኪቱ ኣሎ። እቲ ሓደ እዋን ኣብ መንጎ ባይቶን ካብ ባይቶ ወጻኢ ዘለዉ ኣካላትን ዝነበረ ናይ ምንጽጻግን መንፈስ ተዳኺሙ፡ ባይቶ’ውን ካብቲ “ኣነ እየ በይናዊ ወኪል ተቓውሞ ኤርትራ” ዝብሎ ዝነበረ ናብ ልቡ ተመሊሱ፡ እቲ ናይ ምድልላይን ምጽውዋዕን ስምዒት እንዳዓበየ ምኻዱ ተስፋ ዝህብ’ዩ። እንተኾነ ብሓቀኛን ምዕሩይን ዘተ ኣቢልካ መእሰሪ ክሳብ ዘይተገብረሉ ናይ ለውጢ መሳርሒ ክኸውን ከም ዘይክእል ክሰሓት ኣይግበኦን።
26 ታሕሳስ 2014
ካብ 30 ስደተኛታት 2 ድሒኖም፡ ናይ 8 ሪሳታት ተረኺቡ፡ ዝተረፉ ግን ሃለዋቶም ኣይተፈልጠን
Thursday, 25 December 2014 21:59 Written by እሙናት ምንጪታት ካብ ሱዳንቅድሚ ክልተ መዓልታት 30 ዝዀኑ ኤትራውያን ስደተኛታት ካብ መደበር ሸገራብ ሃዲሞም ንሩባ ዓጥባራ (ተከዘ) ብዕንጨይቲ ዝተሰርሐ ጃልባ ገይሮም ክሰግሩ እንከለዉ እታ ጃልባ ጥሒ፡ 2 ክድሕኑ ከለዉ፣ 8 ሬሳታት ድማ ተአረኺቡ። ዝተረፉ ግን ሃለዋቶም ክሳብ ሕጂ ኣይተፍልጠን። ሬሳታት ናይ ምፍታሽ ስራሕ ግን ጌና ቀጻሊ ኣሎ።
እቶም ካብ'ቲ ሓደጋ ዝደሓኑ ናብ መደበር ሸገራብ ድሕሪ ምምላሶምን ብገለ ተቐማጦ ናይ'ቲ ከባቢ ከምዝተሃርሙ ድሕሪ ምሕባሮምን፡ 8 ዝተቘጥዑ መንእሰያት ካብ'ቲ መደበር ናብ'ታ ቍሸት ከይዶም ንዝረኸብዎም ነበርቲ ናይ'ታ ዓዲ ሃሪሞም፡ ን2 ድማ ጨውዮም ወሲዶም። ሓደ ካብ'ቶም ዝተጨውዩ ብፖሊስ ሓራ ክወጽእ እንከሎ፡ እቲ ካልእ ግን ኣበይ ከምዝኣተወ ኣይተፈልጠን።
ንጽባሒቱ፡ ሰራዊት ሱዳን መጺኡ ነቲ መደበር ስደተኛታት ብምኽባብ ነቶም ስደተኛታት ኣብ ሓደ ቦታ ብምእካብ ብርክት ዝበሉ ገዛውቲ ኣቃጺሎም። ከባቢ 1,000 ዝዀኑ ስደተኛታት ድማ ብመኻይን ጽዒኖም ናብ ግርባ ገጾም ወኢዶሞም። እዞም ስደተኛታት እዚኣቶም ገሊኦም ናይ ስደተኛ መንነት ወረቐት ዘለዎም ክዀኑ ከለዉ፡ ገሊኦም ግን የብሎምን። ኵሎም ድማ ናብ ኤርትራ ከይባረሩ ስግኣት ኣሎ። ብወገን ወክልቲ ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ሕቡራት ዓለም ኣብ'ቲ መደበር ክሳብ ሕጂ ዝተወስደ ዝርአ ስጕምቲ የለን።
ካብ መሪሕነት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰ.ዲ.ህ.ኤ) ብዝተዋህባ ሓላፍነት መሰረት፡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ 2ይ ሰልፋዊ ጉባኤ ሰ.ዲ.ህ.ኤ፡ ንስርሓታ ዝሕግዝ መደባት ሓንጺጻ ንምትግባሩ ተበጊሳ ኣላ፡፡ መሪሕነት ሰልፊ 9 ዝኣባላታ ኣሰናዳኢት ሽማግለ 2ይ ጉባአ ሰደህኤ ድሕሪ ምምዛዙን ትምርሓሉ ሕግታት ድሕሪ ምንጻሩን፡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ብመሰረት ዝተዋህባ መምርሒ፡ ነብሳ ሰሪዓ/ወዲባ ስርሓታ ተሰላስል ኣላ፡፡ ብ20 ታሕሳስ 2014 ኣብ ዝተኻየደ ስሩዕ ኣኼባኣ፡ ኣቦ-መንበር ኣሰናዲት ሽማግለ፡ ሓው ተስፋሚካኤል ዮሃንስ፡ ኣብ'ዘን ዝሓለፈ ኣዋርሕ ዝተዓመ ስራሓት ንሽማግለ ብዝርዝር ገሊጹ። ሓው ተስፋሚካኤል ዮሃንስ ኣብ መግለጺኡ፡ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክሳብ ሕጂ ኣርባዕተ ተኸታተልቲ ኣኼባታት ከም ዘካየደትን ሰለስተ ክፍልታት ከም ዝመስረተትን ሓቢሩ።
እተን ቆይመን ዘለዋ ክፍልታት፡-
1. ክፍሊ ምድላው ንድፊ ሰነዳት ናብ ጉባአ
2. ክፍሊ ሎጂስቲክን ፋይናንስን፡
3. ክፍሊ ኣምራጺት ናይ ጕባኤ ተወከልትን ዜናን ....ኢየን።
ጉዳይ ምስንዳእ ናይቲ ኣብ ዝመጽእ ዘሎ ክረምቲ ክጋባእ ትጽቢት ዝግበረሉ 2ይ ጉባአ ሰደህኤ፡ ነታ 9 ዝኣባላታ ኣሰናዳት ሽማገል ጥራይ ከም ዘይግደፍ ብምርዳእ፤ ብዙሓት ኣባላት ሰልፊ ኣብ'ዘን ክፍልታት ኣትዮም ንኽሰርሑ መጸዋዕታ ከም ዝተገብረሎምን ድልውነቶም ከም ዘረጋገጹን ካብታ ሽማግለ ዝተረኽበ ሓበሬታ ኣረጋጊጹ። ኣባላት ሰልፊ ብዛዕባቲ ናብ ጉባአ ዝቐርብ ሰነዳት ኣቐዲሞም ዝመያየጥሉ እኹል ግዜ ምእንቲ ክረኽቡ፡ ነዚ ዝምልከት ክፍሊ ቀልጢፋ መታን ክትውድእ ተኸታታሊ ኣኼባታት ንምክያድ መደብ ሰሪዓ ከም ዘላ’ውን ተፈሊጡ ኣሎ።
ክፍሊ ዜና ኣ/ሽማግለ
21 ታሕሳስ 2014
ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ
ብዛዕባ’ታ ናባና ገጻ ትቀራረብ ዘላ’ሞ ንሕና ከዓ ክንቅበላ ኢድና ንዝርገሓላ ዘለና ሓዳስ ዓመት 2015 ቅድሚ ምዝራብና ብዛዕባ’ዛ ኣብ ኣጋ መወዳእትኣ ዘለና ዓመት 2014 ሓደሓደ ነጥብታት ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ ዝብል እምነት ኣለና። ዓመተ 2014 ብመንጽር ሃለዋት ህዝብና ኣብ ገዛእ ሃገሩን ደንበ ተቓውሞን ምስቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ዓመታት ክወዳደር እንከሎ መሰረታዊ ፍልልይ ኣይነበሮን። ግና ድማ ብድፍኑ ከምቲ ዝሓለፈ ዓመታት ነይሩ፡ ኢልካ ጥራይ ምሕላፉ እኹል ስለ ዘይኮነ ሓደሓደ ነጥብታት ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ። እቲ ዝጥቀስ ግና ኣብ’ዛ ኣብ መወዳእታ ምዕራፋ ትርከብ ዓመት ካብ ዝተባህለ መሪጽካ ንምድጋም እንተዘይኮይኑ ከቶ ማይ ዘይጠዓመ ኣይኮነን።
እቲ ስሩ ካብ ዝሰድድ ነዊሕ ዝዕድሚኡ ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ክወርድ ዝጸንሐን ዘሎን እዚ ይጐድሎ ዘይበሃል በደል ኣብ 2014 እውን ቀጺሉ’ዩ። እቲ ስእነት፡ ስግኣት፡ ግዱድ ዕስክርናን፡ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ዘይትቐርበሉን ምኽንያቱ ዘይትፈልጠሉን ማእሰርትን ኣብ’ዛ ኣብ ኣጋ ምውዳኣ ዘለና ዓመት እውን ገዲዱ እምበር ኣይነከየን። እቲ ንኹላትና ምስጢሩ ጠፊኡና ዘሎ ዋሕዚ ኤርትራውያን መንእሰያት ናብ ስደት እውን ቀጺሉ። ብሰንክ’ዚ ዘይውሑስ ዋሕዚ ናብ ስደት ኣብ ዶባት፡ ምድረበዳን ባሕርን ዝጠፍእ ኤርትራዊ ህይወት እውን ወሲኹ እንተዘይኮይኑ ኣይነከየን። ናይ’ዚ ዝዛሪ ዘይመስል ዋሕዚ ናብ ስደት ሓደጋኡ ካብ ኤርትራ ሓሊፉ ኣብተን ኤርትራውያን ከም ናይ መወዳእታ መዕረፊኦም ዝመርጽወን ሃገራት ምዕራብ’ውን ኣዝዩ ከቢድ ሻቕሎት ፈጢሩ ስለ ዘሎ፡ ዝተወሰና ሃገራት ክሓስባሉ ጀሚረን ኣለዋ። ብሓፈሻ 2014 ኣብ ህዝብና ዝጸንሐ ሻቕሎት መሊሱ ዝወሰኸሉ ኩነታት እዩ ጸኒሑ።
ብዛዕባ ፖለቲካዊ ሃለዋት ኤርትራ ክለዓል እንከሎ፡ ንኩነታት ደንበ ተቓውሞ ከይጠቐስካ ምሕላፍ ኣዝዩ ኣጸጋሚ እዩ። ብመንጽር እዚ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ ብደረጃ ውድባት ኮነ ግንባራት ክረአ እንከሎ ኣብ’ዛ ዳርጋ ወዲእናያ ዘለና ዓመት ዘተባብዕ ስጉምቲ ኣይሰጐመን። ምናልባት እውን ብዙሓት ፖለቲካዊ ምርሕሓቓት ዝተራእየሉ ናይ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ክልተ ስጉምቲ ንድሕሪት ጉዕዞ ዓመት ነይራ ምባሉ ዝከኣል ይመስለና። እቲ ብዙሕ ግዜ ዝተፈተነ ንሓይልታት ተቓውሞ ኣብ ንብዙሓት ዘሳትፍ ናይ ኣብ ዝተሓተ ነጥብታት ምስምማዕውን ስጉምቲ ማዕረቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኣይተረጋገጸን። በዚ ኣቢልካ ኣብ ሓደ መኣዲ ተኣኪብካ፡ ቅድም ንጉጅለ ህግደፍ ንምውጋድ፡ ደሓር ድማ ክፍጠር ንዝኽእል ሃጓፍ ናይ ምምላእ መሕለውታ ናይ ምዃን ዓቕሚ ኣይተጠርየን። ኣብ’ዛ ኣብ ምፍናዋ ንርከብ ዘለና ዓመት እቲ ትልኽ ምባል ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ዘተኣማምን ቀጻሊ ህይወት ግና ኣይተሰዅዐን። ሓቢርካ ንምሕያል ዝተገብሩን ዝግበሩ ዘለዉን ፈተነታት፡ ብሰንኪ ኣብ ጽኑዕ ባይታን ሰፊሕ መድረኽን ብዘይምድኳኖም፡ ንድሕሪት ዝተመልሱ ውዳበታት ክንርኢ ጸኒሕናን ኣለናን። እዚ ዘይምዕዋት ወድዓውን በዓል ቤታውን ምኽንያታት ዘለዎ ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ዘተሓሳስብ ዝምልከቶም ተዋሳእቲ ኣካላት፡ ነቲ ወድዓዊ ምቹእነት ዝተረደአ በዓል ቤታዊ ዓቕሚ ብዘይምውናኖም ክፍጠር ዝጸነሓ ርኡይ ድኽመት እዩ። ዋላ’ኳ ከም ባህሊ ተወሲዱ፡ ንኹሉ ደንበ ተቓውሞ ብሓደ ዓይነት ናይ ድኽመት መለክዒ ክግለጽ ላህመታዊ ሚዛን እንተጸነሓ፡ ውድባትን ግንባራትን ብመንጽር ነናቶም ፋይላት ኣብቲ ኣውንታ ኮነ ኣብቲ ኣሉታ ፈሊኻ ምምዛኑ ኣገዳሲ እዩ። ሽዑ እዩ ኸዓ ኩሉ መን ምዃኑ ዝርዳእን ተሓታትነቱ ዝስከምን።
ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ከም ሓደ ጸላዊ ኣካል ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ ኣብ 2014 ብቐጻሊ ናይ ኣባላቱን ናይ ህዝብን፡ እሞ ድማ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት’ዛ ዓለም ኣኼባታት ኣካይዱ’ዩ። ኣብዚ ኣኼባታቱ ብዘካየዶ ዘይሕለል ጻዕሪ፡ ኣብ ጉዳይ ንህልዊ ኩነታት ኤርትራ ዝምጥን ኣገባብ ቃልሲ ምኽታል፡ ኣብ ምንጻር ግደ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ምርግጋጽ መሰረታዊ ለውጢ፡ ንኤርትራ ከም ዘይትሓልፍ ሃገርን፡ ነቲ ሓላፊ ጉጅለ ህግደፍን ፈሊኻ ኣብ ምርዳእ፡ ኣብ ኣገባብ ምእካብ ነዚ ተበቲኑ ዘሎ ሓይልታት ተቓውሞ ናብ ሓደ ንምምጻእ ዘለዎ መርገጽታት ኣብ ምስራጽ ደሓን ባይታ ዝረኸበሉ ዓመት’ያ ነይራ። ናይ’ቲ ካብ ደንበ ተቓውሞ ክሃድም ዝጸንሐ ኤርትራዊ መንእሰይ ልቢ ኣብ ምምላስ እውን ከምኡ። ፈስቲቫል ፍራንክፈርት ድማ ከም መንጸባረቒ መድረኽ ናይዚ ዝተጠቕሰ ጻዕርታትን ዝተመዝገበ ጽልዋታትን ብኣብነት ክጥቀስ ዝከኣል እዩ። ናይዚ ሰልፊ ማእከላይ ባይቶ ኣብ 4ይ ስሩዕ ኣኼባኡ ናብ ዝምልከቶም ናይ ለውጢ ሓይልታት ዘቕረቦ ናይ “ኩላትና ኣብ ሰፊሕ መድረኽ ተራኺብና መዋጸኦ ንድለይ” መጸዋዕታኡ’ው ካልእ ኣብነት እዩ። ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣካል ናይቲ ብደረጃ ዓለም ዝካየድ ናይ ሰላም፡ ልምዓትን ደሞክራሲን ቃልሲ ክነሱ፡ ቆላሕታ ስኢኑ ከም ዘሎ ፍሉጥ እዩ። ሰደህኤ ኣብ’ዛ ንጠቕሳ ዘለና ዓመት 2014፡ ነዚ ዓለምለኻዊ መድረኽ ሃሲሱ ዘሎ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ለውጢ ምስ ሕብረተሰብ ዓለም ንምልላዩን፡ ዓለም ለኻዊ ኣጀንዳ ከም ዝኸውን ንምግባሩ’ውን ሰፊሕ ጻዕሪ ኣካይዱ ብዙሓት ተስፋ ዝህቡ ኣፍደገታት ከፊቱ ኣሎ። ናይ’ዚ ቀረባ መዓልታ ተሳትፎኡ ኣብ ዓውደ መጽናዕቲ ጆሃንስበርግ ከዓ ኣብዚ መዳይ’ዚ ኣገዳሲ ኣብነት እዩ። ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ልዕሊ እቲ ዝካየድ ዘሎ ናይ ለውጢ ቃልስና ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ህልውና መጻኢት ኤርትራ እውን ተጽዕኖ ከም ዝህልዎ ብምርዳእ ግቡእ መልክዕ ንምትሓዙ፡ ሰደህኤ ናብ ብዙሓት እዚ ጉዳይ ዝምልከተን ሃገራትን ኣህጉራዊ ትካላትን ጥርዓናቱ ከቕርብ ጸኒሑ እዩ። ምስ እዚ ኩሉ ግና እዚ ሰልፊ ብመንጽር ንኤርትራዊ ኩነታት ዝምጥን ሰልፊ ኮይንካ ምቕራብ ዝተርፍዎ ዕማማት ከም ዘለዉ ፍሉጥ እዩ። ሰልፍና ንሓይልታት ተቓውሞ ኣብ ዘተኣማምን ባይታ ንምስራት ካብኡ ዝድለ ክገብር እንተዘይኮይኑ፡ በይኑ ዝዓሞ ዕማም ከም ዘይኮነ ይኣምን እዩ።
እቲ ዝያዳ ክንዛረበሉ ዝግበኣና እምበኣር ብዛዕባ’ታ ጉዕዘኣ ወዲኣ ትሓለፍ ዘዛ ዓመት ዘይኮነ፡ ብዛዕባ’ታ መጻኢ ሓላፍነት ክትርከብ ተቐሪባ ዘላ ዓመት ምዃኑ ኩላትና እንርደኦ እዩ። ሓድሽ ዓመት ክትርከብ እንከለኻ “ ኣብ ሓድሽ ዓመት ከምዚ ክገብር እየ” ኢልካ ቃል ምእታው ዝተለምደ እዩ። ንሕናውን ሰብ ብዙሕ ዕማምን ሓላፍነትን ስለ ዝኾና ኣብዚ ናይ ሓድሽ ዓመት ኣጋጣሚ “ኣብዚ ሓድሽ ዓመት ከምዚ ክገብር እየ” ኢልና ቃል ክንኣትው ናይ ግደን እዩ። ኣብ ከምዚ ኣጋጣሚ እንኣትዎ ቃል ንኩለመዳያዊ ዓቕምናን ከባቢናን ኣብ ግምት ዘእተወን ዝትግበር ክኸውን ይግበኦ። እቲ ቃል ክንኣትዎ እንከለና ኣብ ግምት ከነእትዎ ዝግበኣና፡ ዓቕምናን ኩነታት ጸላኢናን ጥራይ ዘይኮነ ንከባቢያዊ ኩነታት እውን ኣብ ግምት ኣእቲና ክንትልምን ክንሕንጽጽን ይግበኣና። ብመንጽር እዚ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ ገምጋሙ ተበጊሱ፡ ዝሓዞም ዕማማት እሞ ድማ ኣብ ዝሐለፈት ዓመት ዘይተግበሮም ዕማማት ኣብዚ ቀጻሊ ዓመት እውን ኣብ ከባቢኡ ንዝረአ ምዕባለታት ኣብ ግምት እንዳእተወ ክቕጽሎም እዩ።
ንሰልፍና ኣብ ዓመተ 2015 ካብ ዝጽበይዎ ዕማማት እቲ ቀንዲ፡ ምዕዋት እቲ ኣብ መጻኢ ወርሓት ክረምቲ ከካይዶ ከም መደብ ሒዝዎ ዘሎ 2ይ ሰልፋዊ ጉባአ እዩ። ነዚ ተኣሚሙ ዘሎ 2ይ ጉባአ ክትከደሉ ዝጸናሕካ መንገዲ ደጊምካ እትረግጸሉ ዘይኮነስ ናብ ሓደ ምዕራፍ ዘሰጋግር ከም ዝኸውን ንምግባሩ ስኑ ነኺሱ ክቃለስ እዩ። ብፍላይ ከዓ ነዚ ተበቲኑ ዘሎ ሓይሊ ተቓውሞ፡ ኣብቲ ዘራኽቦ ውሱን ነጥብታት፡ እሞ ድማ ንኹሉ ዝቃወም ኤርትራዊ ሓይልታት ከሳትፍ ብዘኽእል ሰፊሕ መድረኽ ከም ዝዕወት ንምግባሩ ምስ ከምኡ ሰፊሕ ርኢቶ ዘለዎም ኣካላት ኮይኑ ከይተሓለለ ክቃለስ እዩ። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ነዚ ዓብይ ዕማም በይኑ ክዓሞ እዩ ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ሓይልታት ተቓውሞ ብሓባር ከም ዝቃለሱ ንምኽኣሎም ዝግበር ቃልሲ ናይ ኩሎም ተሻረኽቲ ኣካላት ቅሩብነት፡ ተወፋይነትን ሕድገትን ከም ዝሓትት ሰደህኤ ብግቡእ ይኣምን። ኣባላት ሰደህኤ ከምቲ ዝተለምደ፡ ነዚ ዝጽበየና ዘሎ ዕማማት ንምዕዋት ኣብ ኩሉ ዓውድታት ብሰልፋዊ ጽንዓትን ኤርትራዊ ሓልዮትን ተሰንዮም ተሳትፈኦም ከም ዘሕይሉ ሰልፍና ዘለዎ እምነት ዘየማትእ እዩ።
22 ታሕሳስ 2014
ስውእ ዑመር ጃብር ዑመር ብዓርቢ 19 ታሕሳስ 2014 ዓ.ም ብዝሓደሮ ሕማምን ብዝነበሮ ናይ ዕድመ ጸጋን ካብ'ዛ ዓለም ብሞት ከምዝተፈልየና ካብ መልበርን፡ ኣውስትራልያ፡ ብዝረኸብናዮ ሓበሬታ ፈሊጥና።
ብስመይን ብስም መሪሕነትን መሰረታትን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ናይ'ዚ መሪር ሓዘን ተኻፈልቲ ምዃና እናገለጽኩ፣ ንስውእ መንግስተ-ሰማይ ንቤተሰቡን መቓልስቱን ፈተውቱን ድማ ጽንዓት ይሃቦም፡ ጠሉ ድማ የውርደሎም።
ስውእ ዑመር ጃብር ካብ ንእስነቱ ኣትሒዙ ምእንቲ ሃገራዊ ናጽነት ዝተቓለሰን ኣብ ዝተፈላለዩ መሪሕነታዊ ጽፍሕታት ተመዲቡ ንህዝቡ ዘገልገለ ገዲም ተጋዳላይ ኢዩ። ክሳብ ዕለተ ሞቱ ድማ፡ ደኺመ፡ ዓብየ ከይበለ ንፍትሕን ዲሞክራስን ከይተሓለለ ዝተቓለሰ ሃገራዊ ኢዩ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
19 ታሕሳስ 2014
ኣርዓዶም በርሀ
ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዘይተነገረ እምበር ዘይተገብረ ሕማቕ ነገር ከም ዘየለ ኣይኮነንዶ ንሕና፡ ሕብረተሰብ ዓለም እውን ፈሊጥዎስ ዝሻቐለሉ ዘሎ እዩ። ጉጅለ ህግደፍ እውን ዕባራ ምኽንያታት ደኣ የቕርብ ይኸውን እምበር፡ “ናይ ሎሚ ኤርትራ ዓዲ ደሓን እያ” ዝብለሉ ሓቦ የብሉን። ሎሚ ዝኾነ ተመራማሪ ብዛዕባ ብሰንኪ ጨካን መራሒኡ ኣብ ሕማቕ መነባብሮ ናይ ዝነብር ህዝቢ ኣብነት ክጠቅስ እንከሎ ንኤርትራ ኣብ ቅድሚት ንምስራዕ ዘዳድዮ ኣይኮነን። ብዝሒ ዝተኣስሩ ጋዜጠኛታት፡ ብዝሒ ናብ ፍርዲ ዘይቀርቡን ሃለዋቶም ዘይፍለጥን እሱራት፡ ጉዳይ መወዳእታኡ ዘይፍለጥ ውትህድርና፡ ብኩራት ናይ ብሕቲ ሚድያ፡ ብዝሒ ሃገሮም ገዲፎም ዝስደዱ ዜጋታ ድማ ብዓብይኡ እዋናዊ መለለይ ኤርትራ እዮም። ናይዞም ኩሎም ዝጠቐስናዮም ኣሉታታት ጠንቂ፡ ተሓታትን መፍትሕን ዝምልከት ንዘርዝር እንተንብል ክሳብ ክንደይ ነዊሕ ርሕቐት ምዃድ ከም ዘድልየና ንጹር እዩ። ምኽንያቱ እቲ ጉዳይ ዕድሜኡ ነዊሕ ኣፈጻጽማኡ ድማ ሕልኽልኽ ስለ ዝኾነ። ምእንቲ እዚ ኢና ድማ በብሓደ እንዳጫጫሕና ክንዛረበሎም እንግደድ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እየ ኸዓ ኣብ’ዚ “ሓንቲ ኤርትራዊት ኣደ ኣብ ጃልባ ሓሪሳ” ኣንዳተባህለ ዝውረየሉ ዘሎ ቅነ፡ ብዛዕባ ስደት ሓደ ሓሳብ ወስ ከብል ደልየ ዘለኹ።
ሓደ ጉዳይ ከጋጥም እንከል ናብኡ ዘብጸሓ ጠንቂ ከም ዝህልዎ ፍሉጥ እዩ። “ንጉዳይ ስደት ኣብ ኤርትራኸ ጠንቁ መንዩ?” ዝብል ሕቶ ንምምላስ ብዙሓት ሓረጋት ከም ዝሰሓቡ፡ ሓያሎ ግምታት ከም ዝቐርቡን ከምኡ’ውን ሓላፍነት ክስከሙ ዝግበኦም ኣካላት ከካብኣቶም ከርሕቕዎ ከም ዝፍትኑን ቅድሚ ሕጂ ተዓዚብና ኣለና። ኣብዚ ምድርባይ ጉጅለ ህግደፍ ዝበለ እንተበለ ካብ ተሓታትነት ከም ዘይድሕን ብዙሓት እንረዳደኣሉ ውዱእ ጉዳይ እዩ። እሞኸ እቲ ተሓታትነት ኣብ እንግደዓ ህግደፍ ጥራይ ድዩ ዝድረት ? በቲ ንሱ ዝቐደዶ ነቓዕ ዝኣትዉ ካለኦት ተሓተቲኸ የለዉን ድዮም? ዝብሉ ሕቶታት እውን ብዝግባእ ሃሰስ ክበሃሉ ዝግበኦም እዮም። እጃማቶም ደኣ ይፈላለ እምበር ንጉዳይ ስደት ኣብ ኤርትራ ብኣውንታ ድዩ ብኣሉታ ኣብ ምጽላዉ ብዘይካ ጉጅለ ህግደፍ ካለኦት ብዙሓት ሰብ ብጽሒት ከም ዝህልዉ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን። ወለድን ኣዝማድን ናቶም ብጽሒት ኣለዎም። ኣብ መስርሕ ስደት ወጻኢ ዝኸውን ገንዘብ ናይ ምቕራብ ዓቕሚ ዘለዎም ቤተሰብ ስደተኛታት፡ ናይ ህዝቢ ድሕነትን ጸጥታን ናይ ምሕላው ሓላፍነት ዝተሰከሙ ኣካላት መንግስቲ፡ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕማቕ ነገር ቀይርና ራህዋ ንምርግጋጽ ንቃለስ ኣለና ዝብሉ ናይ ፖለቲካ ውዳበታትን ውልቀ ኣባላትን ስደተኛታት ተርኪቦም ዘዕቁቡ ሃገራትን ትካላትን ኩሎም ነናቶም ብጽሒት ኣለውም።
ብባህልና ጥራይ ዘይኮነ ብዓይኒ ሓቂ ኣውን ሓደ ዝተጸገመ ኣካል ካብቲ ካብኡ ዝሓሸ ኣካል ሓገዝን ደገፍን ሓቲቱ ክረክብ መሰረታዊ ሰብኣዊ ኩነት እዩ። ብዕድመ ዝድፈአ ኢድ መንእሰይ ይጽበ፡ ዝጠመየ ካብቲ ዘለዎ ክዕንገል ይደሊ፡ ዝጸመአ ድማ ካብቲ ማይ ዘለዎ ክርስርስ ይደሊ፡ መንገዲ ዝጠፈኦ ድማ ነቲ ብዛዕባቲ ከባቢ ካብኡ ዝሓሸ ግንዛበ ኣለዎ ዝብሎ ኣካል ይሓትት። እዚ ዝምድናታት’ዚ ብፍላይ ኣብ ሕድሕድ ደቂ ሃገር ዝያዳ እዩ ዝተርር። ኣብዚ እቲ ናይ ተጸባዪ ሕቶ ብኣንጻሩ ዝምለሰሉ ኣጋጣሚ’ውን ይርአ እዩ። እቲ ዝገደደ ድማ ዝተወሰኑ፡ ሕማቕ ግዜ ዝሓልፍ ዘይመስሎም፡ ንደሓር ዘይሓስቡን ብዋጋ ካለኦት ናቶም ረብሓ ዘቐድሙ፡ ኣብ ልዕሊ ዜጋኦም ዝጭክኑ ስሱዓት ዜጋታት ዘጋጥሙ ምዃኖም እዩ። ከምቲ “ብዕራይሲ ዝበልዖ ሳዕሪ እምበር ዝጽበዮ ገደል ኣየስተውዕልን” ዝበሃል። ከምቲ ኣቐዲመ ዝበልኩዎ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ጉዳይ ስደትን ሳዕቤናቱን ቀዳማይ ተሓታቲ እዩ። ነዚ ኩልና እንሰማማዓሉ ናይ ጉጅለ ህግደፍ ገበን ተኸዊሎም ንግዜኡ ዝጥቀሙ ናይ ሕማቕ ዘበን ነጋዶ ከም ዘለዉ ከዓ ኣይንስሓት። ቅድሚ ሕጂ ብብዙሓት ወገናት ክትርጠሩን ክኽሰሱን ዝጸንሑ፡ ነቲ ህግደፍ ዝዀዓቶ ጉድጓድ ከዕሙቑ ዝጸንሑ ወገናት ከም ዘለዉ ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን።
ከምስሉን ነብሶም ንክኽውሉን ካብ ክሳድ ንላዕሊ ንጉጅለ ህግደፍ እንዳተራገሙ፡ ካብ ኤርትራ ናብ ዝተፈላለየ ጐረባብቲ ሃገራት ከውጽኡ፡ ካብኡ ቀጺሎም ናብ ሊቢያን ሲናይን ክወስዱ፡ ድሕሪኡ ምስ ዘይውሑሳት ጃላቡ ከሰማምዑ፡ ድሕሪ’ዚ ኩሉ ህይወት ብዙሓት ዝውህጥ መዓት ኣብ ኤውሮጳ ንዝበጽሑ ስደተኛታት ካብ ሓደ ሃገር ናብቲ ካልእ እንዳገላበጡ ሃብቲ ዝድልቡ ኤርትራውያን ከም ዘለዉ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት ክግለጽ ዝጸንሐ ሎሚ ግና ባዕሉ ዝወጽእ ዘሎ እዩ ዝመስል። እቶም ነዞም ብዋጋ ግዚያዊ ጠቕሚ ሽሞም ዝሸጡ፡ ነዚ እከይ ተግባሮም ናይ ገንዘብ ዓስቢ እንከፍሎም ኤርትራውያን ህላወኦም ክስወረና ኣይክእልን እዩ። ውረ ብዝተወሰነ መልክዑስ ተሓባበርቶም ኢና። እዞም ኣካላት እዚኣቶም ነዚ ግዕዘይ ተግባር ከም ሓደ ስራሕ ስለ ዝወስድዎ፡ ኣብዚ ስረሖም መኽሰብ ንምኽዕባት ብዘለዎም ዓቕሚ መንእሰያት ናብ ስደት ንክውሕዙ ከለዓዕሉ ባህርያዊ እዩ። ብዝሒ ኣታዊኦም ብብዝሒ ስደተኛታት ስለ ዝውሰን። ነዚ ምልዕዓሎም ንምርጓድ ከዓ ኣብ ዓዲ ስደት ዘየለ ጸጋታት ከም ዘሎ ኣምሲሎም ክሰብኩን ከተሃራርፉን ናይ ግድን እዩ። ምናልባት እውን ነዚ ስደት ከም መሰረታዊ ፍታሕ ኣምሲካ ዝቐርብ ሃገር ናይ ምፍራስን ካብቲ ዝፈርስ ዘይቅዱስ ረብሓ ንምርካብን ዝሕግዞም እንተኾይኑ ምስ ጉጅለ ህግደፍ ግንባር ዘይፈጥርሉ ምኽንያት’ውን የብሎምን።
እስከ ናይ ጉጅለ ህግደፍስ ንግደፎ እሞ ንሕና እቶም ነቲ ጉጅለ’ውን ተጻሒፉ ዘሻቕለና እሞ መፍትሒ ንምርካብ፡ ነቶም ምቃል መሰንገለና ዝኾኑ፡ ልዕሊ ስሞም ከብዶም ዘቐድሙ፡ ነጋዶ ደቂ ሰብ ምዕጋሶም ከም ዝምልከተና እንርዳእ? እዚ ኣብ ወውሽጥና ክንምልሶ ዝግበኣና ሕቶ እዩ። ነዞም ኣብ ከምዚዓይነት ዕብዳን ዝሳተፉ ወገናት ሒዝካ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ምቕራብስ ደሓን፡ ኣፍና መሊእናዶኸ ተግባራቶም ኣብ ህልውና ሃገርን ህዝብን ክሳብ ክንደይ ሃሳዪ ምዃኑ ገሊጽናሎምዶ ንፈልጥ? እንድዒ። ብኣንጻሩ ብቤተሰባዊ ስሕበት ተሳዒርና፡ ዝሓተትዎ ዓቐን ገንዘብ እንዳኸፈልና፡ ጓል ሓብተይ፡ ወዲ ሓውይ፡ ዘማይ … ወዘተ በቲ ዘይሕጋውን ዘይውሑስን መንገዲ ኣስግረለይ ውይ ኣሕልፈለይ ከም እንብሎም ልቢ ኩልና ዘይስሕቶ እዩ። ከምዚ ክንገብር እንከለ “እዋእ ነቲ ፍልሰት እኮ ንሕናውን ነተባብዖ ኢና ዘለና” ኢልናዶ ምስ ሰብስ ይትረፍ ምስ ሕልናና ተዛራሪብና ንፈልጥ? እዚ እውን ነፍሲ ወከፍና ክንምልሶ ዝግበኣና ካልእ ግድል እዩ። ብመሰረቱኸ እቲ ናይ ደገደገ ገዲፍካ ኣብ ውሽጥናዶ የሻቕለና። እዚ ብሓፈሻ ምስቲ “ንለውጥን ራህዋን ንቃለስ ኣለና” እንዳበልና ካብ ነብስና ብዘይምጅማር እነርእዮ ሸለልትነት ኣዛሚድካ ክረአ ዝግበኦ እዩ።
እዚ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብፍላይ ድሕሪ ናይ ለምፐዱሳ ህልቂት፡ ዝያዳና ንዓለምና ዘሻቐለን ዘናወጸን ኮይኑ ኣሎ። እዚ ጸገም ኣብ ልዕሊ ኤርትራን መጻኢ ዕድላን ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ኩለመዳያዊ ቀጻልነታ ከም ሃገርን ህዝብን እውን ኣሉታዊ ተጽዕኖ ከም ዝህልዎ ዝተገንዘቡ ሃገራትን ዓለም ለኻዊ ትካላትን ዝያዳና ላዕልን ታሕትን ይብልሉ ኣለዉ። ናይ መንግስቲ ደንማርክ ምንቅስቓስ ኣንፈቱ ናበይ ገጹ እዩ ብዘየገድስ ሓደ መርኣያ ናይቲ ሻቕሎት እዩ። ናይ ሀገረ እስራኤል ቀጻሊ ናይ ሕዝ ግድፍ ምንቅስቓስ እውን ከምኡ። እነሆ ድማ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ዝሰማዕናዮ መንግስታት ኢጣልያን ጀርመንን ብናይ ሓባር ወፈራ ኣብዚ ዘይሰብኣውን ዘይሕጋውን ንግዲ ኣሕዋቶምን ኣሓቶምን ተዋፊሮም ዝነበሩ ልዕሊ 10 ኤርትራውያን ኣሲሮም። ኣስማቶም እውን ከይተረፈ ነጊሮሙና ኣለዉ። ብሰንኮም ናይ ዝጠፍኡ ኤርትራውያን ኣሃዛት’ውን ይቀላቐል ኣሎ። እዚ ተግባርዚ ብዓብይኡ ነዞም ተታሒዞም ዘለዉን ንመጻኢውን ዝተሓዙን ገበነኛታት ኣዝዩ ዘይሕክኽ ጸሊም ምልክት ክኸውን እንከሎ፡ ንኩልና ኤርትራውያን እውን ከም ዜጋታት ኣዝዩ ዘሕፍርን፡ ኣፍካ መሊእካ “ኤርትራዊ እየ” ክትብል ዘሰክፍ እዩ። እዚ ስጉምቲ እዚ ጉዳይ ኤርትራውያን ስደተኛታት ዓለም ለኻዊ ቆላሕታ ከም ዝሰሓበ ካብ ዘመልክቱ ሓደ ኮይኑ፡ ንዓና እውን ሓላፍነት ዘሰክም እዩ። ስለዚ ሕጂ እውን እቲ ግዜ ምሉእ ብምሉእ ኣይሓለፈ እሞ፡ “ጉዳይ ስደት ዓለም ለኻዊ ጸገም እምበር ኣባና ጥራይ ዘጋጥመ ኣይኮነን” ብዝብል ምስምስ ከይተዘናጋዕና፡ በቲ ሓደ ወገን ክሳብ ሕጂ ኣብዚ ረሳሕ ተግባራት ዘይኣተዉ ኣካላት ኢደእግሮም ንክእክቡ ብምምካር፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ሕልናኦም ብግዚያዊ ጠቕሚ ተሳዒሩ ኢዶም ዝረሰሐ ናብ ሕጊ ኣቕሪብካ ከም ዝቕጽዑ ንምግባር ክንሰርሕ ይግበና።
19 ታሕሳስ 2014
ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ካብ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ዝደሓነት ኤርትራዊት ነፍሰጾር፣ ኣብ ጃልባ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ሓሪሳ
Thursday, 18 December 2014 03:43 Written by Erena,org
Radio Erena: 17 December 2014
ኤርትራውያን ዝርከብዎም430 ሰደተኛታት ጽዒና ትማሊ ሰሉስ 16 ታሕሳስ ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ካብ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ኣብ ዝደሓነት ጃልባ ዝነበረት ኤርትራዊት ነፍሰጾር፣ ኣብ መርከብ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ከምዝሓረሰት ማዕከን ዜና ዘ ሎካል ኣፍሊጡ።
ኣብታ ካብ ናይ ምጥሓል ሓደጋ ዝደሓኑ ኤርትራውያን ዝርከብዎም ስደተኛታት ናብ ናይ ኢጣልያ መርከብ ሓይሊ ባሕሪ ድሕሪ ምግዓዞም'ያ እታ ኤርትዊት ነፍሰጾር ሕማም ሕርሲ ተታሒዛ።
ብሓገዝ እቶም ህወይት ኣብ ምድሓን ተዋፊሮም ዝነበሩ ኢጣልያውያን ከኣ ብሰላም ክትሓርስ ከምዝኸኣለት ዝሓበረ ማዕከን ዜና ዘ ሎካል፣ እቲ ውጻእ መዓት ዝኾነ ኣብ መርከብ ዝተወልደ ኤርትራዊ ህጻን ኣሎኒኣብ ናሃም ከምዝተሰምየ ጠቒሱ።
ኣሎኒኣብ ናሆም፣ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ስደተኛታት ኣብ ባሕሪ ናይ ምድሓን ስርሒት ካብ ዝጀመርሉ እዋን፣ ኣብ መርከብ ሓይሊ ባሕሪ ኢጣልያ ዝተወልደ ካልኣይ ህጻን'ዩ።
ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ መስከረም፣ ብተመሳሳሊ ኣገባብ ኣብ ዝደሓነት ጃልባ ናይ ጋምብያ ዜግነት ዝነበራ ነፍሰጾር ብሰላም ምግልጋላ ጸብጻባት ኢጣልያ የመልክቱ።
ብመንገዲ'ዚ ሓደገኛ ናይ ማእከላይ ባሕሪ ጉዕዞ ኣዝየን ብዙሓት ነፍሰጾራት ናብ ኢጣልያ ዝሰግራ እኳ እንተኾና፣ ኣብ ላምፔዱሳ ኣብ ዘጋጠመ ህይወት 360 ኤርትራውያን ዘህለቀ ሓደጋ ባሕሪ ግና ሓንቲ ኤርትራውያን ነፍሰ ጾር ኣብ ባሕሪ ድሕሪ ምጥሓላ ከምዝሓረሰተን ንሳን እቲ ዝተወልደ ህጻን ብዕትብቲ ተላጊቦም ሞይቶም ከምዝተረኽቡን ኣይርሳዕን።
ኢጣልያ ነቲ ድሕሪ ሓደጋ ላምፔዱሳ ዝጀመረቶ 'ባሕርና' ዝሰመየቶ ስደተኛታት ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ናይ ምድሓን ስርሒት ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ብወግዒ ደው ካብ ዘበለትሉ ክሳብ እዚ እዋን'ዚ ልዕሊ 1500 ስደተኛታት ከተድሕን ክኢላ ኣላ።
Source = erena.org
