ለተከበሩ ዶክተረ ኣብይ ኣህመድ

የኢትዮጵያ ፈደራላዊ ደሞክራስያዊ ሪፐብሊክ መንግስት ጠቅላይ ሚኒስተር

ሰላምና ጤና ኣይለዮት፡

እኛ ዜሬ ከፊትዎ የቆምነው፣ የሰላማዊ ሰልፍ ተሳታፊዎች፣ ዲሞክራሲ፣ መልካም ኣስተዳደር፣ የፍትህ ልዕልናና መልካም ጉርብትና የምንመኝ ፣ ነገር ግን ኤርትራ ባለው ብልሹ ኣስተዳደርና ጭቆና ምክንያት ከምንወዳቸው ህዝባችንና ኣገራችን ተለይተን በመላው ዓለም ተበታትነን እየኖርን ያለነው ኤርትራውያን ነን። ሰላማዊ ሰልፋችን እርስዎን ለመቃወም የተዘጋጀ እንዳልሆነ ተገንዝበው፣ ኣዳማጭ ነዎትና፣ ቅሬታችንና ጥሪያችን ለዘላቂ ሰላምና፡ ለኤርትራና ኢትዮጵያ ህዝቦች መልካም ጉርብትና የሚመለክት ነውና ፣ ነተገቢውን ትኩረት ያደርጉለት ዘንድ ክብርነትዎን ለማስታወስ መሆኑን በትህትና እንገልጻለን።

በኢትዮጵያ በመካሄድ ላይ ያለው፣ የፖለቲካና የህሊና እስረኞች መፍታት፣ ተቃዋሚ የፖለቲካ ድርጅቶች ኣገራቸው ገብተው በሰላማዊና ህጋዊ መንገድ እንዲወዳደሩ መፍቀድ፣ የወጣቶችና የሴቶች የኣመራር ሚና ማጐልበትና ሌሎች የለውጥ እርምጃዎችን ከልብ የምንደግፋቸውና የምናደንቃቸው ናቸው።

በኤርትራና በኢትዮጵያ የተፈረመው፣ የኣልጀርሱ ስምምነትና የደንበር ኮምሽኑ ውሳኔ ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ተቀብለው፣ በኤርትራና በኢትዮጵያ መሃል ሰላም እንዲሰፍን ለወሰዱት እርምጃ እንደ መርህ የምንቀበለውና የምንደግፈው እርምጃ ነው። ለዚሁ ለወሰዱት እርምጃ ስንታገል መቆየታችንም ያለፈው ልምዳችን የሚመሰክረው ነው። ይህንኑ እርምጃዎ ተገባራዊ ይሆን ዘንድ ግን፡ ብመጀምርያ ደረጃ በሁለቱ ኣገሮች ወይ መሪዎች የተደረሰው ስምምነት ለሁለቱ ኣገራት ህዝቦች ግልጽ መሆን ይነሩበታል ባዮች ነን።

የሁለቱ ሃገራት ድንበር ስለ መከለል፣

ድንበርን በግልጽ መከለል፣ መሰረታዊ የሰላምና የመረጋጋት፣ የህዝቦች የክብርና የማንነት መለያ፣ እንዲሁም የኣገሮች የሉኣላውነት ማሳያ መሆኑ፣ በሚገባ የምትገነዘቡት ነው። ይቅርና ኣገሮች ትናንሽ መንደሮችም ቢሆኑ የየራሳቸው ድንበር ኖሩዋቸው ነው ተግባብተውና ተጋግዘው በሰላም የሚኖሩት። ስለዚህ፡ ድንበር ሳይከለል በሰላም ለመኖርና ሆነ መልካም ጉርብትና ለመመስረት ኣስቸጋሪ ስለሚሆን፣ ይህኑ ግምት ውስጥ ገብቶ የድንበር መካለል ጉዳይ ለኛ ሁለተኛ ደረጃ ሳይሆን፣ ቅድሚያ ተሰጥቶት እንዲሰራበት ተገቢ ነው እንላለን። የኤርትራም የኢትዮጵያም ልኡላውነት የሚታወቀው ድንበራቸው ሲከለል ነው። ስለዚ መጭው የኤርትራና የኢትዮጵያ ትውልድ በኣጠቃላይ፣ ወጣቶቻችንን ደግሞ በተለይ ድንበራቸው ግልጽ የሆነና ልኣላዊነታቸው በግልጽ የተረጋገጡ ኣገሮች እንድናስረክባቸው፣ ይህንኑ የሚያረጋግጥ ግልጽ ስምነቶች እንድትዋዋሉላቸው ታሪካዊ ግዴታና ሃላፊነት እንዳለብዎት ማስታወስ እንፈልጋለን። ይህንኑ ተግባራዊ ካደረጉ ታሪክዎ በሁለቱ ኣገሮች ህዝቦች የማይረሳ ሆኑ ይመዘገባል።

ስምምነት ከማን ጋር

ኤርትራ ሕገ መንግስታና ሕገ-መንግስታዊ ኣስተዳደር ከሌላቸው ኣገሮቭች ኣንዷ ናት። ኤርትራ ህዝብዋ የሚያውቀና የተሳተፈበት ህጋዊ ተቋማት የላትም። ከዚህ ኣንጻር የኤርትራ ህዝብ በኣንባገነናዊ ጨቋኝና ኣሸባሪ ቡድን መንጋጋ እየኖረ ያለ ህዝብ ስለመሁኑ እርስዎን መንገር ኣስፈላጊ ኣይደለም። ምክንያቱም ኤርትራ ያለው ግፍ ሞልቶ ወደ ውጭ በመፍሰሱ የጐረቤት ሃገር ህዝቦችም የተሰቃዩበትና የደሙበት ነው። ይሁን እንጂ ያለፈውን ችግር እንዳለ ሆኖ፣ ሰላም ሰፍኖ የኤርትራና የኢትዮጵያ ህዝቦች ለመገናኘት መቻላቸው የሚጠላ ባይሆንም፣ ለዚህ ሁኔታ ያበቁ ስምምነቶች በህዝባችን የማይታወቁ መሆናቸው፣ ለሚቀጥለው ትውልድ ችግር እንደሚፈጥሩ ልናስታውስዎት እንፈልጋለን። ምክንያቱም በኤርትራ ህዝብ ስም ከርስዎ ጋር ስምምነት እየፈረመ ያለው የኢሳይያስ ኣፈወርቅ ስርዓት፣ እርስዎን እንደወከለ መንግስት ተቁማዊ ኣሰራር የሌለው ስለ ሆነ። እርስዎ ጋር እየተፈረሙ ያሉ ስምምነቶች፣ ይቅርና የኤርትራ ህዝብ፣ ለስሙ የካብኔ ኣባላት የሚባሉትም የሚያውቁትና የተወያዩበት ኣይደለም። ከዚህ ኣንጻር እነዚህ ስምምነቶች እንዴት ነው ዘላቂ ሰላም የሚስገኙ? ከኣሁን በፊት በኤርትራና በኢትዮጵያ በረሃዎች፣ እንዲሁም ብ1992 በኤርትራና በኢትዮጵያ መሃከል የተፈረመው ህዝብ የማያውቃቸው ወተሃደራዊና ጸጥታዊ ስምምነቶች ከፍተኛ እልቂት ወዳስከተለ ጠርነት እንደወሰዱን የሁለቱ ህዝቦች የቅርብ ትዝታ ነው። የኤርትራ ህዝብ ምን ያህል በጨቋኝ ኣምባገነናዊ ኣስተዳደር እንደተበደለ የሁለቱ ኣገራት ድንበር ሲከፈት ወደ ኣገርዎ እየጐረፈ ያለው የኤርትራ ህዝብ ብዛት መረጋገጫ ነው።

ስምምነት ብማን እማኝነት

በኣሁኑ ግዜ በኣረብ ሰላጤ ኣገሮችና ብኣፍሪቃ ቀንዲ ያለውን ሁኔታ ለሚከታተል ታዛቢ፣ በኤርትራና በኢትዮጵያ የተፈጠረው ደም ኣፋሳሽ ጦርነት እንዲቆም ብሃሳብ ኣፍላቂነት ከሚጠቀሱ የኣፍሪቃ ሃገራት ብርኪናፋሶና ኣልጀርያ ተጠቃሽ ናቸው። ይባስ ብሎ የኣፍሪቃ ህብረት ዘንግቶ ሳውዲ ዓረብያ ላይ የሚደረግ ስምምነት፣ የኤርትራና የኢትዮጵያ ህዝቦች ብማይመለከታቸውና በማያውቁት የዓረቦች የሃያልነት ውድድር ውግያ ኣካል እንዳይሆኑ ያለንን ስጋት ልንደብቆው ኣንፈልግም።

ቅጥ ያጣ የንግድ እንቅስቃሴ

የኤርትራና የኢትዮጵያ ድንበር ከተከፈተ ቀን ጀምሮ፣ እየተካሄደ ያለው መርህ ኣልባ የንግድ እንቅስቃሴ፣ ለግዜው የኤርትራ ህዝብ የመሰረታዊ ኣቅርቦት ጥያቄ የመለሰ ቢሆም፣ ነገ ወደ ኣላስፈላጊ ኣቅጣጫ ሊወስድ እንደሚችል የሚያጠራጥር ኣይደለም። ለ1998 የኤርትራና ኢትዮጵያ ጦርነት ዋና መነሻው ኤኮኖሚ እንደነበር የሚዘነጋ ኣይደለምና። ስለዚ እየተካሄደ ያለው የንግድ እንቅስቃሴ ወደ ሌላ ጦርነት የሚያመራ እንዳይሆን፣ የንግድ ስርዓቱ የሁለቱ ኣገሮች ሉኣላዊነት በጠበቀ መልክ የማስያዙ ሃላፊነት እንደሚጠበቅብዎት ማስገንዘብ እንወዳለን።

ሞራላዊና ሰብኣዊ ግዴታ

በኤርትራ ህዝባችን ኣደጋ ላይ ጥሎ የቆየውና ኣሁንም በዚሁ ጨቋኝ ኣካሄዱ እየቀጠለ ስላለው ስርዓት ተገቢው ግንዛቤ ስላለን፣ ይህንኑ ስርዓት ለመገርሰስ በመረባረብ ላይ ነን። ኤርትራ ላይ ኩለንተናዊ ለውጥ እውን የሚሆን በባለቤቱ ብኤርትራ ህዝብ ትግል ቢሆንም፣ እርስዎም የኤርትራ ህዝብ እስረኞቹ እንዲፈቱለት፣ ተቃዋሚዎች ህጋዊ በሆነ ኣገባብ ኣገራቸው ገብተው የሚወዳደሩበት ሁኔታ እንዲፈጠር የሚፈቅድ ስርዓት እንዲመሰረት ሞራላዊና ሰብኣዊ ሚናዎ የመጫወት ሃላፊነት እንዳለብዎት ማስታወስ እንፈልጋለን።

በመጨረሻ ላይ ፣ የኤርትራ ህዝብ ያልጠበቀው ኣስቸጋሪ ሁኔታ ገጥሞት፣ እናቶች ከህጻናትና ወጣት ከልጆቻቸው ጋር በመሰደድ ላይ ናቸው። የኤርትራ ህዝብ ኢትዮጵያ ሲደርስ በህዝቡ መልካም ወንድማዊ ኣቀባበል እየተደረገለት ስለ ሆነ እናመሰግናለን። ይሁን እንጂ ኣቀባበሉ ከህዝቡ ኣቅም በላይ ሊሆን ስለሚችል፣ ህዝባችን በመንግስትዎ ደረጃ የትምህርት ዕድልና የጤና እንክብካቤ ያገኝ ዘንድ ትብብርዎ እንዳይለየው በትህትና እንጠይቃለን። የህዝባችን ደህንነት እንዲጠበቅም እንዲሁ እናሳስባለን።

ወንድማማችነትና መልካም ጉርብትና ይለምልም

ሰላም ለኤርትራና ለኢትዮጵያ ህዝቦች

ኤርትራውያን የሰላማዊ ሰልፍ ተካፋዮች

ፍራንክፈርት ጀርመን

ጥቅምት 31 2018

Your Excellency Dr Abiy Ahmed, Prime Minister,

Federal Democratic Republic of Ethiopia

May you enjoy peace and have best of health.

We, the peaceful demonstrators gathered in front of the venue of the public meeting you are addressing today here in Germany, are members of the huge Eritrean diaspora dispersed all over the globe after having fled from our beloved home which is denied peace, justice, prosperity, democratic governance, and good neighborliness by the repressive regime in the country. We trust Your Excellency knows well that this is not a demonstration of protest against you. We are demonstrating simply to draw your kind attention to our earnest wish that you lend a helping hand towards building a truly lasting peace and good neighborliness between the peoples of Eritrea and Ethiopia.

We no doubt salute and support the considerable reforms being taken in Ethiopia, such as the release of political prisoners and prisoners of conscience; your welcoming of erstwhile political opponents as rivals by pledging to open political space for them to compete in a peaceful manner, and your Government’s encouragement and promotion of the active participation of women and the youth in the political life of your country.

Likewise, we appreciate and support your unconditional adoption of the Algiers Agreement and the ruling of the Border Commission as the sure paths, as we always believed, towards peace in the region. However, in order to translate words into action, we know it is absolutely imperative that the two governments or the two leaders are transparent to the peoples of Eritrea and Ethiopia about the deals they enter to.

Border Demarcation Is a Primary Issue

As you very well know, border demarcation is an indispensable factor for sustainable peace and co-existence between states; it is part of the mutual recognition of each other’s territorial sovereignty. And let along sovereign states, even local counties possess well defined territorial boundaries in order for them to lead peaceful and cooperative co-existence. Without clearly defined borders, Sir, it is difficult to know each other as ‘neighbors’ - let alone to live in peace. Therefore, for us Eritreans, border demarcation is not a secondary issue. It is our issue of topmost priority to be implemented. Only to underline, territorial sovereignty of our states shall be reassured by their having clearly delineated and demarcated borders. We feel you at the leadership have the historical obligation and responsibility to bequeath to the young and future generations of both sovereign states by signing clear and transparent treaties for all to see. If you do this, you will have a favorable record in the annals of the two fraternal peoples of Ethiopia and Eritrea.  

Making a Genuine Deal Requires a Right Partner

It is an open secret that Eritrea remains to be a country without a constitution and constitutional system of governance; without the rule of law and without legitimate institutions framed through active public participation. As such the Eritrean people live under fear and cruel repression of a one-man dictatorship whose excessively abusive acts even spilled over borders and adversely affected Eritrea’s neighbors. We know it is good to forget old wounds for the sake of starting anew. It is necessary to open closed borders for the good of one’s people. Yet, deals and accords made without the minimum knowledge and consent of the concerned peoples can in the long run be dangerous. They can seriously affect future generations. We say this because, unlike Your Excellency, Isaias Afeworki is not a legitimate representative of the Eritrean people. Let alone our people, even the so-called cabinet ministers in Asmara are not aware of the deals being made between you and Isaias Afeworki. How can one imagine that such accords lead to a lasting peace? It is to be recalled that the secret deals of the long past and the ill-defined agreements between Eritrean Ethiopian rulers in 1992 have led our peoples to wanton destruction and killings. The currently ongoing exodus of Eritreans towards Ethiopia is a clear example of how much this people suffer and suffered under the secretive one-man dictatorship in Eritrea.

Unwitnessed Accords

Any observer of the ongoing developments in the Arab Gulf and the Horn of Africa region can see accords signed between Eritrea and Ethiopia in places far away from Algiers or Ouagadougou and the African Union which were the origins of the process in settling the border conflict. Today’s agreements, like the one reached in Jeddah, can comprise details little known to the peoples of Eritrea and Ethiopia, and we cannot hide our deep concerns that they are potential causes of future conflict in a rivalry for regional domination.  

Uncontrolled Trade and Commerce

For now, the uncontrolled economic transactions observed between the two countries since the opening of borders may sound good, especially for our people who have been shut down in absolute poverty. But this action can very easily lead unintended consequences. And who can ignore the significance of the economic factor in igniting the 1998 border war? As such, in order to avert the economic factor from repeating itself, we see it incumbent upon the two countries to regulate soon the open border trade and commerce as it should be managed between two sovereign states.

Moral and Human Obligations

We Eritrean demonstrators addressing this message to Your Excellency are part of our people engaged in a struggle against a deaf dictatorship that has become a threat to Eritrea’s very survival. The intention and the direction of the unelected dictator are not clear to our people. Although it is the Eritrean people who will have to bring about fundamental change in our country, yet we wish to remind fraternal Ethiopia and Your Excellency that you have a moral and human obligation to wish for the Eritrean people a better day at which they see their political prisoners released; start to live under the rule of law and establish a constitutional system of governance that opens political space for democratic competition.

Finally, Sir, we wish to pay our profound gratitude to the Ethiopian people’s warm welcome and assistance to the renewed exodus of Eritrean refugees, mostly children, mothers and young people. However, the burden of assisting ever increasing refugees can be beyond the capacities of the local people. It requires timely Government attention and intervention to help. Therefore, we modestly suggest and request that Ethiopian Government support to Eritrean refugees, new and old caseloads, must look beyond immediate relief. It would have to aim at helping them become educated and productive future citizens in Ethiopia’s neighborhood. As such, the support would have to include education, public health services, solid protection of their security and the provision of job opportunities.

May Our Fraternity and Good Neighborliness Keep Growing!!

Peace and Prosperity to the Peoples of Ethiopia and Eritrea!!

Eritrean Peaceful Demonstrators, Frankfurt, Germany - 31.10.2018.

ብዙሓት ኣካይዳ ኣቶ ኢሳይያስ ምርድኡ ዘጸገሞም ወገናት፣ “ዕላማ ናይዚ ሰብኣይ እንታይ እዩ?” ኢሎም ካብ ዝሓቱ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ነዚ ሕቶዚ ንምምላስ ንድሕሪት ነዊሕ ተመሊሶም፣ ምስክርነት ተስፋሚካኤል ጆርጆ፣ ተረኽቦ ምምልላሱ ኣብ መንጎ ዓላን ቃኘውን፣ ኣበሃህላ ናይ ቅድም ኣመሓዳሪ ኤርትራ ሻለቃ ዳዊት ወ/ጊዮአጊስ፣ ናይዚ ቀረባ ምስክርነት ነባር መቓልስቱ ኣቶ መስፍን ሓጐስ ዝጠቕሱ ብዙሓት እዮም። እዚ ኩሉ መርተዖታት ደሚርካ ክረኣይ እንከሎ፣ ኪኖ ኣብ ስልጣን ምንባር ኤርትራውነት ናይ ምልማስ ሕልና ከም ዝነበሮ ብውሑዱ ምግማት ይከኣል።

ኣብዚ ቀረባ ግዜ ዝሰማዕናዮምን ዘንበብናዮምን፣ “ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ዶብ ትርጉም ናብ ዘየብሉ ደረጃ ከነውርዶ ኢና። ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝብታት እዮም ዝብሉ እቶም ነቲ ሓቂ ዘይፈልጡ እዮም። ዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ክመርሕና ሓላፍነት ሂብናዮ ኣለና።” ዝብሉ ኣብ ባይታ ዘይወድቁ ሓምሉኣት ሓሳባት ሰሚዕናዮም ኢና። ምናልባት ነቲ በሃሊኦም ከነጸባብቐሉ ክንብል “ ካብ እግሪ ኣፍ ይዕንቀፍ” ከይከውን ዝበሉ ኣለዉ። ኣቶ ኢሳይያስ ግና ነቶም ዘሎ መሲልዎም ኣጸባቢቖም ከቕርብዎ ዝፍትኑ ወገናት ኣይሓገዞምን። ካብቲ ኣብ ኣስመራ፣ ኣዲስ ኣበባን ኣዋሳን ተገቲሩ ዝበሎ ዝተፈልየ ትርጉም ከም ዘለዎም ኣይነገረናን። ናብ ካልእ ከይሰገርና ነታ “ ውሳነ ኮሚሽን ዶብ ቀያድን ናይ መወዳእታን እዩ” እትብል ኣብ ዕዲ ሃሎ ኮይኑ ንነዊሕ ግዜ ከኮማስዓ ዝውዕል ዝነበረ ረዛን ሓረግ ካብ መዝገበ ቃላቱ ምውጽኡ ከኣ ፍሉይ ግምት ዝወሃቦ እዩ፡

ነዚ ዝኸውን ዘሎ መሰረት ገይርና፣ ነቲ “ዕላማ ኢሳይያስ እንታይ እዩ?” ዝብል ሕቶ ንመልስ። ዝተፈላለዩ ወገናት ነዚ ሕቶ’ዚ ዝተፈላለዩ መልስታት ኣለዎም። እቶም ጐሊሖም ዝወጹ መልስታት ግና ክልተ እዮም። በቲ ሓደ ወገን “ቀንዲ ዕላማ ኢሳይያስ ንህዝቢ ኤርትራ እንዳደሃኽካ ኣብ ስልጣን ምንባር እዩ” ዝብል ክኸውን እንከሎ፣ እቲ ካልእ ወገን ከኣ “የለን ዕላማ ኢሳይያስ ኪኖ ኣብ ስልጣን ምንባር ዝምጠጥ፣ ህልውና ኤርትራ ከም ሓንቲ ብኣዝዩ ክቡር ዋጋ ዝተረኽበት ልኡላዊት ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ እዩ” ዝብል ኮይኑ ንረኽቦ። ካብዚ ክልተ ንዕላማ ኢሳይያስ ዝምልከት ግምታዊ መልስታት ኣፍካ መሊእካ ከም ውዱእ መልሲ “እዚ እዩ” ንምባል ቁሩብ ግዜ ምጽባይ ከም ዘድሊ ርዱእ እዩ። እንተኾነ ኣብዚ ንርእዮን ንከታተሎን ዘለና ምዕባለታት ተመርኲስካ ዝያዳ ናብቲ ሓቂ ዝዛዘወ መልሲ ምሃብ ዘጸግም ኣይኮነን።

ሕጂ ንዕዘቦ ከም ዘለና፣ ኣቶ ኢሳይያስ ነቲ ንኣድላይነት ምርግጋጽ ልኡላውነት ኤርትራ ዘበርኽ ቋንቋን ብሂልን ገዲፍዎ እዩ። ከም መህደሚ ዝጥቀመሉ ከኣ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ብዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንውሳነ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን “ብዘይቅድመ ኩነት ተቐቢለዮ ኣለኹ ኢሉ” ዝብል እዩ። እቶም ኣቶ ኢሳይያስ ደድሕሪ መኽሰቡ ዝኸይድ ዘይኮነስ፣ ኣብ ዝወዓሎ ዝሓድር ጭቡጥ መራሒ መሲልዎም፣ ነዚ ንትግባረ ምምልካት ዶብ ዝምልከት ሓረግ ርዒሞም ዝነበሩ፣ ኣቶ ኢሳይያስ ኣብ ማእከል ጎልጎል ራሕሪሕዎም ከም ዝተዓዝረ ዘንጊዖም፣ ሎሚ እውን ዶ/ር ኣብይ ዝበሎ ክትግበረሎም ጭልም ይብሉ ኣለዉ። እንተኾነ “ ንውሳነ ኮሚሽን ዶብ ብዘይ ቅድመኩነት ተቐቢልናዮን ብዘይ ቅድመ-ኩነት ተግቢርናዮን” ዝብሉ ሓረጋት ኣዝዩ ዝተረሓሓቐ ትርጉም ከም ዘለዎ ክግንዘቡ ነዘኻኽሮም። እቲ ብዘይ ቅድመ-ኩነት ተቐቢልናዮ ዝብል ኣበሃህላ መደንዘዚ እምበር መተግበሪ ኣይኮነን። እምበርከ ስለምንታይ ኢና ነቲ መራሒ ኢትዮጵያ ኣብ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ምስ ተሓተተ “ጉዳይ ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንኡስ ዛዕባ ስለ ዝኾነ ኣየልዓልናዮን” ዝበሎ እሞ ብወገን ጉጅለ ኢሳይያስ ርኢቶ ዘይተዋህበሉ እንዝንግዖ። ኣቶ ኢሳይያስ ግና እቲ ብዘይቅድመ-ኩነት ተቐቢልናዮ ዘይትግበር መደዓዓሲ ምዃኑ ኣዳዕዲዑ ተረዲኡ ካብኡ ዝዓቢ ቅጫ ሃሪፉ ዝኣተዎ እዩ። ካብ “ተቐቢልናዮ” ናብ “ተግቢርናዮ” ንሰጋገር ከይብል ከኣ ምናልባት ዝበለዐት ከብዲ ኮይንዎ ይኸውን። ስለዚ እዚ ኣካይዳ ዲክታቶር ኢሳይያስ ንሃገር ብዓባያ ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ እምበር፣ ኣብ ስልጥን ክነብር ናይ ዝደሊ ጥራይ ኣይኮነን።

ኣብዚ እዋንዚ ብገዛእ ናይ ህይወት ዋጋ ዝኸፈልናላ ሃገር፣ ብዛዕባኣ ህዝቢ ኤርትራ ዘይንፈልጦ ስምምዓት ይካየድ ኣሎ። ከም ኣካል ናይዚ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ዝተሓብአ ሽፉን ስምምዕ፣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዶብ ምስተኸፍተ ወዮ ተዘሪዑ ዝጸንሐ ህዝቢ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ብቐጻሊ ይውሕዝ ኣሎ። ኤርትራ ናብ ሰሪሑ ዘፍሪ ክፍሊ ሕብረተሰብ ዘየብላ ትምዕብል ኣላ ዝብል ስግኣት ከኣ ናይ ብዙሓት እዩ። ቅድም ሕልሚ ዝመስል ዝነበረ፣ ሎሚ ግና ዝገሃድ ዘሎ ሸፋጢ ተግባር ኣቶ ኢሳይያስ ብሓቂ ህልውና ኤርትራ ዓቂብካ ኣብ ስልጣን ምቕጻል እንተዝነብር፣ ነዚ ዘይዛሪ ህዝባዊ ዋሕዚ ስቕ ኢሉ ኣይመረኣዮን። ምኽንያቱ ኣብ ስልጣን ምንባር ብዘይ ህዝቢ ትርጉም የብሉን። ዝግዛእ ህዝቢ ዘየለ ገዛኢ ኮይንካ ምቕጻል ኣይከኣልን እዩ። ናይቲ ትገዝኦ ህዝቢ ጉልበት መዝመዝካ ንዋት ከይደለብካ ኣብ ስልጣን ኣይንበርን እዩ። ኣብ ስራሕ ተዋፊሩ ግብርን ቀረጽን ዝኸፍል ህዝቢ ዘየብሉ ኣብ ስልጣን ኣይንበርን እዩ። ኣንጻር ስልጣንካ ዝመጹ ሓይልታት እትከላኸለሉ ኣብ ውትህድርና ዘገልግል መንእሰይ ዘየብሉ ኣብ ስልጣን ኣይንበርን እዩ፡ ስለዚ ኣቶ ኢሳይያስ ካልእ ገዲፍካ፣ ህዝቢ እንዳፈለሰ ስቕ ኢሉ ምርኣዩ፣ ኣብ ስልጣን ምንባር መንይዎስ፣ “ድሕረይ ዳንዴር ኣይብቆላ” ከም ዝበሃል፣ ንኤርትራ ለኪምካ ናይ ምጥፋእ ምዃኑ ምግንዛብ ዘጸግም ኣይኮነን። እቶም ዕላማ ኢሳይያስ ኪኖ ኣብ ስልጣን ምንባር ንኤርትራ ከም ሃገር ምህሳሳ ኣይኮነን ዝብሉ፣ ኤርትራና ንህልውነኣ ከም ሃገር ዝፈታተን ሓደጋ ክትወድቕያ ምባል ከም ሕማቕ ፋል ስለ ዝርእይዎ ክኸውን ይኽእል። ሓቂ እዩ እቲ ፋል ሕማቕ እዩ፡። እቲ ክዉን ሓቂ ነዚ ከም ዘመልክት ግና ክንቃለሶ እምበር ክንሓብኦ ዝግበኣና ኣይኮነን።

ቀዳም 20 ጥቅምቲ 2018 ሓው ተስፋይ ደጊጋ ኣባል ፈጻሚ ሽማግለን ሓላፊ ውድባዊ ቤት-ጽሕፈትን ናይ ምሉኣት ኣባላት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ቴለኮንፈረንስ ኣኼባ ኣካይዱ።

ኣብ’ዚ ምልኣት ሱታፌ ኣባላት ዝነበሮ ኣኼባ ሓው ተስፋይ ደጊጋ ነዚ ዝስዕብ ነጥብታት ኣልዒሉ ዓሚቕ መግለጺ ሂቡ፡

1)     ኩነታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ካብ ወርሒ ሓምለ ጀሚሩ ዝኸይድ ዘሎ ርኽክባትን ስምምዓትን

2)   ኩነታት ተቓውሞ

3)   ኣህጉራዊ ኩነታትን ምትእስሳሩ ምስ ኤርትራን

4)   ጉባኤታት ኢ.ህ.ወ.ደ.ግ. ን ህ,ወ,ሓ.ት ን ውጽኢቱን ትርጉሙን

5)   ስትራተጂናን ፖሊሲታትናን ናይ ትግባረ መደባትናን

6)   እንታይ ንገብር ኣሎና እንታይ ክንገብር ይጽበየና ኣሎ

ኣባላት ብወገኖም ብርክት ዝበሉ ሃነጽቲ ሕቶታትን ርእይቶታትን ለበዋታትን ለበዋታትን ኣቕሪቦም። እዚ ኣርባዕተ ሰዓታት ዝወሰደ ሓፈሻዊ ኣኼባ፡ ተስፋ ዝህብን ፍናን ኣባላት ሓፍ ዘበለን ኮይኑ ተዛዚሙ።

ብደም ጀጋኑ ዝተረጋገጸ ልዑላውነት ሃገርና፡ ብዋጋ ዕዳጋ ኣይድፈርን’ዩ!          

ክንዕወት ኢና!

ክብርን ዘልኣለማዊ ዝኽርን ንስዉኣትና!

ቤት ጽሕፈት ዜናን ባህልን

ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰ.ድ.ህ.ኤ.

25 ጥቅምቲ 2018

ካብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ዞባና ሓድሽ ናይ ፖለቲካ ኣሰላልፋ ምዕባለ ይረአ ኣሎ። ኤርትራን ህዝባን ከኣ በዚ ሓድሽ ምዕባለ ካብ ዝጽለዉ ወገናት ቅድሚት ዝስርዑ እዮም። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሐ ናይ “ኣይውግእ ኣይሰላም” ኩነታት እዚ ሕጂ ሒዝዎ ዘሎ፣ ኣመጻጽኣኡ ዘይብርሁ መጻኢኡ ክትግምቶ ዘጸገም ጉጅለ ህገፍን መራሒኡ ዲክታቶር ኢሳይያስን ዝተጠላቐይሉ ደረጃ ምብጽሑ፣ ኣካል ናይቲ ከባብያዊ ምዕባለ መርኣያታት እዩ። ኣብ ሶማልያ፣ ደቡብ ሱዳንን ኩነታት የመን ሓዊስካ ኣብ ከባቢ ምብራቕ ቀይሕ ባሕርን ዝረአ ዘሎ ናይ ብዙሓት ወገናት ሕሳብ ዝተሓወሶ ምዕባለታት እውን ምስዚ ንብሎ ዘለና ሓድሽ ምዕባለ ደሚርካ ዝረአ እዩ።

እቲ ኣብ ወጥሪ ዝጸንሐ ዲክታቶር ኢሳይያስ ዝመርሖ ንኤርትራ ሓመድ ድፋጨኣ ዘስትያ ዘሎ ጉጅለ፣ ካብቲ ኣትይዎ ዝጸንሐ መጻብቦ ንምውጻእን ናይዚ ሓድሽ ምዕባለ ተጠቃሚ ንክኸውንን ላዕልን ታሕትን ክብል ንዕዘቦ ኣለና። ንገዛእ ርእሱ ክዕረቕ ዝግበኦ ናይ ካለኦት ዓራቒ ኮይኑ ንምቕራብ ዘርእዮ ዘሎ ቀልባዕባዕ ከኣ ካብቶም ኣብ ትዕዝብቲ ዘውደቕዎ ተረኽቦታት እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ጸገሙ እንታይ ከም ዝጸንሐን እዚ ዝኸዶ ዘሎ ኣገባብ ከኣ ናብቲ ቀንዲ ጸገሙ ዘይኮነስ ናብቲ መሰረታዊ ዘይኮነ ጉዳይ የመዓዱ ከም ዘሎን ይፈልጥ እዩ። ነቲ መሰረታውን ቀንድን ውሽጣዊ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ዛዕባ፣ በቲ ክፍታሕ ዘለዎ ግና ቀንድን መሰረታውን ዘይኮነ ግዳማዊ ዛዕባ ረጊጽዎ ክሓልፍ ይህቅን ከም ዘሎ ከኣ ንዕዘቦ ኣለና። እንተኾነ ናብቲ ዝሓስቦ ከምዘየብጽሖ እቲ ጉጅለ’ውን ዓቕሉ ስለ ዝጸበቦ እንተዘይኮይኑ ይረደኦ እዩ።

ጉጅለ ህግደፍ ጸገማቱ ናብ ውሽጥን ናብ ደገን ዘመዓዱ እዩ። ብውሽጢ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ብደገ ከኣ ምስ ሕብረተሰብ ዓለም ክተፋነን ዝጸንሐን ዘሎን ጉጅለ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኩሉ መሰላቱ ገፊፉ ይድህኮ ስለ ዘሎ መተካእታ ስኢኑ እንተዘይኮይኑ፣ ብመሰረቱ ሓይሊ ገዛኢኡ ህግደፍ ኣይኮነን። ህዝቢ ኤርትራን ህግደፍን ኣብ ሓንቲ ሃገር ግና ድማ ብናይ ወጻዕን ተወጻዕን ዝምድና ዝነብሩ ዘለዉ እዮም። ብኻልእ ኣዘራርባ እቲ ተወጻዒ ካብ ወጽዓ ናጻ ክወጽእ ክቃለስ፣ እቲ ወጻዒ ከኣ ዕድመ ስልጣኑ ከናውሕ ወጽዓኡ ከስጥም ኣብ ኣዝዩ ሓያል ምውጣጥ ዝነብሩ ዘለዉ እዮም። ጉጀለ ህግደፍ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሕቶ ክምልስ ዝኽእል ባህሪ የብሉን። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ መሰረታዊ ሕቶኡ ክሳብ ዝምለሰሉ ቃልሱ ክቕጽል ባህርያዊ እዩ። ኣብዚ ጥምጥም ህግደፍ ከም ዝሰዓር ከኣ ትስፉው ምልክታት ንርኢ ኣለና። ቅድሚ ሕጂ ብዘይትግበር ቀጻሊ ናይ ብደዐ መብጸዓታት ብምኹማር ዘመኻኒ ዝነበረ ዲክታቶር ኢሳይያስ ሎሚ ኩሉ ዘይጭበጥ መደረታት ተወዲእዎ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ተሓቢኡ ደገደገ ምውዓል መሪጹ ኣሎ።

ገለ ወገናት፣ ምናልባ ጸገም ጉጅለ ህግደፍ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ናይ ሰንፈላል ኩነታት ጥራይ ምንባሩ ግዲ ዝመስሎም ነይሩ፣ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝጸንሐ ህሞት ብስዕረት ህግደፍ እሞ ድማ ብዙሕ ሕጋዊ ኣገባብ ብዝጐደሎ ኣብዚ ንዕዘቦ ዘለና ደረጃ ምስ በጸሐ፣ ህግደፍ ጸገሙ ወዲኡ እንዳሃጠረን ስልጣኑ እንዳደልደለን ዝኸይድ ዘሎ መሲልዎ ክሳብ “ደጊም ደኣ ደልዲሉ እንድዩ መን ክንቕንቖ” ክብሉ ትሰምዕ ኢኻ። ርግጽ እዩ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ጸገም ኣይጸንሐን ማለት ኣይኮነን። እንተኾነ እዚ ጸገምዚ ግዳማዊ እምበር እቲ መሰረታዊ ጸገም ኣይነበረን። ናይዚ መፍትሒ ምርካብ ከኣ ኤርትራዊ መሰረታዊ ቅሳነት ዘምጽእ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ኤርትራዊ መሰረታዊ ጸገም፣ ኣብ መንጎ ህዝቢ ኤርትራን ህግደፍን ዘሎ ናይ ወጻዕን ተወጻዕን ዝምድና እዩ። እዚ ዝምድናዚ ሕጂ እውን መሊሱ ደኣ ገዲዱ እምበር ኣይተፈትሐን። እዚ መሰረታዊ ጉዳይ በቲ ህግደፍ ካብ በዓቲ ኣዲ ሃሎ ወጺኡ ምስ ኢትዮጵያ፣ ዓረብ ኢምሬትስ፣ ጁብቲ፣ ሱዕድያን ካለኦት ኣካላትን ዝፈጥሮ ዘሎ ምዕልባጥ ተሸፊኑ ዝስገር ዘይኮነ፣ ነብሱ ክኢሉ ክፍታሕ ዝግበኦ እዩ። ከምኡ እንተዘይኮይኑ ከኣ ኣብቲ ዝበሰለሉ መድረኽ ባዕሉ ፈንቂሉ ክወጽእ ናይ ግድን እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ ድሕሪ ምስ ኢትዮጵያ ዝጸንሐ ኩነታት ካልእ መልክዕ ሒዙ መህደሚ ምኽንያታት ህግደፍ ምስተጸንቀቐ፣ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ኤርትራዊ ናይ ለውጢ መንፈስ ዝያዳ ካልእ ግዜ በሪኹ ዝወጽእ ዘሎ።

ብመንጽር እዚ ጉጅለ ህግደፍ ናብ ኤርትራዊ ውሽጣዊ ዛዕባ ዘይቋመተሉ ምኽንያት ከቕርብ ኣብ ዘይክእለሉ ደረጃ በጺሑ ኣሎ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ጠጠው ዝብለሉ ሞራልን ዓቕምን ስለ ዝተወደኦ እነሆ ንሱ ምሕባእ መሪጹ ህዝብና ከኣ ብዛዕባ ጉዳዩ ናይ ካለኦት ምዕከናት ዜና ክቋመት ይውዕል ኣሎ። እዚ ከኣ ናይ ህግደፍ ህጥራኑ ዘይኮነ ኣዝዩ ምዕባሩ ዘርኢ እዩ። ድሕሪ ዕብራን ዘሎ እታይ ምዃኑ ከኣ ኩልና ከም እንግምቶ እቲ ዘይተርፍ ሞት እዩ። እንተኾነ እዚ ዕብራን ብሞት እቲ ጉጅለ ክዛዘም እንከሎ፣ ንዓና ነቶም ህግደፍ ኣብዚ ወጥሪዚ ወዲቑ ንክቕርቀር ምስቲ ዘይሕለል ደላይ ፍትሒ ህዝብና ክንቃለስ ዝጸናሕና ናይ ለውጢ ኣካላት ተደራራቢ ሓላፍነት ዘሰክመና ምዃኑ ከቶ ክንዝንግዕ ኣይግበኣና። ናይ ጉጅለ ህግደፍ ዕብራንን ሞትን ናብ ዝሓሸ ናይ ለውጢ ደረጃ ክንበጽሕ ዕድል ዝኸፍት እምበር፣ ንገዛእ ርእሱ እቲ ህዝብና ዝብህጎን ዝቃለሰሉ ዘሎን ዓወት ኣይኮነን። ዓውት ዝኸውንስ ኣብ መቓብር እቲ ዓቢሩ ዝመውት ወጽዓ ራህዋ ዘውሕስ ሕመንግስታውን ትካላውን ሓወልቲ ክንተክል እንከላን እዩ።

ምንጪ ሓበሬታ፡ snitna.com

http://www.snitna.com/articles/Urgent-call-by-Ex-EPLF-Members-to-depose-President-Isaias.php

JavaScript Kit

ካብ ቀደም ጀሚሩ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ እዋንዚ ብዙሓት ወገናት “ስለምንታይ እዩ ኣቶ ኢሳይያስ ብዛዕባ ዝኽሰት ቅልጡፍ ምዕባለታት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቡ መብርሂ ዘይህብ?” ዝብል ግሉጽነት ዝጠልብ ሕቶታት ከቕርቡ ምስማዕ ልሙድ ነይሩን ኣሎን። ናይዚ መሰረታውን እዋናውን ሕቶዚ መልሲ በቲ ዝምልከቶ ብንጹር ስለ ዘይወሃብ ከኣ፣ ዝተፈላለዩ ወገናት ነናቶም ግምታት እዮም ዝህቡ። ብግዜ ምስኣን፣ ብስራሕ ምብዛሕ፣ ብስእነት ጥዕና ... ወዘተ ዘመኽንይሉ ወገናት ኣለዉ። እንተኾነ ከምቲ “ኣደስ ትሓብእ እሞ ሓበላ ዓይንስ ኣይትሓብእን” ዝበሃል እዚ ኩሉ ምኽንያታት ንስቕታ ኣቶ ኢሳይያስ ሎሚ ኮነ ቅድም ምኽኑይ ዝገብሮ ኣይኮነን።

ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ኣብ ከምዚ ንርከበሉ ዘለና ኩነታት ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ቀሪቡ መብርሂ ዘይህበሉ፣ “ሃገር ናተይ፣ መንግስቲ ናተይ ስለዚ ኣብቲ ናተይ ድላየይ እንተገበርኩ ንህዝቢ ይገለጸሉ ኣይገለጸሉ ለውጢ የብሉን” ዝብል ትዕቢትን ንዕቀትን ሓደ ምኽንያት እዩ። ካብቲ “ኣካይዳና ኣካይዳ ጓብየ እዩ፣ ስቕ ዝበልና ስቕ ስለ ዝመረጽና ኢና” ዝብል ዘይግሉጽ ባህርያቱ ዘይሓወየ ምዃኑ ከኣ ካልእ ናይ ስቕታኡ ምኽንያት እዩ። እቲ ቀንዲ ኣብዚ እዋንዚ ከይዛረብ ቆሊፉ ሒዝዎ ዘሎ ምኽንያት ግና ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ብዝተፈልየ ዝዛረቦ ስለ ዝሰኣነ እዩ። እቲ ክዝረበሉ ዝግባእ ዛዕባታት እንተኮይኑ ካብ ቀደም ሎሚ’ኳ ይበዝሕን ይውዕን። ብኣንጻሩ ኢሳይያስ ከዛርብ ዝኽእለሉ ሞራል ኣብ ዝጸንቀቐሉ ወጣሪ ደረጃ እዩ ዘሎ። “ሕኑቕ እንታይ የውጽእ ዓፍራ” ከም ዝበሃል።

ንዝሓለፈ ልዕሊ 20 ዓመታት “ዶብና ተመልኪቱ ኣብ ልኡላዊ መሬትና ሰፊሩ ዘሎ ወራሪ ሰራዊት ከይወጸ፣ ወይከ ልዝብን ዝምድና ናብ ንቡር ቦታኡ ምምላስን” ክብል ጸኒሑ፣ ነቲ ንዓኡ ኣሚኑ ኣብዚ መርገጽዚ ጸኒዑ ዝጸንሐ ህዝብን ንመብዛሕትኦም ኣብ ከባቢኡ ዘለዉ መራሕቲ ኢና በሃልትን ኣብ ማእከል ጐልጐል ራሕሪሑ፣ ብእዝዩ ዘገርም ሃዳሚ ሓረጋት ተሰንዩ ንመገሻኡ ናብ ኢትዮጵያ ዞኽዞኽን ሸንዳህዳሕን ወሲኽሉ። ድሕሪ እዚ ተግባሩ ንዝቐርቡ ሕቶታት ምስቲ ክብሎ ዝጸነሐ መልሲ ከምዘይህልዎ ፍሉጥ እዩ። ካብቲ ሓቂ እንዳሃደመ ኣጉባዕብዕን መህደምን መግለጺ ይስእን ማለት ግን ኣይኮነን። እንተኾነ ደጊም ህዝቢ ኤርትራ ብዘይጭበጥ ናይ ኮለል መግለጺ ክግንፍል እንተዘይኮይኑ፣ ከምዘይዕገስ ዝተረደአ እዩ ዝመልስ። እዚ ተረድእኡ እዩ ከኣ ድምጹ ክሓብእ ዘገድዶ።

ከምቲ “ኣብ ርእሲ ዘላታስ ተወሰኸታ” ዝበህል፣ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባቲ ቀዳማይ ስጉምቲ “ስለምንታይ መብርሂ ዘይተዋህበኒ?” ኢሉ ርእሱ እንዳነቕነቐ፣ እቲ ብጽኑዕ ክሕሎ ዝጸንሐ ዶብ ኤርትራን ትግራይን ሃንደበት ንኢሳይያስ እውን ብዘባህረረ ኣገባብ ፈሪሱ። ነዚ ተኸቲሉ እቲ ካብ ኤርትራ ናብ ኢትዮጵያ ንዘይሕጋውያን ኣሰጋገርቲ ሰባት፣ ኣማኢት ኣሸሓት ናቕፋ እንዳኸፈለን ኣብ ዶብ እንዳሞተን ብለይቲ ዝሰግር ዝነበረ ህዝቢ ብቐትሪ እሞ ድማ ብማካይን ብዘስደምም ብዝሒ ወተሃደራዊ ክዳኖም ዘይቀየሩ መንእሰያት ከይተረፉ፣ ናብ ኢትዮጵያ ይውሕዝ ኣሎ። እዚ ከኣ ካልእ ኢሳይያስ ዝዛረቦ ንክጠፍኦ ጠንቂ ኮይኑ ኣሎ። ኣብ ርእሲ እዚ ኣቶ ኢሳይያስ ብምንታይ ምዃኑ እንድዒ ሰኺሩ ምስ ዓወነ፣ “ንህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን፣ እዚ ህዝቢ እዚ ክልተ ህዝቢ እዩ ዝብሉ ነቲ ሓቂ ዘይፈልጡ ወገናት እዮም፣ ዶ/ር ኣብይ ንኩልና ክመርሓና እዩ” ዝበሎን፣ ዶ/ር ኣብይ “ጉዳይ ዶብ ንኡስ ስለ ዝኾነን ብፍቕሪ ስለ ዝሰገርናዮ ኣየልዓልናዮን፣ ወጻኢ ጉዳይ ኤርትራ ኮይነ ተመዚዘ ስለ ዘለኹ ሃንደበት ከይኮነኩም” ክብል ዝወሰኾም ሓረጋት እውን ኢሳይያስ እንታይ ማለት ምዃኖም ምብራህ ከም ዝጽግምዎን ከጽቅጥ ከም ዝጸቕጥዎን ፍሉጥ እዩ።

ብዙሓት ዲክታቶር ኢሳይያስ ከምቲ ቀደሙ ዘሎ ግዲ መሲልዎም፣ ንሓንሳብ ባሕቲ መስከረም ንሓንሳብ ድማ ካልእ ኣጋጣሚ እንዳጸብጸቡ ከም ዝዛረብ ክጽበዩ ጸኒሖም። ንሱ ግና ግብሩ ፈሊጡ ኣብ ኩሉ ናይ ግምት ቆጸራታት ኣይተረኽበን። እቲ ኣዝዩ ዘገርም ከኣ ኣብዚ ኣዝዩ ብዙሕ ዘዛርብ ኤርትራዊ ጉዳያት ዝሃለወሉ ቅድሚ ክልተ ሰሙን ኣረጊት ብዝመስል ደረቕ ስእሊ ተሰንዩ፣ ናይ ሚኒስተራት ኣኼባ ኣካይዱስ፣ ኣኼባኡ ኣብ ፍርቂ መዓልቲ ከም ዝወደአ ዝገልጽ ዜና ምዝርጋሑ እዩ። ንሕና ነዚ ኩነታት ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ክዛረበሉ ዝኽእል ሞራልን ሕልናን ከም ዝተወደኦ ዘረድእ፣ ዘይግሉጽነት ዘይገልጾ ህድማ ካብ ህልዊ ኩነታት እዩ ኢና እንብሎ። ክሳብ ሕጂ ዘይቀበጽዎ ተጸበይቱ እንታይ ከም ዝብልዎ እንድዒ።

እቲ ዘገርም፣ ገለ ነዚ ኩነታት ብኸመይ ከም ዝገልጽዎ ዝሓርበቶም “ግዜ ስኢኑ ከይከውን” ኢሎም ዘዕዘምዝሙ ምህላዎም እዩ። እዞም ወገናት እዚኦም፣ ምስቶም ነናቶም ዕዮ ገዛ ዓሚሞም ዝገሹ መራሕቲ ሃገራት ክገይሽን እንታይ ስለ ዝገበረ ምዃኑ ዘይፍለጥ መዳልያታት ክትኮብን፣ ካብ ኣብ ሓጽቢ ዓዲ ሃሎ ተዓምጺጽካ ምውዓል ወጺኡ፣ ቀዳምነቱ ኣብ ዘይኮነ ናይ እንዳማቱ ፋብሪካታትን መናፈሻታትን ክምርቕን ናይ ቡን ኣፈላልሓ ስነ-ስርዓት ከይተረፈ ቀንጠመንጢ ተግባራት ክዕዘብን ዝውዕል ሰብኣይስ፣ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ዝዛረበሉ ግዜ ስኢኑ ምባል ምስ ምንታይ ክቑጸር። እምበርከ ናይ ብሓቂ መራሒ ነይሩ እንተዝኸውን ካብ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ሃገርን ህዝብን መግለጺ ምሃብ ዝዓቢ እንታይ ጉዳይ ኣለዎ።

እምበኣር ይፈቶ ይጸላእ፣ እዚ ዘረደኣና ኣቶ ኢሳይያስ ድሕሪ ሕጂ ብዛዕባ ኤርትራ ምዝራብ ከም ዝተወደኦን ምሕባእ ከም ዝመረጸን ዘረድእ እዩ። ብዛዕባቲ ንሱ ክዛረበሉ ንጽበዮ ሃገራዊ ጉዳያት ከኣ ንሕና ናይ ለውጢ ሓይልታት ባዕልና  ክንዛረበሉ ይጽበየና ከምዘሎ ሓላፍነት ንውሰድ። እቲ ኩነታት ክንመዝኖ እንከሎና፣ ደጊም ንሱ ዓይኑ ተዓሚቱ እንተዝዛረብ እውን ንሃለዋት ሃገርና ዝምጥን ከምዘይከውን ርዱእ ስለ ዝኾነ፣ ካብ ሕኑቕ ኪኖ ዓፍራ ኣይንጸበ።

ዝኸበርኩም ዶር. ኣብይ ኣሕመድ

ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ 

ኣቐዲመ በቲ ኣብ ኣዋሳ ዝተኻየደ መበል 11 ጉባአ ኢ.ህ.ኣ.ደ.ግ ብምሉእ ድምጺ ጉባኤኛታት ክትምረጹ ምብቃዕኩም እንቋዕ ደስ በለኩም ክብል ኣፍቅዱለይ።

እዚ ዝረኸብኩሞ ልዑል እምነት መረጽቲ፡ ውጽኢት ናይቲ ኣብ ስልጣን ካብ እትመጹ 4 ወርሒ ኣብ ዘይመልእ እዋን ዝወሰድኩሙዎ ፍትሓውን ሰላማውን ተበግሶ፣ ንህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ብፍላይ፡ ንህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ድማ ብሓፈሻ፡ ናይ ሰላምን ራህዋን ተስፋ ዝህብ ስራሕ ምዃኑ ኩሉ ዝርድኦ ሓቂ'ዩ።

ስለ ዝኾነ፡ ነቶም ነዚ ተረዲኦም ብከምዚ ዝኣመሰለ ዘደንቕ እምነት ዝመረጹኹም ወከልቲ ህዝቢ ጉባአኛታት፡ ነቲ ተበጊስኩሙሉ ዘለኹም ቅኑዕ ህዝባውን ሃገራውን ዞናውንዕላማ፡ ዝለዓለን ነባርን ዘይዕጸፍ ሰላምን ራህዋን፡ ኣብ ምዕራፍ ከተብጽሑዎ ብምእማን ስለ ዝኾነ፡ ንዓኹም ፍጹም ዓወትን ኣሳልጦን ንመረጽትኹም ድማ ክብርን መጎስን ከቕርብ ሓጐስ እስምዓኒ።

ዝኸበርኩም ዶክ. ኣብይ

ኣብ ስልጣን ምስ መጻእኩም ብኡንብኡ ግዜ ከይወሰድኩም፡ ነቲ ክልቲኦም ቅርሕንተኛታት መራሕቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘካየድዎ ትርጉም ኣልቦን ክቡር ህይወት ዓሰርተታት ኣሽሓት ዜጋታት ክልቲኡ ኣህዛብ ዝበልዐን ኲናት ጥራሕ ዘይኮነስ፡ ድሕሪ ውዕል ኣልጀርስ'ውን ንከየብቅዕ ስልጣኖም ንምንዋሕን ስቓይን መከራን ክልቲኡ ህዝብታት ክነውሕ ተሓቢኦሙሉ ዝነበሩ ዕርዲ ብምስባርኩም ዓብዪ ታሪኻዊ ሓላፍነት እዩ። እዚ ኣብ ልዕሊ ክልቲኡ ኣህዛብ ተንጠልጢሉ ዝነበረ ሓደጋ ሰርቢ ዝቐንጠጠን፡ ሓድሽ ናይ ተስፋ ህይወት ዝሰዅዐን ስለ ዝኾነ፡ ምሉእ ደላይ ሰላምን ራህዋን ህዝብታት ክልቲኡ ሃገራት ብፍላይ፡ ህዝቢ ዓለም ድማ ብሓፈሻ ዝተቐበሎን ዘድነቖን ስለ ዝኾነ፡ ክብርን መጐስን ንዓኹም ይኹን።

ዝኸበርኩም ዶር. ኣብይ

መስርሕ ሰላም ንዓና ንግዳያት ሕሰም ህዝብታት ክልቲኡ ሃገራት፡ መተካእታ ዘየብሉ መድሃኒት'ዩ ምባል ንኣድላይነቱ ዝገልጽ እመስለኒ። ምኽንያቱ ኣብ ሃገርና ኣኺሉ ዝተርፍ ጸጋን፡ ነዚ ኣብ ምፍራይ ክሰርሕን ክሃንጽን ዝኽእል ዓቕሚ እናሃለወና፡ ሰላም ስለ ዘይተረኽበ፡ ኣብ ዘይምኽኑይ ዶባት ምሕላው 20 ዓመታትን ኣሽሓት ኣፍረይቲ መንእሰያትን ከሲርና። ሎሚ እዚ ዝነፍስ ዘሎ ድምጺ ሰላም ብግቡእ እንተተተግቢሩ፡ ነቲ ዝሓለፈ ክንጸባጸብን ክንከሓሓስን ስለ ዘኽእለና፡ ንዓመታት ዝተጸበናዮ ውጽኢት ተጻዋርነት ክልቲኡ ህዝብታት ስለ ዝኾነ፡ ንዓና ሕልፍን ትርፍን'ዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ'ዩ ከኣ ክልቲኡ ህዝብታት ድምጺ ሰላም ምስ ሰምዐን ዶባት ምስ ተኸፍተን ወሰን ዘየብሉ ሓጎስን ዕልልታን ከስምዕ ዝቐነየን ዘሎን። ይኹን'ምበር ሰላም ክትነግስን ደላይ ሰላም ክሳፍሓላን ነባሪት ክትከውን፡ ጠንቂ ዘይሰላም ነቒስካ ምውጻእ እጽንሓለይ ዘይብሃሎ ጉዳይ ስለ ዝኾነ፡ ብክልቲኡ ወገናት ዝግበር መስርሕ ሰላም፡ ሕጋዊ ውክልና ህዝብን ተሳትፍኡን፡ ተሓታትነት ዘለዎም ስርዓታትን፡ ዝተጸንዐን ግሉጽነት ዘለዎን ኣካይዳ ክኸውን ምስ ዝኽእል ጥራሕ'ዩ። እዚ ገደብ ዘይብሉ፡ መጽናዕቲ ዝጐደሎ፡ ተቐባልነት ዘይብሉን ዘይግሉጽን፡ ምስ ገበነኛ ኢሳያስ ኣፈወቂ ዝግበር ዘሎ በይናዊ ውዕላትን ፌርማታትን ክልተ መራሕቲ ግን፡ ነዊሕ ከይከደ ዝዅርመሽ እምበር፡ ነባሪ ሰላም ዘረጋግጽ ኣይኮነን።

ዝኸበርኩም ዶክ. ኣብይ

ህዝቢ ኤርትራ ብከመይ ዝኣመሰለ ጨቋኒ ስርዓት ይደሃኽን ሰብኣዊ መሰሉ ተገፊፉ ይሳቐ ምህላዉን ከም እትፈልጡ ኣይጠራጠርን'የ። ኣብ ትሕቲ ቅዋም ዘየብላን ውልቀ-መላኺ ከም ድላዩ ዝጠላዓላን ዝነብር ህዝቢ፡ ንሱ ብዘይወከሎን ብገበን ዝኽሰስን ኣካል፡ ንህዝብን ሃገርን ቀጻሊ ሰላም ዘውሕስ ምእንቲ ክኸውን፡-

-       ከምቲ ንስኹም ኣብ ኢትዮጵያ ዝገበርኩሙዎ ምፍታሕእሱራት፤

-       ሰላማውን ዲሞክራስያውን ፖለቲካዊ ዝጻወር ዲሞክራስያዊ ጥጡሕ ባይታ ምፍጣር፤

-       ከምቲ ብሰንኪ ናይ ፖለቲካ ኢድ ኣእታውነት ኣብ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ሃገርኩም ተፈጢሩ ዝነበረ ፍልልይ ፈቲሕኩም ሰላምን መንፈሳዊ ሓድነትን ክረጋገጽ ዝገበርኩሙዎ፤

-       ከምቲ ኣብ ወጻኢ ሃገራት ምስ ዝነብሩ ተቓወምቲ ውድባት ሃገርኩም ዘቲኹምን መኺርኩምን፡ ኣብ ሃገሮም ኣትዮም ብሰላማውን ዲሞክራስያውን መገዲ ክወዳደሩ ዝገበርኩምዎ፤

መስርሕ ሰላም ኣብ ጥጡሕ ባይታ ምእንቲ ክስረት፡ ኣብ ኤርትራ'ውን ፡-

-       ህዝቢ ኤርትራ ቅዋም ክህልዎን ብሕጊ ክመሓደርን፤

-       ኩሎም ዓይነት እሱራት እንተላይ መራሕቲ ሃይማኖት ክፍትሑ፤

-       ዲሞክራስያዊ ናይ ፖለቲካ ውድድር ክህሉ፤

-       ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝተኣሰሩ ፓትርያርክ ሃገርና ክፍትሑን

-       ብሰንኪ ስርዓት ህግደፍ ዝወሰዶ ወፍሪ ባርነት ተስፋ ቆሪጾም ዝዓርቡ ዘለዉ መንእሰያት ኤርትራ ከይጠፍኡ ፖሊሲኡ ክቕይር፤ ኣብ ዝብሉ ቅኑዕን ንጹርን ሓጋዚ ተበግሶ ክትወስዱ ይግባእ እዩ።

ነዚ ግቡእ ኣቓልቦ ከይሃብኩምን፡ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ሃገሩን ዕድሉን ናይ ምውሳን ዕድል ኣብ ዘይረኽበሉ እዋን፡ በዚ ክሳብ ሕጂ ዝኸይድ ዘሎ ንህዝቢ ኤርትራ ዘይሓወሰ ልጓም ኣልቦ ዕንደራ፡ ምስ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ዝህሉ ስምምዓት ዝፈርስ እምበር ንረብሓ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ከም ዘይኮነ ክገልጸልኩም እፈቱ። ኣብዚ ክንጸር ዘድልዮ ሓቂ እንተሎ ኣብ ልዕሊ ስርዓታት እምበር ኣብ መንጎ ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ቂምን ጽልእን ዝበሃል ከምዘየሎ ትርድእዎ እዩ። ባዕልኹም ኣብ ኣስመራ ዝራኣኹሞ ህያው ምስክር ምዃኑ'ዩ። ክንዲ ዝኾነ ድማ ነቲ ዝተኸስረ ናይ ርብዒ ዘመን መዋእል ንምምላስ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን መበቈላውን ሃይማኖታውን ቋንቋውን ባህላውን ሕውነቱ ዓቂቡ፡ ከም ሃገራት ልዑላውነተን ዘረጋገጻ ክልተ ጐረባብቲ ህዝቢ ኮይኖም፡ ወደባት ኤርትራ ንህዝቢ ኢትዮጵያ ብንጹርን ሕጋውን ስምምዕ ውዕል መሰረት ንህዝቢ ኤርትራውን ዝያዳ ተጠቃማይ ስለዝገብሮ እምቢ ዝብል ኣይመስለንን። እዚ ዝረጋገጽ ግን ህዝቢ ኤርትራ ዋናን በዓልቤትን ልዑላዊት ሃገሩን ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ምሕደራ ኣውሒሱ ባዕሉ ብዝመረጾም ወከልቱ ምስ ዘጽድቖን ጥራሕ ድኣምበር፡ በዚ መንቀሊኡን መዕረፊኡን ዘይፍለጥ ፖለቲካዊ ዕጥራን ውልቀ ምልኪ ዝውዳእን ዝፍጸምን ኣይኮነን።

ዝኸበርኩም ዶ. ኣብይ

ነቲ ብውዕል ኣልጀርስ ዝተኸተመ ቀያድን እግባይ ዘይበሃሎን ብይን ምቕባልኩም ንፍትሓውነትኩም ዘመልክት ኮይኑ፤ እቲ ሰራዊት ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ከይወጸ ንዘተ ኮፍ ኣይብልን ብማለት ኣቕቢጹን ን16 ዓመታት ሓንጊዱን ዝነበረ ዲክታቶር ንዝገበርኩሙሉ መጸዋዕታ ብምቕባል፡ ነቲ ዘልዕሎ ዝነበረ ሕንግድ ምኽንያቱ ጠንጢኑ፡ሰራዊት ኢትዮጵያ ኣብ ሕምብርቲ ኤርትራ ዓስኪሮም እንከለዉ፡ ንኣዲስ ኣበባ ዘብዘብ ዘብል ከመይ ዝበለ መድሃኒት ከም ዝሃብኩሙዎ፡ ብፍላይ ንህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ድማ ንደለይቲ ፍትሕን ሰላምን ዘገረመ ፍጻሜ'ዩ። እዚ ዘመልክቶ እምበኣር ኢሳያስ ስልጣኑን ቀጻልነቱን እምበር፡ ኤርትራን ህዝባን ከም ዘየገድሶ በተን ባዕሉ ዝበለን ቃላት " ኣብዘን 25 ዓመታት ዝሓለፈ ህውከት ኣይከሰርናን ገንዘብና ተመሊሱና'ዩ " ብምባል፥ ኣብ ባድመ ዘሎ ሰራዊት ከይለቐቐ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኣትዩ ክሳብ መኣዝኑ ዝሰሓተ ውቃበ መራሕ ሃገርን ፕሮቶኮልን ኣጥፊኡ ሸብዳዕዳዕ ምባሉን ጥራሕ እኹል መግለጺ እንታይነቱ'ዩ። ብከምዚ ዝኣመሰለ ከም ሰብውን ክብሩ ዘጥፍኤ፡ ሃገራውን ህዝባውን ተሓታትነቱ ዘይብሉ ገበነኛ ስርዓት፡ ተሓታትን ተኸሳስን እምበር ወካልን ከታም ውዕልን ህዝቢ ጌርኩም ክትርድኡዎ ፍትሓዊ ባህሪኹም ክቕበሎ ኣይግድን። እዚ ስለ ዝኾነ፡ ምስ ከምዚ ዝበለ ገበነኛ ስርዓት እትገብሩዎ ስምምዕ፡ ብደለይቲ ፍትሕን ደላይ ሰላም ህዝቢ ኤርትራን ኣባላትደምበ ተቓውሞን ህዝባዊ ሰላማዊ ሰልፊ እንተጋጠመኩም፡ ግቡእ መልሲ ምሃብ እምበር ምግራም ኣይግባእን።

ነባሪ ሰላምን ራህዋን ብፍላይ ንህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን፡ ንመላእ ዓለምና ድማ ብሓፈሻ!

ዓንደጽዮን ግርማይ

ጀርመን      

ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ መሰረት ነጻነት እፎይታ ህዝቢ ምስ ዘረጋግጽ ጥራሕ'ዩ ዝብል ኣርእስቲ ተሞርኲሰ ሓሳባተይ ብጽሑፍ ክገልጽ እንከለኹ፡ ሓደ ድርኺት ኣብ ውሽጢ ኣእምሮይ ንሕዋሳተይ ዘየደቅስ ኩነታት ህዝበይን ሃገረይን ይድርኸኒ።

ኣነ ወይ ንሕና ደቂ ሰባት ኣእምሮ ዝተዓደልና ክንስና፡ ሰብ ከማኻ ሰብኣዊ መሰልካን ነጻነትካን ረጊጹ፡ ከርፋሕ መነባብሮ እናሃለወካ፡ ከመይ ገይሩ ሕዋሳትካ ክቕበሎም ይኽእል። ልክዕ'ዩ ንሕና ኤርትራውያን ካብ ወለዶ ንወለዶ መግዛእቲ ይበራረየልና ኣብ ዝነበረሉ፡ ወዲ ሰብ ብባህሪኡ ንመግዛእቲ ይኹን ንርግጸት ናይ ማዕርነት መሰል፡ ክጻወሮ ስለ ዘይክእል፡ ብካልእ ኣበሃህላ ድማ፡ ወዲ-ሰብ ብዝኾነ ሰብኣዊ ግህሰት ተረጊጹ ክኸይድ ስለ ዘይነብር፡ ምእንቲ እታ "ኣነ – ኣነ እየ" ዝብላ ሰብኣዊ መሰሉን ክብሪ መንነቱን ብነድሪ ክለዓል ናይ ግድን ይኸውን። እዚ ከኣ ወዲ-ሰብ እቲ ዝኸበረ ፍጡር ብኣምላኽ ውልድ ምስ በለዝተዋህቦ ነጻነትኣብዛ እንነብረላ ዓለም ብሰላም ክነብር'ዩ፡፡ ኮይኑ ግን፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብታ ዝፈትዋ ሃገሩ ክነብር ኣይከኣለን። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መወዳእታ ምእንቲ መሰሉን ክብሪ መንነቱን፡ ንናይ ንሓዋሩ እፎይታ ነጻነቱ ዝረኸበሉ ንርብዒ ዘመን ብሓባር መስዋእቲ ከፈለ። ኣብ መወዳእታ ጩራ ናይ ብርሃን ነጻነት ኣመስከረ። ህዝቢ ኤርትራ፡ "ሕጅስ ድሕሪ ደጊም እፎይታ ረኺበ ህርመት ልበይ ሰሚሩለይ" እናበለ ብደስታን ሓጐስን ብእፎይታ ዝመልአ ሂወቱ ክመርሕ ተበገሰ።

ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ ዝፈትዎም ደቁ ከፊሉ እፎይታ ነጻነት ረኸበ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ለባምን መስተውዓልን ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ነንሓድሕዱ ንኩነታቱ እናተጸናንዐ፡ በዚ ጥራሕ ይወድኣልና እናበለ ብልቦና ክሓልፎን ክጽመሞን ከሎ፡ ሓደ ዝዘንግዖ ወይ ዝተሃመለሉ ቀንዲ ነገር ነይሩ። ንሱ ከኣ ነቲ እፎይታ ነጻነት ብማዕረ ዝኣልን ዘማእክልን ዘረጋግጽን ቅዋም/ሕጊ ክተክል ግዜ ከይወሰደ ብዓንተቦኡ ከረጋግጽ ነይሩዎ። ኣብዚ እቲ ዘገርም፡ ንክብሪ መሰልካን ንቕዋም ሕግታትካን መሕድሮኻን ብእምነት ምጽባይ፡ ንስኻ ህዝቢ ንባዕልኻ ወሳኒ ክንስኻ፡ ንስኻ ህዝቢ ብመስዋእቲ እታ ሃገር ዘምጻእካ፡ እቲ ብኣግኡ ደቅና እንድዮም ዝብል ኣዘራርባ ናይ የውሃት ኣበሃህላ ተሪፉ፡ ሃገር ብቕዋም/ሕጊ ትመሓደር ሕ/ሰብ ይኹን ውልቀ-ሰብ ብሕጊ ይምእዘዝን ኣብ ነንሓድሕዱ ብሕጊ ይፍረድን ይማሻገልን ምኽንያቱ ሕጊ ልዕሊ ኩሉ ስለ ዝኾነክበሃል ኔሩዎ። እዚ ክኸውን ዝነበሮ፡ ኣብ መወዳእታ ግን ህዝቢ ኤርትራ ቅልጡፍ ግብረ-መልሲ ብዘይምውሳዱ፡ ኣደዳ መሕድሮ ሕጊ-ኣልቦ፡ ህዝብን ሃገርን ተሓታቲ ዘየብሉ ሽግርን፡ መከራን፡ ዕንወት፡ ጥፍኣት ኮይኑ። ብዓቢኡ ድማ መንእሰይ ወለዶ ራኢ መጻኢኡ ስለ ዝጸልመቶ ንስደት ክውሕዝ ተገደደ። ናይዚ ኩሉ ጠንቂ ከኣ ተሓታቲ ዘየብሉ፡ ስርዓት ኣልቦ፡ መሕድሮ ኣልቦ፡ ቅዋማዊት ዲሞክራስያዊት ሃገር ብዘይምህላው ንሱ ከኣ ሓጋግን ፈጻምን ፈራድን ዘይምህላው እዩ።

ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብዚ እቲ ዘገርም፡ እንስሳታት ካብ ሓደ ቦታ ወይ ጫካታት ክልውጡ ከለዉ ናይ ባዕሎም ሕግታት ኣለዎም። ንሕና ደቂ-ሰባት ግዳ ምሉእ ኣእምሮ ዝተዓደለናን ዘሎናን ክንስና፡ ክሳብ ሕጂ ብቕዋም/ሕጊ ክንመሓደር ብዘይምኽኣልና ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ዓለም ዘሕፍርን ዘድንንን እዩ።

ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብመስዋእቲ ነጻነት ዘምጻእካ ዓለም ዘዛረብካ ተባዕ ህዝቢ ክንስኻ፡ እሞ ከኣ ኣብ መበል 21 ክፍለ ዘመን ን27 ዓመት ብዘይቅዋም/ሕጊ ተሓታቲ ዘየብሉ መሰልካን ነጻነትካን ሓርነትካን ተረጊጽካን ትርገጽ ዘሎኻን፡ ኣብ መወዳእታ ከኣ እቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝተኻትዓሉ ብፈላጣት ናይ ሕጊ መወዳእታ ዝተገብረሉ፡ ህዝቢ ሎሚ ጽባሕ ቅዋም ክእወጅ እናተጸበየ እከሎ ቅዋም ሞይቱ'ዩ ተባሂልካ። ዘስደምም! ወረ ከመይ ጌርካ ሂወትካ ትመርሕ ኣሎኻ ነዚ ሰሚዕካ፡ ከም ሰብ ከም ህዝብን ሃገርን እንታይ ይስምዓካ። እቲ ካብ ሃገርካ ሃጽ ዘብለካ ዘሎን ናብ ሃገርካ ዘይመልሰካ ዘሎን መሕድሮ ኣልቦ ስለ ዝኾነን ቅዋማዊት ሃገር ስለ ዘይብልካንዶ ኣይኮንካን። በል ስማዕ ኤርትራዊ! ህዝቢ ብዘይሕጊ ምሉእነት ኣለዎ ክበሃል ኣይክእልን። ሃገር ብዘይሕጊ ሃገር ክትከውን ኣይትኽእልን። ምኽንያቱ ኣምር ናይ ሂወትካ ፍትሒ/ሕጊ ስለ ዝኾነ። እዚ ስለ ዝኾነ ሓደ ሕ/ሰብ ብሕጊ ክሳብ ዘይተመሓደረ፡ ምዕቡል ሕ/ሰብ ተወዳዳሪ ምስ ዓለም ክኸውን ኣይክእልን'ዩ፡ ኣብ ቅድሚ መጋባእያ ባይቶ ዓለም'ውን ብርእሰ-ተኣማንነት ክምድር ኣይክእልን። ምኽንያቱ ኣብ ገዝኡ ልዕልነት ሕጊ ስለ ዘየብሉ። ኣንታ ክቡር ህዝቢ ብሕጊ እንዳባ እንዀርዕ ዝነበርና ህዝብን ሕ/ሰብን እኮ ኢና።

ዝኸበርካ ህዝቢ ኤርትራ፡ ዓቢ ምስ ንእሽቶ፡ ከም ደቂ-ሰባት ኣእምሮ ዝተዓደልካ ክብሪ ዘሎካ ክብሪ መሰልካ ተረጊጹ ከሎ ከመይ ጌሩ ድቃስ ይወስደካ። አረ ከመይ ገይሩ መግቢ ይወርደልካ። ከመይ ገይሮም ኣሕዋትካ ይቕበሉዎ። በል ስማዕ ኤርትራዊ! ወዲ-ሰብ ነባሪ ኣይኮነን። ወዲ-ሰብ ሓላፊ'ዩ። ህዝብን ሃገርን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ነበርቲ'ዮም። ስርዓት ከኣ ከምቶም ስርዓታት ዝሓለፉ ሓላፊ'ዩ። ኣብዚ ክብሎ ዝደሊ ደጋጊመ፡ ወዲ-ሰብ ሓላፊ ስለ ዝኾነ፡ ጽቡቕ ታሪኽ ንወለዶታት ክገድፍ ኣለዎ። ምኽንያቱ ታሪኽ ንባዕሉ ጽቡቕን ሕማቕን ባህርያት ስለ ዘለዎ። ስለ'ዚ ወዲ-ሰብ ተራኽን ጸሓፍን ደራስን ስለ ዝኾነ፡ ኣብዛ ንግዜኡ እንነብረላ ዓለም ብርእሰ-ተኣማንነት ንቅኑዕ ቅኑዕ ንጌጋ ጌጋ በብሕብሮም ወዲ-ሰብ ክብሎምን ክዛረበሎምን ክኽእል ኣለዎ። ስለ'ዚ ወዲ-ሰብ ክብሪ ናቱ ኣብ ቅድሚ ሕ/ሰቡን ሃገሩን ሓቀኛ፡ እሙን፡ ሕልናዊ፡ ኣብ ቅድሚ ውጹዕ ደው ዝብል ምስ ዝኸውን፡ ወትሩ ሕፉርን ክቡርን'ዩ።

ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ መስዋእቲ ከፊልካ ድሕሪ ርብዒ ዘመን ነጻነት ኣምጺእካ፡ ብተስፋ እተን ውሑዳት ዓመታት ንነጻነት ከተተንፍስ ዝጸናሕካ፡ ደም ስዉኣት ኣሕዋትካ ከይነቐጸ፡ ዳግማይ ኲናት ናይ ዶብ ጠንቁን ኣመጻጽእኡን ከይፈለጥካ፡ ኣብ ኲናት ተሸሚምካ። ኣብ ክልቲኡ ከኣ ዘስካሕክሕ ህልቂት ኮይኑ። ኣብ'ዚ ተንተንቲ ፖለቲካ ከም ዝብሉዎ፡ እቲ ዝዓበየ ናይ ዶብ ኲናት ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ከኣ ተባህለ።

ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ ኣብ ኲናት ሰዓርን ተሰዓርን ዝበሃል የለን። ምኽንያቱ ኲናት ንሕስያ ዘየብሉ ሰብ ምብላዕን፡ ቓንዛን፡ ስንክልናን፡ ዕንወትን፡ ብርሰትን ጥራሕ'ዩ ውጽኢቱ። ኣብ መወዳእታ ኣሽሓት መንእሰያት ምስ በልዐን ህዝቢ ካብ ዓዱ ምስ ተመዛበለን፡ ጉያ ናብ ዓለምለኻዊ ፍርዲ ዶብ ኮነ። ኣብ መወዳእታ ከኣ፡ ክልቲአን ሃገራት ብውዕል ኮሚሽን ዶብ ቀያድን ናይ መወዳእታን ብመንጎኝነት ውዕል ኣልጀርስ ንብይን ፍርደን ፌርማአን ኣንበራ። ኣብዚ እቲ ትግባረ ብይን ኣብ ግብሪ ብዘይምውዓሉ፡ ን17 ዓመታት ዝኣክል ደንጐየን ' ኣይሰላም ኣይውግእ' ተባሂሉ ድማ ጸንሐ።

ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ ሕጂ ከኣ ሰላም ይበሃል ኣሎ፡ ጽቡቕ ንሕና ህዝቢ ኤርትራ ብሃንቀውታ ክንጽበዮ ዝጸናሕና፡ ይንዋሕ-ይሕጸር ሓንቲ መዓልቲ እቲ ብይን ኮሚሽን ዶብ ክትግበር ምኻኑ ዘጠራጥር ኣይነበረን። ምኽንያቱ ሕጊ ንኹሉ ወሳኒ ስለ ዝኾነ። እዚ ከኣ ንሕና ህዝቢ ኤርትራ፡ ዶብና ተሓንጺጹ ልዑላውነትና ከቢሩን ተሓልዩን፡ ከምቶም ካልኦት ሃገራት ዓለም፡ ምስ ጐረባብትና ብፍቕርን ሰላምን ምርድዳእን፡ ናይ ጸጋታትና ንግዳዊ ምልውዋጥ ክህሉ ዘዘራርብ ኣይኮነን። ኣብዚ ብርግጽ ንሕና ህዝቢ ኤርትራ ንሰላም ወትሩ ንምነያን ንሃርፋን ኢና። ካብ ሰላም ዝጥዕም ዋላ ሓደ የለን። ኣብ'ዛ እንነብረላ ዓለም፡ እታ እንኮ መቐረት ኣህዛብ ዓለም ወይ መቐረት ወዲ-ሰብ ሰላም ጥራሕ'ያ።

ዝኸበርካ ኤርትራዊ፡ ኣብዚ መዝሙር ሰላም ዝበሃለሉ ዘሎ፡ ዝኾነ ወዲ-ሰብ ወይ ዝኾነ ኤርትራዊ ሰላም ዘይደሊ ኣሎ ክብል ኣይክእልን እየ። ንዓና ንህዝቢ ኤርትራ ገሪሙና ዘሎ ግን፡ ኣብዚ ጉያ-ጉያ ዝበሃለሉ ዘሎ ኩነታት፡ ንዓና ንህዝቢ ኤርትራ ኩሉ ሽፉንን ግሉጽነት ዘየብሉን ህዝቢ ዘይዋሳኣሉን ስለ ዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ እንታይ'ዩ ዝግበር ዘሎ እናበለ ይዛረብ ኣሎ። ኣንታ ክቡር ህዝቢ፡ ሎምስ እንታይ ዲና ኴንና። ኣንታ ክቡር ህዝቢ፡ ህዝቢ እኳ'ዩ ንኩሉ ወሳኒ። ስለዚ ንሕና ኤርትራውያን፡ ንልዑላውነትና ብዝተፈላለየ ምኽንያት ክትንክፍ ዝመጽእ ሓይሊ፡ እቲ ግልጺ መልሲ ህዝቢ ኤርትራ ' ወይልኡ' እዩ ዝብል። ስለዚ ንሕና ኤርትራውያን ወትሩ እንቃለሰሉን ለይትን መዓልትን እንሰርሓሉን ቀንዲ ዕዮ-ገዛና ብልጽግትን፡ ክብርትን፡ ሰላም ዝሰፈና ዲሞክራስያዊት ኤርትራ፡ ብቕዋም/ሕጊ እትመሓደር፡ ባይቶ ዝውስኑላ እንኮ ምርጫና'ዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ከኣ፡ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ፍትሒ ስለ ዝኾነ፡ ከይወዓለ ከይሓደረ፡-

1. ደረት ኣልቦ ዝኾነ ወተሃደራዊ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብቕጽበት ደው ክብል፤
2. ቅዋም/ሕጊ ከይወዓለ ከይሓደረ ኣብ ግብሪ ክውዕል፤
3. ናይ ፖለቲካ እሱራት ብቕጽበት ክፍትሑ፤
4. ናይ ዝኾነ ሃይማኖት ኣመንቲ እሱራት ብቕጽበት ክፍትሑ፤
5. ኩሉ ሰብኣዊ ግህሰትቅዋማዊ/ሕጋዊ ተሓታትነት ክህልዎ፤
6. ኩሉ ሰብኣዊ መሰል እንተላይ ብተሓታትነት ኣብ ትሕቲ ዓለምለኻዊ ሕጊ ክኸብር፤
7. ኩሉ ምርጫታት ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ክካየድ፤ … ወዘተ።

ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ፡ ኣቦታትና ከም ዝምስሉዎ ' ከም ቀደም ይመስለክን ውሕጅ ይወስደክን ' ዝብል ኣበሃህላ ናይ ለባማት ኣቦታትና ኣብ ላዕሊ ጠቒሰዮ ኣለኹ። ሕጂ'ውን እዚ ጉያ-ጉያ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ጉያ ስለ ዘይኮነ፡ ኣብ መወዳእታ ውዱቕን ፍሹልን'ዩ። ሓደ ክብሩ ዝደርበየ ሰብ ዝኾነ ክገብር ኣየሕንኾን'ዩ። እቲ ካልኣይ ጐያያይ ዶ. ኣቢ፡ እንተኮይኑሉ ንዓዱ'ዩ ዝሰርሕ ዘሎ። ኣብ መወዳእታ ፍሽለት ከም ዘጋጥሞ'ውን ኣጸቢቑ ይፈልጥ'ዩ። ምኽንያቱ እቲ ውዕላትን ፌርማታትን ናይ ህዝቢ ኤርትራ ውዕላትን ፌርማታትን ስለ ዘይኮነ።

ብክፍላይ ተኪአ

ጀርመን