REUTERS

እዚ ውሳነ ፡ ኣብ ኣይቬሪኮስት ይካየድ ኣብ ዘሎ ጉባኤ ሕብረት ኣፍሪካን ሕብረት ኣዉሮፓን'ዩ ዕላዊ ኾይኑ።

ኣብ ከባቢ ሊቢያ ዉሱን ቑጽጽር ዘለዎ ኾይኑ፡ ብዉድብ ሕቡራት ሃገራት ዝሕገዝ ምምሕዳር ሊቢያ፡ እቲ ስምምዕነት ዝተቐበለ እንተኾን ከመይ ተግባራዊ ክኸዉን'ዩ ዝብል ግና ሕቶ ይለዓል ኣሎ።

ኣብታ ሃገር ዘለዉ ስደተኛታት፡ ናብ ዝመጽሉ ክምለሱ'ዮም።

ኣብቶም ዝሓለፉ እዋናት ኣብ ሊቢያ ዝርከቡ ስደተኛታት ሃገራት ትሕቲ ሰሃራ ኣፍሪካ ብመልክዕ ባርያ ይሽየጡ ምህላዮም ዝገልጽ ምስሊ ዕላዊ ምዃኑ ስዒቡ'ዩ ናብዚ ስጉምቲ ተበጺሑ ዘሎ።

ፕረዚደንት ፈረንሳይ፡ ኢማኑኤል ማክሮን ነቲ ተግባር "ገበን ኣንጻር ሰብኣዉነት" ክብሉ ገሊጸሞ'ዮም።

ብኣማኢት ኣሽሓት ዝቑጸሩ ስደተኛታት፡ ኣዉሮፓ ንምእታዉ ብባሕሪ ሜዲትራኒያን ኣቢሎም በረኻ ሰሃራ ኣቋሪጾም፥ ኣሽሓት ድማ፡ ሊቢያ ክኣትዉ ብዘመናዊ ንግዲ ባርያ ተሸይጦም።

ሊቢያ ኣብ መፋርቕ ወርሒ ሕዳር ማዕኸን ዜና ሲኤንኤን ዘቃልዖ ንግዲ ባርያ ስደተኛታት ስዒቡ፡ ስሩዕ ከይዲ ምጽራይ ጀሚራ'ያ።

ናይጀሪያ፡ ብፍቓዶም ናብ ሃገሮም ዝኣተዉ 240 ስደተኛታት ሓዊሱ ዜጋታታ ምቕባል ጀሚራ።

ፕረዚደንት ፈረንሳይ ማክሮን፡ እቲ ህጹጽ ትልሚ ምድሓን ስደተኛታት፡ ሃገራት ሊቢያ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ ቻድን ኒጀርን ሓዊሱ 9ተ ሃገራት ከምዝተሰማምዓሉ ሓቢሮም።

ምንጭታት ሕብረት ኣዉሮፓ ንኤኤፍፒ ከምዝበሉዎ፡ ኣብቲ ዝሓለፈ ዓመት፡ ኣብዛሓ ካብ ትሕቲ ሰሃራ ዝተሰደዱ ኣስታት 13 ሽሕ ስደተኛታት ናብ ሃገሮም ተመሊሶም'ዮም።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-42187265

“ሺሕ ፈልጺ መእሰሪኡ ልሕጺ” ዝብል ኣበሃህላ ኣብ ሃገርና ነባር ምሳልያዊ ኣዘራርባ እዩ። ፈልጽን ልሕጽን ልሙዳት ቃላት ትግርኛ ስለ ዝኾኑ፡ ትርጉም ዘድልዮም ኣይኮኑን። እዚ ምሳልያዊ ኣዘራርባ ሓቑፈምዎ ዘሎ ቁምነገር ግና ካብቲ ተራ ትርጉሞም ዝተፍልዩ እዮም። ፈልጽን ልሕጽን እቲ ሓደ ተጠርናፊ እቲ ካልእ ድማ ጠርናፊ እዮም። ሕመረት ናይቲ እኩብ ትርጉም ድማ ፈልጺ ንብዙሓት ዝተፈላለየ ድሌታት፡ ትጽቢታት፡ ኣተሓሳስባታትን ርኢቶታትን ዘለዎም፡ እሞ ድማ ናይ ሓባር ዕላማ ንከዕዉቱ ዝተሰለፉ ወገናት ዝውክል ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ልሕጺ ድማ ነዚ ናይ ዝንባለን ኣተሓሳስባን ብዙሕነት ብሓባር ኣሳንዩ ናብ መዓላ ዘብጽሕ ረዚን ሓላፍነት ዝውክል እዩ።

እዚ፡ ኣብ ናይ ሃገራት ስርዓተ-ምሕደራ ንህዝብን ሕገመንግስታዊ ሓቛፍነትን ዝውክል እዩ። ኣብ ከም ሃገርና ዝኣመሰላ ብሕገመንግስቲ ናይ ምምሕዳር ዕድል ዘይረኸባ ግና እዚ ምሳልያዊ ኣዘራርባ ኣብ ባይታ ኣይንጸባረቕን እዩ። ኣብ ፖለቲካዊ ውድባትን ንዝተፈላለየ ዕማም ዝውደባ መሕበራትን ከኣ እዚ ምሳልያዊ ኣዘራርባ በቲ ኣብ መንጎ ኣባላተንን ዝምረሓሉ ቅዋምን ሕግን ዝምሰል እዩ። ናይ ሓፋሽ ናይ ሕጊ ምእዙዝነትን ናይ ሕጊ ጠማርነትን ብቐሊሉ ዝወሓስ ዘይኮነ፡ ዝትግበረሉ ዕላዊ መድረኽን ወግዓዊ መስርሕን ኣለዎ። ንኣብነት ኣብ ዓድታትና ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት ዕድመ፡ እምነታትን መሰል መዕቀንታትን ዝርከቡ ደቂ ዓዲ ኣብ ባይቶ ብሓባር የጽድቕዎ። ድሕሪኡ ከኣ “ከቢብና ነቢብና” ዘጽደቕናዮ ሕግን ስድብን ኢሎም ከም ናይ ዓይኖም ብሌን ይሕልዉዎን ይምእዘዝዎን። ናይ ሓደ ሃገር ሕገ-መንግስቲ ከኣ ከከም ኩነታቱ ንኹሉ ዕድሚኡ ነዚ ዕማም ዝምጥን ዜጋ ብቐጥታዊ ድዩ ብዘይቀጥታዊ ኣገባብ ኣብ ዝሳተፍሉ ተነዲፉ ይጸድቕ። ድሕሪኡ ድማ ዜጋታት ከኽብርዎ፡ ክምእዘዝዎን ክሕልዉዎን ግድነት ኣለዎም። ኣብ ፖለቲካዊ ውድባት ድማ ቅዋሞም ከከም ባህልን ተመኩሮን ናይቲ ውድብ ብዝጥዕም መስርሕ ሓሊፉ ኣብ ጉባአ ይጸድቕ። ድሕሪ እዚ ኣባላት ነዚ ቅዋም የኽብርዎ፡ ይምእዘዝዎን ይከላኸልሉን ከኣ። ነዚ ከተተግብር ምብቃዕን ዘይምብቃዕን ከኣ ናይቲ ትካል ኣባልነትካ ደረጃ ዝመዝን እዩ።

እዚ ስድቢ ዓዲ፡ ሕገመንግስቲ ሃገራትን ቅዋም ፖለቲካዊ ትካላትን ኣብ መስርሕ ንኩሎም’ቶም “ይኹነና” ኢሎም ዘጽደቕዎ ወገናት፡ ማዕረ ዘይክጥዕሞም ይኽእል እዩ። ንገሊኦም ይሰማምዖም ንገሊኦም ድማ ይኩርኮሖም። ምስዚ ግና ኩሎም ማዕረ ናይ ምኽባሩን ምሕላዉን ዲሞክራስያዊ ግደታ ኣለዎም። ንኣብነት ኣብ ብዙሕ ኣጋጣምታት ነቲ “ውሑዳት ንብዙሓት ይምእዘዙ” ዝብል ዲሞክራስያዊ መትከል ዝምልከት ናይ ውሑዳት ሓሳብ ዝግድብ እዩ ዝብል ስምዕታ ይቐርብ እዩ። በዚ ኣገባብዚ ዝግደብ ስምዒትን ሓሳብን የለ’ኳ እንተዘይተባህለ “ሕገይ ይኹን” ኢልካ ተቐቢልካ ክሳብ ዘጽደቕካዮ ግና ይጥዓምካ ይኮርኩሕካ ካብ ምኽባሩ ወጻኢ ካልእ ምርጫ የለን። ንኣብነት ኣብ ቅዋም ሰዲህኤ “3፡1፡1 ኣብ ኵሉ ደረጃታት ሰልፊ፡ ውሳኔታት ብብዝሒ ድምጺ ይጸድቕ፤ ዝበዝሐ ድምጺ ዘይረኸበ ሸነኽ ድማ፡ ብውሳኔ ናይ ብዙሓት ይምእዘዝ፤ ውሑዳት ግቡኦም እናፈጸሙ፡ ኣብ ዘለውዎ ጽፍሒ ርእይቶኦም ብናጻ ክገልጹ መሰሎም ሕልው እዩ” ዝብል ዓንቀጽ ንረክብ። እዚ ዓንቀጽ ብኻልእ ትሕዝቶ እሞ ድማ ብዙሓት ኣብ ዝተሰማምዕሉ ሕጋዊ መድረኽ ክሳብ ዝትካእ ከም ዘለዎ ተማእዚዝካሉ ካብ ምቕባል ካልእ ቅቡል ምርጫ የለን።

ኣብዚ ሓደ ክዝንጋዕ ዘየብሉ፡ እዚ ቅዋም ናትና እዩ ብዝበልዎ ሰባት እዩ ዝህነጽ። ኣብ መስርሕ ብምልኡ ድዩ ከፊሉ ከም ዘየስርሕ እንተተረጋጊጹ ዘይቅየረሉ ምኽንያት የለን። ምኽንያቱ እቶም ሰብ ጉዳይ ንሕጊ ክምርሕሉ እምበር ክግዝእሉ ኣይኮኑን ዘጽድቕዎ። እዚ ኣብ ግምት ኣትዩ ከኣ ዝኾነ ስድቢ፡ ሕገመንግስቲ ወይ ቅዋም፡ ዝመሓየሸሉ ይኹን ዝቕየረሉ ቀጥዒ ኣለዎ። ካብቲ ብዙሓት ዝተሰማምዕሉ ሕጋዊ ቀጥዒ ወጻኢ ግና ዋላ’ቲ ዝመጽእ ሓድሽ ሓሳብ ካብቲ ዝጸንሐ ዝሓሸ ይኹን፡ ሕጋዊ ክብደት የብሉን። ንኣብነት ቅዋም ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ መወዳእታኡ “9፡2 ነዚ ቅዋም’ዚ ክቕይር ዝኽእል ጉባኤ ሰልፊ እዩ፤ 9፡3 ማእከላይ ባይቶ፤ ንዝኾነ ይኹን ኣከራኻሪ ዓንቀጽ ክትርጉም (ከብርህ፡ ከነጽር) ሓላፍነት ኣለዎ ። 9፡4 ማእከላይ ባይቶ ኣብ ቅዋም ከስርሕ ዘይከኣለ ዓንቀጽ ከመሓይሽን፡ ንዘይተጠቕሰ ሓደስቲ ዓንቀጻት ከተኣታቱን 75% ድምጺ ካብ ኣብላቱ የድልዮ።” ዝብሉ ንኡሳን ዓናቅጽ ኣለዉዎ።

ሰባት ኣብ ዝተፈላለየ ጉዳያት ሓደ ዓይነት ኣረኣእያን ኣተሓሳስባን ሃልይዎም፡ ኣብ ምኽባር፡ ምምእዛዝን ምዕቃብን ናይቲ ብሓባር ዘጽደቕዎ ሕጊ እንተተፈላልዮም ናብ ዝሰፍሕ ምርሕሓቕ ከመርሖም ይኽእል እዩ። ምኽንያቱ ሓቢርካ ናይ ሓባር ዕላማኻ ንክተዕውት በቲ ናይ ሓባር ሕጊ ምምእዛዝን ዘይምምእዛዝን መሰረታዊ ስለ ዝኾነ። ኮታ እቲ ተጠሚሩ ዝጸንሐ ፈልጺ እቲ ጠማሪኡ ልሕጺ ኣብ ዝብተኸሉ ዘጋጥም ፋሕጭንግራሕ ምግማት ዘጸግም ኣይኮነን። ህዝብና ምስላ ብምምሳል ጥራይ ዘይኮነ ብተግባር’ውን ናይ ሕጊ ምእዙዝ እዩ። ሓደ ሰብ እንተበዲሉካ’ሞ ናብ ሕጊ ከተቕርቦ እንተደሊኻ ዘገድደልካ ፖሊስ ወይ ካልእ ሓይሊ ኣየድልየካ። “ዝባን ሕጊ ካብ እግረይ ከይትተርፍ” እንተኢልካዮ ክሳብ ናብቲ ይዳንየኒ ዝበልካዮ ኣካል እትበጽሕ ፈትዩ ዘይኮነስ፡ ኣብ ናይ ሕጊ ክብደት ኣሚኑ ይኽተለካ። ካብዚ ሓሊፉ በዓል ነገር ናይቲ ዝተኸሰሉ ጉዳይ ጭብጢ ቀሪብሉ በዚ ተኣምን ዲኻ ተባሂሉ “እወ መንግስቲ ይሙት” ኢሉ እንተተፈጺሙ ንድሕሪት ናይ ምምላስ ሕቶ ኣየቕርብን። ፈጽሚ ከም ክታም ሓያል ምዃኑ ዝኣምኑ ወለዲ ከኣ “ናይ ነገር መወዳእታ ፈጽሚ፡ ናይ ስጋ መወዳእታ ዓጽሚ” ይብሉ ነይሮም። እዚ ኩሉ ተደሚሩ ኣሚንካን ረዲኻን ኣብ ዝተቐበልካዮ ምጽናዕ ዘይስገር መሰረታዊ ኣምር ምዃኑ እዩ።

ተጋዳሊት ወይዘሮ ጽገ ገረዝገሄር ተስፉይ ብዕለት 17/11/2017 ካብዛ ዓለም ብሞት ብምፍላያ እተሰመዓና ሓዘንን ጓህን እናገልጽና ብስም ሰዲህኤ ጨንፈር ኣወስትራልያ ንስድራቤታን ፈተውታን ጽንዓት ይህብኩም ይሃበና ንብል። ወይዘሮ ጽገ ገረዝግሄር ተስፋይ ካብተን ተሰሪዐን ንሃገራዊ ናጽነት ብትብዓት እተቓለሳ ደቂ ኣንስትዮ ብምዃና ሎሚ ብኣካል ካባና ትፈለ እምበር ብመንፈስ ኩሉ ግዜ ምሳና ህልውቲ እያ፡ ታሪኻን  ጽቡቕ ተግባራን ኩሉ  ግዜ ክንዝክሮ ክነብር ኢና።

ወይዘሮ ጽገ ካብ ወላዲኣ አቶ ገረዝጊሄር ተስፋይን ካብ ወላዲታ ወ/ሮ በለጸት አብ ደቂ-ለፋይ (ሃዳድም ጨዓሎ) ኣውራጃ አከለጉዛይ ተወሊዳ። ብንእስነታ ካብ ዓዲ ድሕሪ ምውጽኣ ኣብ ከተማ ሑመራ  ምስ ኣቶ ግርማይ ኣርኣያ ቃል ኪዳን ኣሲራ ኣደ ክልተ ቆልዑ ኮይና እያ። ብሓዳራን ብደቃን ከይተዓንቀፈት ሃገራዊ ጉቡኣ ኣብ ሑማራ ዳሓር ከኣ ኣብ ሱዳን ትፍጽም ነበረት። ኣብ ዝኸደቶ ዘሰንያ እቲ ንህዝባን ንሃገራን ትፈቱ ምዃናን ንደቂ ሰብ ዘለዎ ፍቕርን ርህራሀንዩ ነይሩ።

ኣብ ኣውስትራልያ እንርከብ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንመዋቲት መንግስተ ሰማያት የዋርሳ ንፈተውታን ስድራ ቤታን ከኣ ጽንዓት ይሃብኩም ንብል።

ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ጨንፈር ኣውስትራልያ።

ኣብ ኣፍርቃ ብፍላይ እተን ብመፈንቀለ መንግስቲ ይኹን ብሰውራ ኣቢለን ስልጣን ዝተታሕዘለን ሃገራት ንዲሞክራሲያውነት ብዙሕ ክበቕዕኦ ኣይከኣላን። እቲ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ፡ እቲ ህዝቢ ነቲ ዲሞክራሲ ዝበሃል ፍልጠት ብዙሕ ስለ ዘይሰርሓሉን ዘይተመኮረሉን ካብቲ ናይ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝዘርኦ ድሑር ኣተሓሳስባ ገና ክላቐቕ ስለዘይከኣለን እውን እዩ። እቶም ብሰውራ ኣቢሎም ከም እኒ ኤርትራ ይኹን ወይ እውን ብመፈንቅለ መንግስቲ ስልጣን ዝጨበጡ ካብቲ ናይ ባዕዳዊ ኣገባብ ኣመሓድራ ብዙሕ ኣይተፈልዩን። ንሳቶም እውን እንተኾነ ነቲ ዲሞክራሲ ዝብል ኣምር ከም ቁርን ኣስሓይታን እዮም ዝፈርህዎ።

እዞም ኣብ ኣፍሪቃ በዚ ኣቐዲሙ እተጠቕሰ ኣገባብ ኣቢሎም ስልጣን ዝጨበጡ ክሳብ ሎሚ ብፍታዎም ማለት ብምርጫ ኣቢሎም ይኹን ይኣኽለኒ ኢሎም ስልጣን ዘረከቡ ኣዝዮም ውሑዳት እዩም። መብዛሕትኦም ከም ናይ ወዲ 93 ዓመት ናይ ዝምባብወ መራሒ ነበር ሮበርት ሙጋበ ትንፋሱ ክሳብ ትወጽእ ነቲ ስልጣን ከም ቁርዲድ ምልቓቕ ኣብዩ እነሆ ብሓያል ድፍኢት ዝተኻየደሉ ስልጣን ንምርካብ ብዙሕ ክወሓጠሉ’ኳ እንተጽነሐ መወዳእትኡስ ረድዩ ኣይረድዩ ስልጣን ለቒቑ።

ሙጋበ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ናይ ኢያን ስሚዝ ተዓዊቱ ካብ 1987 ኣትሒዙ ስልጣን ዝጨበጠ እዩ። ሮበርት ሙጋበ ናይ ትምህርቲ ሕጽረት የብሉን። ኮይኑ ግን ጭካነን ፍትወት ነፍስን ኣብ ምሁር ይኹን ዘይተማህረ ስለ ዝረአ እነሆ ምሁር ክንሱ ን37 ዓመት ዝኣክል ንህዝቢ ዝምባብወ ኣርዒዱን ጨፍጪፉን። ግን ከኣ “ቦ ግዜ ለኩሉ” ንኹሉ ግዜ ኣለዎ ከምዝተባህለ እነሆ መዓልቲ ኣኺሉ ጥራሕ ዘይኮነስ ንብዓት ውጹዕ ህዝቢ ውዒሉ ሓዲሩ ናብ ራህዋ ዝቕየረሉ መድረኽ ምህላው ክንዝንግዕ የብልናን።

ህዝቢ ዝምባብወ ቁጠባውን፥ ማሕበራውን ስቅያት ኣሕሊፉ ኣብ ፖለቲካዊ ቅልውላው ካብ ዝሽመም ነዊሕ እዩ። እዚ ፖለቲካዊ ቅልውላው እዚ ከኣ ንኹሉ ማለት ንሰራዊት ይኹን ነቲ ህዝቢ ብማዕረ ዘሳቕዮ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ሰራዊት ዝምባብወ እነሆ ዋላ’ኳ ስልጣን ንምጭባጥ ዘይኮነስ ንፖለቲካዊ ቅልውላዋት ንምትህድዳእ እዩ ዝብሉ እንተለዉ ስልጣን ምጭባጥ ዘይተርፍ እዩ። ስለዚ ዕምሪ ምልካዊ ኣተሓስስባ’ኳ ብቐሊሉ ዘብቅዕ እንተዘይኮነ፥ እቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ግን ኣብቂዑ እዩ። ግን ከኣ እቲ ሰራዊት ነቲ ቅዋም ክኸላኸል እሞ ብኡ ኣቢሉ እቲ ወጽዓ ዘኽትመሉ ክኸውን ተስፋ ዝህብ እዩ።

ናብ ሃገርና ኤርትራ ከኣ ምልስ እሞ ንበል።  ምኽንይቱ “ብጻይካ ክላጸ ንስኻ እውን ጭሕምኻ ኣተርክስ” ዝብል ምስላ ኣበው ከምዘሎ ኣይንዘንግዕ። እሞ ሰራዊት ምክልኻል ሃገርሲ ነዚ ናይ ዝምባብወን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃን ኣብ ልዕሊ ዲክታቶርያዊ ስርዓታት ዝወስድኦ ዘለዋ ስጉምቲ ዝምልከት ትምህርቲ ክቐስም ናይ ግድን እዩ። ኢሳያስ ን26 ዓመታት ጌና እውን ዘዓልዎ እንተዘይረኺቡ ክሳብ ዕለተ ሞቱ ንህዝብን ሰራዊትን ድከቱ ከስትዮ ምዃኑ ዘይተርፍ እዩ። ምኽንያቱ ብደም ዝጨቀወ መላኺ ስርዓት ንዝጨበጦ ስልጣን ንኸየርክብ ቀሲኑ ኣይድቅስን እዩ።
ስለዚ እቶም ኣብ ሰራዊት ምክልኻል ሃገር ዘለዉ ሕድሪ ስውኣት ዝስቆሮም፥ ነዚ ናይ ዝምባብወ ሰራዊት እንታይ ክመሃርሉ ይኽእል ዝብል ሕቶ ክለዓል ናይ ግድን እዩ። እዚ ማለት ሃገርና ኤርትራ ኣብዚ 26 ዓመታት ዝረሃዋን፥ ብቅዋም ትመሓደርን ሃገር ከምዘይነበረትን ዘየላን ኩልና ንርድኦ ሓቂ ካብ ኮነ፡ እቲ ሲቭል ከኣ ጥራሕ ኢዱ ሓንቲ ክገብር ኣይክእልን እዩ። ስለዚ እቲ ሰራዊት ንህዝቡን ሃገሩን ካብ ዝኾነ ይኹን ጭቆና፡ ግፍዕን መከራን ከናግፍ ክለዓል ዝግበኦ ምዃኑ እዚ ኣብ ዝምባብወ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ምስግጋር ሓባሪ እዩ። ግን ከኣ እቲ ሰራዊት ምክልኻል ሃገረ ኤርትራ ነቲ ምልኪ ከልግስ እንከሎ ተመሊሱ ንሱ “ራዛ ናይ ኣቡኣ ሓዛ” ከይከውን፡ መስርሕ ድሕሪ ውድቀት እዚ መላኺ ስርዓት እንታይ ክኸውን ከም ዘለዎ ክርዳእን ብብስለት ክገጥሞን ይግባእ። ምኽንያቱ ኣብ መብዛሕትአን ዲክታቶር ዝውገደለን ሃገራት እቲ ዝትክእ ካብቲ ዝሓለፈ ዝገደደ እንተዘይኮይኑ ዝሓሸ ኣይከውንን እሞ፡ ኣብ ሃገርና ዲሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ከምዕብል ከምዘለዎ ምውጣን ኣድላዪ እዩ።

ሃገራት ነናተን ፍሉይ ዝገብረን ጀኦግራፊያዊ ኣቀማምጣን ካልእ መለክዕታትን ኣለወን። ኣብ ዝተፈላለየ ክፍለ-ዓለማት ይርከባ፡ ገሊአን ናብ ባሕሪ ቀረባ እየን። ገሊአን ድማ ከምኡ ዓይነት ጸጋ የብለንን። ናብ ሃገርነት ዝመጻሉ ታሪኻዊ መስርሕ’ውን ይፈላለ። ኣብ ብዝሒ ህዝብንን ካልእ ተፈጥሮኣዊ ጸጋታት’ውን ይፈላለያ። ዝመሳሰላሉ ከኣ ኣለወን። ንኣብነት ዝመሓዳደራሉ ፖለቲካዊ ስርዓት። ገሊአን ናይ ህዝቢ ልዕልና ብዘረጋገጽ ሕገመንግስታዊ ስርዓት ይምረሓ። ገሊአን ከኣ ከምዚ ኤርትራ ሕጂ ዘላትሉ ሃለዋት  ኣብ ትሕቲ ዲክታቶርያዊ ኣርዑት ይነብራ። እንተኾነ ብፍላይ እቲ ምስ ፖለቲካዊ ምሕደራ ዝዛመድ ኩነታተን ካብ ግዜ ናብ ግዜ ዝቀያየር እምበር ከምቲ ጀኦግራፊያዊ መለክዒ ተሰሚሩ ዝነብር ቀዋሚ ኣይኮነን።

ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ኣብ ከምዚ ሕጂ ኤርትራ ዘላትሉ ፖለቲካዊ ሃለዋት ኣብ ዝጸንሓ ሃገራት ምምሕዳራዊ ለውጢ ክኽሰት ክንዕዘብ ጸኒሕና ኢና። ርሑቕ ከይከድና ግብጺ፡ ልብያን ቱኒዝያን ከም ኣብነት ክንወስድ ንኽእል። ሕጂ ድማ እዚ ናይ ለውጢ ለበዳ ናብ ዝንባብወ ገጹ ልሒሙ ኣሎ። እሞ ድማ ናይ ዚምባብወ ኩነታት ምስ ናይ ኤርትራ ኩነታት ስለ ዝመሳሰል ዝያዳ ነቶም ዝምልከተና ኤርትራዊ ኣካላት ዝጸልወናን ሓላፍነት ዘሰክመናን እዩ። ወዲ 93 ዓመት መራሒ ዚምባብወ ሮበርት ገብሬል ሙጋበ ነታ ሃገር ዳርጋ ን40 ዓመታት ጨቊኑ ዝገዘአ፡ ኣብ ግዜ ናጽነታ ብዝገበሮ ሓርበኝነት ምስ ህዝባን ጸጋታታን ከም ናይ ግሊ ንብረቱ ጅሆ ሒዝዋ ጸኒሑ። ወዲ 72 ዓመት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ’ውን እነሆ ካብቲ ናይ ሙጋበ ብዘይፍለ ብደዐ፡ ንኤርትራ ምስ ህዝባን ጸጋታታን ከም  ውልቃዊ ንብረቱ ቆጺሩ እቲ ቅድሚኡ ዝነበረ ገዲፍካ ን26 ዓመታት ገዚእዋ። ዕድል እንተረኺቡ ከም ሙጋበ ወዲ 93 ዓመት ክሳብ ዝኸውን “ክመርሕ እየ” ካብ ምባል ድሕር ከምዘይብል “ኣብ ኤርትራ መዓስ እዩ ምርጫ ክካየድ?” ተባሂሉ ክሕተት እንከሎ “ምናልባት ድሕሪ 40፡ 50 ዓመታት ክኸውን ይኽእል” ዝብል ናይ ኣሽካዕላል ምላሽ ምሃቡ ነዚ ዘመልክት እዩ።

ከም ኢሳይያስ ዝኣመሰሉ ዲክታቶራት ካብዘይርድእዎ ብዙሕ ጉዳያት ሓደ፡ ኩነታት ንዘለኣለም ከምቲ ንሳቶም ዝደልይዎ ኮይኑ ክኸይድ ከም ዘይክእል እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ፡ ኩሎም ዲክታቶራት ብሃንደበት እዮም ካብ ስልጣን ዝዕዘሩ። እቲ ሃንደበትነት ግና ንዓኣቶም እዩ እምበር እቲ ግዳዮም ኮይኑ ዝጸንሐ ኣካልስ ነቲ ኣብ ከባቢኦም ዝዝንቢ ናይ ለውጢ ንፋስ የቕልበሉን ይጽበዮን እዩ። እዞም ዲክታቶራት ካብ ዝግለጽሉ ረቛሕታት ሓደ ስሰዐ እዩ። እቲ ስሰዐ  ናይ ንዋይ ጥራይ ዘይኮነስ ቀንዲ ናይ ስልጣን እዩ። ስልጣን እንተልዩ ኩሉ ኣሎ ኢሎም ስለ ዝኣምኑ። ንሳቶም ኣብ ስልጣን ምእንቲ ክነብሩ ከባቢኦም ንምውሓስ ብዝተፈላለየ መለክዒ “ጠቕሙን ህልውናኡን ካብ ናትና  ኣይፍለይን እዩ” ብዝብልዎም ኣካላት ይኽበቡ። ብህይወት እንከለዉ ንዘይጸገብዎ ስልጣን ናብ ፈታዊኦም ወይ ዓጽመ ስጋኦም ናይ ምውራስ ፍኒሕኒሕ የርእዩ። እዞም ከም ናይ ዲክታተርነት ኣብነት ክንጠቕሶም ዝጸናሕና ናይ ዝተፈላለያ ሃግራት መራሕቲ ነበር፡ ኣይተዓወቱን እምበር ነዚ ስሰዐ እዚ’ውን ፈቲነምዎ እዮም። ከምዚ ሙጋበ በዓልቲ ቤቱ ምክትሉ ክትከውን ዝሓለኖ እሞ ካልእ መዘዝ ዘምጸኣሉ። ነዚ ኢሳይያስ እውን ኣይሓልሞን’ዩ ማለት ኣይኮነን።

እዚ ብካለኦት ዝሓለፈ፡ ሕጂ ሙጋበ ተረናኛ ኮይንሉ ዘሎ ናይ ለውጢ ማዕበል፡ ጽባሕ ከኣ ኢሳይያስ ዝርከቦ ጻዕረሞት ዝተፈላለዩ ኣካላት ክመሃርሉ ዝግበኦም እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ክመሃረሉ ዝግበኦ እቲ ሓቂ ንሳይያስ ምስ ኤርትራን ህዝባን ብምጥባቕ፡ “እዚ ሰብኣይ እንተዘየልዩ ኤርትራ ኣይትህሉን እያ” ዝብል ባዶ መሰናበዲ ብሂል ምዃኑ ካብ ተሞክሮ ካለኦት ክመሃረሉ ይግበኦ። ብተግባር ድሕሪ ሑስኒ ሙባረክ ግብጺ፡ ድሕሪ መንግስቱ ሃይለማርያም ኢትዮጵያ፡ ድሕሪ ሙጋበ ከኣ ዚምባብወ ምህላወን ዝድህሰስ ሓቂ ስለ ዝኾነ። ብዝተፈላለየ ኣገባብ ህግደፍ ንክድግፍ ብበዓል የማነ ገብረኣብ ዝወደብ ዘሎ ክንፊ መንእሰይ፡ ካብዚ መንእሰያት ዚምባብወ ብውዱብ መልዕ ኣብ ጐድኒ ህዝቦም ምዃኖም ዘረጋገጽዎ ዘለዉ ክመሃር ይግበኦ። ሰራዊት ኤርትራ ከምቲ ኩሉ ግዜ ዝንገሮን ዝጽወዖን ንገዛእ ርእሱ ቀንዲ ግዳይ ናይቲ ጭቆና ምዃኑ ተረዲኡ ኣብ ጥራይ ከብዱን ዕሩቕ ዝባኑን ወንበር ኢሳይያስ ኣብ ክንዲ ዘምውቕ፡ ካብ ሓላፍነታዊ ተግባር ወተሃደራት ግብጽን ዚምባብወን ተማሂሩ ኣፈሙዙ ናብ ወጻዕቲ እምበር ናብ ህዝቢ ንዘይምቕናዕ ክተብዕ ይግበኦ። ኣብቲ ግዜ ምስግጋር ምትካእ ካብ ምፍራስ ከም ዝኸብድ ብምርዳእ፡ ተቓወምትን ፈተውቲ ህዝቦን ሃገሮምን ኤርትራውያን ከሎ ጌና ክናበቡ ይግበኦም።

ምናልባት ደኣ ልቢ ዲክታቶራት ሓንሳብ ካብ ህዝቢ ምስ ረሓቐ ክምለስ ልሙድ ኣይኮነን እምበር፡ ዲክታቶር ኢሳይያስ እውን ካብዚ ክመሃር መተገብኦ። እቲ ዓው ኢልካ ናይ ምዝራብ ዕድል ስኢኑ መዓንጥኡ ዝሓርር ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ጽባሕ ዕድል ምስ ረኸበ እንታይ ክገብር ከም ዝኽእል ካብቲ ክነድድ ዝተዓዘቦ ናይቶም ናይ ባህሪ መሓዙቱ ኣሳእል ክመሃር መተገብአ። “ጭሕሚ ዓርክኻ ክላጸ፡ ጭሕምኻ ማይ ልኸ” ማለት ከኣ ምዕባለኡ ሓልዩ ስለ ዝመጽእ ደኣ ይድንጒ ይኸውን እምበር፡ ሕልፈት ምምጻኡ ከምዘይተርፍ ዘመልክት እዩ። ልቢ ዲክታቶራት ግና መሊሳ ክትተርር እምበር ክትልስልስ ኣይተዓደለትን። 

ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ታሪኽ ኤርትራ: ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቒ ነዛ ከቢድ ዋጋ ዝተኸፍላ ሃገር ብዘይ ቅዋምን ህዝባዊ-ምርጫን ባይቶን፡ ምስ ውሑዳት ተማእዘዝቱ ዝተፈላለዩ ውዲታት እንዳተጠቕመ ቐስ-ብቐስ ዲክታተርያዊ ስርዓት ኣማዕቢሉ፡ ሃገርና ከም ብሕታዊት ጥሪቱ እንዳ ኣማሐደረ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ ናብ ርእይዎ ዘይፈልጥ ሕሱም ናይ ራዕዲ መነባብሮ ጅሆ ሒዙዎ ይርከብ። 

ድሕሪ’ቲ ኣብ ሃገርን ህዝብን ከቢድ ኣሉታዊ ስምብራት ዝገደፈ፡ ነዊሕን መሪርን ዕጥቃዊ ቃልሲ ንናጽነትን ፍትሕን፡ ህዝቢ ኤርትራ ገና ቁስሉ ከይሓወየን ንተንኮላት ዲክታተር ኢሳይስ ኣፈወርቒ ከየስተባሃለሎምን እንከሎን፡ መርኣያ ትምክሕታዊ ባህርያቱ፡ እቶም ብኣጋ ብሕግን ልቦናን ክእለዩ ዝኽእሉ ዝነበሩ ጉዳያት ኣሳቢቡ፡ ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት ውግኣት ኣካይዱ፡ እዚ ከኣ፡ ሓልዮት ሃገርን ህዝቢን ከምዘይብሉ ዘርኣየ ፍጻሜ እዩ፡ ብፍላይ ግን እቲ ምስ ኢትዮጵያ ዝተኻየደ ደማዊ-ውግእን ኣብ ኣተኣላልይኡ ኣቶ ኢሳይስ ኣፈወርቒ ዘርኣዮ ዘይሓልፍነታዊ ኣመራርሓን፡ ሃገርን ህዝብን ኣብ ዝዓሞቐ ጥፍኣት ናይ ኣሽሐት ደቒ-ህዝቢ ሂወትን ንዋትን ሞራላዊ ዕንወትን ኣኸቲሉ እዩ።

ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ካብዚ ረዚን ሕጋዊ ተሓታትነት ንምህዳምን ከምኡ’ውን ምልኩ ንምድልዳል ተጠቐመሎም ውዲታት ገለ ካብቶም ቀንዲ ረቓሒታት፡ መጀመርያ ተወሪርና እናበለ ህዝቢ ብጋህዲ ከታልል ጀመረ። ቐጺሉ ከኣ፡ ሕቶ ትግባረ ቅዋምን ህዝባዊ-ምርጫን ምስ ምሕንጻጽ ዶብ (ቦርደር) ዘይዛመዱ ተርእዮታት ክነሶም፡ ንዲፕሎማስያዊ ሃልኪ ዝኸውን እውን ዝርርብ ተሐሪሙ፡ ዶብ ከይተሓንጸጸ ከምኡ’ውን ወያነ መሬትና ሒዞሞ ከለዉ፡ ትግባረ ቅዋም ይኹን ህዝባዊ-ምርጫ ቀዳምነት የብሉን ብዝብል ውዲት ህዝቢ ሃገሩ ከየጥፈእ ዝነበሮ ስግኣት መዝሚዙ ንዓመታት ከታልል ቀጸለ።

ኣብ ኤርትራ ዘሎ ዲክታተርያዊ ስርዓት ቁጠባ-ሃገር ብብልሹው ምሕደርኡ ረሚሱ፡ ህዝቢ ናብ ሕሱም ድኽነት ኣቓሊዑ፡ ንባህርያዊ ጸጋታት-ሃገር ማዕድናታን ሃብቲ-ባሕራን ክራይ ወደባታን ካልኦት ንብረት ህዝቢ ብዘይተሓታትነት፡ ኣታዊታቶም ኣቶ ኢሳይስን ዉሑዳት መሻርኽቱን ጥራይ ዝፈልጥዎም ኮይኑ፡ ናብ ውልቓዊ ረብሖኦምን፡ መናውሒ ምልክን ይጥቐምሉ ኣለዉ፡ ኣብ ክንዲ መነባብሮ ህዝቢ ንምምሕያሽ ስርሐት ምፍጣርን ከምኡ’ውን ምህናጽ ህዝባዊ ኣገልግሎታት፡ ንጹሃት ዜጋታት ብዘይ መስርሕ ክስን ፍርድን ዝሕየርሉ ቤት ማእሰርትታት ይህነጽ፡ ከምኡውን ኣብ ውሽጢ ሃገርን ወጻእን መሐውር ስለይኡ ዘርጊሑ፡ ብልዑል ደሞዝ ዝሰርሑ ሃሱሳት ብምውፋር፡ ህዝቢ ተውዲቡ ሐቢሩ ንለውጢ ንኸይቓለስ፡ ብትሕቲ ሃገራዊ ኣጀንዳታት ከፋፊሉ ኣብ ሕድሕዱ ንኸይትኣማመን ሐያል ወጻኢታት ሰሊዑ ይሰርሕ።

ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቒ በቶም መሳርሒ ስልጣኑ ዝኾኑ ማዕከናት ዜናታቱ ኣቢሉ፡ በብእዋኑ ዘካይዶም ዲፕሎማስያዊ ስነ-ምግባር ዝጎደሎም ቃለ-መጠይቓቱ፡ ንነብሱ ከም ፍጹም ቅኑዕን ሐቐኛን ፈሊጠ-ኩሉ ኮይኑ፡ ንካልኦት መራሕቲ ሃገራት ከቆናጽብን ክውንጅልን ብፍላይ ከኣ ንመራሕቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ ካብ መራሒ ሃገር ክትሰምዖ ዘሕፍር ወያነ እናበለ ክዝልፍ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ዲሒሩ ክኣ፡ ንሳቶም እኳ እንታይ ዓቕሚ ሃልይዎም ከደምቲ ልኡኻት ናይቶም ካብ ድሮ ጸላእቲ ናጽነት ኤርትራ ዝኾኑ መንግስቲ ኣሜሪካ መሳርሒ እዮም፡ ብምባል ነቲ ውጽኢት ኣዕነውቲ ፖሊሲታቱ ዘኸተሎም፡ ፖሊቲካውን ማሕበረ-ቑጠባውን ውድቀታት ሃገር እንተላይ ምጽናት-ስደት መእሰያት ኤርትራ ከይተረፈ፡ ገበናቱ ክኽውል፡ ኣሜሪካ ሰብኣዊ ዓቕምና ከዳኽሙ ዝገብርዎ ዘለዉ ሽርሕታት እዩ ክብል፡ ብዘይሕንከት ክኸስስን ሐላፍነት ንኻልኦት ከሰክምን፡ ንህዝቢ ዘየሎ ዝዓበየ ጸላኢ ፈጢሩ ከርዕዶ መናውሒ ስልጣኑ ክጥቀመሉ ጸኒሑ።

ኣብዛ ዝሐለፈት ናይ 7 ጥቅምቲ 2017 ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዘካየዶ ቓለ-መጠይቑ ግን፡ እቲ ልሙድ መደናገሪ ኣዘራርባ ከም ወትሩ ኮይኑ፡ ግን ካብቲ ንነዊሕ ዓመታት ክጥቀመሎም ዝጸንሐ ሊዒሎም ተጠቕሶም ዘለዉ ውዲታት መናውሒ ስልጣኑ፡ ገለ ሐድሽ ሜላታት ክህንድስ ዝደሊ ዘሎ ይመስል። ብሰሪ ጎነጻዊ ባህርያቱ “ዞባዊ ሃዋኺ ስርዓት” ማለት Regional Spoiler ዝብል ቅጽል ስም ተዋሂቡዎ፡ ንነዊሕ ዓመታት ካብቲ ዞባን ዓለምን ተነጺሉ ዘሎ ስርዓት፡ ከምኡ’ውን ውጽኢት ፖሊሲታቱ ዘኸተሎ ውድቀት ሃገርን ስቓይ ህዝብን፡ ከም ስርሒት መንግስቲ ኣሜሪካን ተላኣኽቶም ኢትዮጵያን ኢሉ ንነዊሕ እዋን ክኸስስ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ናይ ሰላምን ምትሕግጋዝን ቛንቓ ዘይፈልጥ መራሒ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ኣብቲ ቓለ-መጠይቑ ብዘይ ሕንከትን፡ ከምዚ ዝስዕብ ክብል ተሰሚዑ፡ ብመጀመርያ ነቶም ንነዊሕ እዋን ናይ ግዳም ተጻባእትና እንዳበለ ብሐሶት ክኸሶም ዝጸንሐ ሃገራት ከየልዓለ፡ ብኣንጻሩ፡ ወረጃ ክመስል፡ ዲሒርና ከይንህሉ ኣብ መበል 21 ዘመን ምህላውና ድሕሪ ምዝኽኻሩ፡ ምስ ኩሎም ጎረባብትና እንተላይ ኢትዮጵያ ንተሓጋገዘሉ ባይታ ክህልወና ኣድላይ ምኻኑ ኣተምብሀ፡ ቀጺሉ፡ ተዓዘብቲ ጥራይ ክንከው ከምዘይብልና፡ ከምኡ’ውን ንካልኦት ምኽሳስ ጥራይ ዘዋጽእ ኣይኮነን ክብል፡ መስተንክር ሐረጋት ኣውከኣ።

ምስዚ ብልሐተኛ ኣዘራርባ ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ዝኸይድ ካልእ ፍጻሜ ከኣ፡ ኣቐድም ኣቢሉ ምስ ኣብ ሶማል ዝርከቡ ኣልሸባብ ርክብ ኣለዎ ተባሂሉ፡ ገና ብወግዒ ዘይተላዕለ እገዳ ተበይንሉን ከምሳዕቤኑ እውን ምስ መንግስቲ ሶማል ጥዑይ ዝምድና ዘይጸንሖ ዲክታተር ኢሳያስ፡ ነቲ ብ14 ጥቅምቲ 2017 ኣብ መቓድሾ ዘጋጠመ ግብረ-ሽበራዊ መጥቃዕቲ ኣመልኪቱ፡ ነቲ ንኣልሸባብ ንምጥፋእን ከምኡውን ምርግጋእ ሶማል ዝግበር ቃልሲ ከም ዝድግፎ ዝገልጽ ደብዳቤ ናብ ፕረዚደንት ሶማል ሊኢኹ። ንኣቶ ኢሳያስ ጉዳይ ኤርትራ፡ ንህዝባ ኣይምልከቶን እዩ፡ ንውልቓዊ ስልጣኑ ብዘርብሕ ምስ ድላዩ ንህዝቢ የባእሶን ይዓርቆን።

እዞም ሊዒሎም ተጠቒሶም ዘለዉ ክውንነታት፡ ኣቶ ኢሳያስ ስልጣኑ ንምንዋሕ ሐድሽ ውዲት የናዲ ምህላዉ ዝእምቱ እዮም፡ ናይ’ዚ ምኽንያት ክኣ ምናልባት፡ ከምቲ ኣብ ዜና መድርኽ-ንሃገራዊ-ዘተ ወጺኡ ዘሎ፡ ማለት መንግስቲ ኣሜሪካ ምምሕዳር ትራምፕ ኣብ ገማግም ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ወተሃደራዊ መዓስከር ክምስርት፡ ከምኡ ኣሜሪካ ንመንግስቲ ኢትዮጵያ ኣብ ምምልካት ዶብ ተጽዕኖ ክትገብር ዝብል ኣብ ዘተ ምህላዎም ዝተታሐሐዘ ክኽውን ይኽእል እዩ። ኣቶ ኢሳያስ ኩሉ ጊዜ ካብ ረብሓ ሃገርን ህዝብን ረብሓ ስልጣኑ ስለዝዓጦ፡ ኣብዚ እዋን’ዚ ብህዝቢ ኤርትራ ኣዝዩ ተጸሊኡን ካብ ዓለም እውን ተነጺሉ ስለ ዘሎ፡ ገለ ሐድሽ መታለሊ ሜላ ኣብ ምህንዳስ ዘሎ ይመስል፡ ድሕሪ ማይ ናብ ብዓቲ እዩ ነገሩ፡ ኣብ ናይ ዝሐለፈ ጥቅምቲ ቓለ-መጠይቑ ዘውክኦም ጨለ ዘረባታት፡ ነቶም ንነዊሕ ወያነን ኣሜሪካን እዮም ጸላእትኹም እናበለ ከደናግሮምን ዝጸንሐ ደገፍቱ፡ ስነ-ኣእምራዊ ጽልዋ ምድላውት ንምግባር ይመስል ።

እቲ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ይኹን ኣብ ዓለም ብሕግን ሰላምን ምንባር፡ ከምኡ’ውን ምሕንጻጽ ዶብ ብደለይቲ ፍትሒ ክድገፉ ዝጸንሑ መትከላት እዮም፡ ብቕንዱ ግን ቃልሲ ደለይቲ ፍትሒ ኣብ ዘቤታዊ ምሕደራ ሃገርና መሰረታዊ ለውጢ፡ ካብ ግዝኣተ-ውልቀ-መላኽነት ናብ ግዝኣተ-ሕግን ፍትሕን ምስግጋር እዩ። ኣብ ቃልሲ ንፍትሓዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ገለ ካብቶም ክጋጥሙ ዝጸንሑ ብድሆታት፡ በቲ ሐደ ሸነኽ እቲ ዲክታተር ካብ ውሽጢ ህዝቢ ዝቦቐለ ስለዝኾነ፡ እቲ ህዝቢ ናተይ እዩ ዝብል እምነት ኣሕዲሩ ስለ ዝጸንሐ ነቲ መላኺ ብኣጋ ከለልዮ ኣይከኣለን፡ በቲ ካልእ ሸነኽ ከኣ እቲ ዲክታተር ንክብርታትን ስነ-ኣእምራዊ ኣቃውማ ህዝብን ኣጸቢቑ ስለ ዝፍልጦ ንውዲታት ራዕድን ምትላልን ምቹእ ሃዋሁ ፈጢሩሉ እዩ።

ኣብዚ እዋን’ዚ ግን፡ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ነዊሕ ምጽማም፡ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላቱን ክብርታቱን ደረት ስለ ዝሰገረ፡ ፍርሂ በቲኹ ቃልሱ እንዳ ኣሐየለ ይመጽእ ኣሎ፡ ናይዚ ጭቡጥ መርኣያ ከኣ፡ እዚ ብዕለት 31 ጥቕምቲ 2017 ብኣቦና ሐጂ ሙሳ መሓመድ ኑር ዝተወስደ ተባዕ ስጉምቲ፡ ከምኡውን ተመሃሮ ኣልዲ’ያእ ኣልእስላምያ፡ ዘካየድዎ ህዝባዊ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ማእከል ከተማ ኣስመራ፡ ራዕዲ ዝበተኸ ፍናን ደለይቲ ፍትሒ ዘበረኸን ፍጻሜ ኮይኑ፡ ኣብ ቃልሲ ንፍትሓዊ ስርዓት ሐደ ኣብነታዊ ዓቢ ስጉምቲ ንቕድሚት እዩ። እቲ ስርዓት ከም ኣመሉ ሃይማኖታዊ መልከዕ ከትሕዞ እኻ እንተፈተነ ንተንኮለኛ ፈላላይ ውዲታት ዲክታተር፡ ህዝቢ ነቒሑሉ ምኻኑ ዘመልክት፡ እዚ ነቲ ተባዕ ፍጻሜ ንምድጋፍ ኣብ ወጻኢ መላእ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ሰላማዊ ሰልፍታት፡ ብዓይነቱን ብዝሒ ተሳተፍቱን ካብ ናይ ቅድም ፍሉይ ብሓቒ ምስሊ ህዝቢ ኤርትራ ዘርኢ፡ ኩሉ ኣካል ሕብረተ ሰብና ዝካፈሎ ዘሎ ምኻኑ፡ ህዝብና ብሐቒ ንፈላላይ ውዲታት ሜላ ዲክታተር ኢሳያስ ኣፈወርቒ ክሳብ ክንድይ ነቒሑሉ ከምዘሎ ዘርኢ ዓቢ ምስክር እዩ።

ተኽኣ ጸጋይ   

በርክሊ ካሊፎርንያ ሕ/መ/ኣ

ሕዳር 17 2017

ታሪኽ ዚምባብወን ታሪኽ ኤርትራን ዝተፈላለየ’ኳ እንተዀነ፡ ዘመሳስለንን ዘራኽበንን ነገራት ግን ኣሎ። ፕረሲደንት ሮበርት ሙጋበን ፕረሲደንት ኢሳያስን ኣብ ስልጣን ንነዊሕ ዓመታት ዝጸንሑ መራሕቲ ምዃኖም፡ ሓደ ካብ’ቲ ተመሳሳሊ ባህርያት ክህልዎም ዝገብር ምኽንያት ኢዩ።

ፕረሲደንት ሮበርት ሙጋበ ይኹን እቶም ሕጂ ዝቃወምዎ ዘለዉ ኣብ ከባቢኡ ዝጸንሑ ወተሃደራውን ሲቪላውን መራሕቲ፡ ኣንጻር ስርዓት ጽዓዱ ገዛእቲ (apartheid) ናይ ቀደም ሮደዝያ ዝነበሩ ተቓሊሶም ዝተዓወቱ ሰውራውያን ኢዮም ነይሮም። ኣብ መጀመርያ ስልጣን ምስ ሓዙ ድማ፡ ኣብ መዳይ ትምህርትን ሕክምናን ዘመዝገብዎ ለውጥታት፡ ህዝባዊ ደገፍ እናረኸቡ ክኸዱ ኣኽኢልዎም ነይሩ ኢዩ።

ኣብ ስልጣን ንብዙሕ ዓመታት ምስ ጸንሑ ግን፡ ብብልሽውናን ናይ ስልጣን ሕሳባትን እናተዋሕጡ ስለ ዝኸዱ፡ ንዝገበርዎ መብጽዓታት ክጠልሙ ጀመሩ። እዚ ድማ፡ ጠንቂ ምፍልላይ ናይ’ቲ ኣብ መንጐ’ቶም ትማሊ ናይ ቃልሲ ብጾት ዝነበሩ ኣባላት ስልፊ ናይ ዚምባብወ ኣፍሪቃዊ ሃገራዊ ሕብረት-ሓርበኛዊ ግንባር (Zimbabwe African National Union-Patriotic Front) ኰነ።

ፕረሲደንት ሙጋበ፡ ብ1980 ኢዩ ናብ ስልጣን መጺኡ። ን37 ዓመታት ድማ ንዚምባብወ ቅድም ከም ቀዳማይ ሚኒስተር ድሒሩ ድማ ከም ፕረሲደንት መሪሕዋ። ስልጣን እናጠዓሞ ስለዝኸደ፡ ነታ ተቐናቐኒቱ ዝነበረት ናይ ዚምባብወ ኣፍሪቃዊ ህዝባዊ ሕብረት (Zimbabwe African People’s Union-ZAPU) ደምሲሱ ብዓሰርተታት ኣሽሓት ዝቝጸሩ ደገፍታ እውን ኣጽኒቱ። ብድሕር’ዚ፡ ብሞርጋን ስቪንጊራይ ዝምራሕ፡ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ (Movement for Democratic Change) ዝብሃል ተቓዋሚ ሰልፊ ተመስሪቱ ኣንጻር ስርዓት ሙጋበ ክቃለስ ጸኒሑን ኣሎን።

መራሕቲ ምንቅስቓስ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ናጻ ጋዜጠኛታትን፡ ግዳይ ናይ ውጽኢት ምርጫታት ምጭዋይ፡ ማእሰርትን ምስጓጕን ምስ ኰኑ፡ ሃገሮም ራሕሪሖም ናብ ጐረባብቲ ሃገራት ክስደዱ ከምዝጸንሑ ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦ ሓቂ ኢዩ። ንኣብነት፡ መቀናቕንቱ ዝነበረ ኣቦ መንበር ምንቅስቓስ ንዲሞክራስያዊ ለውጢ፡ ሞርጋን ስቪንገራይ ሓደ ካብኦም ኢዩ።

ሮበርት ሙጋበ፡ ሕሉፍ ሓሊፍዎ፡ ነቲ ቅዋም ናይ ዚምባብወ ዕሽሽ ብምባል፡ ስልጣን ናብ ሰበይቱን ስድራቤቱን ንምስግጋር ምድላዋት ክገብር ጸኒሑ። ነዚ ባይታ ንምምችቻእ ድማ፡ ነቲ ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ናይ ጽዓዱ ዕብለላ ይኹን ኣንጻር ናይ ዚምባብወ ኣፍሪቃዊ ህዝባዊ ሕብረትን (Zimbabwe African People’s Union-ZAPU) ኣንጻር ምንቅስቓስ ንዲሞክራስያዊ ለውጥን ኣብ ጐድኑ ደው ብምባል ንነዊሕ ዓመታት ዝደገፎ ኤመርሰን ምናናጋግዋ ዝተባህለ ምኽትሉ፡ ካብ ሓላፍነቱ ድሕሪ ምውራዱ፡ ንሰበይቱ ወራሲት ናይ መንግስቱ ክትከውን ባይታ ከንጽፈላ ጀመረ። ኤመርሰን ድማ ከም ስቪንግራይ፡ ናብ ጐረቤት ሃገር (ደቡብ ኣፍሪቃ ) ክስደድ ተገደደ።

ካብ’ዚ ተበጊሶም ኢዮም ደገፍቲ ናይ ኤመርሰን ምናናጋግዋ ዝዀኑ ወተሃደራት፡ ብመሪሕነት ሓለቓ ወተሃደራዊ ስታፍ  ጀነራል ኮንስታንቲኖ ቺዋንጋ፡ ንትካላት መንግስቲ ክቆጻጸሩን ንፕረሲደንት ሙጋበ ድማ ኣብ ማሕዩር ከእትዉን ዝተራእዩ።

ሕጂ፡ እቶም ናብ ስደት ኣምሪሖም ዝጸንሑ ኤመርሰን ምናናጋግዋን ናይ ሙጋባ ቀንዲ ተቓዋሚ ዝነበረ ሞርጋን ስቪንገራይን ኣብ’ቲ መሰጋገሪ መንግስቲ ንምስታፍ ናብ ሃገሮም ተመሊሶም ኣለዉ ዝብል ሓበሬታ ኣሎ።

ኣብ ኤርትራ ከኣ፡ ኢሳያስ ኣፈወርቂ፡ ንመቀናቕንቱ ዝዀነት ተሓኤ ምስ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ብምትሕብባር ኢዩ ብ1981 ካብ ሜዳ ክትወጽእ ብምግባር ንበይኑ ዝበሓቶ። ነዚ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ዝነብሮ ዘሎ ናይ ሓደ ሰልፊ ምልካዊ ግዝኣት ባይታ ዘጣጥሐ ድማ እዚ ኣብ ልዕሊ ተሓኤ ዝተወስደ ውዲታዊ መጥቃዕቲ ነበረ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ንህግሓኤ መሪሑ ብ1991 ንኣስመራ ምእታዉን ብቅዋም እትምራሕ ብዙሓት ሰልፍታት ዝዋስኡላ ዲሞክራስያዊት ኤርትራ ንምህናጽ መብጽዓታት ምግባሩን ንግዚኡ ህዝባዊ ደገፍ ከም ዝረክብ ገይርዎ ነይሩ ኢዩ።

ድሒሩ ግን፡ ግዜ እናበለዐ ምስ ከደ ስልጣን ስለዝጠዓሞ፡ ድሕሪ ሕጂ ናይ ውድባት ሓሸውየ ኣይነፍቅድን ኢና ዝብል ነጋሪት ብምህራም ንዝገበሮ መብጽዓታት ልክዕ ከም ፕረሲደንት ሙጋበ ነቲ ዝኣተዎ ቃል ሓደ ድሕሪ ሓደ ከዋድቖ ጀመረ። ብዛዕባ’ቲ ነርባዕተ ዓመት ዝተደኽመሉ ቅዋም ይኹን ብዛዕባ ምፍቃድ ንህግዲፍ ዝወዳደራ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ምዝራብ ሕማም መርዘን  ኮኖ። ንቅዋምን ሕግታት ምምስራት ሰልፍታትን ኣብ ግብሪ መታን ከየውዕል ከኣ፡  ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ብሓፈሻ፡ ምስ ኢትዮጵያ ድማ ብፍላይ ናይ ውግእን ወረ ውግእን ሃዋህው ከምዝኽሰት ገበረ።

ውግእ ንኸይጅመር ንዝግበረሉ ዝነበረ ዝተፈላለየ መጸዋዕታት ተሓሲሙ፡ ኣብ ልዕሊ ባድመ ፍሹል ወተሃደራዊ መጥቃዕቲ ኣካየደ። ኣብ’ቲ ውግእ ድሕሪ ምፍሻሉ፡ ሰፊሕ ክፋል ካብ መሬት ኤርትራ፡ ካብ ቍጽጽር ሰራዊት ኤርትራ ወጻኢ ዝገብር ስምምዓት ክቕበል ተገደደ። ክሳብ ሕጂ ከኣ፡ ስርዓት ኢሳያስ ነዚ መሬት’ዚ ብልዝብ ይኹን ብውግእ ክመልሶ ኣይከኣለን ዘሎ። ኢሳያስ እምበኣር ንልዕላውነት ናይ ኤርትራ ዘድፈረ፡ ንክብሪ ኤርትራውያን ዘሕሰረ መራሒ ምዃኑ ታሪኽ ክዝክሮ ክነብር ኢዩ።

ኢሳያስ፡ ብፍሽለቱን ኣብ ህዝቢ  ኣውሪድዎ ብዘሎ ኣደራዕን ኣብ ክንዲ ዝኣምንን ሓላፍነት ዝስከምን፡ ንዝዀነ ይኹን ኣብ ኤርትራ ዝኽሰት ሽግር፡ ልክዕ ከም ሙጋበ፡ ንኣመሪካ፡ ኢትዮጵያን ሕቡራት ሃገራትን ምስካም ድማ ዕለታዊ ስርሑ ኰይኑ ኣሎ።

ኣብ ርእስ’ዚ፡ ነቶም ናብ ስልጣን ዘብጽሕዎ ናይ ቃልሲ ብጾቱ፡ ከም ቁማር ዝጻወትሉ ወረቓቕቲ ከምድላዩ ክብውዞምን ከናሽዎምን ምጽናሕ ከይኣኽሎ፡ ኣኼባ ክግበረሎም ስለዝሓተቱ ጥራሕ፡ ኣብ ማእሰርቲ ከብልዮምን ብሕማምን ብስዉር ኣገባብን ከጥፍኦምን ድሕር ኣይበለን። አረ ንገሊኦምሲ፡ ሬሳታቶም ካብ ግዳም ናብ ኤርትራ ከይኣቱ ክኽልክል እውን ተራእዩ ኢዩ። ከም ሳዕቤኑ ድማ፡ ብርክት ዝበሉ መራሕቲ፡  ዲፕሎማሰኛታትን ጋዜጠኛታትን ኣብ ወጻኢ ዑቝባ ክሓቱ ተገዲዶም ኢዮም። ኣብ መወዳእታ፡ ሕፍር ከይበለ ቅዋም ሞይቱ’ዩ ዝብል መግለጺ ብምሃብ እቲ ሓቀኛ ድሌቱ ቅዋም ምቕታል ምንባሩ ብምንጻር ነቲ ንነዊሕ ከታልሎ ዝጸንሐ ህዝቢ ባዕሉ ብኣፉ መርድእ ነጊርዎ።

ኣብ መወዳእታ፡ ስርዓት ህግዲፍ ብብልሽውና ዝጠስጠሰ ስርዓት ምዃኑ ህዝቢ ኤርትራ ኣዐርዩ ዝፈልጦ ጕዳይ ኢዩ። መቕተልቲ ናይ ፍቕረን መውጋእቲ ናይ ስምኦን ገብረድንግልን፣ ዓበይቲ ወተሃደራውን ጸጥታውን ሰበስልጣን ኣብ ንግዲ ደቂ ሰባት ክሳተፉ ከለዉ፣ ዘይሰርሕዎ ኣባይቲ ንዋናታቱ ኣባሪሮም ክሕዝዎ ከለዉ፣ ኣብ መስተን ምንዝርናን ዘጥፍእዎ በሽሓት ዶላራት ዝቝጸር ገንዘብ ምህላዉ ምጥቃስ እኹል ኢዩ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ እውን ከም ሙጋበ፡ ንወዱ ኣብርሃም፡ ኣብ ሓይሊ ኣየር ክብ ዝበለ ናይ ሓላፍነት ቦታ ምሃቡን ምስ ካልእ ምስ ስልጣን ዝምድና ዘለዎ ቦታታት ከላሊ ይፍትን ምህላውን፡ ንኣብርሃም ተካኢኡ ንክኸውን ዝግበር ዘሎ ምድላው ኢዩ ዝብል ትርጕም ዝሃብዎ ኤርትራውያን ውሑዳት ኣይኰኑን። ስልጣን ዘባዕልግ ምዃኑ ኵሉ ዝኣምነሉ ስለዝዀነ፡ ኢሳያስ ኣይገብሮን ኢዩ ወይ ኣይሓስቦን ኢዩ ኢልካ ክትዛረበሉ ኣይከኣልን ኢዩ። ከም’ዚ ዝብል መደብ ወይ ሓሳብ ኣብ ግብሪ ክውዕል እንተደኣ ፈቲኑ ግን፡ ከም’ዛ ናይ ሙጋበ ናይ መወዳእታኡ ክትከውን ምዃና ዘጠራጥር ኣይኰነን።

መግለጺ ሰላማዊ ሰልፊ ኣንጻር ጒጅለ ህግደፍን ምሕዝነት ምስ ሰፊሕ ህዝብናን።

ኣዋሃህዲ ሽማገለ ሰላማዊ ሰልፊ ሽወደን ስቶኮሆልም።

17 ሕዳር 2017።

ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ተሳተፍቲ ሰላማዊ ሰልፊ።

ቅድሚ ኹሉን ልዕሊ ኹሉን ምስዚ ኣጋጣሚ ሰላማዊ ሰልፍና: ንሰፊሕ ህዝብና ብፍላይ ድማ ነቲ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት ህግደፍ ተቖሪኑ ንኹሉ ኣደራዕ ሽበራ: ስእንተ ሰላም: ጥሜት: ጽምኢ- ማይ: ዕርቃን: ባህላዊ ዱርቆሳን ማሕበራዊ ምብትታንን ተጻዊሩን ተጸሚሙን ምእንቲ ልዑላውነት ሃገርን ሓድነት ህዝቡ ንምዕቃብን ብትዕግስቲ ዝነብር ዘሎ ህዝብና ክቡር ሰላምታና ነቕርብ።

ቀጺልና ድማ እዞም ኣብዚ ተኻፊልኩም ዘለኹም ሓርበኛታት ኤርትራውያን: ነዚ ዝተጠቕሰ ብፍጹም ጭካኔ ዝተባዕጠ ርኹስ ምምሕዳር ህግደፍ ንምቁዋም ኢልኩም ግዜ ስራሕኩም; ትምህርቱኹም ኮታ ኩሉ ውልቃዊ ዕማምኩም ገዲፍኩም ንምሕዝነት ሰፊሕ ጩቁን ህዝብና ደው ምባልኩም ምስጋናና ዓቢ ምዃኑ እናገለጽና: ነቶም ሎሚ ኣብዚ ክርከቡ ዘይከኣሉ ብሓሳብን ርእይቶን ብመንፍስ ናይዚ ቅዱስ ዕላማ ጽምኣት ፍትሒ ኣብ ውሽጥና ስለዘለው ሰላምታና ይብጽሓዮም። ነቶም ኣብ ዝተፋላለያ ክፍሊ ዓለማት ዝርከቡ ሓርበኛታት ኤርትራውያን ብህዝባዊ ክድዓት ዝግለጽ ስርዓተ ህግደፍ ንምቁዋም ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣትሒዞም ብቐጻሊ ዝገብርዎ ዘለው ሰንሰለታዊ ሰላማዊ ሰልፍታት ኣድናቖትና ብምሃብ ምሳኹም ኢድ ንኢድ ተጣሚርና ኣሎና ብምባል ክቡር ሰላምትና ንህቦም። ኣውራ ግን ነቶም ኣብ ጋህስታትን ቤት ማእሰርትን ብዘይ ሕጋዊ ፍርዲ ተመቁሖም  ሂወቶምውን ዝስእናዋ ዘለውን ኤርትራውያን ኣናዘከርና: ዓሙቚ ምሕዝነታዊ መልእኽትና ብምትሕላፍ: ጒጅለ ህግደፍ ብዘይ ቅድመ ኲነት ክፈትሖም በዚ ኣጋጣሚውን ጠለብና ምዃኑ ነረጋግጽ ኣለና።

ክቡራትን ክቡራንን ተኻፈለቲ ሰላማዊ ሰልፊ: እዚ ናይ ሎሚ ሰላማዊ ሰልፊ መቐጸልታ ናይቲ ብዕለት 3 ሕዳር ኣብ ቅድሚ ህንጻ ባይቶ ሽወደን ዝገበርናዮ ዕውት ብዝሒ ተኻፈልቲ ዝዓሰሎ: ልዕሊ ኩሉ ድማ ተኻፋልነት ደቀንስትዮን እቶም ናይ ጽባሕ ተስፋ ሃገረ ኤርትራ ዝኾኑ መንእስያት ዝዓብለልዎ ምንባሩ ተስፋ ሓርነትና ብግብሪ ዝትርጎመሉ ግዜ ነዊሕ ዘይምትራፉ ዘርኢ ፍጻመ ምንባሩ  ብኽብሪ ክንዝክሮ ይግባእ።

ሰላማዊ ሰልፍታትና ድሕሪ ክድዓት ህግደፍ ንስርዓተ ሕግን ቁዋምን ደረት ዘይብሉ ግፍዓዊ ምምሕዳሩን ብዓለምና ዝተፈንፈነ: መስጎጒትን  ማእሰርትን ቅትለትን ኤርትራውያን: ብዘበጎሶ ነድሪ ክሳብ ሕጅስ ብሰላማዊ መገድን ጥርዓነ ጽሑፋትን ንሕልናና ንምርጋእን ንዓለም ጥርዓን ከነቕርብ ጸኒሕና። ብኡ መጠን ናይ ህገደፍን: መራሒኡ መሃንድስ ኩሉ ምብታን ህዝብን: መሓውር ስለያዊ ሰኬዕቱን ዘርጊሑ ብዝሰፍሐ ንህዝቢ የናዕብ ኣሎ።

እዚ ሎሚ ኣብዚ ናይ ምስላፍ ምኽንያት ኮይኑና ዘሎ ኸኣ መቐጸልታ ጽዩፍ ዕለታዊ ስራሕ ህግደፍ ዝኾነ: እቲ ብዕለት 31 ጥቅምቲ 2017 ህዝቢ ኣስመራ ብፍላይ ከኣ ህዝቢ ኣኽርያ ዘካየዶ ህዝባዊ ናዕቢዩ። ምእሳር ኣካያዲ ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣልእስላምያ ብልምዲ ድማ ቤት ትምህርቲ እስታዝ በሽር  መሓመድ ኑር ዝበሃል ቤት ትምህርቲ: ንኣቦና ሙሳ መሓመድን ካልኣት መሳርሕቶምን ነጻ ንኽፍትሑ ዝጽውዕዩ። ንኣቦና ሙሳ መሓመድ ኣብነት ናይቶም ኩሎም ኣብ መቓውሕ ግፍዕኛ ስርዓተ ህግደፍን ብድዐኛ መራሒኡን ዝርከቡ ናይ ፖለቲካ እሱራት ገርና ኢና ንዝክሮም ዘለና። ልዕሊ ኹሉ ግን እዚ ብዘይ ሕጊ ብኢደወነናዊ ንባህልን ኣቃውማን መሰረተ ሪም ኤርትራውያን ዝግህስ ዘሎ ስርዓት ጽልእና ኣግሂድና ንሓዋሩ ብሕቡር ቅልጽም ህዝብና ክስወር ዘለና ባህግን ሕልምን ንምግላጽውንዩ።

ክቡራት ተኻፈልቲ! ድሕሪዚ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ባህላዊ ድርቆሳ ቤት ትምህርቲ ድያእ ኣል እስላምያ: ህግደፍን መሓውራት ስለያኡን ዝዝርግሕዎን ዘቃልሕዎን ዘለው ነውሪ ንዕዘቦን ንምልከቶን ኣለና። ሕቡእ ኣጀንደኦም ብዝያዳ ዝቐልዕሉ ዘመተ የካይዱ ኣለው። ንኹለን እምነታት ሃይማኖት እዶም ብምእታው: ከሳውርዎን ከተግብርዎን ዝጸንሑ ገበናት: ንኽብሪ ባህልታት ህዝቢ ኤርትራ ዝዘርግን ንርጉእ ናይ ነዊሕ ምትሕብባርን ምክብባርን ዝጸንሖን ዘለዎን እምነተ ሃያማኖታት ብምትንዃል: ምጽሕታር ሓዊ ህግደፋውያን ንርኢ ኣሎና። እዚ ግን ንሓርነታዊ ህዝባዊ ቓልስና መኣዝኑ ብግቡእ ከትሕዞ ዘለዎምበር ክፍንጥሖ የብሉን። መርዛም ተንኮል እስያስያዊ መስርሕ ከይነውሕን ብኡ ምጠን ሽግር ህዝብና ጸበብኡ ከይዓምቚን ንሕና እዞም ደለይቲ ፍትሒ ቀላጽምና ምሕባር ብዝያዳ ሎሚዩ ዘድልየና። ምልኪ ዕምሩ ኣብ ዝሓጽረሉ ግዜ ኣጥፊኡ ንምጥፋእ ነቲ ብጀጋኑ ሓርበኛታት ኤርትራውያን ዝተረኽበ ዓወት ልዑላዊት ኤርትራና ካብ ኢድና: ህግደፋውያን ከየጥፍእዋ ፍጹም ንቑሕ ሓድነታዊ ቆላሕታና ክህመል የብሉን።

ነዚ ብኽልተ መገዲ ክንዕወተሉ ንኽእል ኢና። እቲ ቐዳማይ ሃይማኖትናን ውደባዊ መሳርዓትናን ኣብ ቦትኡ እናኣዘውተርና ነዛ ኩልና ንበኽየላ ዘለና ሃገርና ድማ ናይ ሓባር ዋንነት ምግባራ: እቲ ኻልኣይ ነዛ ህግደፍ ምስ ኩሉ መናውርኦም ብፖለትካኦም ነዞም ኣብ ሽወደን እንነብር ዘለና ዝጻወትሉ ዘለው ማሕበረ ሰብና ሓራ ንምውጻእ ንኹሉ ደምክራስያውን ፍትሓውን ቃልስና መሳርሒ ዝኾነና ናይ ሓባር ማሕበር ምህናጽን ምምዕባልን ንቃልስናን ዕላማናን ከቃላጥፎ ከምዝኽእል ምእማን ክህልውናዩ ዝግባእ። እዚ ምድላዋትዚ ደጊምሲ ብዘይ ወዓል ሕደር ክግበር ዘለዎዩ። ናይ ሎሚ ሕቡር ፍትሓዊ ቃልስና ነታ ድሕሪ ስርዓት ህግደፍ እንሃንጻ ኤርትራ መገዲ ዝጸርግ ውደባዊ መሳርሒ ምግባር ክብሪ መጻኢ ብሩህ ራኢናዩ።

ኣብ ምወዳእታ ንኹሉኹም ደለይቲ ፍትሒ ልባዊ ምስጋናና እናኣቕረብና: ነዚ ተሪፉ ዘሎ ግዜና ሓጺር መደረታት ብምቕራብ ወጅሂ ሰላማዊ ሰልፍና ክንቅጽል ኢና።

ውድቀት ንህግደፋውያን።

ዓወት ንፍትሓዊ ህዝባዊ ቃልስና።

ፍትሕን ሰላምን ንሰፊሕ ህዝብና።