ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ዝነብሩ ግዱሳት ገዳይም ተጋደልቲ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተ.ሓ.ኤ.) ዳግመ-ርክብ ዝጽምበለሉ መድረኽ ንኽፍጠር ቅድሚ ሽዱሽተ ዓመት ብዝወሰድዎ ተበግሶ፣ በብዓመቱ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ክካየድ ጸኒሑ፡ ናይ ሎሚ ዓመት ድማ ኣብ ከተማ ኦክላንድ፣ ካሊፎርንያ ንሻድሻይ እዋን ካብ 22 ክሳብ 24ሰነ 2018 ዓ.ም. ተኻይዱ።

ናይዚ ዓመት’ዚ ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ጀብሃ፣በቶም ኣብ ምጅማር’ቲ ርክብ ዝተመዘዙ ሽማግለን ተሓባበርቶምን ተሰናዲኡን ተመሪሑን፤ ብተሳትፎ ናይ ብዙሓት ካብ ዝተፈላለያ ክፍለ-ሃገራት ኣመሪካ ከምኡውን ካብ ኤሮጳ ዝተሳተፍዎ ድሙቕውራይኣብ ትሕቲ “Honoring the past and inspiring the future; ሕሉፍ ብምኽባር ንመጻኢ ንለዓል” ዝብል መርሆ እዩ ተጸንቢሉ።

ታሪኽ ከም ዘረጋግጾ፣ ተ.ሓ.ኤ. ንጠቕላላ ማሕበረ-ባህላውን ዞባውን ብዙሕነት ህዝቢ ኤርትራ ሓቝፋ ዘሳተፈትን ብመትከል ሃገራዊ ናጽነት ዘቃለሰትን ውድብ ስለዝነበረት፤ እቶም ኣብ ዳግመ-ርክብ ዝተሳተፉን ዝተሳተፋን ገዳይም ተጋደልትን ኣባላት ህዝባውያን ማሕበራታን’ውን ንብዙሕነትና ዝውክል ብምንባሩ፣ ንታሪኻዊ ኣቕዋማን ጉዕዞኣን ዘንጸባረቐን ዘዘኻኽርን ህሞት’ዩ ነይሩ።

ዕላማ ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ኣብ ዝሓለፈ ዓመታት ደጋጊሙ ብንጹር ክሕበር ዝጸንሐ ምዃኑ ዝዝከር’ዩ፡ ገለ ካብኡ ንምጥቃስ፡ ታሪኽና ብግቡእ ክስነድን ክዕቀብን፣ ናብ ህልውን መጻእን ወሎዶታት ድማ ከም ሃገራዊ -ታሪኻዊ ውርሻ ክመሓላለፍ ሓላፍነትን ተበግሶን ዝወሰደ እዩ። ኣብ ጉዕዞ ቃልሲ ዝሰንከሉ ብጾት ንምርዳእ ብዓቕሙ ከበርክት ጸኒሑን ክቕጽል ምዃኑ ድማ ከም መደብ ዝሓዞ እዩ። ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ እዩ፡ ዋንኡ ድማ ህዝቢ ኤርትራ’ምበር ውድባት ወይ ውልቀ ሰባት ኣይኰኑን። ስለዝዀነ ድማ ንዅሎም ሃገራውያን ብጠቕላላ ክፉት ዝገበረ ኰይኑ፣ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ዝተቓለሱ ባእታታት’ውን ተሳተፍትን ተዋሳእትን ናይቲ ውራይ ኮይኖም ቀንዮም።

ቅደም-ተኸተል ናይቲ መደብ ብኣስናዳእቲ ሽማግለ ተሓቢሩ መደብ ተጀሚሩ፡ ብድሩቕን ተንቀሳቓስን ስእላዊ ሰነዳት ታሪኻዊ ፍጻሜታት ተራእዩ፡ ብዙሓት ግዱሳት ገዳይም ተጋደልቲ’ውን ተሞክሮታቶምን ተዘክሮታቶምን ኣቕሪቦም። ሰለስተ መዓልቲ ብተኸታታሊ ዝቐረበ ዝርዝር ንምጽሓፍ ብዙሕ ጊዜን ገጻትን ዝወስድ ስለዝዀነ ፤ንኽሳተፉ ዘይከኣሉ ግዱሳትዝሕብር ሕጽር ዝበለ ጽማቝ ሓበሬታ ጥራይ እዩ ቀሪቡ ዘሎ።

ዕዱም ቀንዲ ቃል ኣቕራቢ ናይቲ ውራይ ዶክተር ዮሴፍ ቨኖሳ፣ ኣርእስቲ መደርኡ “A changing struggle: Assessing the ELF’s origins and the influence of the Eritrean Muslim League; ገምጋም እናተለዋወጠ ዝማዕበለ ቃልስን መበቆል ተ.ሓ.ኤን ጽልዋ ናይ ኤርትራውያን እስላማዊ ሊግ” ዝብል እዩ ነይሩ። ዮሴፍ ትግርኛ ከንብብን ክዛረብን ዝኽእል ኣመሪካዊ እዩ። መጽናዕትን ኵዕታን ኣካይዱ ዓሚቝ ተረድኦ ኣጥርዩ መጽሓፍ ዝደረሰ እዩ። ብስእላዊ (ስላይድ) ምርኢት ኣሰንዩ ካብ 1941 ክሳብ ምጅማር ብረታዊ ሰውራ ኤርትራ “ዝነበረ ገድሊ ቅድሚ እዉጅ ገድሊ” ኢሉ ዝጽውዖ ታሪኽ ብዝርዝር ኣቕሪቡ። ኣብቲ መድረኽ’ቲ ተመሳሳሊ ቃልሲ ኣብ ፓኪስታን፣ ህንዲ፣ ግብጺ፣ ሶማልያን የመንን ንትምህርታዊ ዕድላት፣ ሓርነትን ማሕበራዊ ፍትሕን ዝጠልብ’ዩ ነይሩ። እዚ ካብ ህንዳዊ ውቅያኖስ ክሳብ ቀይሕ ባሕሪ ዝዝርጋሕ ብምንቅስቓስ እስላማዊ ሊግ ዝካየድ ዝነበረ፤ ንምንቅስቓስ ኤርትራዊ ሊግ’ውን ዝጸለወን ኣፍደገ ዝኸፈተን ክነሱ ካብቶም ኣትኩሮ ዝተዋህቦም ግን ኣይነበረን። ኤርትራዊ እስላማዊ ሊግ ብኣስላም ዝተዓብለለ ኰይኑ፣ ተሳትፎ ክርስትያን ውሑድ’ኳ ይንበር እምበር ዘረጋገጸ ምንባሩ፡ ከምኡ’ውን እቲ ምንቅስቓስ ሃገራዊ ዕላማ እምበር፣ ሃይማኖታዊ ዕላማ ዝገበረ ኣይነበረን ክብል ገሊጹ።

ወከልቲ ናይ ማሕበር ኤርትራውያን በይ-ኤርያ ንደሞክራስያዊ ለውጢ (ደለይቲ ፍትሒ) ንዝኽሪ ሰማእታት ዘዳለውዎ ቃል ኣቕሪቦም። ካብ ዘስምዕዎ መደረ፡ ኣብዚ ካብ ዝተፈላለያ ክፍለ-ሃገራት ኣመሪካ ተጓዒዝኩም፣ ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ንምኽባር ኣብ ዝተኣከብክሙሉ ኣዳራሽ ተረኺብና፣ መዓልቲ ሰማእታት ከነኽብሮ ከለና ሓበን እዩ ዝስምዓና። ኣብ ዞናና ተኸሲቱ ዘሎ ትግባረ ምሕንጻጽ ዶብን ናይ ሰላም ንፋስን ንህዝቢ ኤርትራ ሰላም፣ ራህዋን ሓርነትን ዘስፍን ክኸውን ንምነ። በይ-ኤርያ ብህግደፍ ተባሒቱ ምንጪ ናይ ቁጠባኦምን ማእከል ናይ ፈስቲቫላቶምን እዩ ነይሩ፡ ናይ ሓባር ጽላል ማሕበርና፣ ውድባትን ሲቪካዊ ምንቅስቓሳትን ዝጠርነፈ፣ ብዘካየድናዮ ቃልሲ ተሳዒሮም፣ ኣዳራሾም ገዚኦም ተጸጊዖም ኣለዉ።   ኣብ በይ-ኤርያ ንጡፋት ተንቀሳቐስቲ ዝነበሩ ብመስዋእቲ ካባና ዝተፈልዩ ብምዝካር፣ ንስድራ ቤት ኣስገዶም ገብረመድህን (ወዲ-ባሻይ)፣ ኣብርሃም ነጋሲ፣ ተኽኣ ጸጋይን ናይ ክብሪ ምስክር ወረቐት ተዓዲሉ።

ኣባላት መሪሕነት ገድላዊ ባይቶ ዝነበሩ፣ ካብ ጸጋም ንየማን ኣብ ስእሊ ዘለዉ፡ ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ)፣ ዓብደላ ሱለማን (ሓላፊ ወጻኢ ጉዳይ ዝነበረ)፣ ግርማይ ገብረስላሴ (ቀሺ) ንዝተመደበ ናይ ፓለን ምይይጥ ኣኼባ መሪሖም። ነብስ-ወከፎም ድሕረ-ባይትኦምን ዝተሰለፍሉ እዋንን ኵነታቱን ብምብራህ፣ ኣብ ገድሊ ዘገልገልሉ ናይ መጀመርያ መደቦም፣ ኣብ መሪሕነት ካብ ዝተመርጽሉ እዋን ዘጠቓለለ ተሞክሮኦምን ተዘክሮታቶምን ኣቕሪቦም።

ንሕቶታትን ርእይቶታትን ክፉት ምስ ኰነ ድማ ኣኼበኛ ነቲ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻት ዝተራእየ ፍጻሜታት እናልዓሉ ሓቲቶም፡ ካብቲ ዝቐረበ ሕቶታት፡ ጉዳይ ተሞክሮ ስምረት፣ ሕቡእ ማሕበር “ሰልፊ ዕዮ”፣ ፖሊቲካዊ ኵነታት ህዝብና ሎምን ቀደምን ከመይ ከምዝግምግምዎ ወዘተ ዘጠቓለለ ነይሩ። ንነብስ-ወከፍ ሕቶ በብተራ ክምልሱ ከለዉ፡ “ጀብሃ ምስ ኢትዮጵያ ኣብ ስምምዕ ኣትዮም ሓቢሮም ክሃርሙና ስለዝተበገሱ ሃሪምናዮም” ዝብል ብሻዕብያ ዝፍኖ ዝነበረ ፕሮፓጋንዳ ብኸመይ ትምልስዎ ንዝብል ሕቶ፡ ንሕና ዝኣቶናዮ ስምምዕ ፍጹም ኣይነበረን። ኣብ መጀመርያ ሰማንያታት ኣብ በርሊንን ሶቭየት ሕብረትን ብልኡኻት ውድብና ዝተሳተፍናዮ ምስጢራዊ ኣኼባ ነይሩ፡ ኣቀራርብኦም ግን “ደርጊ ገስጋሲ ስርዓት ስለዝዀነ ምስኡ ክትሰማምዑ ዝብል’ዩ ነይሩ”፡ ናትና መልሲ ግን “ሕቶና ሕቶ መግዛእቲ ስለዝዀነ ጎደሎ ናጽነት ኣይንቕበልን” ዝብል ስለዝነበረ ብዘይ ዝዀነይኹን ስምምዕ ተመሊስና። ኣብ ኵሉ ዘካየድናዮ ርክባት፡ መትከላዊ ዕላማ ውድብና መሰረት ብምግባር፤ “ብዘይካ ምሉእ ሃገራዊ ናጽነት ካልእ መተካእታ የለን” ዝብል እዩ ነይሩ። ሻዕብያ ዝፍንውዎ ዝነበሩ ጸለመ፤ ነቲ ናቶም ናይ ምብሓት ስትራተጂ ንምሽፋን’ዩ ነይሩ። ኣብ እዋን ቃልሲ ሃገራዊ ምልኣት ነይሩ፤ ኣብዚ እዋን’ዚ ግን ህዝብና ብዓሌትን ኣውራጃን ተፈላልዩ ይርአ፡ ሕጂ ዘድልየና ዘሎ ናብ ሃገራዊ ምልኣት ክንመልሶ ከምዘለና እዩ። ብዛዕባ ተኸሲቱ ዘሎ ኣዋጅ ትግባረ ምሕንጻጽ ዶብን ዝስዕብ ናይ ሰላምን ልምዓትን ውዕላት ንልዑላውነት ናይ ክልቲኡ ሃገራት ዘኽብርን ዘርብሕን ክኸውን ኣለዎ ክብሉ መግለጺኦም ዛዚሞም።

ኣብ ማእከላይ ክፍሊ ወተሃደራዊ ሕክምና ዘገልግሉ ዝነበሩ ሓካይም፡ ብናይ ሕክምና ዶክተራት፣ ናይ ጥዕና መኰንናት (ሄልዝ ኦፊሰርስ)፡ ነርሳትን ድረሰራትን፤ ዝሰልጠኑን ብሞያኦም ከገልግሉ ጸኒሖም፡ ክጋደሉ ዝተሰለፉ ብዙሓት’ዮም ነይሮም። ገለ ካብኦም ኣብ ዳግመ ርክብ ዝተሳተፉ ናይ ሜዳ ተሞክሮኦምን ተዘክሮታቶምን ንኣኼበኛ ኣካፊሎም። ገለ ካብቲ ዝገለጽዎን ዘቕረብዎ ሰነድን ንምጥቃስ፡ ኣብ ቤት ትምህርቲ ስልጠና ሓካይም ካብ ዝተፈላለየ ናይ እንግሊዝኛ መጻሕፍቲ ናብ ትግርኛ ተተርጊሙ ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ መጽሓፍ ንምርኢት ቀሪቡ። በብእዋኑ ዝተኻየደ ናይ ስልጠና መደባት፣ ልዕሊ ሽሕ ኣለይቲ ሕሙማት ተመሪቖም ኣብ ህዝብን ሰራዊትን ዘገልግሉ ምንባሮም ሓቢሮም። ናብ ማእከላይ መደበር ሕክምና ዝመጹ ዝነበሩ ውጉኣትን ብባህርያዊ ሕማማት ከምኡ’ውን ውግእ ዘስዓበሎም ብናይ ኣእምሮ ነውጺ (ትራውማ) ዝሓመሙን ነይሮም።   ንሕክምና ቐዳምነት ተዋሂቦም ዝእለዩ ዝነበሩ እቶም ኣብ ውግእ ዝቖሰሉ ነይሩ። ቁስሎም ኣጸቢቑ ከይሓወየ ድማ ናብ ኣሃዱታቶም ከምዝምለሱ ይግበር ነይሩ። ነቶም ብናይ ውግእ ጭንቀት ዝሓመሙ እትኣሊ ብናይ ሳይክያትሪስት ኣብ ወጻኢ ዝሰልጠነት ተመዲባ ብዛዕባ’ቲ ሕማምን ኣተኣላልያኡን ንኣመሓደርቲ’ቲ መደበር ምስ ኣቕረበት፡ እዚኦም ምትሞርዲን (ቃልሲ ዝጸልኡ ባዕሎም ዝሓመሙ) እዮም ብምባል ስለዘይተቐበልዋ፤ “እቶም ሓካይም ናይቲ መደበር፣ ንባዕሎም ጽሉላት’ዮም” ብምባል ትኸስስ ነይራ። በዚ ድማ ኣብ መንጎ እቶም ናይ ኣእምሮ ሓካይምን ናይ መጥባሕቲ ሓካይምን ግርጭት ወይ ዘይምስናይ ይርአ ነይሩ። እዚ ዓይነት ሕማም’ዚ ካብ ቬትናም፣ ዒራቕን ኣፍጋኒስታንን ውግኣት ተሳቲፎም ምስተመልሱ ዝርአን ብግቡእ ማእለይቲ ዝግበረሉን ሕማም ምዃኑ ሓቢሮም። ኣብ መግለጽታቶም ናይ ብዙሓት ኣስማት ሓካይም ይዝከር ነይሩ። ዶክተር መሓመድ ዝርኣዮ ዝዛረብን ተዋዛይን ስለዝነበረ፣ ርህራሀ ዘይብሉ መላገጺ ጌሮም ገለ ተጋደልቲ ዝርእይዎ’ኳ እንተነበሩ፣ እቲ ብዝልዓለ ናይ ሕክምና ፍልጠትን ክእለትን ዘገልግል ዝነበረ ውፉይን ሓላይን ዶክተር ምንባሩ ብዅሎም ተመስኪሩሉ። ኣብ ኤርትራ ዝርአ ትሮፒካዊ ዓይነት ሓማማትን መድሃኒታትን’ውን ዘኪሮም። ካብቲ ዝነበረ ህዝብን ተጋደልትን ዘሳቒ ሕማማት ሮጡባ (ናይ ጅማውቲ ምእሳር) ሳዕቤኑን ፈውሱን ክገልጹ ከለዉ፡ ናይ ቫይታሚን-ሲሕጽረት ምንባሩ ሓቢሮም፡ ኣካላትና ቫይታሚን-ሲ ስለዘይክዝን፣ ካብ መዓልታዊ ኣመጋግባ ክረክብ ኣለዎ። ምንጪ ቫይታሚን-ሲ ድማ ኣሕምልትን ፍረታትን እዩ፡ ስለዚ ኣብ መዓልታዊ ኣመጋግባና ኣሕምልትን ፍረታትን ክንረክብ ዋላ እንተዘይከኣልና ለሚን ጾሚቕና ኣብ መግብና እንተኣንጢብናሉ ይሕግዝ’ዩ ክብሉ ኣስተምህሮኦም ለጊሶም።

ኵነታት ኣብ መደበር ከሰላ ዝነብሩ ኣካለ-ስንኩላን ብኣባላት ቦርድ ማሕበር ኣካለ-ጽጉማን ኣቶ ጸጋይ ነጋሽን ጸሃየ መሓሪን ብስእልን መግለጽን ቀሪቡ። ንመነባብሮኦምን ሕክምንኦምን ዘድሊ ባጀት ካብ ወፈያታት ግዱሳት ኤርትራውያን ክካየድ ከምዝጸንሐን፣ ሕጂ’ውን ክንቅጽሎ ከምዘለናን ኣማሕጺኖም። ኣኼበኛ ዝለገሶ ኣገዳሲ ወፈያታት ተኣኪቡ ኣሎ።

ብወናም ደራፋይን ብዲ-ጀይ ኣጻዋትን ድሙቕ ጓይላን ሳዕስዒትን ንተሞክሮ ቃልሲ ዘዘኻኽር ወኒ ኣላዒሉ ኣምስዩ።

ዳግመ ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ. ብሳላ ዘይሕለል ውፉይ ሽማግለን ተሓባበርቱን ዕዉት ኰይኑ ስለዝተዛዘመ፣ ንዝመጽእ ዓመት’ውን ኣብ ከተማ ኦክላንድ ብዝሰፍሐ ንኽግበር ኣኼበኛ ወሲኑ።

ክብርን ዝኽርን ንሰማእታትና

24 ሰነ 2018

ጋዜጣዊ መግለጺ

ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሻዱሻይ ዓመታዊ ርኽክብ፡ ኣብ ሰነ 22-24 2018 ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካሊፎርኒያ ተኻይዱ። ብመሰረት እቶም ዓበይቲ ዕላማታት ናይ`ዚ ዳግመ-ርክብ`ዚ፡ ንውህሉል ናይ ሓባር ተመክሮታት - ብስእሊ፡ ብቃል፡ ብጽሑፍን፡ ብቪድዮን፡ ንምስናድን ትርጉም ንምሃብን፡ ከም`ተን ዝሓለፋ ርኽክባት ዝልለ ኣሳልጦ ነይሩዎ።

ዓርቢ ሰነ 22 /2018፡ ንውዕሎታት ተጋድሎና ነቲ ሓርበኛውን ማሕበራውን ሃብቱ ዘዛኻኽርን፡ ንኣድላይነት ናይ`ዚ ዳግመ-ርክብ`ዚ ዘጉልሕን ሓጎስ ዝመልኦ መኽፈቲ ምሸት ነይሩ።

ቀዳም ንግሆ፡ ሰነ 23/2018፡ ኣብ መኽፈቲ፡ ንተሳተፍቲ፡ ካብ ኤውሮጳን ዞባ ሰሜን ኣሜሪካን ዝመጹ፡ ንተሳተፍኦምን ኣበርክቶኦምን ብኣሳናዳእቲ ምስጋና ቀሪቡ። ንዕላማ ዳግመ ርኽክብን፡ ናይ እንቋዕ ዳሓን መጻእኩም ቃል ድሕሪ ምቕራብ፡ ስዒቡ፡ ኣብ 2016ን ኣብ 2017ን ንዝተሳላሰሉን ዝተተግበሩን ንቕድሚት ክረኣዩ ዝግበኦም ጉዳያትን ክሳብ ሕጂ ዝተሳላሰለ ዕዮታትን ተዘርዚሩ። ስዒቡ ሰማእታትና ብፍሉይ ንዝክረሉ ሰሙን ስለዝነበረ፡ በዚ ኣጋጣሚ`ዚ፡ ኣብ ስደት ብሞት ናይ ዝተፈለዩና ገዳይም ተጋደልቲ ኣሳእልን ኣስማትን ብስላይድስ ንተዘክሮኦም ዝተሳናደአ ብሙዚቃ ተሰንዩ ተራእዩ። እዚ ምርኢት`ዚ ንናይ ተሳተፍቲ ስምዒታትን ብዕምቆት ዝተነከፈ ነይሩ።

ቀጺሉ መደብ ውልቀ ተመኩሮ ብሰለስተ ገዳይም ተጋደልቲ ብቐደም ተኸተል (1)ኣብ ተ.ሓ.ኤ. ቤት ትምህርቲ ወተሃደራዊ ሕክምና (2)ተመኩሮ ግንባር ደንከል ዝገልጽ ሰፊሕ ዝርዝራት (3)ተመኩሮ ስርያ/ሓይሊ “``ዓረም-ረም`` ካብ ሳሕል ክሳብ ወኪ ዛግር(1974) ቀሪቡ። ከምኡ`ውን፡ በይ ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ፡ መዓልቲ ሰማእታት ንምኽባር ንዕለት 23 ሰነ 2018 ወሲኖም ነይሮም።እንተኾነ፡ ምስ ኣሰናዳእቲ ዳግመ ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ተሓኤ፡ ተራኺቦም፡ ሓልዮትን ብዝመልኦ መንፈስ፡ ብሓባር ናብ`ቲ ናይ ዳግመ ርክብ ቦታ መጺኦም መደባቶም ኣካይዶም። በይ ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራሲያዊ ለውጢ፡ ንሰማእታት ኤርትራ ዝለዓለ ክብሪ ዝህብ፡ ታሪኻውን ሃገራውን መግለጺታት ድሕሪ ምቕራብ፡ ኣብ ዝቐረባ ዓመታት ብሞት ናይ ዝተፈልዩ ገዳይም ተጋደልቲ፡ ንስድራ ቤቶም ናይ ክብሪ ወረቐት ምስክር ኣበርኪቶም።

ቀዳም ድሕሪ ቀትሪ፡ ብዶ/ር ጆሴፍ ቨኖሳ ናይ ታሪኽ ፕሮፈሶር፡ ብፍሉይ ናይ 20 ክፍለ-ዘመን ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዘጽነዐ፡ ኣበርክቶ እስላም ንናጽነት ኤርትራ መጽሓፍ ዝጸሓፈ`ዩ። ዶ/ር ጆሴፍ ኣብ ናይ 1940ታት ክሳብ 1960፡ ህዝቢ ኤርትራ ዘካየዶ ተጋድሎ ንናጽነት ኣብ ኣፍሪቃ ዝልለ ምዃኑን ምስ ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ዘለዎ ምትእስሳርን ጽልዋን ብሰነዳት ኣሰንዩ ኣቕሪቡ።

ካልኣይ ክፍሊ ድሕሪ ቀትሪ ብሰለሰተ ኣባላት ገድላዊ ባይቶ ናይ ተ.ሓ.ኤ ዝነበሩ (1975-1982) ንመጀመርታ ጊዜ ዝተኻየደ መኣዲ ዘተ`ዩ ነይሩ። እዚ ዘተ`ዚ፡ ነቲ ቀንዲ ርእሰ-ሓሳባት ናይዚ መኣዲ ዘተ ዝጠመረ ኮይኑ ብዛዕባ ምስላፍ ሓደስቲ፣ ምሕራር ከተማታት፤ ምንቅስቓሳት ስምረት ሓይልታት ሰውራን ውግእ-ሕድሕድን፤ ናይ ወጻኢ ፖሊሲታት፤ ምድልዳል መሬት፣ ኣተኣላልያ ውሽጣዊ ግርጭታ፣ ዘተ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝኣመሰሉ ነጥብታት ከም ኣባላት ገድላዊ፡ ኣብ`ቲ እዋን`ቲ፡ ከመይ ተዋሲኦምሉ፣ ውሳኔታት ንዘድልዮም ከመይ ተፈጺሞምን.... ተዘክሮታቶም ኣቕሪቦም።

ሰንበት፡ ሰነ 24፡ 2018፡ ነቲ በብዓመቱ ዝቃናዕ ዘሎ ዳግመ-ርክባት፡ ካብ ዝብዱህና ዘለዉ ጉዳያት ብፍላይ ድማ ኩነታት ውጉኣት ሓርነት መደበር ከሰላ ካባና ዝጥለብ ተግባራዊ ኣበርክቶን.. ኣብ ዝብሉ ዛዕባታት ዘትዩ። ንማእከላይ ሕክምና ዝምልከት፡ ኣገዳሲ ሓበሬታ ቀሪቡ። ናይ 2019 ዳግመ-ርክብ እንደገና ኣብ ኦክላንድ ክትግበር ምዃኑ ተወሲኑ። በዚ ኣጋጣሚ`ዚ፡ ንናይ 2018 ዳግመ ርክብ ክዉን ክኸውን ዘኽኣሉን፡ ን2019 ዳግም ከዳለዉ ሓላፍነት ንዝወሰዱ ናይ በይ-ኤርያ ካሊፎርኒያ ውፉያት ፍሉይ ምስጋና ከምዝግብኦም ኣስሚርሉ።

ክብርን ሞጎስን ንስዉኣትና!

04.07.2018

ብሰንኪ ህልኽ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብ ዘየድሊ ውግእ ተኣትዩ ብዙሕ ህይወት ኣህሊቑ ንብረት’ውንኣባዲሙ። ስርዓት ኢሰያስ ካብ መጀመርያ ኣትሕዙ ብተንኮል ዝተጎብአ ምዃኑ ኩሉ ዝርደኦን ዝፈልጦን እዩ። ህልኸኛ ስለዝኾነ ድማ ነታ ንሱ ዝበላ እምበር ካብካልኦት ምኽሪ ይኹን ማዕዳ ኣይቅበልን ኣይደልን እዩ። ይኹን እምበር ንስልጣኑ ክብል ዘይምህዞ የለን። ነዚ ንኽገብር ከኣ ከምቲ ልሙድ ኣገባብ ኣስራርሓ ናይ መለኽቲ ፈላሊኻ ምግዛእ፥ ምጭፍጫፍ፥ ቅሳነት ምኽላእ ወዘተ ዝኣመሰሉ ሜላታት ይጥቀም። እዚ ኩሎም መለኽቲ ዝጠቀሙሉ ኮይኑ እቲ ኣዝዩ ሓደገኛ ግን ተፈሪሆም እምበር ምቕሉላት ኮይኖም ተቐባልነት ክረኽቦ ኣይኮነሎምን እዩ።

ስርዓት ኢሰይያስ ነቲ ኩሉ ዝጽሕትሮ ዝነበረ ውግኣት ብኽሳራ እምበር፡ ከሲቡ ዘወጸሉ ክሳብ ሕጂ ኣይተራእየን። ንኣብነት ምስ የመን ዘካየዶ ውግእ ገለ ካብ መሬት ኤርትራ ዝተኸስረ ኣሎ። ኣብ ምስ ጅቡቲ ዘሎ ኩነታት’ውን ጌና መዕለቢ ዘይተገብረሉ ኮይኑ እምበር ከይከሰረ ኣይተርፍን እዩ። ምስ ኢትዮጵያ ዝገበሮ ውግእ ድማ እነሆ 25 ኪሎሜተር ውሽጢ መሬት ኤርትራ ዘይሕረስ ኮይኑ ህዝብና ኣብ ብገዛእ መሬቱ ሓሪሱ ከይዕንገል ተሓሪሙ ኣሎ። እቲ ብቤት ፍርዲ ዓለም ዝተበየነ እንተኾነ እውን እቶም ነቲ ዶብ ካብ ካርታ ወይ ወረቕት ኣብ ባይታ ሽኻል ክተኽሉ ዝሓሰቡ’ውን ነቲ ናይ ሰላም ዓቃቢ ሰራዊት ስለ ዝሰጐጎ ብወገን ኢትዮጵያ ቅሩብነት ስለ ዝጐደለ ንክትግበር ኣይተኻእለን።

መንግስቲ ኢትዮጵያ እውን እቲ ናይ ዶብ ምልክት ከይተተኽለ እንከሎ በቲ ናይ ካርታ ስእሊ ጥራሕ ገዛ፥ ቤተክርስትያንን ህዝብን ኣብ ክልተ ክምቀል እዩ ስለዚ ኣቐዲምና ክንዛተ ኣሎና ብማለት ስለ ዝኣበየ እቲ ናይ ዶብ ምምልካት ኣይተፈጸመን። ኢሰይያስ መፍትኡ ስለዝረኸበ ነቲ ቅድሚ ምምልካት ወይ ምሕንጻጽ ዶብ ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝቐረበ ንቕድም ንዛተ ዝብል ሓሳብ ስለ ዝተሓስሞ ኣይተተግበረን። ሎሚ ምስ ዶክተር ኣቢይ ኣሕመድ ዝመርሖ ሓይሊ ኣብ ስልጣን ምምጻእ ብወገን ኢትዮጵያ ነቲ ናይ ዶብ ምሕንጻጽን ውዕል ኣልጀርስን ተቐቢልናዮን ኣብ ግብሪ እውን ክነውዕሎን ኢና ዝብል ኣዊጁ። ክሳብ ሕጂ እቲ ጉዳይ “ወጮ እንተገምጠልካዮ ወጮእዩ” ነገሩ። ቅድም መንግስቲ ኢትዮጵያ ኢልዎ ዶክተር ኣቢይ ከኣ ንዛተ እዩ ዝብል ዘሎ።

ሰላም ኣይጽላእን እዩ። እንተኾነ ግን ኢሰይያስ ቅድም ንህወሓት ስለ ዝጸልአ ኣብይዎ ሎሚ ከኣ ንናይ ዶክተር ኣብዪ ናይ ሰላም መጸዋዕታ ተቐቢልዎ። ይኹን እምበር ኢሰይያስ ተመሊሱ ነቲ ውዕል ናይ ኣልጀርስ ዘፍርስ ዘረባታት ክፍኑ ይስማዕ ኣሎ። ሓደ ካብኡ ዶብ ኣይድልን እዩ እናበለ ንሃገርና ኣብ ደልሃመት ከየእትዋ ዘስግእ እዩ። ምኽንያቱ ቅድሚ ሎሚ ብታሕቲታሕቲ ዘናፍሶ ዝነበረ ክሳብ ናብ ፈደረሽን ወይ ኮንፈደረሽን ገጹ ይኸይድ ከምዝነበረ ኣቶ ታምራት ላይነ ናይ ቅድም ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያን ግርም ገይሩ ኣብሪህዎ እዩ። ነዚመላግቦ ብምስማዕ ተኸታተሉ። https://www.youtube.com/watch?v=PjgjiydQgAU።

ስርዓት ኢሰይያስ ነዚ ናይ ዶብ ዘይምምልካት ተጠቒሙ ሃገራዊ ሓይሊ ስለ ዘስግኦ ኣብ መጀመርያ መደርኡ ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ንውድባት ዝነጽግን ብሕታዊ ስልጣኑ ከራጉድ ኢዩ ተራእዩ። ኣይፋልካን ህዝባዊ መንግስቲ ክትከል ንኹሉ ኣብ ሜዳ ኤርትራ እጃሙ ዘበርከተ ኣብ ሓደ ክቢ ጠረጴዛ ኮፍ ኢሉ ክዛተን ግዚያዊ መንግስቲ ክምስርትን ይኽኣል እንተተባህለ ዕጭ ሓንፈፍኩ ደኣ በለ። እዚ ምሕንጋድ ንበይኑ ኢሰይያስ ጥራሕ ዘይኮነስ ንኹሎም እቶም ደቀ መዛሙርቱ ዝምልከት እዩ። ንኣብነት ቅዋም ክሕንጸጽ እንከሎ ኢሰይያስ በይኑ ኣይኮነን ሓንጺጽዎ። ብሕርያ ኢሳይያስ ካብ ብዙሕ ኩርነዓት ዝተዋጽኡ ክኢላታት እዮም ነይሮም። ንሳቶም’ውን ብወገኖም ኣንቱም ሰባት ነቲ ኣብ ሃገራዊ ቃልሲ እጃሙ ዘበርከተ ሃገራዊ ሓይሊ ገዲፍና ንበይንና ምኻድ ኣየጸብቐልናን እዩ ኣይበሉን። ኩሎም መሻርኽቲ ኢሰይያስ ስለ ዝነበሩ ነቲ ሃገራዊ ሓይሊ ኣብ ምንጻግ ይሰማምዑ ነይሮም ክንብል ንኽእል። ሎሚ ድማ እቲ ደጋፊ ናይቲ ስርዓት እታ ሃገርናበይ ገጻ ትዛዙ ኣላ፥ ልኡላውነት ሃገር ኣብ ምንታይ ደረጃ ክወድቕ እዩ፡ ንዝብል ፋዕራ ዘለዎ ኣይመስልን። ኣብ ክንድኡ በዚ ሕጂ ተረኺቡ ዘሎ ሃዋህው ዝሓለዩ ይመስል ተቓወምቲ ኣበይ ክኣትዋ እየን እናበለ ተሓጓሱ ይገልጽ ኣሎ፣ እዚ ማለት ደምበ ተቓውሞ ድሕሪ ደጊም መቃለሲ ባይታ ኣይረክብን ካብ ዝብል ኣሽካዕላል እዩ። ደምበ ተቓውሞ ግና እታ ሃገር ኣብ ደልሃመት እናኣተወት ኢዱንእግሩን ኣጣሚሩ ኮፍ ኣይክብልን እዩ። ኩነታት እንተተቐየረ እውን ወጽዓ ክሳብ ዝሃለወ ቃልሲ ክቕጽል ባህርያዊ እዩ።

05.07.2018

                   (ቀዳማይ_ክፋል)

ሰላም ኩላቶም ህዝብታት ዓለም እንተበሃግዋ፡ ጠቢባን ብሙኡዝ ዜማታቶም እንተቓነይዋ፡ ቀባእቲ ብምስሊታት እንተወቀጥዋ፣ ገጠምቲ ቃላት እንተሰኩዑላ፣ መራሕቲ ሃይማኖታት ብቓላቶም እንተቐደሱላን ዱዓ እንተገበሩላን፣ ዓበይቲ ዓዲ እንተተምነይዋ ካብ ምብሃጋ ሓሊፎምሲ ክቆጻጸርዋ ፍጹም ኣይከኣሉን። እቶም ነዛ ሰላም ተቖጻጺሮም ከም ተኽሊ ጽገሬዳ ናብ ኣፍንጫና ኣጸግዕ ኣቢሎም መኣዝአ ዘሸቱትና ወይ ምንዝዕ ኣቢሎም ባዶ ዘትርፉናስ፤ እቶም ኣብ ዙፋን ህዝቢ ተወጢሖም ስልጣን ሃገር ዝሓዙ መራሕቲ መንግስቲ እዮም። እዞም መራሕቲ እዚኣቶም ደስ እንተበሎም ኣብ ረፋድ ኵናት ይእውጁ ሰላም ህዝቢ ይዘርጉ ብሰንኮም ኣሽሓት ደቂ ሰባት ከም ቆጽሊ ይረግፉ። ብየማን እንድሕር ተሲኦም ወይ ፊን እንተቢሉዎም ከኣ ከይሓፈሩ ነቲ ዘህለቕዎ ኣእላፍ ህይወት ደቂ ሰባት ዕጅብ ከይበሎም ይቕረታ’ውን ከይሓተቱ ብፍሽኽታ ተሰንዮም ኣስናኖም ጫሕ እንዳበሉ ንስለ ሰላምን ፍቕርን ኢሎም ሻምፓኝ ተኵሶም ሰቲ ነስኒሶም ጸምብልዎ ይብሉና።

እቶም ምንም ጽልእን ቅርሕንትን ዘይብልና ህዝብታት ንምንታይ ትማሊ ኣብ ኵናት የእቲኹም ከተብቅዑ ሕጂ ተገልቢጥኩም ሰላም ትብሉና፤ ቀደሙ እኮ ንሕና ከም ህዝቢ እንታይ ጽልኢ ኔሩና ዘይንስካትኩም ኢኹም ዘተሃናኾትኩምና ኢሉ ኣክንዲ ዝሓትት፤ በንጻሩ ሰላም ሰላም ኢሉ ምስቶም ዘረግቲ ሰላም ይሰራሰር። ዝያዳ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም ንልዕሊ ፍርቂ ዘመን ሰላም ዝተሓረሞ ክፋል ቀርኒ ኣፍሪቃ ምንባሩ ምንጋር ዘድልዮ ኣይመስለንን። ቀቢላዊ ኵናት ሓድሕድ ሶማልያውያን፡ ኵናት ንናጽነት ዝቃለሱ ዝነበሩ ደቡብ ሱዳንያውንን መንግስቲ ካርቱምን፡ ድሕሪ ናጽነት ደቡብ ሱዳን ዓሌት ዝሕመረቱ ኵናት ኣብ መንጎ ደገፍቲ ሳልቫ ኼርን ሪክ ማቻርን፤ ኵናት ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ጎበጣ ስርዓታት ኢትዮጵያ፡ ኵናት ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዝነበሩ ተቓወምቲ ጉጅለታትን ስርዓት ደርግን፡ ኵናት ኣብ መንጎ መንግስቲ ኡጋንዳን ተቓወምቲ ሓይልታትን፡ ዶባዊ ኩናት መንግስቲ ኤርትራን መንግስቲ ኢትዮጵያን ወዘተ…። በቃ ዞባና ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሰንኪ ሰክታርያን ወይ ወገናዊ ፖለቲካ ዝሕመረቱ ኵናት ኣዕሪፉ ኣይፈልጥን፤ ኩላቶም መንግስታትን ተቓወምትን ድማ ካብዚ ወገናዊ ወይ ሰክታርያን ፖለቲካ ናጻ ኮይኖም ኣይፈልጡን። ብሰንኪ እዚ ዱሑር ኣተሓሳስባ ህዝቢ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዲሞክራስያዊ ባህሊ ኣየማዕበለን። ከም ውጽኢቱ ንሰላም እንትርፎ ብእዝኑ ክሰምዓ ብዓይኑ ንሰላም ክርእያ ኣይተዓደለን።

ህዝባዊ ማዕበል ዘበራበሮ መዝሙር ሰላም

ድሕሪ ነዊሕ ቁሩቁስ ኣብ መንጎ ብህወሓት ዝምእከልን ዝዝወርን ልፍንታዊ ገዛኢ ሰልፊ መንግስቲ ኢትዮጵያን፤ እቶም ዘርኣዊ ጭቆናን ዕብለላን ትግራዎት ይኣኽለና ዝበሉ ህዝብታት ኦሮሞን ኣምሓራን ሓድሽ ፖለቲካዊ ባርዕ ኣብ ኢትዮጵያ ምውልዑ ይዝከር። ነቲ ዝተወልዔ ህዝባዊ ናዕቢ ተጠቂሞም እቶም ምስ ህወሓት ተላፊኖም ዝነበሩ ውድባት ኦሮሞን ኣምሓራን (ኦ.ህ.ዴ.ድ ን ብ.ኣ.ዴ.ን) ዘይዕላዊ ስምረት ኣንጻር ዕብለላ ህወሓት ፈጢሮም ህዝባዊ ሓይሊ ደሪዖም ፖለቲካዊ በትረ ስልጣን ኢትዮጵያ ኣብ ቁጽጽሮም ኣእትዮሞ ንረኽቦም። እዚ ተፈጢሩ ዘሎ ፖለቲካዊ ምዕባለ ግና ህወሓት ምሉእ ንሙልእ ሞይቱ እዩ ናብ ዝብል መደምደምታ ፈጺሙ ክወስደና የብሉን። ህወሓት ዋላ’ኳ ብፖለቲካ ወይ ብድምጺ ኣባላት ናይቲ ልፍንታዊ ገዛኢ ሰልፊ ተዓብሊሉ እንተሃለወ ካብ ወተሃደራውን ጸጥታውን መሓውራቱ ብቐሊሉ ከልግስ እዩ ዝብል ግምታት ብስለት ዘይተላበሰ መደምደምታ እዩ ክኸውን። እምበኣርከስ ኩነታት ጎረቤት ሃገር ኢትዮጵያ ስለ ዝጸልወናን ዘገድሰናን ኣሕጽር ኣቢልና ኣብ ውሽጢ ኢትዮጵያ ዘሎ ህልዊ ፖለቲካ ንምዕዛብ መታን ክሕግዘና ነቶም ቀንዲ ተዋሳእቲ ብኸምዚ ዝስዕብ ክኸፍሎም ክፍትን እየ፡

1. ብቀ/ሚ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ኣብ ውሽጢ ልፍንቲ ዘሎ ዘይዕላዊ ልፍንቲ
2. ህወሓትን ህዝቢ ትግራይን
3. ኣብ ውሽጥን ደገን ዘለው ተቓወምቲ ሓይልታት
4. ህዝቢ ኢትዮጵያ

1. ብቀ/ሚ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዝምራሕ ኣብ ውሽጢ ልፍንቲ ዘሎ ዘይዕላዊ ልፍንቲ

ቀ/ሚ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ብሓገዝን ሙሉእ ደገፍን ፕረሲደንት ክልል ኦሮሚያ ለማ መገርሳን ፕረሲደንት ክልል ኣምሓራ ገዱ ኣንዳርጋቸው ነቲ ኣንጻር ህወሓት ዝተላዕለ ህዝባዊ ተቓውሞ ናብ ረብሕኦም ከምዘውዓልዎ ይፍለጥ። ነዚ ንኽገብሩ ዝተጻወትዎ ብልሓት ነቲ መላፍንቶም ዝኾነን ንዓመታት ብዓንቀሮም ሒዝዎም ዝነበረን ሰልፊ ህወሓት ኣሕሊፎም ክህብዎ ኔርዎም። ዓይኖም ከይሓሰዩ ድማ ነቲ ዕድል ተጠቂሞም ንህወሓትን ተደናገጽቶምን ኣብ መንቀራቕሮ ኣእትዮም፤ ነቲ ህዝባዊ ማዕበል ኣብ ቅድሚት ኮይኖም ይመርሕዎ ኣለው። ቀ/ሚ ዶ/ር ኣብይ ዋላ’ኳ ኣብ ዝተናውሔ እዋን ሓያል ብድሆን ስራሕን ዝጽበዮ እንተኾነ፤ ነዚ ሓጺር እዋን ዝኸውን ፖለቲካዊ መሰጋገሪ ግና ጽቡቕ ጌሩ ዝተረድኦ እዩ ዝመስል። ነቶም ብመሪሕነት ህወሓት ተኣሲሮም ዝነበሩ ናይ ፖለቲካ እሱራት ማለት መራሕቲ ተቓወምቲ ውድባት፡ ጋዜጠኛታትን ተጣበቕቲ ሰብኣዊ መሰላት ናጻ ክልቀቑ ድሕሪ ምግባሩ ቀ/ሚ ኣብይ ተወሳኺ ህቡብነት፡ ተቐባልነትን ህዝባዊ ደገፍን ክውስኸሉ እንከሎ፤ በንጻሩ ንህወሓትን መሪሕቱን ፖለቲካዊ ወጥሪ የእትይዎም ይርከብ።

ቀ/ሚ ኣብይን ብጾቱን ካብ ተምክሮ ሕሉፍ ቀ/ሚ ሃይለማርያም ደሳለኝ ዝተማህሩ እዮም ዝመስሉ ካብቲ ውሽጣዊ ኣሰራርሓ ኢህኣዴግን መሰናኽላት ህወሓት ብጉልባብ ግሉጽነት ዘሊሎም ብምውጻእ ናብቲ ሓፋሽ ህዝቢ እዮም ኣጽሊሎም መታን ዘራይ ክረኽቡን ንህወሓት ከዳኽሙን። ብሰንኪ ኣብ ኢትዮጵያውያን ሳዕሪሩ ዝነበረ ክቱር ጽልኢ ኣብ ልዕሊ ህወሓትን ተጋሩን እቲ ውጥኖም ብቐሊሉ ክሰርሕ ክኢሉ እዩ። ቀ/ሚ ኣብይ በዚ ከየብቅዔ ምስ ኤርትራ ዘሎ ዶባዊ ሕልኽላኽ ክፈትሖ ድሉው ምዃኑ ኣብ ልዕሊ ህወሓት ተወሳኺ ሸቶ ከመዝግብ ኣኽኢልዎ እዩ ዋላ’ኳ እዚ ዝወሰዶ ተበግሶ ብቕንዕና እዩ ናይ ዝብሉን ፖለቲካዊ ጸወታ ኢሎም ጥርጣረታቶም ናይ ዘቐምጡን ተራጻሚ ትንታኔ ክፈጥር እንተኸኣለ። በቲ ኢሉ በቲ ግና ንሰላም ዝዘመረ መራሒ ነቲ ህልዊ ኩነታት ናይ ምኽሳብ ዝዓበየ ዕድል ከምዘለዎ ከስምረሉ ይደልይ።

ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ብናይ ፖለቲካዊ ህዝባዊ ርክባት (Political Public Relations) ብቕዓቱ ዝምስገን ኮይኑ እተን ኣብ መደረታቱ ዘዘውትረን ቃላት ማለት ፍቕሪ፡ ዕርቂ፡ ይቕረን ሰላምን ኣብ ፖለቲካን ምሕደራ ሃገርን ህዝብን እንታይ ክወልዳ እየን ጊዜ ክምልሶ እዩ። ኣብ ዓለም ብሰናይ ቃላት ዝተመሓደራ ኣብያተ ክርስትያን፡ መሳጊድ፡ ግብረ ሰናይ ትካላት ርእይና ኢና እሞ እንድሕር ተበግሶ ቀ/ሚ ኣብይ ሰሪሑ ኢትዮጵያ እታ ናይ መጀመርታ ሃገር ብሰናይ ቃላት ሰናይ ምሕደራ ዝተግበረት ሃገር ክትከውን እያ። ካልእ እንደመር ትብል ሰባብ ዝኾነት ቃል ቀ/ሚ ኣብይ ኣብ ልዕሊ 105 ሚልዮን ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝተፈላለየ ትርጉም ተሓንጊጣ ንገለ ተስፋ ንገለ ኸኣ ሰንፈላልን ሻቕሎትን ፈጢራ ትርከብ። እምበኣርከስ እዛ እንደመር ብወገን ኢትዮጵያውያን ክንርእያ እሞ ኣብ ዝቐጽል ክፋል ጽሑፈይ ንደመር ብወገን ኤርትራውያን ክንርእያ ክንፍትን።  

እንደመር - ኢትዮጵያ

እንደመር ካብ ኣፍ ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ተደጋጊማ እትወጽእ ነታ “ኣማርኛ እንዳበጁሽ ትበጃለሽ” ማለት ኣምሓርኛ ናብ ዝሰኩዑኺ ኢኺ ትስኩዒ እትብል ምስላ እተራጉድ ቃል ኮይና ንረኽባ። ቀ/ሚ ኣብይ ተደሚርና ድኽነት ክንስዕር ምባሉ መን ይጸልኦ እንትርፎ ሰላም ዘይደልይ ኣካል። ቀደሙ እውን እቶም ተስፋ ተነቢሩሎም ዝነበሩ ድሒሮም ዝፈሸሉ መራሕቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን መለስ ዜናዊን ኢሰያስ አፈወርቅን ንመዛንኦም መራሕቲ ሃገራት ቀርኒ አፍሪቃ ኣሰንዮም ዝጀመርዎ ኢጋድ (IGAD) እኮ ዕላምኡ ትሕተ ቅርጺ ዞባና ክመሓየሽ፣ ናጻ ዕዳጋ ክፍጠር፣ ምህርትን ጥረ ነገራትን ካብን ናብን ብዘይ ጸገም ክጎዓዓዝ፣ ከም ውጽኢቱ ድማ ድኽነት ካብ ዞባና ሓግሒግካ ንምጥፋእ ምንባሩ ዝዝከር ኮይኑ እንድሕር እዚ ሕጂ ዝጋዋሕ ዘሎ ምድማር ብዘይ ለጠፍን ስውር ተንኮልን ኣብ ቁጠባዊ ትሕዝቶ ዘድሃበ ኮይኑ፤ ካብቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ዝተሓልመ እሞ ብሰንኪ ኵናትን ወረ ኵናትን ብዘይ ፍረ ቀንፈዘው ዝብል ዘሎ ጅማሮ ዝፍለ ኣይኮነን። እዚ ቁጠባዊ ምድማር ውዒሉ ሓዲሩ ዘይተርፍ ህዝባውያን መንግስታት ብመንገዲ ንረብሓ ህዝቢ ዝተመርጹ መራሕቲ ዘተግብርዎ፤ ብተሳትፎ ክኢላታት ሰብ ሞያን ኣውፈርትን ዝዕወት ቀንድን ኣገዳስን ቁጠባዊ ምዕባለ (Economic Development) ዞባና እዩ።

እዚ ቁጠባዊ ምድማር ግና ኣብዚ ሕጂ እዋን ካብ ሰናይ ድልየትን ትምኒትን ቀ/ሚ ኣብይ ሓሊፉ ተግባራዊ ክኸውን ክንደይ መሰናኽላት ኣብ ቅድሚኡ ተገቲሮም ይርከቡ። ዓሌታዊ ፖለቲካዊ ግርጭት ናይቶም ደገፍቲ ሳልቫ ኬር ዝኾኑ ቀቢላታት ዲንካን ተደናገጽቲ ሪክ ማቻር ዝኾኑ ቀቢላ ኑዌርን መዓልቦ ከይረኸበ፤ ዝነበረ በሰላ ሓውዩ መስርሕ ሰላምን ምርግጋእን ሶማልያውያን ከይተዛዘመ፤ ደገፍ ህዝቢ ዘይብሎም ጨፍለቕቲ ውልቀ መለኽቲ ኤርትራን ሱዳንን ሒዝካ ዝፍጠር ቁጠባዊ ምድማር ግብራዊ ናይ ምዃን ዘለዎ ተኽእሎ ኣዝዩ ጸቢብ እዩ። ኣብ ዞባና ቀርኒ ኣፍሪቃ ሃብታማት መራሕቲ መንግስትን ውድባትን ካብኡ ሓሊፉ ናይ ብልሽውና መሻርኽቶም ኣብ ዝብሕትዎ ቁጣባ፤ ንናጻ ዕዳጋ ማዕጾታቶም ክኸፍቱ እዮም ኢልካ ምሕሳብ የዋህነት ጥራይ እዩ ዝኸውን። ሓንቲ ኢድ በይና ከተጣቕዕ ስለ ዘይትኽእል ቀ/ሚ ዶ/ር ኣቢይ ከምቲ ኣብ ውሽጢ ምስ ናይ ቀትሪ ኣዛብእ ክስራሕ ኣይከኣልን እዩ ዝበሎ፤ ምስ ከም በዓል ኢሰያስ ናይ ቀትርን ለይትን ክልተ ሽፍት ኣዛብእ ክሰርሕ ካብ ምፍታን ነቲ ንኢትዮጵያ ኣዘቕቢብዋ ዘሎ ሸቕሊ ኣልቦነት (Unemployment) ምቅላስ ዶ ኣይምሓሾን?      

እንደመር ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ግና ካብ ቁጠባዊ ባህጊ ሓሊፋ ፖለቲካዊ መልክዓት’ውን ክትሕዝ ትረኣይ እያ። ከመይሲ ቀ/ሚ ኣብይ ኣብ መደረታቱ እዚ ንሃገራት ኣፍሪቃ ዝኸፋፍል ዶብ፤ ኤውሮጳውያን ገዛእቲ (Colonizers) ዘተኣታተውዎ ዘይግብራዊ ሕንጻጽ’ዩ ምባሉ ምድንጋራት ክፈጥር ናይ ግድን ይኸውን። ነዚ ሓሳባት ንምርጓድ ተባሂሉ ብቀ/ሚ ኣብይ ዝቐረበ ደሞግራፊካዊ ምትእስሳር ህዝብታት ቦሮና፣ ዓፋር፣ ሶማልያ፣ ኩናማ ወዘተ ግደ ሓቂ ግብራውነት ሕጊ ዓለምናን ዓለማውነትን ዝጥሕስ ናብ መንፈሳዊ ትሕዝቶ ዝኣንፈተ መዓር ቃል ተባሂሉ ክሕለፍ ይከኣል። ዶባት ሃገራት ግደፎ ንዓና ነዞም ብስልጣኔ ድሕሪት ተሪፍና ዘለና ነቶም ብስልጣኔን ሃብትን ገዲፎምና ተመርቂፎም ዘለው ምዕራባውያን ሃገራት እውን እንተኾነ አዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት ክኾነና ሃገራት ሕብረት ኤውሮጳ እንተወሲድና ብቑጠባ ተደሚሮም ብዶባቶም ተኸባቢሮም እዮም ዝኸዱ ዘለው። ስለዚ ብቀ/ሚ ኣብይ ዝቐርብ ትንተና ናይ ዶብ ግብራዊ ወይ (Pragmatic) ኣይኮነን። ኣብ ውሽጢ ዓድኻን ቤትካን ዘሎ ሕቶ ናይ ዋንነት መሬትን ሕቶ መንነትን ወልቃይት ጸገዴን ራያን ከይፈታሕካ ብዛዕባ ኣህጉራዊ ዶብ ምምርማር ንቀ/ሚ ዶ/ር ኣቢይ እንተዝጸንሓሉ ይሓይሽ ዝብል ምኽሪ ክልገሰሉ ይግባእ።

እንደመር ቀ/ሚ ኣብይ ኣሕመድ ካልእ ዝተሓላለኸ ስሚዒታት እውን ዘይፈጠረት ኣይኮነትን። እንደመር ነቶም መስፍናዊ ሃጸያዊ ሕልምታት ዘለዎም ተወላዶ ኣምሓራ፡ ነቶም ብቀይ ሽብርን ነጭ ሽብርን ህዝቢ ዝጨፍጨፉ ደርጋውያንን፡ ንኹሎም ተቓወምትን ዋላ ገበነኛታትን ኢዳ ዘርጊሓ ክትቅበል እንከላ፤ ነቶም ምስ ኩሉ ሕጽረታቶም ንዲሞክራሲ ረዚን ዋጋ ዝኸፈሉ ተጋሩን ህወሓትን ግና ብጥበብ እንዳቐንጸልካ ዝመጽእ ምድማር ጊዜያዊ እምበር ቀጻልነት ክህልዎ ኣይክእልን። ብርግጽ መራሕቲ ህወሓት ብብልሽውና ተማራሲሖም ሃብቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ከም ዝዘረፉ ፉሉጥ እኳ እንተኾነ እተን ዕርቅን ሕድገትን ዝብላ ቃላት ነዞም ጎድኒ ጎድኒ ብልሽውና ንኢትዮጵያ ኣብዚ በጺሓቶ ዘላ ምዕባለ ክትበጽሕ ዝገበሩ ትሕተ ቅርጺ ዝሃነጹ፡ ብህዳሴ ግድብ ኣባይ ዝደፈሩ ቅዋማዊ መንግስቲ ዝተኸሉ ተጋሩ የቀን ጅቦች እንዳበልካ ህዝቢ ኣንጻሮም እንዳለዓዓልካስ ምድማር ዶስ ምጉዳል። እዝን ወዲ ኸምዝን ኣደይብካ ኣውሪድካ እዛ እንደመር እትብል ቃል ካብ ዓመት ንላዕሊ መቐረታ ዓቂባ ክትከይድ ዘሎዋ ተኽእሎ ዝማህመነን ዝተሓላለኸን እዩ።

መደምደምታ ንምግባር ቀ/ሚ ኣብይ ተስፋ ዘለዎ በዓል ራእይ ነቶም ዲሞክራስያዊ ስርዓት ክንተክል ዋጋ ዝኸፈልና ኤርትራውያን ተምሳሌት ሕልምናን ባህግናን ኢለ ክገልጾ ይኽእል። ብዝወስዶም ዘሎ ተባዓት ስጉምትታትን ንሰላምን ፍቕርን ዘለዎ ሰናይ ትምኒትን ክድነቕ ይግባእ። ቀ/ሚ ኣብይ ስሚዒታውያን ትምኒታት ከየብዝሐ ግብራውያን ሸቶታት ከድህብን ከቐድምን ይግባእ። ነዚ ንደመር ዝብል ቃል ምስ ኤርትራ ንሕበር ዝመሰሎም ኢትዮጵያውያን እቲ ናይ ቀደም ድንበራችን ቀይ ባህራችን ዝብል ናይ ኣቦታቶም ጃና ከይደገሶም ከሎ ግልጺ እንተዝዛረብ ንሶም ኣይመቦሃቑን ንሕና’ውን ጉዳይ ኢሰያስና ምገበርና።

(ይቕጽል)

ሰለሙን ገብረእየሱስ

ኦክላንድ ካሊፎርንያ

ONE NATION ERITREA

ህወሓት ማለት ብርግጽ ህዝቢ ትግራይ ማለት ኣይኮነን። የግዳስ ህወሓት ሰፊሕ ደገፍ ዘለዎ መሪሕ ህዝቢ ትግራይ ምዃኑ ክፍለጥ ይግባእ። ንህወሓት ፈሊኻ ምውቃዕ ድማ ፈጺሙ ዘይሕሰብ እዩ።                

ህዝቢ ቆጽሊ ዘየውደቐሉ መራሒ ብጉዳይ ሽግር ህዝቢ ብዙሕ ኣይግደስን እዩ። ህዝቢ ይጥመ ይዕረቕ ይሕመም ከሉ ኣይንታዩን እዩ። ምኽንያቱ ኩሉ ግዜ ንሱ ዝደልዮ እምበር ህዝቢ ዝሓቶ ብቕኑዕ ከተግብር ድልዊ ስለዘይኮነ። ስለዚ እንተደለየ ሰላም ክብል እንተደለየ ሓዊ ክጽሕትር ብዙሕ ዘጸግሞ ኣይኮነን። እቲ ህዝቢ ናብታ ስልጣኑ ምእንቲ ከይመጾ በቶም ምስኡ ዝተኣሳሰሩን፥ ንሳቶም ዘፈጠርዎምን ገይሩ ጅሆ ክሕዝ ዘጸግሞ የብሉን። ንህዝቢ ምጽቃጥን ምቁጽጻርን ድማ ቀንዲ መሳሪሒኡ እዩ።

ስርዓት ኢሰያስ እምበኣር ሓደ ካብቶም ንህዝቡ ክንዲ ፍረ ኣድሪ ትኣክል ርህራሀን ሕያውነትን ዘይብሉ ኣርዮስ መራሒ እዩ። ኣብዘን ዝሓለፋ ዕስራን ሸውዓተን ዓመታት ዓመት መጸ ዕስራን ሸውዓተን መደረታት ኣክዪዱ። ኩሉ ዝገበሮ መደረታት ድማ ሓሶት፥ ጥበራን፥ ኣምሰሉነትን እንተዘይኮይኑ ካልእ ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ዝገበሮ ከምዘይነበረ ባዕሉ ዝገልጾ እዩ።

ብዝኾነ ግን ግዜ ምስ ኣኸለ ዝኾነ ይኹን ምልካዊ ስርዓት ኣብቲ ዝሕሰሞ ዝነበረ ጉዳይ እዩ ዝኣቱ። እነሀ ድማ ብተግባር ንርእዮ ዘሎና እዩ። ማለት ኢሰያስ ዶብ ከይተሓንጸጸ ፈጺመ ንዘተ ኣይቀርብን እየ ክብል ዓሰርተ ሽዱሽተ ዓመት ኣደናጊሩን ኣመኽንዩ። መንእሰያት ኣብ ጎዳጉዲ ከምዝበልዩ ገይሩ። መወዳእትኡ ግና እታ ስልጣኑ ነቀይነቀይ ክትብል ምስ ጀመረት ነቲ ዝሕሰሞ ዝነበረ ናይ ሰላም መጸዋዕታ ቅድሚ ዶብ ምጥራር ልኡኹ ናብ ኢትዮጵያ ሰዲዱ። ልኡኹ ድማ ሓደ ህዝቢ ኢና፥ ዶብ ኣይክልክለናን፥ ሓደ እዩ ቋንቋና ኢሎም ክምድሩ ከለዉ ነቲ ትማሊ ዝብልዎ ዝነበሩ ይዝክርዎዶ ይኾኑ? ዘብል እዩ።

ሓደ ህዝቢ ካብ ኮና ደኣ ስለምንታይ ተዋጊእና? ኢሉ ህዝቢ ይሓትት ዶኾን ይኸውን። ብርግጽ ክሓትት ይግብኦ። ምኽንያቱ ደም ንጹሃት ደቁ ብኸንቱ ከም ዝፈሰሰ ስለ ዘጉህዮ። ሕጂ እውን እንተኾነ እታ ሰላም ናብ ጥቕሙ ዘይትውዕል እንተኾይና ንራህዋ ህዝቢ ከይሓለየ ገለ ምስምስ ኣምጺኡ ደው ከብላ ከምዝኽእል ርዱእ እዩ። ምኽንያቱ ምልካውያን ዒብ ኣይፈልጡን ኢዮም፥ ሎሚ ዝበልዎ ጽባሕ ክቕይርዎ ኣይሽገሩን ኢዮም።

ልክዕ እዩ ኣብ መንጎ ኤርትራን እትዮጵያን ሰላም ምስዝሰፍን ንኽልቲኡ ህዝብታት መስተርሆ ክኸውን እዩ። ማለት እቲ ህዝቢ ካብን ናብን ክንቀሳቐስን ክነግድን እዩ። ድራር እለቱ ትኸውን ንምርካብ ካብቲ ናይ ስርዓት ኢሰያስ እገዳ ምደሓነ። እንተኾነ መላኺ ስርዓት ኢሰያስ እታ ስልጣኑ እምበር ድሕነት፡ ራህዋን ቅሳነትን ህዝቢ ስለዘይግድሶ ተመሊሱ ነቲ ህዝቢ ጂሆ ክሕዞ ይኽእል እዩ። እዛ ሰላም እንተተግቢራ ድማ ስርዓት ኢሰያስ ብዙሕ ዘሕትቶ ጉዳያት ስለ ዘለዎ ምናልባት ነታ ሰላም ብጎቦ ዓይኑ ክጥምታ ከምዝኽእል ክንግምት ኣሎና።

ሓደ ካብቲ ቀንዲ ብድሆታት “ወያኔ መሬትና ሒዛ እንከላ” እናበለ ንመንእሰይ መወዳእታ ብዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ድው ምስ ኣበለ፡ ንሰራዊት ከጣይስ ክግደድ እዩ። ኣብዚ እዩ ድማ እቲ ቀንዲ ሽግር ዝፍጠር። ምኽንያቱ እቲ ዝተጣየሰ ሰራዊት ስራሕ ኣልቦ ክኸውን ስለዝኽእል ኢሰይያስ ዓቕሉ ክጸቦ እዩ። ስራሕ ዝሰኣነ መንእሰይ ድማ እንተነፍዐ ህዝባዊ ናዕቢ የካይድ፥ እንተሓመቐ ድማ ዓዱ ራሕሪሑ ይኸይድ።

ብዙሕ ሰብ ኢሰይያስሲ ሰላም ኣይደልን እዩ ይብል። ልክዕ እዩ ምኽንያቱ መለኽቲ ኣብ ሰላም ኣይኮኑን ዝነብሩ። እንታይ ደኣ ህውከት፡ ራዕድን ሽበራን እዩ መሳርሒኦም። ይኹን እምበር ምልኪ እንተስ ብጸቕጢ እንተስ ብኻልእ ክወድቕ ኣብ ዝጅምር መዋጽኦ ክፍትሽ ነታ ዘይደልያ ሰላም ተገዲዱ ክኣትዋ ናይ ግድን እዩ። ሰላም ክበሃል እንከሎ ኢሰይያስ ምስ ተቓውምቲ ይቕረ ተበሃሂሉ ሰላም ከምዘየምጽእ ፍሉጥ እዩ። እታ ሰላም ምናልባት ነቲ ህዝብና ናይ ምንቅስቓስ ዕድል እንተረኺቡ ካብ ዓዱ ወጺኡ ክምለሰላ ዝኽእል ምስ ጎረባብቲ ክልተ ሃገራት እያ ትድለ ዘላ። ስለዚ እታ ሰላም ምስ ምንዋሕ ዕድመ ስልጣኑ ረብሓ ኣለዋዶ የብላን እንተጠሚትዋ’ሞ ዘይተዋጸኦ እንትኮይና ከምዘይቅበላ ርዱእ እዩ።

ኣብ ኢትዮጵያ ዝረአ ዘሎ ምዕባለ ነቲ ኣብዚ ከባቢና ወትሩ ዝሕቆን ፖለቲካዊ ባህሪ ዝያዳ ዘንቀሳቐሶ ይመስል። ብመሰረቱ ክሳብ ሕጂ ፈጺሞም ኣብ ግምትና ዘይነበሩ ሓደስቲ ምዕባለታት’ኳ እንተዘይኮኑ፡ ዝተፈላለዩ ዛዕባታት ዝያዳ ይበራበሩ ኣለዉ። ኣብ ከባቢና ዘሎ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊ ዋዒ እንዳተበራረየ መዛረቢ ክኸውን ዝጸንሐ ኮይኑ፡ ሕጂ ከኣ ጉዳይ ኤርትራን ኢትዮጵያን በሪኹ ይረአ ኣሎ። ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዘይካቲ ኣብ መንጎአን ዘሎ እሞ ጌና ተሓቚኑ ዘይጸዓየ፡ ውሽጣዊ ጉዳያተን እውን ኣለወን። እቲ ንክልቲአን ዘራኽበን ጉዳይን፡ እቲ ነናተን ውሽጣዊ ጉዳያትን ነጻጺልካ ዝረአዩ ዘይኮኑስ ኣብ ሕድሕዶም ሓያል ምጽልላው ዘለዎም እዮም።

ሕጂ ዝያዳ ኣብ ጉዳይና ጉዳይ ኤርትራ ኢና ከነድህብ። ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሐ፡ ነዊሕ ግዜ ዝወሰደ ኣብቲ መስርሕ ብዙሕ ህይወትን ንብረትን ዝበልዐ፡ ብዙሃት ዜጋታት ካብ መረበቶም ዘመዛበል፡ ሕጂ እውን ጌና ኣብ ዘተኣማምን ደረጃ ፍታሕ ዘይበጽሐ ብመሪር ደማዊ ውግእ ዝሓለፈ ምስሕሓብ እዩ። እቲ መስርሕ ክትርሰዖ እንተደለኻውን ክርሳዕ ዘይክእል፡ ንሓንሳብ ዝዝሕል ንሓንሳብ ከኣ ዝውዒ፡ ናይ ግዳም ሓይልታት እውን ነናይ ገዛእ ርእሶም ረብሓ ከሰላስልሉ ዝጸንሑ ዘሻቕል ጉዳይ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ከኣ “ኮንደኾን ይፍታሕ” ዝበል ናይ ተስፋ ምልክት ኣብ ዘርኣየሉ ደረጃ በጺሑ ኣሎ። ነዚ ተስፋ ቁሩብ ፍሑኽ ዘበሎ ከኣ መንግስቲ ኤርትራ ንመጸዋዕታ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተቐቢሉ ነቲ ናይ ቅድም ቅደመ-ኩነቱ ጓስዩ “ናይ ዘተ ልኡኸይ ናብ ኢትዮጵያ ክሰድድ እየ” ምስ በለ እዩ። መንግስቲ ኤርትራ ናብ ከምዚ ልኡም ዝመስል ደረጃ ቋንቋ ዝመጸ ስለምንታይ እዩ? ዝብል ሕቶ ዓይኑ ኣፍጢጡ ንቕድሚት መጺኡ ዘሎ መዛረቢ እዩ። እሞ ስለምንታይ ኣብዚ እዋንዚ? ዝብል ሕቶ ክውሰኾ እንከሎ ከኣ እቲ ጉዳይ ዝያዳ ሰሓብን ምስ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ምዕባለ ዝተኣሳሰርን ይገብሮ። ዘይሩዘይሩ ኣየናይ እዩ ብዘየገድስ ንመንግስቲ ኤርትራ ናብዚ ክበጽሕ ዘገደዶ ደራኺ ጉዳይ ኣሎ። እቲ ዘገደዶ ምኽንያት ህርፋን ጉጅላዊ ረብሓ ድዩ ወይስ ህዝባዊ ሓልዮት ከከም ኣብቲ ስርዓት ዘለካ ኣመዛዝና ዝርአ ምዃኑ ካብ ዝተፈላለዩ ናይ ክሳብ ሕጂ ሚዛን ኤርትራውያን ተዓዚብናዮ ኣለና። ብወገነይ እቲ “ጉጅለ ህግደፍ ምእንቲ ሰላምን ህዝባዊ ሓልዮትን ዘርእዮ ቅሩብነትዩ” ዝብል ጠላሕ ኣይብለንን።

እዚ ተበግሶ ካብ ልቢ እንተኾይኑ ጽቡቕ እዩ። ሎሚ ፍታሕ እንተረኺቡ እውን ከምቲ “ካብ ክሒዱስ ውሒዱ” ዝበሃል ምስቲ ብዘይምኽኑይ ድርቅና ዝባኸነ ግዜ ከይተጸባጸብና “እስኪ ሕራይ ይኹን” ኢልና ንሓዞ። ኣብ ውጽኢቱን ትሕዝትኡን ግና ክንግደስ ኢና። ምኽንያቱ ኣብቲ ቀንዲ ዝጽበየና ዘሎ ዘቤታዊ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ጉዳይና ጽልዋ ስለ ዝህልዎ። እቲ ቀንዲ ቁምነገር ከኣ እዚ ናይ ኢትዮ-ኤርትራ ኣጀንዳ ካብቲ ንውሽጣዊ ጉዳይና ዝምልከት ቀንዲ ኣጀንዳና መንገዲ ከየስሕተና ምጥንቃቕ እዩ። ከምኡ ዘብለና ምኽንያት፡ እንተደኣ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝጸንሐ ምስሕሓብ ናይ መወዳእታ መዕለቢ ረኺቡስ ከም ኩሉ ክንቃለሰሉ ዝጸናሕና ኤርትራዊ ዋኒን ዝተወደአ ጌርካ ናይ ምውሳድ ምልክት ስለ ዝንጸባረቕ እዩ።

ቀንዲ መሰረታዊ ምኽንያት ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ንግሆኡ፡ “ናጻ፡ ልኡላዊትን ሓርነት ህዝባ ዘውሓሰትን” ኤርትራ ምርግጋጽ ነይሩን ኣሎን፡ ኣብ መጻኢ’ውን ከምኡ ኢሉ ክሳብ ዓወት ክቕጽል እዩ። እቲ ንውሓት ግዜ፡ ክብሪ ዝተኸፍለ ዋጋን ዝተሰግረ ምዕራፋትን ብዘየገድስ ሕመረት ዝተናውሐ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ እዚ ኣቐዲሙ ደሚቑ ኣብ ትእምርተ-ጥቕሲ ሰፊሩ ዘሎ ረዚን ሓሳብ እዩ። መሰረታዊ ቆላሕታ ቃልስና ከኣ ናብዚ ዝተጠቕሰ ውሽጣዊ ኤርትራዊ ኣጀንዳ ዝቋመት እዩ። እዚ ከኣ ክሳብ ሕጂ ክፋሉ እንተዘይኮይኑ መሊኡ ኣይተረጋገጸን። ቀጻልነት ቃልስና ናይ ግድን ዝኾነሉ ምኽንያት ከኣ እዚ እዩ። ኣብ ኤርትራ ስልጣን ምስ ኩሉ ረብሓኡ ዓትዒቱ ዘሎ ጉጅለ ንምድህላልን መንገዲ ቃልሲ ንምስሓትን ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ክሳብ ሕጂ ክጸንሕ ዘይግበኦ ዝነበረ ምስሕሓብ እንተ ተፈቲሑስ ኩሉ ቃልሲ ከም ዝውዳእ ጌርካ ናይ ምቕራብ ሰላሕታዊ ወራር ፈንዩ ኣሎ። ምናልባት ምስ ኢትዮጵያ ዘሎ ጉዳይ እንተተወደአ ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ ኣስመራ ብኣውቶቡስ ምምልላስ ይከኣል ይኸውን። እቲ ብኣውንቶቡስ ድዩ ብነፋሪት ናብ ኣስመራ ምስ ኣተኻ ኣብ ኤርትራ ዝጸንሓካ ንፋስ ግና እዚ ሕጂ ኣብኡ ዘሎ ዝተበከለ ኣየር እዩ።

ምስ ኢትዮጵያ ዝግበር ናይ መወዳእታ ስምምዕ ኪኖ ምውሓስ ዶባዊ ጀኦግራፍያዊ ክሊ ሃገረ-ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ ውሽጣ ኮይኑ ዝሕምሳ ዘሎ ናይ ዓመጽን ጭቆናን ሕማም ዝፍውስ ኣይኮነን። ቀንዲ ቃልስና ከኣ ንጀኦግራፍያዊ መልክዕ ኤርትራ ምጽብባቕ ጥራይ ዘይኮነ፡ ነቲ ኣብታ ዝተመለኻኽዐት ኤርትራ ዝነብር ህዝብና ዝነብሮ ዘሎ ብሓጺሩ “ሕማቕን ሕሱምን ባርነት” ክበሃል ዝኽእል ህይወት ዳግማይ ከምዘይድገስ ምፍዋስ እዩ። ኤርትራ ምስ ኩሉ ጸጋታታ ንኤርትራውያን ብማዕረ እትብጸሖም ከም እትኸውን ምግባራ እዩ። ዜጋታታ መሰሎም ተሓልዩ፡ “ሰሪሖም ዘድምዕሉ፡ ተዛሪቦም ዘስምዕሉ” ኩነታት ከም ዝረኽቡ ምግባር እዩ። መሰልን ፍትሕን ካብ ቀዋሚ ሕጊ እምበር ካብ ውልቀሰባት ዘይትልመነሉ ኩነታት ምፍጣር እዩ። እዚ ዝተጠቕሰ መሰላት ኣብቲ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ቃልሲ ዝረጋገጽ እምበር፡ ምስ ጐረቤት ሃገር ኢትዮጵያ ተዓሪቕካ ጥራይ ዝመጽእ ኣይኮነን። እቲ ምስ ጐረቤት ሃገር ዝግበር ቃልሲ ግና ኣብቲ ቀንዲ ጉዳይ እንተስ ክትዕወት እንተስ ዘይክትዕወት ግደ የብሉን ማለት ኣይኮነን። ኣብ ህልዊ ኩነታትና ክንመጽእ እንከለና ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ኩነታት ስለ ዘይተፈትሐ እቲ ቀንዲ ጉዳይና፡ ቀንዲ ኣጀንዳ ኮይኑ ክለዓል ዘይደሊ ሓይሊ ህግደፍ መሕብኢ ይጠቀመሉ ኣሎ። እዚ ጉዳይ ምስተፈትሐ ግና እቲ ተኸዊልሉ ዝጸንሐ ናይ ሸፈጥ ስለ ዝፈርስ ምኽንያት ስኢኑ ኣብ ጐልጐል ዝወግሖ ዝብኢ ክኸውን እዩ። በዚ ኮነ በቲ ጉጅለ ህግደፍ ክሳብ መወዳእታ እውን ካብቲ ቀንዲ መንገድና ከስሕተና ውዲት ካብ ምፍሓስ ዓዲ ኣይክውዕልን’ዩ እሞ ሓደራ ኣይንተሃመል ንምባል ዝኣክል እዩ።

ክቡራት ተኸታተልቲ መደብና፡

ናይ ጽባሕ መደብና፡

ብጉዳይ ህልው ኩነታት ሃገርናን ብዛዕባ ተጋሂዱ ዘሎ ሓድሽ ኩውንነት ናይ ዶብን፡ ብናህሪ ሓድሽ ምዕባለታት እናኣርኣየ ዝመጽእ ዘሎ ህልው ኩነታት ኢትዮጵያን: በቲ ሓደ ሸነኽ፡ በቲ ካልእ ሸንኽ ድማ፡ ግደ ደንበ ተቃውሞን ኣብዚ ኣገዳሲ እዋን እንታይ ክኸውን ከምዘለዎን ንኽንድህስስ፡ ኣብ ኤርትራ ለውጢ ንምምጻእ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝልለ ንጥፈትን ኣስተዋጽኦን ዘበርክቱ ንዘለው ክልተ፡ ኣሕዋት ወልደየሱስ ዓማር (ወዲ-ዓማር)ን: ሓላፊ ወጻኢ ጉዳያት ሰልፊ ዴሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ከመኡ’ውን፡ ዮውሃንስ ኣስመላሽ፡ ኣቦመንበር ኤስደለ (ኤርትራዊ ስምረት ንዴሞክራስያዊ ለውጢ) ቀሪብናልኩም ኣሎና። 

ንጽባሕ ሰነ 24/2018 ንዕላልን ክትዕን ሒዝናልኩም ቀሪብና ዘሎና ሕቶታት፡

1. እዚ ሓድሽ ተስፋ ናይ ሰላምን ርግኣትን ኣብ ሞንጎ ክልቲኡ ህዝብታት፡ ኣብ ግብሪ ናይ ምውዓሉ ዕድል ክሳዕ ክንደይ እዩ? ብኽልቲኡ ሸነኽ? ብፍላይ እዚ ሕጂ ኣብ ኢትይጵ{ያ ኣብ ክልተ ቦታ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፍታትን ካልእ ዝስማዕ ዘሎ ኩነታትን ኣብ ግምት ብምእታው?

2. ከም ሃገርን ህዝብን ነዚ ተረኺቡ ዘሎ ናይ ሰላም ዕድል ኣብ ጥቅሚ ህዝብን ሃገርን ንኽውዕል ዘድልዩ ረቋሒታትን፡ እንታይ ይመስለኩም? ብፍላይ ቅዋማዊ መንግስቲን፡ መንግስታዊ ትካላትን ኣብ ዘይብሉ ስርዓት
3. ግደ ደንበ ተቃውሞን ኣብዚ ኣገዳሲ እዋን እንታይ ክኸውን ኣለዎ ኢልኩም ትሓስቡ?

ብቀጥታ ኣብ ዝፍኖ መደብና ኣብ

www.tempoafrictv.com ተኸታተሉና

ንርእይቶን ወይ ሕቶ ንኣጋይሽናን፡ ቴሌፎን ደዊልኩም ርኸቡና፡ 612-804-0295, 612-454-7200፣

ኣብ ፈይስቡክ meadi zete Eritrawan ወይ ድማ ኣብ ኢመይልና This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. ፡ ሕቶን ርእይቶን ልኣኹልና።