http://ascenteq.com/project/epdp

ህዝቢ ኤርትራ እቲ ቅያ ስርሒታቱ ናብ ዓወት ዘብጸሖ ነጥቢ እንተልዩ ሃገራዊ ስምዒት እዩ። እዚ ሃገራዊ ስምዒት እዚ ግን ሱቕ ኢልካ ብሃቦ ተረከቦ ዝመጸ ዘይኮነ ሓባራዊ ታሪኽ ብምስራሕ፡ ነዛ ሃገር ብዘይ ኣፈላላይ ከድሕንዋ ድግድጊት ስለዝተዓጥቁ እዩ። ሽዑ ከምዚ ሎሚ ብኣውራጃ፥ ብሃይማኖት ወይ እውን ብብሄር ተፈላሊዮም ነይሮም እንተዝኾኑ እዛ ሎሚ ካብ ኣፍ ሓራግጽ መግዛእቲ ተላቒቓ ዘላ ሃገር ኣይምተላቐቐትን ነይራ። ልክዕ እዩ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ነዛ ናይ ሎሚ ሃገርና ምስቲ ናይ ዝሓለፉ መግዛእትታት ከወዳድሩ ከለዉ፥ ሓደ ካብቲ ሓደ ዝበላለጸሉ መግለጺ ይህቡ እዮም። ንኣብነት “ግዝኣት ቱርኪ” ክብሉ ንሰምዕ ነርና ንኸውን። እዚ ማለት ቱርኪ ሕማቕ ከምዝነበረ ዝሕብር እዩ። ንጣልያን፥ ንእንግሊዝ፥ ንኢትዮጵያ፥ ንኹሎም ነናቶም እንተስ ብእወንታ ወይ ኣሉታ መግለጺ ኣለዎም።

ሃገርና ካብዚኦም ናጻ ምዃና፥ ግን ከኣ እቲ ህዝቢ ዝመሓደረሉ ምሕደራ ምስዞም ዝተጠቐሱ መግዛእቲ ብምውድዳር ዋላ ሓንቲ ዝፍለ ነጥቢ የብሉን። እታ እንኮ ነጥቢ እታ ንፈትዋ ሃገርና ብደም ደቅናን ኣሕዋትናን ዝተረጋገጸ ዋንነት ህዝቢ ምዃና እዩ። እቲ ውጽኢት ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ነሲቡ (ትዕድልቱ) ስለዝኾነ ብናይ ምልኪ ስርዓት ተዛዚሙ። እዚ ከኣ ሃገርናን ህዝብናን ካብ ባዕዳዊ ኣርዑት ኣብ ናይ ወዲ ሃገር ኣርዑት ምውዳቓ እዩ ዘመልክት። ስለምንታይ እያ ኤርትራ ካብቲ ኩሉ መዓት ንኽትወጽእ ንሰላሳ ዓመታት ደማዊ ኲናት ኣካያዳ ኣብ ጨቋኒ ስርዓት ወዲቓ? ዝብል ከቢድ ሕቶ ክቕልቀል ይኽእል እዩ። ምስኡ ሕውስ ኣቢልካ ድማ ናይ መን ሕመቕ እዩ ኣብዚ ኣውዲቕዋ ዝብል ውን ኣብ ኣእምሮ ለባማት ቅጅል ይብል ይኸውን፥ ክብል ድማ ናይ ግድን እዩ እምበር።

ጭቁን ሕዝቢ፥ ንነፍሱ፡ ንሃገሩን ንህዝቡን ሓራ ከውጽእን፥ ሰላም፡ ርግኣትን ፍትሕን ከንግስን እዩ ዝቃለስ። እቲ ጭቁን ህዝቢ ግን ድሕሪ ዓወት እንታይ ዓይነት ምሕድራ እዩ ዘዋጽኦ ከይተመራመረሉ ስለዝተጓዕዘ እቲ ውጽኢት ወይ ንጥቕሙ ወይ ኣንጻሩ ክኸውን ዝኽእል ነሲብ (ትዕድልቲ) ኢዩ። ነዚ ከኣ ንፍቶ ንጽላእ ክንቅበሎ ዝግበኣና እዩ። ስለዚ ነቲ ሰውራ ዝጨወየ መሓውራት ኣብ ምልጋስ ክንዲ ምቅላስ ብዛዕባ እቲ ኣሉታዊ ውጽኢት ክንቁዝም ንውዕልን ንሓድርን ኣሎና። እዚ ጥራሕ ዘይኮነ ነቲ ስርዓት እነልግሰሉ ኣገባብ እውን ብምፍልላይና ኣብ ዘየሳኒ ውደባታት ክንወዳደብ ንርከብ። እዚ ግን ነቲ ስርዓት ኣስመራ ብምንም ዓይነት ዝሃስዮ ኣይኮነን። እኳ ደኣ ንሱ ባዕሉ መታን እቲ ደምበ ተቓውሞ ኣብ ነንሓድሕዱ ምትእምማን ከጥፍእ ነዳዲ ይንስንሰሉ።

ንኣብነት ኣብ ዝሓለፉ ሸሞንተ ዓመታት ኣብ ፓልቶክ ተቓወምቲ መሲሎም ንደምበ ተቓውሞ ዘየሳኒ ዝነዝሕዎ ዝነበሩ መናፍሓት ተመሊሶም ናብቲ ስርዓት ኢዶም ዝሃቡ ብዙሓት እዮም። ካብቲ ዝውንጭፍዎ ዝነበሩ መናፍሓት ሓደ “ውድባት ኣይረብሓን እየን፥ ሰሚረን ዘይቃለሳ፥ ውድባት ንስልጣን እየን ዝቃለሳ፥ እዛ ባንደራ ናትና ኣይኮነትን፥ ኤርትራ ናጻ ዝወጸትሉ ዕለት ምኽባር ኣየድልን፡ ስውኣት ምልኪ ንምንጋስ እዮም ተቓሊሶም ወዘተ” ዝብሉ ሓረጋት እዮም። እቲ ደምበ ተቓውሞ ድማ ነዘን ሓረጋት ትቕብል ኣቢሉ ኣብ ነንሓድሕዱ ይጠቓቓዕ።

እቲ ብታሕተታሕቲ ዝፍንውዎ ግን፡ ከምቲ ልዕል ኢሉ ዝተገልጸ፡ እቶም ዘርጋሕቲ፡ ተመሊሶም ናብቲ ስርዓት ኢዶም ክህቡ ከለዉ፡ በቲ ስርዓት ዝተዋህቦም መምርሒ ኣተግቢሮም ከም ዝወድኡ እዩ ዘመልክት። ገሊኡ ተቓዋማይ ፈሊጡ ዲዩ ከይፈለጠ፡ እቶም ካብ ኣርበዓታት ኣትሒዞም ሃገርና ኤርትራ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ናጻ ሃገር ንኽትከውን ዝተሰውኡ ከም ጠላማት፥ ጨቈንቲ፥ ንባርነት ከምተቓለሱ ኢሎም ይገልጽዎም። ኣብ ዓለም ካብ ኣሉታ ናጻ ኮይኑ ብኣወንታ ጥራይ ዝተደምደመ ታሪኽ ክሳብ ለይቲ ሎሚ የለን።
ስለዚ፡ ንታሪኽካ ብኹሉ እወንትኡን ኣሉታኡን ተቐቢልካ አቲ ናብ ኣሉታዊ ሸነኽ ዘብጸሐ ንከይድገም ምእራም ተሪፉ ሃገርን ስርዓትን ሓደ ከምዘይኮኑ ክንርዳእ ተጸጊምና ዘሎና ንመስል፡፥ ከምኡ እውን ንቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓቢሩ ዝተጐናጸፎ ልኡላውነት ሃገርና ብምኽሓድ ሎሚ ብዘይካ ንወገንካ ጠርኒፍካ እምበር ናይ ሓባር ቃልሲ ዝበሃል ከምዘይእመን እውን ኢዩ ዘመልክት። ስለዚ ደምበ ተቓውሞ ነቲ ስርዓት ኢሰያስ ዝደልዮ ናይ ምፍልላይን፥ ምጥርጣራትን፥ ዘይምትእምማንን ምስፋን ግርም ገይሩ ይፍጸመሉ ኣሎ። እዚ ማለት ደድሕሪ ስትራተጂ ጨቋኒ ስርዓት ኢሰያስ ብምኻድና ንዕምሪ ምልኪ ነናውሖ ምህላውና ክንዝንግዕ ኣይግባእን።

ብዕለት 24 ግንቦት 2018 ዓ.ም.ፈ. ካብ ሰዓት 18.00 ድ.ቀ. ጀሚሩ ክሳብ ሰዓት 20.00 ድ.ቀ ኣብ ሓዲሽ ሎካል ሽወደናዊ ኤርትራዊ ባህላዊ ምሕዝነት ማሕበር ብሙቅ ኣገባብ ዝኽሪ መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ መበል 27 ዓመትን 2ይ ዓመታዊ ጉባኤ ማሕበርን ኣካይዶም። ልክዕ ሰዓት 18.00 ኣቦ ወንበር ሽ.ኤ.ባ.ም.ማ. ኣቶ ቶማስ ማንግሶን ናይ ቅንቋዕ ደሓን መኣእኩም ኢሉ፡ ንመበል 27 ዓመት ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት ፍትውቲ ሃገርና ዘሎዎ ሰናይ ምንዮት ገሊጹ ፡ንሓው ጸሃየ ቀለታ ሓጺር መግለጺ ንዕዉት ዝኽሪ ነጻነት ኤርትራ ንክህብ ዕድል ሃቦ። ሓው ጸሃየ ቀለታ ኣብ መድረኽ ምስ መጸ፡ ካብ ኣባል ፓርላማ ሃገር ናይ ማሕበራዊ ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ሃገር ሽወደን ወ/ሮ ሻዲየ ሄይዳሪ ምስ በዓል ቤታ ኣቶ ዲያኮ ሸይክ ዕታር ቀይሕ ጽገረዳ ዕንባባ ናይ እንቋዕ ኣብቅዕኩም ብምባል ኣበርኪቶም።

ማሕበር ሰላም ደቂ ኣንስትዮ ሽወደን እውን ሰናይ ምንዮተን ንምግላጽ ወይዘሮ ቲት ጻዕዳ ዕታር ዕንባባብ ጽገረዳ ኣበርከታ። ሓው ጸሃየ ቀለታ ንኣጋይሽን ንተሳተፍትቲ ኣሕዋት ኤርትራውያን ኣመስጊኑ ንዝኽሪ መበል 27 ዓመት ዝኽሪ መዓልቲ ነጻነት ኤርትራ ሎሚ ክገልጻ እንተኮይነ እቲ ዘይሕለል መስተንክር ቃልሲ ዝተኸፍሎ መስዋእትን ስንክልናን ምዝንባልን ክዝክር ከሎኹ ፡ ዋላ እኳ ልዕልቲ ሃገርን ተፈላጥነትን ኣብ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ትኹን፡ እቲ ተባዕ ሓያል ህዝቢ ኤርትራ ደቁ ገልበቱ ንዋቱ ሂቡ ዘምጸኣ ሃገር ሰላምን ቅሱን ናብራ ተሓሪምዎ ብጨቋኒ ስርዓት ህግደፍ ተጠሊሙ መሰሉ ተሰሪቁ ህዝቢ ኣደዳ ስደት፡ ዝተወልደ መንእሰይ ናብ መጨረስታ ኣልቦ ግዱድ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ተጸሚዱ፡ ኣብ ክንዲ ናጽነት ባርነት እዩ እንተበኩ ካብ ሓቂ ኣይረሓቅኩን ኢሉ። ኣስዒቡ ነዚ ዝብሎ ዘሎኹ ብሩህ መረጋገጺ ከኣ እዞም ኣብዚ ዘሎዉ መንእሰያትን ተርፍ ሰሃራ፡ ሲናይ፡ ሃልቂ ውቅያኖስ ፡ ተረፍ ዕዳጋ መሳጋግርቲ ነጋዶ ደቂ ሰባት ዝኮኑ ምሳና እኔዉ፡ ሎሚ 29 ጋዜጠኛታት፡ 11 ሚንስተራት ኣሽሓት መንእሰያት ኣረገውቲ ኣብ 364 ቤት ማእሰርቲ ብኢሰብኣዊ ግናይ ኣታአሓሕዛ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ተቀፊዶም ዘሎዉ እንሆ ዳርጋ 20 ዓመታት ይቃራረቡ ኣሎዉ ፡ ብምባል ጌና ንሓርነትን ሕብረተሰባዊ ማዕርነትን ንዝተጠልመ ሃገራዊ ክብርን መሰልን ንምምላስ ኣብ ዳግማይ ቃልሲ ኣሎና ኢሉ። ክሳብ ኣብ ሃገር ሽወደንን ኣብ ስደት ዘሎዉ ኤርትርውያን እውን እቲ ስርዓት ካብ ሕጊ ወጻኢ ዝኮነ ቀረጽ ገንዘብ 2% ንምዝማዝ ጌና ይቅጽል ንምባል እዛ ኣብዚ ዘላ ብትግርኛን ዓረብን ተጻሒፋ ዘላ መሪሕ ጭርሖና ( ሓርነታዊ ቃልስና ክዕወት ዘተ ብዘይቅድመ ኩነት!!! ) ተኸቲና ፋሕተርተር ብምባል ኣብ ስሩዕ ቃልሲ ኣሎና ክብል መግለጺኡ ዛዘመ። ኣባል ባይቶ ሃገረ ሽወደን ወ/ሮ ሻዲየ እቲ ጉዳይ ከም እትፈልጦን ኣብ ባይቶ እውን ከም ዝተዛረብሉ ንናይ ወጻኢ ጉዳይ ሚንስተር ወ/ሮ ማርጎት ዋልስትሮም ከም ዘማሓላለፍዎ ሓቢራ። ድሕሪኡ ኣቦ ወንበር ማሕበር ኣቶ ቶማስ ማንግሶን ናይ መበል 27 ዓመት ዝተጻሕፋ ቶርታ ቆሪጹ ንጋይሽ ብምዕዳል ተቀሪቡ ዝነበረ ሙቁር መግቢ ሕንባሻ ቅጫ ብምሉኣቶም ኣጋይሽ ቀሲሞም ናይ ዝኽሪ ነጻነት ኣከባብራ ተዛዘመ። ቀጺሉ 2ይ ጉባኤ ማሕበር ብስሩዕ ኣገባብ ዝተፈጸሙ ንጥፈታትን ገንዘባዊ ጸብጻብ ሰነዳቶም ኣርጊኦም ብዲምክራስያዊ ኣገባብ መሪሕነት ንዓመተ 2018 /2019 እትመርሕ 7 ዝኣባላታ ሽማገለ መሪጾም ጉባኤ ኣብ ጊዜኡ ሰዓት 20.00 ዛዚሞም።                                                     

ብዛዕባ ኣመጻጽኣን ምዕባለን ኤርትራን ኤርትራዊ ሃገራውነትን ብዙሕ እዩ ዝበሃል። እቲ ክሳብ ሕጂ ን ኢትዮጵያናውነት ዘመላኽዕን ዝጣበቅን ትረኻ: ንሃገርነት ኤርትራ ብፍጹም ነጻጊ ካብ ሙዃኑ ዝተበገሰ ምኽንያት: እቲ ፍጻሜ ዘይፍትሓዊ እዩ ንዝብል መትከሎም ብ "ቅድሚ ጣልያን እኮ ኤርትራ ትበሃል ሃገር ኣይነበረትን" ዝብል ምጉት ብምልዓል ከም ሓንቲ ክፋል ኢትዮጵያ ዝነበረት እሞ: ጣልያን ቆንጪሉ ዝወሰዳ ጉዚ ክጠቅስዋ ህርድግ ክብሉ ይረኣዩ እዮም። ብርግጽ እዛ ናይ ሎሚ ዶባዊ ቅርጺ ዘለዋ ኤርትራ ቅድሚ መግዛእቲ ጥልያን ኣይነበረትን። ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነት ግን: ብመሰረቱ ሃገራት ኣፍሪቃ ቅድሚ መግዛእታዊ ውሳኔን ምሕንጻጽን ዶባተን: በዚ ሎሚ እንፈልጠን ክውንነት ኣይነበራን።

ብዙሓት ተመራመርቲ ታሪኽን ፓለቲካን: ምጅማር ሃገርነትን ሃገራውነትን ኣብ ዓለም ኣብዚ ዝሓለፈ 400 ዓመታት ዝጀመረ ተርእዮ ሙኻኑ ይድምድሙ እዮም። እተን ናይ መጀመርያ ከም ሃገር ርእሰን ዝፈለጣ ሃገራት ኣውሮጳ ክኾና ከለዋ: ዝተኸተላኦ ናይ መግዛእቲ ጎደና: ን ገዚፍ ክፋል ኣመሪካ ኣስያ ዓረባዊ ዓለምን ኣፍሪቃን ድሒረን ናብዚ ኣምር ክመጻ ደሪኹ። ውሩይ ተመራማሪ ታሪኽ ኤርትራዊ ኣለምሰገድ ተስፋይ ኣብታ "ኤርትራ: ካብ ፈደረሽን ናብ ጎበጣን ሰውራን 1956–1962" ዘረእስታ መጽሓፉ ኣምር ሃገራዉነት ውጽኢት ምርምር በነዲክ ኣንደርሰን ዝተባህለ ተማራማሪ ብምጥቃስ: ሃገራውነት ናይ ቀረባ እዋን ዘመናዊ ተርእዮ ክነሱ ኩሎም ሃገራውያን ናን ናይ ጥንቲ ኣመጻጽኣ ማሕበረ ኮሞም ከምዝመልስዎ ይገልጽ። ኤርትራዊ ፉኣድ መኪ ነዚ ብ ኣደርሰን ዝተገልጸ ንምሩጓድ: ኤርትራዊ ሃገራዉነትን ሃገርነትን: ቅድሚ ምምጻእ መግዛእቲ ኢጣልያ ከም ሃገር ስለዘይነበረት: ንሶም ዳህሲሶም ክረኽብዋ ትጽበ ከምዝነበረት ጌርካ ምውሳዳ ጌጋ እዩ ይብል። ስለዚ ታሪኽ ኤርትራዊ ሃገራውነት ክጸሓፍ ተኾይኑ: ከም ናይ ጥንቲ ካብ ምርኣዩ: ከም ሓደ መስርሕ ናይ ማሕበራዊ: ፓለቲካውን ታሪኻውን ህንጸት ምርድኡ ዝበለጸ እዩ ይብል። ነዚ ታሪኻዊ ህንጽት ንምርድኡን ገዛእ ታሪኽናን ሃገራውነትናን ንምምዕባል ክሕግዙና ዝኽእሉን ናይ ዝሓለፉ 500 ዓመታት ተርእዮ ምስ እንድህስስ: ምምስራት ባሕሪ ነጋሽ: መግዛእቲ ጥልያን: ምምሕዳር እንግሊዝ: ታሪኽ ስናዕ(artificial) ፈደረሽን: ጎበጣ ኢትዮጵያን ብዓቢኡ ከኣ ሰውራዊ ጉዕዞን ኣኺሎም ዝተርፉ ኣብነታት እዮም። ከምቲ ታሪኽ ብዙሓት ሃገራት ኣብ ሓደ እዋን ምስ ነቲ መድረኽ ዘደንፍዐ ተርእዮ ምብጋሱ: መስመር ታሪኽ ኣመሰራርታ ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ካብዚ መስመር ዝወጽእ ኣይኮነን። እዚ ነቲ ኣብ ምዝዛም መግዛእቲ ኣውሮጳውያን ኣብ ኣፍሪቃ: ከም ሃገር ክቀውም መሰል ኣለኒ ዝበለ ሕብረተሰብ ኤርትራ እኹል ድሕረባይታ እዩ።

ሃጸያዊን ፋሽሽታውን መግዛእታዊ ዘመን ኣውሮጳውያን ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ዘብቀዓሉ ዓመታት ብፍላይ ኣብ 50ታት እምበኣር: ኤርትራ ከም ካልኦት ኩለን ናጽነተን ዝረኸባ ሃገራት ናጻን ልኡላዊትን ሃገር ክትከውን ኔሩዋ። እዚ ንረብሓ ሓያላን ምዕራባውያን ሃገራት ኣካታዒ ምንባሩን: ብቀንዱ ውን ተቀባልነት ስለዘይረኸበን: ድምጽን ድሌትን ህዝቢ ኤርትራ ብምርጋጽን ጸማም እዝኒ ብምሃብን ብ1952 ንታሪኽ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ በሰላ ዝፈጠረ ውሳኔ ብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተዋሂቡ። ነቲ ብጉልባብ ፈደረሽን ዘተኸወለ: ግን ከኣ ፓለቲካዊ:ማሕበራዊን ቁጠባውን መዳዩ ኣብ ፍጹም ምምሕዳርን ምልኪን ንግስነት ኢትዮጵያ ዝሸመመ ጉዕዞን ሃለዋትን ሃገር እምብይታ ብምስማዕ: ኣብቲ መጀመርያ ብሰለማዊ ቀልሲ: ድሒሩ ከኣ ናብቲ ናይ መወዳእታ ኣማራጺ ዝተወስደ ብረታዊ ቃልሲ ክሰጋገር ኔርዎ። እቲ ኣብ ክሊ ዶባት ናይ ሎሚ ኤርትራ ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ ዝዓገበሉ ዝዓበየን ቀንድን ክምለስ ዝነበሮ ሕቶ: ሕቶ ሃገርነት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ እምበኣር: ን ሃገርነት ክበቅዕ ዝነበሮ ህዝቢ መሰሉ ምስዝሕደጎ ዝወስዶ ስጉምቲ ብምውሳድ: ነታ ከም ህዝቢ ዝተነፍጋ መሰል ርእሰውሳኔ ከተግብር: ቃልሲ ንሃገርነት መጀመርያ 40ታት ኣብ ከተማ ጀሚሩ። ኣብ 1993 ኤርትራ ዓለምለኻዊ ኣፍልጦ ክትረክብ ከላ: ደበስ ናይቲ 50 ዓመት ዝወሰደ መሪር ናይ ከተማን በረኻን: ሰለማውን ብራታውን ሰወራ ዝተኸፍለ ዋጋን መስዋእትን እዩ።

ዝበዝሑ ሰውራታት ዓለምና: መግዛእቲ ንምውጋድ: ፍትሒ ንምንጋስ: ስርዓት ንምቅያር ዝዓለሙ እዮም። ኣበዚ ገስጋሰ ዝረአን ንመብዛሕትኦም ሰውራታት ዘመሳስሎም ሓደ ነጥቢ ኣሎ። ንኣብነት እቲ ከም ኣቦ ስውራታት ዓለም ዝርአን: ኣብ ታሪኽ ዓለም ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ዘሰጋገረ መድረኽ ዝረአ ሰውራ ፈረነሳ እዮ። ዕላማ ሰውራ ፈረንሳ: ዝነበረ መስፍናዊ ስርዓት ብምውጋድ: ኣብ ዘመነ ንቕሓት ይጉሰገሰሎም ንዝነበረ ክብርታትን ሓሳባትን: ኣውራ እኳ ደኣ ነመሰል ደቂ ሰባት ዘኽብር ስርዓት ንምትእትታው ኔሩ። እዚ ዕላማ ሒዙ ከብቅዕ: ብዙሓት ተሳተፍቱ ንከዐውትዎ ህርድግ ይብሉሉ ኣብ ዝነበርሉ ግዜ: መራሒ ናይቲ ሰውራ ዝነበረ ቦነፓርት ናፖልዮን ነቲ ዝነበረ ንግስነት ኣልዩ ከብቅዕ ተመሊሱ መስፍናዊ ስርዓት ምትእትታዉ እዩ። እዚ ምስ ሰውራ ኤርትራ ዘመሳስሎ ነገር እንታይ እዩ ዝብል ሕቶ ክለዓል እምበኣር ግድን ይኸውን። ኣብ ሰውራ ዘጋጥም እቲ ዝዓበየን ቀንድን ሽግር: ከልተ ዓይነት ሰባት ነቲ ሰውራ ስለዝጽነብርዎ እዩ። እቲ ሓደ ክፋል: ዕላማ ሰውራ ንምዕዋት ነቶም ኣቀዲምና ዝዘርዘርናዮም መስዋእትታት እንዳከፈለ ክጉዓዝ ከሎ: እቲ ካልኣይ ዓይነት ሰብ ከኣ: ውልቃዊን ክበጽሖ ዝደለየን ኣዕናዊ ዕላማ ብምኽታል: ንሰውራን ውጽኢቱን ይጨዊ። እቲ ድሕሪ ምዝዛም ሰውራ ዝፍጠር ኩነታት ውጽኢት ናይቲ መጭወይቲ ክኸውን ንርእዮ። ኤርትራ ሃገርና ውን ካብዚ ዝተጠቅሰ ሓደጋ ኣየምለጠትን። ድሕሪ ምዝዛም ሰውራ ኤርትራ: ኣብ ኢድ ጨወይቲ ስለዝወደቀት ኣበዚ ሎሚ ዘላቶ ኩነታት ወዲቃ ትርከብ። ኤርትራ ሎሚ ከመይ ኣላ ዝብል ሕቶ ምምላሽ ዘየድልዮ: ኣብ ቅድሚ ዓይንና ንዕዘቦ ዘለና እዩ።

ህልው ኩነታት ኤርትራ: ነቲ ሃገር ንምትካል ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ ዝኸፈለ ተጋዳላይ ሓላፍነት ምስካም ፍትሓዊ ድዩ ዝብል ሕቶ መልሲ ዘድልዮ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ኣገዳሲ ኣርእስቲ እዩ። እዚ ሎሚ ክብሩን ኣብርክትኡን ክዋርድ ጀሚሩ ዘሎ: ኤርትራዊ ሃገራውነት ዝወለዶ ኣካል ናይ ሰውራ ዝኾነ ተምሃራይ: ሸቃላይ: ነጋዳይ: ሓረስታይ: ወላዲ: ወላዲት: ኮታ ብግብሪ ብምግዳል: ተጋዳላይ ክስየም ዝበቕዐ ከፋል ሕበረተሰብና ተርኡ እንታይ ኔሩ: እንታይ ኣበርኪቱን ኢልና ክንሓትት እምበኣር ግቡእ ይኸውን። ከምዚ ሎሚ: ንኹሉ ኣብ ሓደ ቁራዕ ብምሕዋስ ሽም ተጋዳላይ ዝራኸስ ዘሎ ዘይኮነስ: ተጋዳላይ ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ እንተላይ እታ ዘይትትካእ ሂወቱ ክህብ: ካብ ማሙቕ ቁሪን ንፋስን: ካብ ለማጽ ጎልጎል ጎቦታትን ስንጭሮን: ካብ ጽጋብ ጥሜትን ጽምእን: ኮታ ኩሉ እቲ ንሂወት ወዲ ሰብ ተጻባኢ ዝኾነ ሃለዋት ክነብሮ ዝመረጸ ፍጡር እዩ። ተጋዳላይ: ዝጥወሩ ስድራቤት: ብጽሕቲ ወርሒ ሰበይቲ: እግሪ ተኽሊ ውሉድ: መርዓት ሕጽኖት: ማኪናን ርሻንን: ትምህርትን ምርምርን: ምቹእ ናብራ ምዕራባዊ ዓላም: ዓርከ መሓዛን ንድሕሪ ገዲፉ ባንዴራ ንምድላይ በረኻ ዝወጸ እዩ። ተጋዳላይ እቲ ኳ ኣብ ኢድ ጸላኢ ምውዳቁ ምስፈለጠ: ዕላምኡን ብጾቱን ከድሕን ብከሚና: ብገዛእ ሽጉጡን ቡምባኡን ነብሱ ዘሕለፈ: ምስጢር ከየውጽእ ክእሰር: ክግረፍ: ብኣስካሕካሒ ኣገባብ ዝተገፍዐን ክርሸን ዝመረጸን ዶ ኣይኮነን? ተጋዳላይ: ሰውራ ብምክያድ ኣብ ታሪኽና ወሳንን መሰረታውን ዝኾነ ምዕራፍ ሓሊፉ እዮ። እታ ብ ምዕራባውያን ሓያላት: ገዛእቲን ሰብ ረብሓ ደቂ ሃገርን ንኸይትህሉ ዝተጻዕረላ ኤርትራ: ሳላ ተጋዳላይ ነቲ ካብ መጀመርያ ናይዚ ጽሑፍ ዝተዘርዘረ መስመር ታሪኽ ንምምላስ ሓደ ኣገዳሲ ምዕራፍ ሰጊሩ እዩ። ኣብ ቀረባ እዋን ብድምጻዊ ዓንዲት ዑቅባይ ዝተዘየመት "ዕንቋዕ ተጋደለ" ትብል ደርፊ : ኣበርክቶ ተጋዳላይ እትገልጽን ኣፍልጦ ትህብን ኣገዳሲስ ስራሕ ብሙኻና: ኣነ ውን በተን ኣብ ኣርእስቲ ናይታ ደርፊ ዘለዋ ቃላት ንጅግና ተጋዳላይ/ተጋዳሊት "እንቋዕ ተጋደልኩም" ኢለ ክመጉሶም ይደሊ: ምኽንያቱ ተጋዳላይ ተዘይወፍር: ዕጫ ኤርትራ እንታይ ምኾነ ዝብል ሕቶ መልሱ ንምግማት ኣሸጋሪ ስለዘይኮነ።

ኣብ መወዳእታ: ህዝብናን ሃገርናን ዘለውዎ ኩነታት: ተጋዳላይ ዝስከሞ ሓላፍነት ዘይኮነ: ካብታ ኤርትራ ከም ሃገር ዝቆመትላ መዓልቲ ጀሚራ: ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ፍትሓዊትን ዴሞክራስያዊትን ንምገባራ: ተራ ናይ ኩሉ ኣባል ሕበረተሰብ ኤርትራ ሙኻኑ ከስምረሉ ይደሊ። ሎሚ ኤርትራውያን: ካብ ቃልሲ ሃዲምናን እንታይ ገደሸኒ ዝብል መንፈስ ሳዕሪሩናን ኣሎ። ወላ እቲ ጉዳይ ኤርትራ ተረዲእኒ እዩ እሞ ፍታሕ ከምጻሉ እየ ኢሉ ዝነጥፍ ዘሎ ወገን ዝረአ ዘሎ ምክፍፋልን ትሕተ ሃገራዊ ኣተሓሳስባ: ባይቶይ ባይቶኻ ውድበይ ውድብካ: ቡኽረት ሓባራዊ ጉዕዞ ንሓደ ዕላማን ብዓብኡ ከኣ: ህዝቢ ኤርትራ ዝተኣማመነሉን ዝድግፎን አሰማራጺ ክኾኖ ዝኽእል ደነበ ብዘይ ምህላዉ: እኩብ ድምር ናይዚ ኩሉ ነዚ ሎሚ ኣብ ኣሻቃሊ ኩነታት ክንርከብ ተቀሲብና ኣለና። ሕምቀትና: ኣብክንዲ ነቶም ዕማሞም ዝዛዘሙ ተጋደልቲ ምስካም: ተራይን ኣበርክቶይን እንታይ ይኹን ኢልና ነብስና ብምሕካኽ: ክብርታት ኤርትራውነትና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ከየእተና: ንሃገርናን ህዝብናን ዘተኣማምንን ራህዋ ናብ ዘምጽእ ጎደና መብጽዓ ምምራሽ እዩ እንኮ መፍትሒ።
እንቋዕ ናብ መበል 27 ዓመት ፍረ ገድሊ ዝኾነት ምብቃዕ ሃገርነት ኣብጸሓና!

ዘልኣለማዊ ክብሪ: ዝኽርን ዕረፍትን ንሰማእታት ኤርትራ!

ወደብ ቴድሮስ
23.05.2018

ቀዳማይ ክፋል

ዮውሃና ንመበል 27 ዓመት ጽንብል ናጽነት ኤርትራ ድሕሪ ምባል፡ ነዚ ብዝምልከት ሓተታ አሰጋግረኩም። 

ናጽነት ህዝቢ ኤርትራ፡ መዘና ዘይርከቦ መሰናኽል ሰጊርና፡ ክጽወር ዘይክእል ጽንኩር ፈተነታት ተጸሚምናን ዓሰርተታት ኣሽሓት ብሉጻት ጀጋኑ ህይወት ከፊልና ዘምጻእናያ ብልጽቲ ህያብ ስውኣት፡ ንመላእ ህዝቢ ስለ ዝዀነት፡ ሓለፋን ልዕሊ ኩሉን ስለ ዝዀነት ብሓጎስን ደስታን ብምልኣትን ክትከብር ይግብኣ። እዚ ማለት ከኣ ኩልና ከም እንርድኦ፡ ናጽነት ምልክት ናይልዑላውነታ ዘረጋገጸት ሰንደቅ ዕላማ ከም ነጻ ሃገር ኣብ መዝገብ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ምምዝጋብ ጥራሕ ዘይኰነትስ፡ ክብርን መለለይን ንዜጋታታ ኰይና፡ ንኩሎም እትሕለቕን እትሓቁፍን፡ ኩሉ መሰረታዊ መሰል ወድሰብ ካብ ምሕላው ሓሊፋ፡ ደቅሰባት ብሰላም ወፊሮም ክኣትው ሰሪሖም ክምዕብልሉ ዝኽእል ጥጡሕ ዕድል ኣብኣ ዝተሰረተ ስለ ዝዀነ‘ዩ።

ሓንቲ ካብዚኣን ምስ እትጎድል ከኣ እቲ ዕላማ ተዓዊቱ ምባል ኣይክኣልን ጥራሕ ዘይኰነስ ጠንቂ ብሰላም ናይ ዘይምንባርን ምብትታንን‘ውን‘ዩ። እዛ ክሳብ ሎሚ ዘላ ናጽነት፡ ህዝብና ዝበሃጎን ዝተጸበዮን ዓለም‘ውን ተስፋ ዘንበረሉን ዘይቃዶን፡ ናይ ሕቘን ከብድን ዝፍልልዩ ኣተሃልልዋ እምበኣር፡ እዚ ዝፈጠሮ ምዃኑ ተስዓ ካብ ሚእቲ ህዝቢ ኤርትራ ዝሰማምዓሉን፡ ኩነታት መነባብርኡ ኣብ ባይታን ዝምስክሮ ቅሉዕ ምስጢር እዩ። እዚ ህዝብና ዝሓልፎ ዘሎ ማሕበራውን ምጣኔ ሃብታውን ሃይማኖታውን ባህላውን ዝርምስ ሕሱም ህይወት እምበኣር፡ እንተስ ብግርህነት እንተስ ብዕሽነት ከም ብዓል ውሕጅ እናስሓቕናን እናኣጣቓዕናን ዝተቐብልናዮ መግዛእቲ ውጽኢት እዩ። ምኽንያቱ መንግእቲ፡ ሓያል ኣብ ልዕሊ ድኹማት ብዘይሕጋዊ መንገዲ ወይ ባዕሉ ኣብ ስልጣን ተቕሚጡ፡ ዝንኡን ረብሕኡን ንምዕባይ ብዘይግቡእ ክፍሊት ሓልዮትን ናይ‘ታ ዝገዝኣ ደቂ ሃገር እናመዝመዘ ዝነብር ጨቛኒ ስርዓት ስለ ዝዀነ። እዚ መስርሕ‘ዚ ኣበይ፡ መዓስ፡ ብከመይ ይትግበር ብመጽናዕትን ነዊሕ መስርሕን ዝካየድ ኰይኑ፡ እንተሰለጠ ነቶም ግዳይ ዝጠቅም መሲሉ ብምትላል እንተዘይሰለጠ ድማ ብዓመጽ ዝትግብር ሞያዊ ስራሕ ተንኰለኛታት እዩ።

ነታ ሃገር ተቘጻጺሩ ብክልተ እግሩ ምስ ረገጸ ግን እቲ ሕቡእ ገባቲ ባህሪኡ ቀሊዑ ንዜጋታት ታ‘ሃገር ኣብ ከቢድ ናይ ጉልበት ዕዮ ጸሚዱ ብዘይረብሕ ደሞዝ ወይ ብኣገልግሎት ኣመኻንዩ እናስርሐ ማእለያ ዘይብሉ ሃብቲ ሃገር ዝግሕጥ ስሱዕን ሕልና ኣልቦን ስርዓት ኢዩ። ገዛኢ ብሕሱር ዋጋ ዘገልግልዎ ዓቕሚ ሰብ ምርካብ እምበር ኣብ ኩነታት ጥዕናን መነባብሮን ሞትን ምብትታንን ናይ ዘስርሖም ዝሓልን ዝግደስን መንፈስ ዘይተዓደለ ጨካን እዩ። እዚ ድንጋጸ ዘይብሉ ሕሱም መግዛእቲ ንመዋእል ክጽወር ስለ ዘይክኣል ግን፡ ብመጠን‘ቲ ክብደቱን ምረቱን ውህሉል ተመክሮ ዘበገሶ ቀባጽን ሰጋእ ዘይብልን ቆርራጽ ናይ ተቃውሞ ቃልሲ ይወልድ። እዚ ዓይነት ወጽዓ‘ዚ ንኩሎም ግዳያት ብማዕረ ስለ ዝልብልቦም ከኣ ብዘይካ ገለ ብቁሩብ ብዘይረብሕ ጠቕሚ ዝተዓስቡ ወይክኣ ነብሰ ፍትወት ዘጥቅዖም ነብሶም ገሊሎም ለውጢ ብካልኦት ክትመጸሎም ዝጽበዩ ሓቦ ዘይተዓደሎም ውሑዳት ገዲፍካ፡ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኣብ‘ቲ ቃልሲ ስለ ዝዓስል ቀልጢፉ ክዓብን ተቓሊሱ ክዕወትን ጊዜ ከም ዘይወስደሉ ታሪኽ ዝመስከሮን ዓለም ዘምዝገበቶን ስኑድ ሓቂ ኰይኑ፡ ዓወት ሰውራ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ባዕዳውያን ህያው ምስክር ኢዩ። እንተዀነ፡ ንማይ ዝበልካዮ ንበረድ ኣይኹን ከም ዝብልዎ ኣቦታትና፡ ወያ ብኽቡር መስዋእትን መሪር ቃልሲ ጅግና ህዝባን ዝተረጋገጸት ናጽነት፡ በቲ መውጽእ ሓራ ኰይኑ ሰውራ መሪሑ ንባዕዲ ዘልገሰ ትዕቢተኛ ጉጅለ ህ ግ ድ ፍ፡ ስለ ዝተጠልመ፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ጽላል ሰንደቕ ዕላምኡ ኣብ ወሊዱ ዘይልእከላ ደቂሱ ዘይሓድረላ ብመልክዕ ሲኦል ኣብ ዝግለጽ ሕልሉፍ ናይ ባርነት ህይወት ተሸሚሙ እንብር ኣሎ።

እዚ ብዘይሃገራዊ ቅዋም ክሳብ ሎሚ ዝገዝእ ዘሎ ትምክሕተኛ ስርዓት ብዝፈጠሮ ጠንቂ ኸኣ‘ዩ መንእሰይ ወለዶ ተስፋ ቘሪጹ ሃገሩ ጠንጢኑ ምውትዶ ካብ ሞት ይፈርሕ እናበለ ንስደት ብምምራሕ ኣብ ፈቐዶ ምድረበዳታትን ቀላያትን ብምህላቕ ዓለም ዘዛረበት ኣብነት ስቃይን ሕሰምን ሃገር ከም እትኸውን ጌርዋ ዘሎ። እዚ ንሃገር ዝኣክል‘ሞ ንክንድዚ ዓመታትስ ይትረፍ ንናይ ሓንቲ መዓልቲ መርዓን ሕጸን‘ኳ ብሕጊ ዝሰርሕ ፍትሐኛ ህዝቢ ኤርትራ ን27 ዓመታት ብዘይሃገራዊ ቅዋም [ሕጊ) ክመሓደር ከሎ ካብ ምስድማም ሓሊፉ ምሽክዕላል‘ ውን እዩ። ስለ ዝዀነ ድማ‘ዩ፡ መሉእ ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ንባዕዳውያን ዝጸራረገ ሓያል ቅልጽሙን ዘይጽዓድ ዓቕሙን ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህ ግ ድ ፍ ዳግማይ ከልዕልን ከምዚ ዝኣመሰለ ፉንፉን ስርዓት ብዘይደግስ ዓወት ከረጋግጽ ዝህልዎ። እዚ ሕልሉፍ ክብረትን ምእዙዝነትን ህዝብና ሰርኒቕዎ ንመንገዲ ጥፍኣት ዝመረጸ ትዕቢተኛ ስርዓት ንህዝቢ ዘታልለሎም ከረጺት ጸንቂቑ ኣብ ፍርሕን ራዕድን ኣትዩ ምሉእ መሓውራት ስለያኡ ኣዋፊሩ ንጹሃት ደቂ ሃገር ብምእሳር ዕድመ ስልጣኑ ንምንዋሕ ዓጽረሞታዊ ፋሕተርተር ምባሉ ምልክት ናይ‘ቲ ኩሎም ገዛእቲ ድሮ ስዕረቶም ዝገብርዎ ልሙድ መስርሕ ስለ ዝዀነ ዘገርም ኣይኰነን። እቲ ዘገርምስ ክሳብ ሎሚ እንታይ ጌርና ንብሕጅኸ እንታይ ተማሂርናን ብምግምጋም ንዝጽበየና ዘሎ ዕማም ንምስልሳል፡ ህዝብና መራሒ እምበር ገዛኢ ከም ዘየድልዮ ተመዂርና ለውጢ ከነምጽእ ዘይምኽኣልና እዩ።

ሕጅ ውን ስቓይ ህዝብና ብዘይምልጋስ ስርዓት ህ ግ ድ ፍ ክረጋገጽ ስለ ዘይክእል ከም ነዚ ጉሒላ ስርዓት ኣቃቢጽና ኣብ ዑናታቱ ምሉእ ናጽነት ህዝባ ዘውሓሰት ፍትሓዊትን ዲሞክራሲዊትን ኩሉ ዝኸብረላን ብሰላም ዝነብረላን ብምሉእ ህዝባን ብልዑል ወንን ብድምቀት እትኸብርን ባዕልና ብዝመረጽናዮ ኣካል እትምራሕ ነጻ ሃገር ምርግጋጽ እዩ ዝፍወስ።
ኣብዚ ክንበጽሕ ግን ክሳብ ሎሚ ዝኸድናዮ መንገድን ዝዓንቀፉና መሰናኽላትን እንተርኢና፡ ውጽኢቶም ወግሐጸብሐ ምፍልላይን ምብዛሕ ዘይተድላይ ውዳብታትን ሕድሕድ ምክሳስን ምጽልላምን ዘይምትእምማንን ኰታ ሓቢርካ ንምስራሕ ዘይሕግዝ ኣተሃላልዋ ደምበ ተቓውሞ‘ዩ ዘርእየና። እዚ ኣተሃላልዋ‘ዚ ድማ ህዝብና ብተግባር ኣለኹ ዝብሎ መድሕን ስኢኑ ከቢድ ኣርዑት ዲክታቶርያዊ ስርዓት ህ ግ ድ ፍ ተሰኪሙ ንብዓት ዓይኑ ንውሽጡ እናውሓጠ እናሰምዐ ጸማም፡ እናርኣየ ዕዉር እናፈለጠ በሃም ተመሲሉ ክፉእን ጽቡቕን ምፍላይ ተጸጊሙ ይነብር ምህላዉ ማንም ዘይክሕዶ ሓቂ እዩ። ይኹን‘ምበር ሓሓሊፎም ዝኽሰቱ ናይ ተቓውሞ ምንቅስቓሳትን ብብዝሒ ኣብ ደምበ ደለይቲ ፍትሒ ምጽንባርን ዝርኤ ዘሎ መስርሕ ነቲ ስርዓት ዘየደቀሰ ጉዳይ ብኣወንታ ንደለይቲ ለውጢ ክግለጹ ዝኽእሉ ተርእዮታት የለዉን ማለት ኣይከነን።

ነዚ በብዝመስሎ መልክዕ ዝተኣካኸብ ዘሎ ውደባታት ተቓውሞ ኣብ ሓደ ናይ ሃገር ምድሓን ቀዳምነት ዕላማ ዝገበረ ንኩሉ ዘሳትፍ ሰፊሕ መቃለሲ ባይታ ኣዋዲድካ ምሉእ ዓቕምኻ ጸሚድካ ምስራሕ እምብኣር መተካእታ ዘይብሉ ኣማራጺ እዩ። እንተ‘ቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ፕሎቲካዊ ማበራዊ ሃይሞኖታዊ መበቈላዊ ኣወዳድባን ራእይን ንናጽነት ሃገርን ሓደነት ህዝባን ክሳብ ዝዀነ መሰል ወደብቱ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ሰፊሕ ናይ ሓሳባት መማረጺ ዕድል ዘአንግድ‘ውን ስለ ዝኸውን ብኣሉታዊ ዓይኒ ጥራሕ ምርኣዩ እንተዘይተመርጸ ይሐይሸ።

ሎሚ እምብኣር ነዛ እናተሻቐልና እንጽንብላ ዘሎና መበል 27 ዓመት ክብርቲ መዓልቲ ናጽነት ከመይ መጺኣ እንታይ ሰጊርናን ክንደይ ክፊልናን ኣብ ሕሉፍ ተመሊስካ ኣብ ክንዲ ምትንታን ንታሪኽ ገዲፍና፡ ነዛ ብመወዳድርቲ ዘይብሉ ጽንዓትን ጅግንነትን መስዋእትን ዝመጸት ናጽነት ብከመይ ንረብሓ ንመላእ ህዝቢ ኤርትራ ንምግልጋል ትበቅዕ ዝብል ሕቶ ክንምልስ ይግባእ።
ምኽንያቱ ህዝብና ኣብዚ እዋን‘ዚ ኣብ ክጻወሮ ዘይክእል ደረጃ ሕሰም ወዲቑ ህጹጽ መድሕን ዘማዕድወሉ እዋን ኣብ ርእሲ ምዃኑ ናይ ምድሓኑ ቀዳመይቲ መድሃኒት ስለ ዝዀነት ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ፖለቲካዊ ፍልልያቶም ንድሕሪ ምልጋስ ስርዓት ህ ግ ድ ፍ ኣወንዚፎም ኩሉ ዓቕሞም ብሓደ ጸሚዶም ክሰርሑን ዕድመ ጭቈና ንምሕጻር ከቀላጥፉ መሪሕ ግደ ክጻወቱ ኪዳኖም ዝኣትዉላ ጽንብል ናጽነት ክትከውን ይግባእ።

ዓወት ንፍትሓዊ ቃልስና
ዘልኣለማዊ ክብርን ዝኽርን ንጀጋኑ ሰማእታትና
ስዕረትን ዕንወትን ንጨቈንቲ ስርዓታት።

ዓንደጽዮን ግርማይ

ሃገረ ጀርመን 20 05 2017

ኣብ ከተማ ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ብዝቅመጣ ግዱሳት ኤርትራውያን ደቂ ኣንስትዮን ኣባላት ማሕበር ኣካለ ጽጉማንኤርትራ ኣብ ሃገረ ጀርመንን ዝዳሎ ድራር ውጉኣት ሓርነት መደበር ከሰላ ንዕለት 19-05-2018 ክግበር ተዓዲሙ ብዝነበረ መሰረት፣ ኣብዕለቱን ሰዓቱን ኣብ ምዱብ ቦትኡን ተገይሩስ ዕዉት ኰይኑ ምውጽኡ ንኩሎም ልግስን ሓልዮትን ርህራሄን ተገዳስነት ኣብ ጽጉማት ዜጋታቶምን ንዘርኣዩን ዘርኣያን ክንሕብር ንፈቱ።

ኣብዚ ዕድመ እዚ ብርክት ዝበሉ፡ ዕዱማት ኣሓትን ኣሕዋትን ክሳተፉ ከለዉ፡ ካብ ሰዓት 16.00 ክሳዕ 23.00 ሰዓት ዝወሰደ ናይ ድራር ምስዮት ካብ ፊቱ ፍትፍቱ ከም ዝበሃል ብተፈላለየ ሃናጺን፣ ፍቕርን ዝመንጨዎ ዋዛ ምስ ቁምነገር ዝሓዘ ምስዮት ከም ዝነበረ ደጊምና ንገልጽ።

በተን ወርትግ ዘይሕለላን ዘይደኽማን ገዱሳት ኣሓትን፣ ኣባላት ማሕበርን ተዳልዩ ዝቐረበ ዝተፈላለየ ምኡዝ ዓይነት መግብታት ዕድመኛታት ንምድላዋተንን ጽጉማት ዜጋታት ንምሓዝ ንዘርእይኦ ቅሩብነትን ሓደ ብሓደ ምስጋናኦም ኣቕሪቦም።

ከምቲ ቅዱሳት መጽሓፍቲ ዝብሎ መዝገብካ ኣብ ዘለዎ ልብኻውን ኣብኡ ኣሎ ከም ዝብሃል፡ እቲ ለጋስን ርሕሩሕን ባህርያቶም ወርትግ ከም ወሓዚ ማይ ዝፈስስ ኣስትዋጽኦ ተሳተፍቲ ምስዮትን ናይቶም ብዝተፈላለየ ምኽንያታት ክሳተፉ ዘይካኣሉ ግን ከኣ ግዲኦም ኣብቲ ማዕልቲቲ ዘይዘንግዑን ኣሕዋት ተደሚሩ ድማ ክሳብ 1,080.00 -ኤውሮ (ሓደ ሽሕን ሰማንያን ኤውሮ ) ጥረ ገንዘብ ስለዘበርከቱ በዚ ኣጋጣሚ ኣመስጊና ንኣመስገንቲ ክንህቦም ንደሊ።                                                                            

ኣብ ርእሲዚ እቶም ብስራሕ ምኽንያት ኣብዚ ምስዮት እዚ ብኣካል ክካፈሉ ዘይጠዓሞምን ክሕብሩ እውን ዘይካኣሉን ዕዱማት ድማ ቅዱስ ኣስተዋጽእኦም ብባንክ ይልእኩ ምህላዎም ንገልጽ።

   ምምሕዳር ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ

     ሃገረ ጀርመን ፍራንክፈርት

ብዛዕባ ኣመጻጽኣን ምዕባለን ኤርትራን ኤርትራዊ ሃገራውነትን ብዙሕ እዩ ዝበሃል። እቲ ክሳብ ሕጂ ን ኢትዮጵያናውነት ዘመላኽዕን ዝጣበቅን ትረኻ: ንሃገርነት ኤርትራ ብፍጹም ነጻጊ ካብ ሙዃኑ ዝተበገሰ ምኽንያት: እቲ ፍጻሜ ዘይፍትሓዊ እዩ ንዝብል መትከሎም ብ "ቅድሚ ጣልያን እኮ ኤርትራ ትበሃል ሃገር ኣይነበረትን" ዝብል ምጉት ብምልዓል ከም ሓንቲ ክፋል ኢትዮጵያ ዝነበረት እሞ: ጣልያን ቆንጪሉ ዝወሰዳ ጉዚ ክጠቅስዋ ህርድግ ክብሉ ይረኣዩ እዮም። ብርግጽ እዛ ናይ ሎሚ ዶባዊ ቅርጺ ዘለዋ ኤርትራ ቅድሚ መግዛእቲ ጥልያን ኣይነበረትን። ኤርትራ ጥራይ ዘይኮነት ግን: ብመሰረቱ ሃገራት ኣፍሪቃ ቅድሚ መግዛእታዊ ውሳኔን ምሕንጻጽን ዶባተን: በዚ ሎሚ እንፈልጠን ክውንነት ኣይነበራን።

ብዙሓት ተመራመርቲ ታሪኽን ፓለቲካን: ምጅማር ሃገርነትን ሃገራውነትን ኣብ ዓለም ኣብዚ ዝሓለፈ 400 ዓመታት ዝጀመረ ተርእዮ ሙኻኑ ይድምድሙ እዮም። እተን ናይ መጀመርያ ከም ሃገር ርእሰን ዝፈለጣ ሃገራት ኣውሮጳ ክኾና ከለዋ: ዝተኸተላኦ ናይ መግዛእቲ ጎደና: ን ገዚፍ ክፋል ኣመሪካ ኣስያ ዓረባዊ ዓለምን ኣፍሪቃን ድሒረን ናብዚ ኣምር ክመጻ ደሪኹ። ውሩይ ተመራማሪ ታሪኽ ኤርትራዊ ኣለምሰገድ ተስፋይ ኣብታ "ኤርትራ: ካብ ፈደረሽን ናብ ጎበጣን ሰውራን 1956–1962" ዘረእስታ መጽሓፉ ኣምር ሃገራዉነት ውጽኢት ምርምር በነዲክ ኣንደርሰን ዝተባህለ ተማራማሪ ብምጥቃስ: ሃገራውነት ናይ ቀረባ እዋን ዘመናዊ ተርእዮ ክነሱ ኩሎም ሃገራውያን ናን ናይ ጥንቲ ኣመጻጽኣ ማሕበረ ኮሞም ከምዝመልስዎ ይገልጽ። ኤርትራዊ ፉኣድ መኪ ነዚ ብ ኣደርሰን ዝተገልጸ ንምሩጓድ: ኤርትራዊ ሃገራዉነትን ሃገርነትን: ቅድሚ ምምጻእ መግዛእቲ ኢጣልያ ከም ሃገር ስለዘይነበረት: ንሶም ዳህሲሶም ክረኽብዋ ትጽበ ከምዝነበረት ጌርካ ምውሳዳ ጌጋ እዩ ይብል። ስለዚ ታሪኽ ኤርትራዊ ሃገራውነት ክጸሓፍ ተኾይኑ: ከም ናይ ጥንቲ ካብ ምርኣዩ: ከም ሓደ መስርሕ ናይ ማሕበራዊ: ፓለቲካውን ታሪኻውን ህንጸት ምርድኡ ዝበለጸ እዩ ይብል። ነዚ ታሪኻዊ ህንጽት ንምርድኡን ገዛእ ታሪኽናን ሃገራውነትናን ንምምዕባል ክሕግዙና ዝኽእሉን ናይ ዝሓለፉ 500 ዓመታት ተርእዮ ምስ እንድህስስ: ምምስራት ባሕሪ ነጋሽ: መግዛእቲ ጥልያን: ምምሕዳር እንግሊዝ: ታሪኽ ስናዕ(artificial) ፈደረሽን: ጎበጣ ኢትዮጵያን ብዓቢኡ ከኣ ሰውራዊ ጉዕዞን ኣኺሎም ዝተርፉ ኣብነታት እዮም። ከምቲ ታሪኽ ብዙሓት ሃገራት ኣብ ሓደ እዋን ምስ ነቲ መድረኽ ዘደንፍዐ ተርእዮ ምብጋሱ: መስመር ታሪኽ ኣመሰራርታ ኤርትራዊ ማሕበረሰብ ካብዚ መስመር ዝወጽእ ኣይኮነን። እዚ ነቲ ኣብ ምዝዛም መግዛእቲ ኣውሮጳውያን ኣብ ኣፍሪቃ: ከም ሃገር ክቀውም መሰል ኣለኒ ዝበለ ሕብረተሰብ ኤርትራ እኹል ድሕረባይታ እዩ።

ሃጸያዊን ፋሽሽታውን መግዛእታዊ ዘመን ኣውሮጳውያን ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ዘብቀዓሉ ዓመታት ብፍላይ ኣብ 50ታት እምበኣር: ኤርትራ ከም ካልኦት ኩለን ናጽነተን ዝረኸባ ሃገራት ናጻን ልኡላዊትን ሃገር ክትከውን ኔሩዋ። እዚ ንረብሓ ሓያላን ምዕራባውያን ሃገራት ኣካታዒ ምንባሩን: ብቀንዱ ውን ተቀባልነት ስለዘይረኸበን: ድምጽን ድሌትን ህዝቢ ኤርትራ ብምርጋጽን ጸማም እዝኒ ብምሃብን ብ1952 ንታሪኽ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ በሰላ ዝፈጠረ ውሳኔ ብ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተዋሂቡ። ነቲ ብጉልባብ ፈደረሽን ዘተኸወለ: ግን ከኣ ፓለቲካዊ:ማሕበራዊን ቁጠባውን መዳዩ ኣብ ፍጹም ምምሕዳርን ምልኪን ንግስነት ኢትዮጵያ ዝሸመመ ጉዕዞን ሃለዋትን ሃገር እምብይታ ብምስማዕ: ኣብቲ መጀመርያ ብሰለማዊ ቀልሲ: ድሒሩ ከኣ ናብቲ ናይ መወዳእታ ኣማራጺ ዝተወስደ ብረታዊ ቃልሲ ክሰጋገር ኔርዎ። እቲ ኣብ ክሊ ዶባት ናይ ሎሚ ኤርትራ ዝነብር ዝነበረ ህዝቢ ዝዓገበሉ ዝዓበየን ቀንድን ክምለስ ዝነበሮ ሕቶ: ሕቶ ሃገርነት እዩ። ህዝቢ ኤርትራ እምበኣር: ን ሃገርነት ክበቅዕ ዝነበሮ ህዝቢ መሰሉ ምስዝሕደጎ ዝወስዶ ስጉምቲ ብምውሳድ: ነታ ከም ህዝቢ ዝተነፍጋ መሰል ርእሰውሳኔ ከተግብር: ቃልሲ ንሃገርነት መጀመርያ 40ታት ኣብ ከተማ ጀሚሩ። ኣብ 1993 ኤርትራ ዓለምለኻዊ ኣፍልጦ ክትረክብ ከላ: ደበስ ናይቲ 50 ዓመት ዝወሰደ መሪር ናይ ከተማን በረኻን: ሰለማውን ብራታውን ሰወራ ዝተኸፍለ ዋጋን መስዋእትን እዩ።

ዝበዝሑ ሰውራታት ዓለምና: መግዛእቲ ንምውጋድ: ፍትሒ ንምንጋስ: ስርዓት ንምቅያር ዝዓለሙ እዮም። ኣበዚ ገስጋሰ ዝረአን ንመብዛሕትኦም ሰውራታት ዘመሳስሎም ሓደ ነጥቢ ኣሎ። ንኣብነት እቲ ከም ኣቦ ስውራታት ዓለም ዝርአን: ኣብ ታሪኽ ዓለም ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ዘሰጋገረ መድረኽ ዝረአ ሰውራ ፈረነሳ እዮ። ዕላማ ሰውራ ፈረንሳ: ዝነበረ መስፍናዊ ስርዓት ብምውጋድ: ኣብ ዘመነ ንቕሓት ይጉሰገሰሎም ንዝነበረ ክብርታትን ሓሳባትን: ኣውራ እኳ ደኣ ነመሰል ደቂ ሰባት ዘኽብር ስርዓት ንምትእትታው ኔሩ። እዚ ዕላማ ሒዙ ከብቅዕ: ብዙሓት ተሳተፍቱ ንከዐውትዎ ህርድግ ይብሉሉ ኣብ ዝነበርሉ ግዜ: መራሒ ናይቲ ሰውራ ዝነበረ ቦነፓርት ናፖልዮን ነቲ ዝነበረ ንግስነት ኣልዩ ከብቅዕ ተመሊሱ መስፍናዊ ስርዓት ምትእትታዉ እዩ። እዚ ምስ ሰውራ ኤርትራ ዘመሳስሎ ነገር እንታይ እዩ ዝብል ሕቶ ክለዓል እምበኣር ግድን ይኸውን። ኣብ ሰውራ ዘጋጥም እቲ ዝዓበየን ቀንድን ሽግር: ከልተ ዓይነት ሰባት ነቲ ሰውራ ስለዝጽነብርዎ እዩ። እቲ ሓደ ክፋል: ዕላማ ሰውራ ንምዕዋት ነቶም ኣቀዲምና ዝዘርዘርናዮም መስዋእትታት እንዳከፈለ ክጉዓዝ ከሎ: እቲ ካልኣይ ዓይነት ሰብ ከኣ: ውልቃዊን ክበጽሖ ዝደለየን ኣዕናዊ ዕላማ ብምኽታል: ንሰውራን ውጽኢቱን ይጨዊ። እቲ ድሕሪ ምዝዛም ሰውራ ዝፍጠር ኩነታት ውጽኢት ናይቲ መጭወይቲ ክኸውን ንርእዮ። ኤርትራ ሃገርና ውን ካብዚ ዝተጠቅሰ ሓደጋ ኣየምለጠትን። ድሕሪ ምዝዛም ሰውራ ኤርትራ: ኣብ ኢድ ጨወይቲ ስለዝወደቀት ኣበዚ ሎሚ ዘላቶ ኩነታት ወዲቃ ትርከብ። ኤርትራ ሎሚ ከመይ ኣላ ዝብል ሕቶ ምምላሽ ዘየድልዮ: ኣብ ቅድሚ ዓይንና ንዕዘቦ ዘለና እዩ።

ህልው ኩነታት ኤርትራ: ነቲ ሃገር ንምትካል ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ ዝኸፈለ ተጋዳላይ ሓላፍነት ምስካም ፍትሓዊ ድዩ ዝብል ሕቶ መልሲ ዘድልዮ ኣብ ታሪኽ ኤርትራ ኣገዳሲ ኣርእስቲ እዩ። እዚ ሎሚ ክብሩን ኣብርክትኡን ክዋርድ ጀሚሩ ዘሎ: ኤርትራዊ ሃገራውነት ዝወለዶ ኣካል ናይ ሰውራ ዝኾነ ተምሃራይ: ሸቃላይ: ነጋዳይ: ሓረስታይ: ወላዲ: ወላዲት: ኮታ ብግብሪ ብምግዳል: ተጋዳላይ ክስየም ዝበቕዐ ከፋል ሕበረተሰብና ተርኡ እንታይ ኔሩ: እንታይ ኣበርኪቱን ኢልና ክንሓትት እምበኣር ግቡእ ይኸውን። ከምዚ ሎሚ: ንኹሉ ኣብ ሓደ ቁራዕ ብምሕዋስ ሽም ተጋዳላይ ዝራኸስ ዘሎ ዘይኮነስ: ተጋዳላይ ኩሉ ዓይነት መስዋእቲ እንተላይ እታ ዘይትትካእ ሂወቱ ክህብ: ካብ ማሙቕ ቁሪን ንፋስን: ካብ ለማጽ ጎልጎል ጎቦታትን ስንጭሮን: ካብ ጽጋብ ጥሜትን ጽምእን: ኮታ ኩሉ እቲ ንሂወት ወዲ ሰብ ተጻባኢ ዝኾነ ሃለዋት ክነብሮ ዝመረጸ ፍጡር እዩ። ተጋዳላይ: ዝጥወሩ ስድራቤት: ብጽሕቲ ወርሒ ሰበይቲ: እግሪ ተኽሊ ውሉድ: መርዓት ሕጽኖት: ማኪናን ርሻንን: ትምህርትን ምርምርን: ምቹእ ናብራ ምዕራባዊ ዓላም: ዓርከ መሓዛን ንድሕሪ ገዲፉ ባንዴራ ንምድላይ በረኻ ዝወጸ እዩ። ተጋዳላይ እቲ ኳ ኣብ ኢድ ጸላኢ ምውዳቁ ምስፈለጠ: ዕላምኡን ብጾቱን ከድሕን ብከሚና: ብገዛእ ሽጉጡን ቡምባኡን ነብሱ ዘሕለፈ: ምስጢር ከየውጽእ ክእሰር: ክግረፍ: ብኣስካሕካሒ ኣገባብ ዝተገፍዐን ክርሸን ዝመረጸን ዶ ኣይኮነን? ተጋዳላይ: ሰውራ ብምክያድ ኣብ ታሪኽና ወሳንን መሰረታውን ዝኾነ ምዕራፍ ሓሊፉ እዮ። እታ ብ ምዕራባውያን ሓያላት: ገዛእቲን ሰብ ረብሓ ደቂ ሃገርን ንኸይትህሉ ዝተጻዕረላ ኤርትራ: ሳላ ተጋዳላይ ነቲ ካብ መጀመርያ ናይዚ ጽሑፍ ዝተዘርዘረ መስመር ታሪኽ ንምምላስ ሓደ ኣገዳሲ ምዕራፍ ሰጊሩ እዩ። ኣብ ቀረባ እዋን ብድምጻዊ ዓንዲት ዑቅባይ ዝተዘየመት "ዕንቋዕ ተጋደለ" ትብል ደርፊ : ኣበርክቶ ተጋዳላይ እትገልጽን ኣፍልጦ ትህብን ኣገዳሲስ ስራሕ ብሙኻና: ኣነ ውን በተን ኣብ ኣርእስቲ ናይታ ደርፊ ዘለዋ ቃላት ንጅግና ተጋዳላይ/ተጋዳሊት "እንቋዕ ተጋደልኩም" ኢለ ክመጉሶም ይደሊ: ምኽንያቱ ተጋዳላይ ተዘይወፍር: ዕጫ ኤርትራ እንታይ ምኾነ ዝብል ሕቶ መልሱ ንምግማት ኣሸጋሪ ስለዘይኮነ።

ኣብ መወዳእታ: ህዝብናን ሃገርናን ዘለውዎ ኩነታት: ተጋዳላይ ዝስከሞ ሓላፍነት ዘይኮነ: ካብታ ኤርትራ ከም ሃገር ዝቆመትላ መዓልቲ ጀሚራ: ልዕልና ሕጊ ዝሰፈና ፍትሓዊትን ዴሞክራስያዊትን ንምገባራ: ተራ ናይ ኩሉ ኣባል ሕበረተሰብ ኤርትራ ሙኻኑ ከስምረሉ ይደሊ። ሎሚ ኤርትራውያን: ካብ ቃልሲ ሃዲምናን እንታይ ገደሸኒ ዝብል መንፈስ ሳዕሪሩናን ኣሎ። ወላ እቲ ጉዳይ ኤርትራ ተረዲእኒ እዩ እሞ ፍታሕ ከምጻሉ እየ ኢሉ ዝነጥፍ ዘሎ ወገን ዝረአ ዘሎ ምክፍፋልን ትሕተ ሃገራዊ ኣተሓሳስባ: ባይቶይ ባይቶኻ ውድበይ ውድብካ: ቡኽረት ሓባራዊ ጉዕዞ ንሓደ ዕላማን ብዓብኡ ከኣ: ህዝቢ ኤርትራ ዝተኣማመነሉን ዝድግፎን አሰማራጺ ክኾኖ ዝኽእል ደነበ ብዘይ ምህላዉ: እኩብ ድምር ናይዚ ኩሉ ነዚ ሎሚ ኣብ ኣሻቃሊ ኩነታት ክንርከብ ተቀሲብና ኣለና። ሕምቀትና: ኣብክንዲ ነቶም ዕማሞም ዝዛዘሙ ተጋደልቲ ምስካም: ተራይን ኣበርክቶይን እንታይ ይኹን ኢልና ነብስና ብምሕካኽ: ክብርታት ኤርትራውነትና ኣብ ዋጋ ዕዳጋ ከየእተና: ንሃገርናን ህዝብናን ዘተኣማምንን ራህዋ ናብ ዘምጽእ ጎደና መብጽዓ ምምራሽ እዩ እንኮ መፍትሒ።
እንቋዕ ናብ መበል 27 ዓመት ፍረ ገድሊ ዝኾነት ምብቃዕ ሃገርነት ኣብጸሓና!

ዘልኣለማዊ ክብሪ: ዝኽርን ዕረፍትን ንሰማእታት ኤርትራ!

ወደብ ቴድሮስ
23.05.2018

ብዕለት 20.05.2018፡ ኣኼባ ጨንፈር ፍራንክፎርትን ከባቢኣን ሰዓት 2፡00 ድ.ቀ. ብናይ ኣቦመንበር ጨንፈር ሰናይ ምንዮትን እንቋዕ ደሓን መጻእኩምን እዩ ተኸፊቱ።

ዝነበሩ ኣጀንዳታት፡

1 - ዲሲፕሊን ሰልፊ ምሕላው

2 - እዋናዊ ሰልፋውን ዞባውን ኣህጉራውን ሓበሬታት ምልውዋጥ

3 - ስደት ኤርትራውያን ደው ንምባል እንታይ ክግበር ይከኣል ዝብልን እዮም ኔሮም።

ኣጀንዳታት ቊ. 2ን 3ን ብምትሕሓዝ፡ ናይ ሃገርናን ዞባናን ኣህጉራውን ህልዊ ኩነታት ስፍሕ ዝበለ ምርድዳኣት ተኻይዱሎም።

ኣባል ሽማግለ መንእሰይ ክብሮም ዓንዶም ነዚ ህልዊ ኩነታት‘ዚ ዝገልጽ ብመርማሪት ኮምሽን ሕቡራት ሃገራትን ናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታትን ዘቕረቡዎ ጸብጻባት ኣመልኪቱ ስፍሕ ዝበለ መግለጺ ኣቕሪቡ። ነዚ መግለጺታትን ጸብጻባትን‘ዚ ብዝርዝር ዝገልጽ ጽሑፋት ብምድላው ድማ ንኩሎም ኣኼበኛታት ዓዲሉዎም።

ገለ ካብቲ ትሕዝቶ ናይቲ ጽሑፋት ድማ፡ ኤርትራ ን26 ዓመታት ዝኣክል ኣብ ትሕቲ ውልቀ መላኺ ኢሳያስ፡ ባይቶ፡ ሕጊ፡ ፍርዳዊ ኣካል፡ ሃይማኖታዊ ነጻነት፡ ሲቪካዊ ማሕበራትን ነጻነት መራኸቢ ብዙሓንን ዘየብላ፤ ብኣንጻሩ ድማ፡ ኩሉ ዓይነታት ሰብኣዊ መሰላት ምግሃስን፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብዝብል ሽፋን ባርነታዊ ስልቲ ኣብ ዓለም ተራእዩ ዘይፈልጥ ኣስካሕካሒ መቕጻዕትን፡ ነጻ ጉልበት መንእሰያት ኣብ ዕደናን ናይ ሓለፍቲ ትካላትን ኣባይትን ምህናጽን፡ ገደብ ኣልቦ ማእሰርትን ኣገልግሎትን፡ መግረፍትን ምስዋርን፡ ምርሻንን ጾታዊ ዓመጽን፡ ሃይማኖትካ ክትክሕድ ምግዳድን፡ ምእጋድ ምዝራብን ሓሳብካ ምግላጽን ነጻ ማሕበራት ምምስራትን፡ መሰል እሱራት ምእጋድን ብዋሕዲ መግብን ብሕማምን መግረፍትን ኣሳቒኻ ምቕታሎምን፡ ዝብሉን ካልኦት ማእለያ ዘየብሎም ዓይነት ግፍዕታትን እናተጠቕመ ብናይ ራዕዲ ምሕደራ ዝኸይድ ዘሎ ስርዓት ምዃኑን እዩ ዝግለጽ።

ድሕሪ‘ዚ መግለጺታት‘ዚ፡ ኣኼበኛታት በብሓደ ርእይቶኦም እናገለጹ፡ ሕጂኸ እንታይ ይገበር ንዝብል ሕቶ ኣብ ምምላሽ እዮም ኣትዮም። መንእሰይ ክብሮም ድማ ነቲ ብናይ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ላዕለዋይ ኮሚሽን ስደተኛታት ዝቐረበ ጸብጻባትን ሓበሬታታትን ኣብ እስራኤል፡ ስዊትዘርላንድ፡ ሱዳን ዝኣመሰላ ሃገራት ዝተራእየ ናይ ምስጓጕ ስደተኛታትን ኣብ ጅቡቲ ዝተራእየ ምእሳር ስደተኛታትን ዘርዚሩ ድሕሪ ምግላጽ፡ እዚ ምግሃስ መሰል ስደተኛታት‘ዚ ኣብ ኩሉ ሃገራት ብተመሳሳሊ ንክርአ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ኣበርቲዑ ይጽዕረሉ ስለ ዘሎ፡ ንሕና ከኣ ውሕጅ ከይመጸ መገዲ ውሕጅ ጽረግ ስለ ዝኾነ፡ እዚ ኩነታት‘ዚ ከይጸልወና ክንጥንቀቐሉን ስጡም ዝኾነ ንጥፈታት ከነርእን ይግባእ ብምባል ኣተሓሳሲቡ። ኣብዚ ሰሙን‘ዚ ኣብ ስዊትዘርላንድ ዝተራእየ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብነት ብምግባር ድማ ኣብ ዘዘሎናዮ ሃገር መንእሰያት ብፍላይ ክንለዓል ኣሎና ብምባል ኣተባባዕን ኣነቓቓሕን መግለጺ ሂቡ። ብተወሳኺ ድማ ነቲ ኣብዚ ቅንያት‘ዚ ኣልኣሚን መሓመድ ስዒድ ኣብ ዓለም ምሉእ ከም ኣብ ኤርትራ መሰል ሰብ ዝተሓለወሉ ሃገር የለን እናበለ፡ ነቲ ዓለም ምሉእ ዝርእዮን ዝሻቀለሉን ዘሎ ህሉው ኩነታት ብሓሶት ክገልጾን ዝቐነየ ዝርዝር መብሂ ሂቡሉ። ኣኼበኛታት ብፍላይ መንእሰያት‘ውን በብሓደ ርእይቶኦም እናሃቡ፡ ነዚ ንምዕዋት እቲ መሰረታዊ ፍታሕ ነዚ ምልካዊ ስርዓት ምልጋስ ስለ ዝኾነ ኩላተን ተቓወምቲ ሓይልታትን ማሕበራትን ኩሉ ፍልልያተን ኣወንዚፈን ነዚ እዋናዊ ሕቶ‘ዚ ንምምላሽ ክጠራነፋ ከም ዘለወን ተማሕጺኖም። ብተወሳኺ ድማ ሰዲህኤ ነቲ ናይ ሓቢርካ ምስራሕ እማመኡ ተቢዑን ከይሰልከየ ዝሰርሓሉ ዘሎን ኣሞጒሱ። ከምኡ‘ውን ነዚ ኣብ ዕለት 02.06.2018 ኣብ ፍራንክፎርት ንመዓልቲ ነጻነት ሓቢርካ ምብዓሉ ዝብል ብህዝባዊ ምጥርናፍ ፍራንክፎርትን ከባቢኣን ዝተጸውዐ መድብ፡ ንሓባራዊ ስራሕ ደምበ ተቓውሞ ዓቢ ተስፋ ዝህብ ብምኻኑን ኩልና ክንጽንበሮ ከም ዘሎናን ኣኼበኛ ተማሕጺኑ።

በዚ ድማ ኣኼባ ኣብ ምዱብ ሰዓቱ ብዝክረሰማእታት ተዛዚሙ።

ትርጉም ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ

ዝሓለፈ ዓርቢ 18 ጉንበት 2018 ልዕሊ ሓደ ሺሕ ኤርትራውያን፡ ነቲ 3,200 ኤርትራውያን ስደተኛታት ናብታ ኣፍሪቃዊት ናይ ግፍዒ ሃገር ንክምለሱ ዝወጸ ዘየናሕሲ ውሳነ ብምቅዋም ኣብ ቅድሚ ሃገራዊ ፓርላማ ስዊዘርላንድ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ኣካይዶም።

ድሕሪቲ ብስዊዘርላንዳዊት፡ ኣባል ህዝባዊ ሰልፊ ናታሊ ሪከሊ ዝተሳእለ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ ምክያዱ፡ ተሳተፍቲ’ቲ ሰልፊ ናይ 12 ሺሕ ሰባት ክታም ዘለዎ መዘክር ናብ ናይታ ሃገር ሚኒስተር ፍትሒ ሲሞነታ ሶማሩጋ ኣቕሪቦም። እቲ መዘክር ነቲ ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት ዝውሰድ ዘሎ ጨካን ውሳነ ብዝምልከት መጸዋዕታ ዘቕረብ እዩ።

እዚ ናይ ዓርቢ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ነቲ በርን ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ማዝያ፡ ካብቶም 9,400 ግዝያዊ መንበሪ ፈቓድ ስዊዘርላንድ ዝረኸቡ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ናይቶም 3,200 ጉዳይ ዳግማይ ክረኣይ መደብ ከምዘሎ ምግላጹ ተኸቲሉ እዩ። እቲ ናይ ዳግማይ ምርኣይ ሓሳብ ነቲ ናይታ ሃገር ፈደራላዊ ምምሕዳር ቤት ፍርዲ፡ እቶም ኣብ ኤርትራ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ዝፈጸሙ ሰባት ናብ ኤርትራ እንተተመሊሶም ዳግማይ ናብ ውትህድርና ምምላስ ኣየጋጥሞምን እዩ ኢሉ ውሳነ ድሕሪ ምሃቡ እዩ።

ላዕለዎት ሓለፍቲ ስዊዘርላንድ ኣብቲ ናይ ወርሒ ማዝያ ውሳነኦም እቲ ጉዳይ ዝምልከቶ ኣካል ኣብ ሕጊ ቀሪቡ ክምጉት መሰል ከም ዝህልዎ ጠቒሱ፡ እንተኾነ እቲ ኣቀራርባ በብውልቂ ከም ዝኸውን ሓቢሮም ነይሮም። ብኣንጻርዚ ተሳተፍቲ ናይ 18 ጉንበት 2018 ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ “ኤርትራ ዓባይ ቤት ማእሰርቲ እያ”፡ “ምስ ዲክታቶር ምዝታይ ጠጠው ይበል”ን “ንምዝንጋዕ ኣይኮናን ካብ ሃገርና ወጺእና”ን ዝብሉ ጭረሖታት ኣስሚዖም።

ካብ ወደብቲ ናይቲ ሰልፊ ሓንቲ ዝኾና፡ ኣነሊየስ ድጀላል ሙለር፡ እቲ ንስደተኛታት ናብ ኤርትራ ምምላስ ሓደገኛ ምዃኑ ገሊጸን። ንሰን “ደር ቡንድ” ንዝተባህለ ዕለታዊ ጋዜጣ ኣብ ዝሃበኦ ቃል፡ እዞም ሰባት ካብ ሃገሮም ክወጹ ዘይሕጋዊ መንገዲ ዝተጠቕሙ፡ ነቲ ተኲስካ ቅተል ዝብል ሕጊ ዝጠሓሱን ናብ ኤውሮጳ ንክመጹ ምድረበዳ ሳህራ ዝጠሓሱን እዮም ኢለን።.

ሰባት ብድሌቶም ናብ ኤርትራ ክምለሱ ክውስኑ እንከለዉ፡ ኤምባሲ ኤርትራ ዝርዝር ኣስማት ቤተሰቦምን ኣዕርኽቶምን እዩ ዝሓትት። ድሕሪዚ ኤርትራውያን ናብ ሃገሮም ምስ ተመለሱ ብዘይሕጋዊ ኣገባብ ካብ ሃገር ወጺእኩም ብዝብል ዝጽበዮም ዘይተርፍ መቕጻዕቲ ኣሎ ክብላ ከኣ ነቲ ኩነታት ገሊጸንኦ። እተን ሓንቲ ካብ ኣወሃሃድቲ ናይ ተቓውሞ ሰልፊ፡ ኣነሊየስ ድጀላል ሙለር ኣተሓሒዘን “ነዚ ዘይውሑስ ስጉምቲ ኣብ ልዕሊ ነብስኹምን ፈተውትኹምንከ መወሰድኩምዎዶ?” ዝብል ሕቶ ናብቶም ዝምልከቶም ኣቕሪበን።

ስዊዘርላንድ ኣብዚ እዋንዚ ምስ ኤርትራ ብዛዕባ ምምላስ ስደተኛታት ዝምልከት ውዕል የብላን። እንተኾነ እዚ ጉዳይ ዝምልከቶም ስዊዘርላንዳዊ ሓላፊ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣገባብ ኣመላልሳ ዘይከኣል ኣይኮነን ዝብል ርኢቶ ሂቦም ነይሮም።

“ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ።” እዚ ጭረሖ እዚ ወርትግ ክቡር እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ከኣ እነሆ ኩልና ኤርትራውያን መደረና ኮነ ጽሑፍና ክንዛዝም እንከለና ነዘውትሮ። ምኽንያቱ ብስም ክቡር ህይወቶም፡ ንመሰልን ናጽነትን ህዝቢ ብዘወፈዩ ወገናትና ዝጭራሕ ስለ ዝኾነ። እዚ ጭረሖ ንመጻኢ እውን ህያውን ዘይሃስስን እዩ። ኣብ ፍሉይ ከም “ዝኽሪ ናጽነት ኤርትራ” ኣብ ዝኣመሰለ ኣጋጣምታት ጥራሕ ዘይኮነ፡ በብዕለቱ ከም ጸሎት ከነድምጾን ክንደግሞን ዝግበኣና ምዃኑ’ውን ዘዳዲ ኣይኮነን። ኣብ ከምዚ ንርከበሉ ዘለና ቅነ ዝኽሪ መበል 27 መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ ክቃላሕ እንከሎ ከኣ ፍሉይ ትርጉምን እዋናውነትን ከምዝህልዎ ውሁብ እዩ።

ህዝቢ ኤርትራ ኣይኮነንዶ ሎሚ ናጽነትን ልኡላውነትን ሃገሩ ምስተረጋገጸ ቀደም ኣብ ግዜ ገድሊ እውን ሓደ ኣካል ካብ ሕጋዊ ቀይዲ ክወጽእ እንከሎ “ዝባን ስዉኣት ከምዚ ከይትገብር” ምስ በልክዮ ፍዩኽ ዝብል ኣይነበረን። እዚ ከኣ እዚ ጭረሖ ኣዝዩ ዓሚቕ መግለጺ ክብሪ ንስዉኣት ምንባሩን ምዃኑን ዘረድእ እዩ። ሕጂ እውን እቲ ዕምቆት ናይዚ ሓረግ ኣብ ሕልና ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ቦታኡ ከም ዘሎ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ኣብ ሕልና ናይቶም ቅድም መራሕቲ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ነበር ናይ ሎሚ ህግዲፍ ኣሎ ድዩ የለን ግና ኣፍካ መሊእካ እትምልሶ ሕቶ ኣይኮነን። ንህልዊ ኤርትራዊ ኩለመዳያዊ ባይታ እንተዳህሲስና ግና እዚ ጭረሖ ብስም እምበር ብተግባርስ ከም ዝቐምሰለ ብብዙሕ መርተዖታት ክረጋገጽ ዝኽእል እዩ። ቃልስና ከኣ ነዚ ዝቐምሰለ ክብሪ ህይወት ምስኳዕ እዩ።

“መንዮም እቶም ብስሞም “ዝኽርን ክብርን” ጠቒስና እንምሕለሎም ስዉኣት?” ዝብል ሕቶ ይቐርብ እዩ። እቲ መልሲ ከኣ ከከም መላሲኡ ይፈላለ ይኸውን። ጉጅለ ህግደፍ ስሱዕ ስለ ዝኾነ፡ እዚ ረዚን ክብሪ ዝወሃቦም ሰማእታት፡ ተጋደልትን ደገፍትን ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ንዝነበሩ ጥራይ ገይሩ እንተወሰዶ፡ በቲ ሓደ ወገን ስሱዕ ስሱዕ ስለ ዝኾነ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ሸፋጢ ስለ ዝኾነ ዘገርም ኣይኮነን። ስሰዐ ኣብ ንብረትን ስልጣንን ጥራይ ዝድረት ዘይኮነ ናብ ታሪኽ እውን ዝልሑኽ እዩ። ብእምንቶና እዚ ክብርን ዝኽርን ሰማእታት ንኹሎም ኣብ ዝተፈላለዩ መዳያት ቃልሲ፡ ኣብ ዝተፈላለዩ ውድባት፡ ኣብ በረኻን ከተማን ኣብ ዓውዲ ውግኣትን ሲቪላዊ ምንቅስቓሳትን ንዝወደቑ ኤርትራውያን ሓርበኛታት ዝወሃብ ክብርን መጐስን እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ሓሓሊፉ ንኽብሪ እዞም ሰማእታት ዘርክስ ስምዒታት ክቀላቐል ምርኣይ ከኣ ዘሕዝን ጥራይ ዘይኮነ ንህሉዋት ከቢድ ሓላፍነት ዘሰክም እዩ።

ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ገለ ኣጋጣምታት፡ እንተላይ ኣብ እንዳ ህግዲፍ “ስጋ ስዉኣት” ወይ “ብስም ስዉኣት” ዝብል ማሕላ ይዝውተር እዩ። ማሕላ ከቢድ እዩ። ኣቶም ስም ስዉኣት እነልዕልከ ክሳብ ክንደይ ንባህግን ሕድርን ሰማእታት ነኽብር ኣለና ነፍሲ ወከፍና ምስ ሕልናና ክንላዘበሉ ዝግበኣና ዓሚቕ ሓላፍነት እዩ። ብእምንቶይ ኣብቲ ነዊሕ ጉዕዞ ቃልሲ ናብ ናጽነት ዝተኻየድ ግጥምያታት፡ ደረጃ ስፍሓቱ ካብ ሓደ ውግእ ናብቲ ካልእ ክፈላለ ከም ዝኽእል ርዱእ እዩ። ብመንጽርዚ ንስርሒት ኣፍዓበት እንህቦ ትርጉም ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ እንተኾነ እዚ ፍሉይ ውጽኢት እኩብ ድምር ዓወታት፡ ተጐርባ፡ ተስነይ፡ ዓሊ ግዲር፡ ኣቑርደት፡ ከረን፡ ደቀምሓረ፡ ናቕፋ መንደፈራ፡ ምጽዋዕ፡ ዓዲ ዃላ፡ ሽዕብ፡ መረብ፡ ቆሓይንን ካለኦትን እምበር ሃንደበት ካብ ሰማይ ዝነጠበ ዓወት ኣይነበረን። ነዚ ሓቂዚ ንሕና እንተከሓድናዮ ወይ ሓደ ትሕቲ እቲ ካልእ ክንሰርዕ እንተፈተና፡ እዘን ዝተጠቕሳ ሰፋሕቲ ውግኣት ዝተኻየደለን ዕድለኛታት ዓውድታት እውን ኣፍ ኣውጺአን ባዕለን ዝምስክራ እየን።

ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብዘን ንኣብነት ዝተጠቕሳ ዓውዲ ውግኣትን ካለኦትን ጅግንነት ክፍጸም እንከሎ እቶም ተዓወትን ሰማእታታትን ብዙሓት እዮም። “መላኣ ህዝቢ ኤርትራ እዩ” እንተንብል ከኣ ነቲ ኣገላልጻ ምልኣት ይህቦ። ሓቂ እዩ እቲ ብረት ዓጢቑ ንጸላኢ ዘጨንቕ ዝነበረ ተጋዳላይ ግደኡ መሪሕ እዩ ነይሩ። እዚ በሊሕ ጫፍ ናይቲ ግጥም በይኑ ክዕወት ከምዘይክእል ይፍለለጥ ስለ ዝነበረ፡ መተካእታ ዘይነበሮ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ደገፍ ካብ ምጽዋዕ ዓዲ ኣይወዓለን። ህዝቢ ኤርትራ ከኣ ኣይኮነንዶ ተጸዊዑ ከይተጸውዐ እውን ታሪኽ ዘይርሰዖ ብበበይኑ ኣገባብ ዝግለጽ መልሲ ሂብሉ እዩ።

ኣብቲ ናጽነት ንምውሓስ ዝተኻየደ ነዊሕን መሪርን ጉዕዞ፡ ሓይልታት መግዛእቲ እቲ ኣብ ሰውራ ዘሎ ብረት ዝዓጠቐ ተጋዳላይ በይኑ ከምዘይኮነ ምስ ተረድኡ፡ ከምቲ “ዓሳ ከተጥፍእ ባሕሪ ኣንጽፍ” ዝበሃል፡ ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ሰውራኡ ጠቕሊሉ ምእንቲ ክርሕቅ ንዝፈራራሕ ኣፈራሪሖም እዮም። ንዘይተጻዕደ ከኣ ጨፍጪፎም እዮም። ናይዚ ሓለገት ክሳብ ሕጂ’ውን ኣይሃሰሰን። መግዛእታዊ ስርዓታት ኢትዮጵያ ነቲ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ጨኪኑ “ሰውራ ወይ ሞት” ዝብለሉ ዝነበረ ማዕበል ክገትኦ ከምዝይክእል ክርዳእ ግዜ ኣይወሰደሉን። ብኣንጻሩ እቲ ስርዓት ከምቲ “ገረብ ብሓኽላ” ዝበሃል ንህዝብና ኣብ ሕድሕዱ ከናቑቶ ፈቲኑ እዩ። ኣንጻር ከምዚ ዓይነት ውዲታት ህይወቶም ዝሃቡ ኤርትራውያን ከኣ ኣካል ናይቶም ንዝኽሮምን ንክብረቶምን እነስተንትነሎም ጀጋኑ እዮም።

“ሳዕስዕሞ ሳዕስዕ ሓዳርካ ኣይትረስዕ” ከም ዝበሃል፡ ሕጂ’ውን ኣብ ቅድሜና ዘሎ ሃገርን ህዝብን ናይ ምድሓን ዕማም፡ ስዉኣት ብምምጓስን ብምዝካርን ጥራይ ዝረጋገጽ ኣይኮነን። “ክብርን ዝኽርን ሰማእታትና ብኸመይ እዩ ዝግለጽ? ተተግቢሩ ዶኸ?” ኢልና ክንሓትት ግድን እዩ። እዚ ሕቶ ንዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት ኤርትራ’ውን ዝምጥን እዩ። ምእቲ እዛ ለዋህን በዓልቲ ረዚን ታሪኽን ኤርትራ ዝሓለፉ ሰማእታትና ክንዝክር እንከለና፡ ንድሕሪት ምምላስ ንቡር ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ነዚ ዝኽሪ ናብ ህልዊ ኩነታትና ምምጻኡን ብኣኡ ደረጃ ምምዛኑን እዩ። ሎሚ ሰማእታትና ክንዝክርን ከነኽብርን እንከለና ዘሕጉሰናን ዘሕብነናን’ኳ እንተኾነ፡ ሕድሮም ኣኽቢርና ራህዋ ከነንግስ ዘይምብቃዕና ከኣ ክንሓብኦ እንተደለና’ውን ዘይሕባእ ድኽመትና እዩ። ኣብ ከምዚ ሕጂ ቅነ መበል 27 ዓመት ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት፡ ናጽነት ንምውሓስ ዝሓለፉ ሰማእታት ክንዝክር እንከለና ዓጽሞም ይወግኣና ቃሎም ከኣ ይወቕሰና ከምዘሎ ከቶ ክንዝግዕ ኣይግበኣናን። ምኽንያቱ ብሰንኪ ዓንቃጺ ባህሪ ስርዓት ህግደፍ ባህጎም ከነውሕስ ስለ ዘይበቓዕና። ስለዚ፡ እዚ ዘለናሉ ኣጋጣሚ ዝኽርን ክብርን ሰማእታትና ከነጽንዕ ቃል እንኣትወሉ እዩ።

ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ፡ ሓቢርና ንዛረብ ከነስምዕ!

ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ!