http://ascenteq.com/project/epdp

في البدء وبمناسبة العام الجديد 2015م أزف التهنئة الحارة للشعب الارتري ولكل القوى المحبة للعدالة والتغيير الديمقراطي من تنظيمات سياسية ومنظمات مجتمع مدني، كما أتقدم بالتحية والإكبار لأولئك الذين ضحوا بحياتهم، أموالهم، جهودهم وكل ما يملكون من أجل أن تنعم الأجيال القادمة بالحرية والحياة السعيدة، فبتضحياتهم الغالية صارت ارتريا دولة مستقلة ذات سيادة، مناشداً في الوقت ذاته الأجيال الحالية والقادمة تسلم الراية لنقل الشعب الي الأهداف والآمال والطموحات التي ضحى من أجلها أبناؤه الشهداء.

الأخوة والأخوات الكرام:

ها نحن قد استدبرنا العام 2014م واستقبلنا العام 2015م، وهذا يحتم علينا كأفراد، تنظيمات سياسية ومنظمات مجتمع مدني أن نقيم ما سجلناه في العام الماضي من نجاحات وإخفاقات، وننطلق في العام الجديد نحو مزيد من الإنجازات وتصويب الأخطاء.

إن ما شهده العام المنصرم من تزايد وتيرة المقاومة للنظام بالداخل والخارج، كان أمراً باعثاً علي الأمل والتفاؤل، فقد قدم الارتريون من نساء وشباب وأطفال صوراً مختلفة من معارضة ورفض الدكتاتورية في أنحاء مختلفة من العالم، كذلك أعلن الزعماء الدينيون بكل شجاعة رفضهم ومقاومتهم النظام، ورفضوا تماماً تدخله في شؤون عملهم الروحي، لذا وجب علينا جميعاً أن نشجع تلك الأعمال والنشاطات الشجاعة ونوسع من دائرتها.

بتصرفاته الرعناء عزل نظام إسياس نفسه عن العالم، والمعارضة بصفة عامة وحزبنا علي وجه الخصوص عمل في جميع المحافل الاقليمية والدولية علي المزيد من فضح وعزل النظام واعتلى منابر عديدة ممثلاً لارتريا وآمال وآلام شعبها. وكان إحياء ذكرى مأساة لامبيدوزا التي راح ضحيتها المئات من الشباب الارتري إحدى تلك المناسبات التي عمل فيها الحزب وأصدقاؤه علي لفت نظر العالم وضميره الي مأساة شعبنا بالداخل وما يعانيه جراءها من تشرد وتهلكة بالجملة والمجان. لذلك يتطلب منا تطوير هذه الإنجازات والحفاظ علي تلك المكتسبات.

علينا أيضاً توسيع دائرة ما وجدناه من تضامن مع شعبنا من شعوب ومنظمات وهيئات افريقية متمثلة في لقاء جوهانسبيرج الذي نقل قضيتنا الي أوساط كنا الي حدٍّ كبير بعيدين ومعزولين عنها.

ما تعانيه حكومات الغرب من تدفق اللاجئين اليها نتيجة مآسي ارتريا والشرق الأوسط قد يجبرها حفاظاً علي مصلحتها أن تقترب من نظام ارتريا الدكتاتوري القمعي وأن تنسق سياسات هجرتها معه، لذا يجب أن يشهد العام الجديد 2015م نشاطاً عالياً ومكثفاً في مجال الدبلوماسية الشعبية نوطد من خلاله علاقاتنا بالهيئات الحقوقية والانسانية.

الإخوة الأعزاء:

لم يشهد العام المنصرم ما يعول عليه من نشاط كبير للمعارضة يعطي دفعة قوية لنضالنا لإسقاط الدكتاتورية أو تقوية وحدة صفوف المعارضة. بل ازدادت فيه المعارضة تشرذماً وتبادلاً للتشويه والاتهامات، وتعالت في صفوفها الميول والنزعات الاقليمية والمناطقية التي لا تفيد الشعب شيئاً إلا أن تزيده تشتيتاً وتمزقاً. لذا علينا في العام الجديد أن نتأهب لنبذ مثل هذه التوجهات الضيقة الأفق ونعمل جميعاً علي إنجاز أسمى الأهداف الوطنية، وبما أن شعبنا بأسره لم يفد من هذا النظام إلا الأذى والضرر علينا أن نتخذ من انتشال شعبنا الصبور الوفي من براثن وقيود الهقدف أسمى الأهداف وأولاها باهتمامنا. أهدافنا ومرامينا يجب أن تتخطى أشخاصنا، مناطقنا، أقاليمنا ..الخ.

2015م يجب أن يكون عام تكثيف ورفع مشاركة قطاعي المرأة والشباب في نضال المعارضة، ولن يتأتى ذلك إلا بتفهم تطلعات القطاعين وحل مشكلاتهما وتحقيق أحلامهما، كما لن يسهل الوصول الي هذين القطاعين إلا بتأطيرهما داخل الكيانات السياسية والمدنية.

علي مستوى اللجوء والتشرد كان العام المنصرم 2014م الأعلى نصيباً عما سبقه من الأعوام، بل شهد هذا العام زيادةً ملحوظة في هجرة وتشرد القصر دون ولي أو وصي، ويترك ارتريا مهاجراً عدد يتراوح بين 3000 – 4000 شخص في الشهر. كان المفترض أن يكون شباب اليوم من يحملون أمانة الشهداء في أعناقهم فيعملوا، يدرسوا أو يبنوا البلاد، ولن تبلغ البلاد مرادها بدون وجود ومشاركة الشباب، لذا يجب أن يكون العام 2015م العام الذي يشهد وقف تدفق الهجرة والتشرد في أوساط الشباب الارتري، نحن في حزب الشعب الديمقراطي نرى أن يكون ذلك عبر الوسائل والطرق الآتية:

1-    إسقاط النظام الدكتاتوري وإبداله بنظام انتقالي عادل.

2-    خلق فرص عمل وتأهيل فني وأكاديمي للاجئين الارتريين بكل من السودان، اثيوبيا واليمن.

3-    التعاون بين حكومة ارتريا ودول الجوار والمجتمع العالمي علي محاربة تجارة وتهريب البشر.

4-    أن تزيل حكومات المنطقة التهميش السياسي، الاقتصادي والاجتماعي عمن ينشط من مواطنيها في هذه التجارة الممقوتة مثل قبيلة الرشايدة في السودان وبدو سيناء في مصر.

5-    حتى تساهم حكومات الغرب في الحد من الهجرة غير الشرعية الي بلدانها يجب أن تفتح أبوابها للهجرة الشرعية.

الإخوة والأخوات:

علي المناضلين في سبيل الحرية والعدالة أن يركزوا علي العمل وسط الشعب بالداخل، وأن نسعى الي ترك التراشق بيننا ونعمل جميعاً من أجل الوطن والشعب دون التقوقع علي أهدافنا الذاتية الضيقة، وأن نلاقي شعبنا بالداخل ونعمل معه يداً بيد. اليوم لا تقوم المعارضة بعمل فعال بل تترصد أخطاء وممارسات النظام الخاطئة فقط، بينما شعبنا يعيش الشح والندرة في جميع الخدمات الأساسية، لذلك علينا نحن في المعارضة أن نبرهن للشعب علي ما نملك من برامج وقدرات وإمكانات كفيلة بتخليصه مما يعيشه من أوضاع متردية، وإلا فلن يتعاطف معنا الشعب ولن نكسب ثقته. لذا يجب إثبات قدرتنا علي حل ما يعانيه شعبنا من مشكلات.

العام الجديد أيضاً يجب أن يشهد مجهودات دؤوبة لمعرفة مصير سجناء الرأي والضمير في بلادنا، علينا أن نضغط علي النظام لإجباره علي كشف ما يخفيه من حقائق عن مصير هؤلاء السجناء. لابد لنا من تكثيف الضغط المحلي والخارجي لمعرفة مصير الأحياء والأموات من السجناء، وأن يقدم الأحياء منهم الي المحاكمة أو يطلق سراحهم فوراً وبلا شروط.

الإخوة والأخوات:

حزبنا سوف يواصل هذا العام ما بدأه العام المنصرم من تكثيف لقاءاته الثنائية والمتعددة الأطراف مع مكونات المعارضة وسيبذل كل ما يسعه لتحويل مجهوداته واتفاقاته في هذا المجال الي نتائج وخطوات ملموسة.

عام خير وسعادة ووفاق

منقستئاب أسمروم

رئيس حزب الشعب الديمقراطي الارتري

31 ديسمبر 2014م

EPDP Editorial

Part 1

Issais Afeworki made himself a laughingstock overnight again in his New Year interview with his egotistic and misleading accusations/claims that because of the external challenges, provocations, and plots waged against Eritrea, his regime was unable to implement the constitution of the 1997 and that the constitution is now dead, end of history. Issais said, “As everybody knows, there is no constitution, I cannot say there was a constitution that existed or died, the constitution could be taken as an already dead document before it was declared; since we have learnt too much in the last 15 years, the new one should be better and that serves for the future (Eritrea Profile Saturday 10, 2015 edition). What Issais told us was that the 1997constitution is no longer useful; it is dead; a lot of things changed over the last fifteen years; the constitution does not reflect Eritrea’s reality today; we have gained a lot of experiences that we did not know when we wrote the constitution …etc.This is not the first instance of Issaisostracizing the constitution.Back in Independence Day in 2014, he echoed the same thing, and on numerous occasions he has oozed his deep-rooted disrespect to the collective wisdom of the Eritrean people.

Reading his interview, the dictator did not give a reason as to why the constitution of the 1997 is dead, or the reason why it was not implemented, or what specific experiences of the last two decades contributed to trashing the constitution. Nothing, what the dictator spewed was a confused, mismatched, and disorderly speech to justify something unjustifiable, with one idea in mind, and that is to systematically continue to impose his tyranny and assault on Eritrean people on the account of drafting a new constitution. After all, Issais could not tell us why because he did not have one. The fact is history shows that there is no constitution that gets discarded in a span of less than two decades, but in the worldview of Issais it does. Not only that, how could one scrap an entire constitution even before it gets implemented? Only malignant narcissist dictators like Issais who are drunk with power and tyranny do.  

In his interview, Issais was not only denying reality but also pathetically lying. His message was one of manipulating the public, camouflaging his malevolent agenda, and even sometimes appearing to be very normal and seemingly a loving person. And yet, he is very skilled both at entrancing and putting others under his spell, not to mention portraying every trait of a narcissist leader such as lying, creating false propaganda, presenting exaggerated and dubious claims, and instilling fear into the minds of his followers as a ‘controlling techniques’.                           

The reality is that, despite some limitations/controversies and this is normal because no constitution is perfect, to the majority of the Eritrean people, still the 1997 Constitution is democratic in content, nationalist in vision, and secular in its politics, not to mention that the constitution contains an amendment provision in it. It has a ballot box, too, which scares Issais to death.

The other far-reaching historical ramification that needs to be emphasized here on discarding the constitution of 1997 is this: the erosion of the ideals of the EPLF as a nationalist organization. As we know the constitution of 1997 reflects EPLF’s vision for Eritrea, and if it had been implemented, it would have been the living legacy of the EPLF as a nationalist force in the Eritrean liberation history. But Issais has no history and by declaring to bury the constitution, he has reached the final stage of eliminating the “foot print” of the EPLF, including the Eritrean people, and its fighters. PFDJ members have the opportunity now to turn the page and stand against their vicious and cold-blooded tyrant who is betraying Eritrean people by stacking up lies on top of one another. For example, compare the following quote with that of Issais’ New Year 2015 interview: The constitution is the supreme law of the land and the government is implementing it, including the holding of democratic elections at the local, sub-regional, and regional levels…national elections will be held once the threat to national security and the country’s sovereignty is irrevocably removed (Issais regime response to UPR on Eritrea, Geneva, 2009).For PFDJ members, this should spark frustration if not opposition against their boss.

If people can decipher, and we are sure most can, there is no qualification in his latest interview on the constitution except a chain of lies: everything is him, everything is right, everything is absolute, everything is PFDJ; and everything is positive in Eritrea and that Eritrea is high on the top. Whether exploiting foreign forces or other entities, Issais throws passion over reason and emotion over reality, a stratagem dictator Issais perfected over the years on how to condition Eritrean people into his own reality - a reality of fear and conformity that would allow him to control and enslave the Eritrean people for eternity.          

The fact is that the call for drafting and adopting a new constitution is irrelevant for the Eritrean people. Eritrean people know the constitution has been swept into the dustbin of history by Issais a long time ago, but it does not mean that the constitution is not a living document; it is. What is relevantis the motivation of Issais. You see, Issais does things that can be best described as manipulating the public by pretending that change is going to happen in the lives of Eritrean people by drafting a new constitution while beneath all these efforts lie the maintenance and perpetuation of his fate and power. What is different now is that Issais is at the end of the road and he has to distort reality; his power is increasingly being threatened, and he must come up with something that he thinks should slow down the threat to his power. You might call this: Issais’ hodge-podge of winning strategy by hiding behind the wall of Eritrea’s sovereignty and territorial integrity. We want to leave you with following crucial messages:

• Eritrean people must continue on opening their eyes, and own an accurate reading and understanding of Issais’ lies when he uses, for example, patriotism and nationalism as a method to manipulate the public into serving his tyrannical government, and not to the interest of the people. Remember, Issais knows what patriotism means to the people and Eritrean people must distinguish between patriotism to their nation and patriotism to the service of Issais’ tyranny. We have seen this for two decades and continuing.
• Drafting new constitution is being presented by Issais as a development and potential change in the lives of Eritrean people. But remember Issais and his elites have been telling Eritrean people all along that they would not implement the constitution until the border was demarcated. Now, what has changed? Nothing, the border is not demarcated and the status quo of “no war no peace” continues. The fact is we know whether the border is demarcated or not, the constitution could have been implemented and an elected democratic government could have been established in our country. There are many countries that have border problems, and yet they are democratic. For example, India and Pakistan; Israel and Palestine; Cameroon and Nigeria, Senegal and Mauritania...Etc.
• Eritrean people must understand the doublespeak and detachment of facts that the Issais regime is spewing to control the thinking of Eritrean people. For example, when Issais says we have to continue to have over 300,000 youths in the trenches to protect our sovereignty and independence and to maintain our liberty and freedom, it is all a complete fallacy to keep the people united under fear of war and never questions his power. We must ask: where is the liberty and freedom that he is talking about? We need to stop Issais from rewriting our history and controlling our future every New Year.

Second Part will follow.

ንዝኾነ ሰብ ናቱ ምሃብ ኣድላይን ግቡእን ስለ ዝኾነ ንሓው ታደሰ ኪዳነ ስለቲ ዝተስመዖ ምዝራቡ ከመስግኖ እደሊ። በዚ ኣጋጣሚ ብዛዕባ’ቲ ኩሉ ኣብ መርበብ ሓበሬታታት ዝዝርግሖ ጽሑፋት ክዛረብ ኣይኮንኩን። ኩነታት ስለ ዘየፍቅደለይ እምበር ብዛዕባ’ቲ ኩሉ ዝብሎ ብናተይ ርኢቶን ሚዛንን “ኣብዚኣ ቅኑዕ ኣለኻ፡ ኣብዚኣ ግና ኣይግድንን” እንዳበልኩ ተዝዝርዝረሉ ኣዝዩ ደስ መበለኒ። ብዝኾነ ሕጂ ናብቲ ምስ’ቲ ብተኸታታሊ ክወጽእ ዝቐነየ ርእሰ-ዓንቀጻት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዝምልከት እዚ ሓው ዝህቦ ዘሎ ሚዛናት ዝዛመድ ጉዳያት እየ ከተኩር። እቲ ነቲ ርእሰ-ዓንቀጻት ተጐዝጊዙ ዝህቦ ዘሎ ሚዛናት ንዓኡ ቅኑዕ ኮይኑ ይረኣዮ ይኸውን። ኣነ ግና ብዙሕ ክተኻኸል ዝግበኦ ጉዳያት ስለ ዝረኸብኩሉ እየ ብርዐይ ኣልዒለ ዘለኹ። ሓው ታደሰ ኪዳነ እውን ሓቂ ምስኡ ጥራይ ከም ዘይትህሉ ብምርዳእን መትከል እንካን ሃባን ምቕባልን ብምግንዛብን፡ ኣብቲ ዝበሎ ካልኦት ናቶም ሚዛን ክህቡ ምኻኖም ከሎ ጌና ዝተጸበዮ እዩ ዝብል ግምት እዩ ዘለኒ። ሓው ታደሰ ካብ ርእሰ-ዓንቀጻት ሰደህኤ ጌጋ ንክረኽብ እምብዛ ከም ዝሃረፈ ስለ ዝተረዳእኩ እየ ድማ ዓገብ ንምባሉ “ሓው ታደሰ፡ ጸባ’ውንኮ እምብዛ ተጠሚትካዮስ ይጽልም እዩ” ዝብል ኣርእስቲ መሪጸ ዘለኹ

ሓው ታደሰ ካብታ ቀዳመይቲ ሚዛኑ ኣንጻር ቀዳመይቲ ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ ጀሚሩ ካብ ዘሻቐሎ ጉዳያት ሓደ ብቋንቋ እንግሊዘናኛ ምጽሓፍ እዩ። ብፍላይ ኣብዛ ዳሕረወይቲ ርኢተኡ’ሞ ኸዓ እዚ ሰልፊ ከምኡ ምግባሩ ምስጢሩ ካብ ህዝቢ ኤርትራ ክሓብእ ስለዝደለየ እዩ ናብ ምባል እዩ በጺሑ። ብመጀርያ ሰደህኤ ቋንቋ እንግሊዘኛ ምጥቃሙ ናይ ለንቅነ መጀመርታኡ ኣይኮነን። ዜናታቱ፡ ጸብጻባቱ እንተላይ ዕላዊ ሰነዳቱን ልሳናቱን፡ ትግርኛን ዓረብን ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ብቋንቋ እንግሊዘኛ ከም ዘውጽእ ርዱእ ስለ ዝኾነ እዚ ንሓው ታደሰ ክሕደሶ ኣይመተገበኦን። ቅድሚ ሕጂ ብዙሓት ርእሰ-ዓንቀጻት ብእንግሊዝ ዝተጻሕፉ ናብ ትግርኛን ዓረብኛን ዘይተተርጐሙ ርእሰ-ዓንቀጻት ኣብ መርበብ ሓበሬታ ሓርነት.ኦርግ ከስፍር ከምዝጸንሐ ውን ሕቡእ ምስጢር ኣይኰነን። ነዚ ኣብቲ ናይ’ዚ ሰልፊ መርበብ ኣቲኻ ምርግጋጽ ዝከኣል እዩ። ደሓር እቲ ርእሰ-ዓንቀጻት ብእንግሊዘኛ ስለ ዝተጻሕፈ መዓስ ካብ ኤርትራውያን ተሓቢኡ። ወዮ ንሓው ታደሰ ተጋሂድሉስ ንሓንሳብ ተርጒሙ ይዝርገሖ፡ ደሓር ከዓ ናቱ ተጻባኢ ሚዛንንዶ ይህበሉ ኣየሎን። ካብዚ ነቒልካ ታደሰ ጥራይ እዩ እንግሊዘኛ ስለ ዝኽእል ተረዲእዎ እምበር ንካለኦት ኤርትራውያንስ ተመስጢርዎም’ዩ ዘሎ ምባል ዝከኣል ኣይኮነን። ደሓር ሰደህኤ ንርኢቶኡ ናብ’ቶም ዓረብን ትግርኛን ዘይርደኦም ኤርትራውያን ይኹኑ ጉዳይ ኤርትራ ዘገድሶም ዘይኤርትራውያን እንግሊዘኛ ጥራይ ዝርደኦም ምእንቲ ክርድእዎ እንግሊዘኛ እንተተጠቕመ ብዓይኒ ቅንዕና እንተዝርአ መዓስ ሕማቕ ኮይኑ። ካልእ እዚ ኣብዚ ርእሰ-ዓንቀጻት ዝተንጸባረቐ ንኣውራጃዊ ውደባ ዘይድግፍ ርኢቶ ሰደህኤ መዓስ ሓድሽ ኮይኑ። ኣዝዩ ጸሓይ ዝወቐዖ ናይቲ ሰልፊ ገዲም ርኢቶ እኮ እዩ። ስለዚ እዚ ዛዕባ ብባህሪኡ ዝምስጢር ዘይኮነስ፡ ምስዚ ዘለናዮ ኩነታት ተቓንዩ ዝቐረበ ብመሰረቱ ሓድነታዊ ፖሊሲ ናይቲ ሰልፊ እዩ።

ንሓው ታደሰ ቀንዲ ኣቖጢዕዎ ዘሎ ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ ንኣውራጃዊ ውደባ ምንቃፉን ሃስያታቱ ምጥቃሱን እዩ። እቲ ካልእ ጠቓቒስዎ ዘሎ፡ ብናተይ ሚዛን ጓልነገራት እዩ። ነቲ ዓብዪ ጉዳዩ ከራጉድ ክብል እግረ መንገዱ ኣጉሊህዎ ዘሎ፡ ሰደህኤ ንከም ናይ ብሄር ዝኣመሰለ ውደባ እውን በቲ ሰልፊ ከም ዝንወር ገይሩ ገሊጽዎ እዩ። ምናልባት እውን ነቶም ብደረጃ ብሄር ምውዳብ ከም መሰረታዊ ፍታሕ ዝመርጽዎ ኤርትራዊ ወገናት መኻይዲ ንክኾንዎ፡ ኣንጻር እዚ ሰልፊ ከረሳስኖም ዝደለየ’ዩ ዝመስል። ሓቒ እዩ እዚ ሰልፊ ብዘይካ ሕብረብሄራዊ ብዙሕነታዊ ፖለቲካዊ ውደበ እቲ ካልእ ቅኑዕ እዩ ኢሉ ኣይእምንን እዩ። እዚ ድማ ኣብ ዝሓለፈ፡ ህልውን መጻእን ገምጋሙ ኣብ ፖለቲካ ኤርትራ ካብ ዘለዎ ሚዛን ዝነቅል እምበር ከምቲ ንሓው ታደሰ ዝተረደኦ ሓደ ኤርትራዊ ሸነኽ ንምጉናይን ዘየለ ስግኣት ንምፍጣርን ዝመሃዞ ኣይኮነን። ሰደህኤ ኣብ ከም’ዚ ጉዳይ  እጃሙ ከም ሓደ ውዱብ ሓይሊ እንታይ ምዃኑ ይፈልጥ እዩ። ንኣውራጃዊውነት ሓዊስካ፡ ናይቲ ዘይድግፎ ውዳበ ሓደጋታት ገሊጹ እዩ ህዝባዊ ተቐባልነት ከይረክብ ኣግሂዱ ዝጉስጉስን ካብ ርእሱ ዘውርድን። “ደሓን ባዕለይ ኣለኹዎ” ኢሉ እምነቱ ሒዙ ናብቲ ናይ ሓባርና ፖለቲካዊ ሜዳ ክወርድ ንዝወሰነ ኣካል ግና ሓጹር ዘርጊሑ ጠጠው ከብሎ ከም ዘይክእል ሰደህኤ ይፈልጥ እዩ። ኣብ ዝረኸቦ ኣጋጣሚ ኣንጻር’ቲ ዘይኣምነሉ ብምቅዋም ሚዛኑ ከንብር ከዓ መሰሉ ጥራይ ዘይኮነ ሓላፍነቱ’ውን እዩ። ከምቲ እቲ ካልእ ውዳበታት ሰደህኤ ተጋግዩ እምበር ምርጫይ በዚ ምኽንያት’ዚ ቅኑዕ እዩ ናይ ምባል መሰል ዘለዎም። እዚ ሰላማዊ ፖለቲካዊ ውድድር ኣበይ ከም ዝዛዘም ከዓ ሓው ታደሰ ኣይስሕቶን እዩ። ነዚ ካብ ናታቶም ኣሰራርሓ ዝፍለ ናይ ሰደህኤ መትከል እቶም ብሄራዊ ኩኑ ሃይማኖታዊ ውዳበታት ካብ ታደሰ ከይተጸበዩ ኣዕርዮም ይፈልጥዎ እዮም።

ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ሎሚ ንመጀመርያ ዘይኮነስ ካብ ቀደሙ፡ ፖለቲካዊ እምንቶ መሰረቱ ዘይኮነ ውዳበ፡ ሓይልና ስለ ዘድክም ኣይንምረጾ ዝብል እምነት ነይርዎን ኣለዎን። ነቶም ካብዚ ፖሊሲኡ ወጻኢ፡ ምናልባት እውን ብኣንጻሩ ዝውደቡ ሓይልታት፡ ከምቲ ሓው ታደሰ ክብሎ ዝፈተነ፡ ኣብ ምውዳቕ ጉጅለ ህግደፍ ኮነ ኣብ ምህናጽ መተካእታ ስርዓት ግደ የብሎምን ኢሉ ኣይፈልጥን። ከምኡ እንተዝኸውን እሞ ንፍልልያትና ኣመሓዲርና ኣብቲ ንሰማመዓሉ ብሓባር ንስራሕ ዝብል መጸዋዕታ ኣይመቕረበን። ሰደህኤ፡ ንኣዝዩ ምሩጽን ጽኑዕን ናይ ጐነጽ ስርሒት’ኳ እንተዘይነጸገ፡ በቲ ሓደ ወገን ንህልዊ ኩነታት ህዝብናን ዝሓለፍናዮ ታሪኽን በቲ ካልእ ወገን ድማ ወድዓውን በዓል ቤታውን ኤርትራዊ ዓቕሚ ኣብ ግምት ኣእትዩ ዝመርጾ ኣገባብ ቃልሲ፡ ናይ ህዝቢ ወሳኒ እጃም ዝጐልሓሉ፡ ንጉጅለ ህግደፍ በቲ ንሱ ዝመርጾ ናይ ኣጽዋር ሓይሊ ዘይኮነስ፡ በቲ ንሱ ዝፈርሖ ናይ ህዝቢ፡ ሚድያን ዲፕሎማስን ዓቕሚ ምግዳዱ እዩ። እዚ ምርጫ እዚ ናብ ጉጅለ ህግደፍ ኢድ ዝነስእን ሕቋፍ ዕንበባ ዘበርክትን፡ ዘይኮነስ በቲ ዝሓየለ ሓይሊ ህዝቢ ንዲክታቶር ዘንበርክኽ’ዩ። ምስዚ ግና ካለኦት ኣካላት ዝመርጽዎ ኣገባብ ቃልሲ ንሳቶም ካብ መረጽዎ እሞ ናይ መወዳእታ መዓርፎኦም ምውጋድ ጉጅለ ህግደፍ’ዩ ካብ በልዎ ይመሰለልኩም ዝብል እምበር ከምቲ ሓው ታደሰ ዝበሎ ዘነኣእስን ዘቆናጽብን ሰልፊ ኣይኮነን። ኣንጻር ኩሉ ቅኑዕ ኮይኑ ዘይተራእዮ ኣገባብ ቃልሲ ኮነ መርገጽ ናቱ ዕቃበን ተቓውሞን ከንብር ግና ሕጂ’ውን ንቡር እዩ። ንጉዳይ ኣውራጃዊ ውደባ እውን ካብዚ ወጻኢ ዝርእዮ ኣይኮነን። ንሳዕቤናቱ ዘንጊዑ ኣነ እየ ዝያዳ ተወጺዐ እንዳበለ ክሽልግ ዝፍትን ኣካል፡ በቲ ካልእ ግልባጡ ኣብ መጻኢት ኤርትራ ሓለፋ ወይ ግነዖት የመዓዱ ከም ዘሎ ግና ነስተብህለሉ ዘለና እዩ። ርእሰ-ዓንቀጻት ሰደህኤ ንከምዚ ዓይነት ዝንባለ ገጽ ዘይምሃቦም ከዓ ኣማን ብኣማን ኣብ ቦታኡ እዩ።

ርእሰ-ዓንቀጻት ሰደህኤ ስግኣታቱ ንምብራህ ከምቲ “መሲልካ ንገሮ ንክመስሎ” ዝበሃል ሓደጋታት ወገናዊ ውዳበታት ብምጥቃስ ዘቕረቦ ናይ ከምዚ ግዳይ ዝኾነ ሃገራታት ኣብነታት ኣሎ። እዚ እውን ሓው ታደሰ ዘይተሓጐሰሉ ነጥቢ እዩ። ኣነ ከዓ እቲ ርእሰ-ዓንቀጽ ኣብነታት ምጥቃሱ ቅቡል ኮይኑ፡ እንታይ ርሑቕ ዘኽየድከ ኣለዎ በህላይ እየ። ኣብዚ እምኒ ደርቢና ነብጸሓሉ ከባቢና፡ ኣብ ደቡብ ሰዳን ናይ ዲንካን ኑየር ምፍላስ፡ ኣብ ሊቢያ ድማ ናይ ቤንጋዚ ኣንጻር’ቲ ካልእ ከባቢታት ናይታ ሃገር ዝካየድ ዘሎ ምትህልላቕዶ ኣይመኣኸሎን በሃላይ። ሓው ታደሰ ናይቲ ንመረዳእታታት ጠንቂ ከባቢያዊ ጸቢብነት ዘይኮነስ ሃይማኖታዊ እዩ ክብልዩ ፈቲኑ። እንታይ’ሞ እቲ ፍልልዩ። “ሓረድዋ ሞተት ነጸይዋ ሞተትዶ ኣይኮነን።

ሓው ታደሰ፡ ንርእሰ-ዓንቀጻት ሰደህኤ ምስ ናይ በዓል ፍቕረስላሴ ወግደረስ ከመይ ከዛምዶ ከም ዝደለየ ኣይተረደኣንን። ፍቕረስላሴ’ኳ ምክትል መንግስቱ ሃይለማርያም ኣይነበረን። ብዝኹ`ነ ናብቲ ጐበጎቦ ኣበሃህላኡ ከድህብ። እዚ ሰልፊ ሕጋዊ መሪሕነት ኣለዎ። ገለ ካብ መራሕቱ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ገሊኦም ድማ ናይ ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ ድሕረ ባይታ ዝነበሮም እዮም። ካብዚ ክልተ ተመኩሮታት ወጻኢ ዝተሰለፍዎ ኣባላት መሪሕነት’ውን ኣለዉ። ኣብቲ ሓው ታደሰ ኣብ ከባቢ ፍቕረስላሴ ሕስይስይ ዝበለሉ ከባቢ፡ ኣብ ህግሓኤ ዝነበሩ ባእታታት ኣባላት መሪሕነት ሰደህኤ ኮይኖም ዝቕይስዎ ለውጢ ጽባሕ ካብ ተሓታትነት ብዘድሕኖም መንገዲ እዮም ክህንድሶ ክብል ከም ዝደለየ ተገንዚበ ኣለኹ። ብናተይ እምንቶ ኣብኡ ደኣ የብጸሓና እምበር፡ ድሕረ-ባይታኡ ብዘየገድስ ጥርጡር እንተኾይኑ፡ ካብ ተሓታትነት ኣይክድሕንን እዩ። ምናልባት ሰደህኤ ንተሓታትነት ክሓብእ እንተዝፍትን እውን ከም’ዚ ሓውና ዝኣመሰሉ ከሎ ጌና ዝስንትሩ፡ ስለ ዘይሓብእዎ ኣይክሕባእን’ዩ። እቲ ዝሕተት ግና ኣብቲ ቀደም ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ዝነበረ ባእታ ጥራይ ከም ዘይከውን ኣይንረስዕ። ኣብ ታሕተዋይ ጽፍሒ ሓላፍነት ኮይንካ እውን ገበን ይፍጸም እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ድሕሪ ውድቀት ስርዓት ደርግ ኣብ ዝተኻየደ ነዊሕ ዓመታት ዝወሰደ ናይ ፍርዲ መስርሕ ጀነራላትን ሚኒስተራት ዝነበሩ ጥራይ ኣይኮኑን ተሓቲቶም። ብዙሓት ኣብ ዝተሓተ ጽፍሒ ዝነበሩ ኣእዳዎም ዘይነጸሀ ባእታታት’ውን ተሓተቲ ነይሮም እዮም። ስለዚ ሓው ታደሰ ምትሕትታት ኣሎ ካብ በልና፡ክህሉ እዩ ኸዓ፡ ንላዕሊ ጥራይ ከየንቃዕረርና ኩልና ኢና ድሉዋት ክንከውን ዝግበኣና። እንተቲ ንሰደህኤ መን ይዝውሮ ኣሎ ንዋናታቱን ግደፈሎም። ካብዚ ሓሊፉ “እዚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ውልቀ- ምልካዊ ምዃኑ ዘተሓትት ኣይኮነን። ሰልፊ ዲሞክራሲ`ውን ብንጹር ገሊጾሞ ኣለዉ።”ኢልካ ከተብቅዕ ንሰደህኤ ከም ንረብሓ እቶም መጸበቕቲ መኣዲ ዲክታቶር ኢሳይያስ እዩ ዝሰርሕ ክትብሎ ምፍታንካ፡ ካብቲ ነቲ ሰልፊ ዝጐድኦ ንበሃሊኡ ኣብ ግምት ዘውድቖ ከም ዝዓዝዝ ሓው ታደሰ እውን ትስሕቶ ኢኻ ኣይብልን።

“ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብ ውሽጡ፡ ብዙሓት ንሓቀኛ ለውጢ ዝቃለሱ ዜጋታት ከም ዘለዉዎ ኣረጋጊጽና ንፈልጥ ኢና።”ኢልካ ምስ ጀመርካ፡ ኣለሳሊስካ ክትፍሕሶ ዝፈተንካ ናይ ምክፍፋል ተንኮል ዘሕዝን እዩ። ደሓር ተመሊስካ፡ ያኢ ንስኻ ብዛዕባ ውሽጣዊ ኩነታት እቲ ሰልፊ እትፈልጥ ሓላዪ መሲልካ ክትከፋፍል ምፍታንካ ኣሕዚኑኒ። እዚ ሰልፊ ብብዙሓት’ሞ በብናቶም ሳንቡእ ብዘተንፍሱ ሰባት እዩ ቆይሙ። ከም ኣብ ዝኾነ ውዱብ ቃልሲ ሰባት ንዝውሰድ መርገጻት ንሓንሳብ በቲ ዋጋ ዝኸፍልሉ መትከሎም እንዳተጠርነፍሉ ንሓንሳብ ድማ እንዳዓገብሉ እዮም ዝጐዓዙ። ሰደህኤ’ውን ካብዚ ወጻኢ ክኸውን ኣይክእልን’ዩ። ኣብ ከም ኣንጻር ጸቢብ ኣውራጃዊ ውደባን ዝኣመሰሉን ዓበይቲ ጉዳያት ግና ብሓፈሻ ኣብ ቅድሚ ኩሉ ደላይ ሓድነት ኤርትራዊ፡ ብፍላይ ድማ ኣብቶም “ሓድነትን ሉኣላውነትን ኤርትራ ይተሓሎ፡ ሓይሊ ህዝቢ’ዩ ወሳኒ” ብዝብል ቃል ኪዳን ዝተወደቡ ኣባላት ሰደህኤ ነቓዕ ክትፈጥር ምፍታን ፋይዳኡ ድኻም እዩ። ስለዚ እቲ ርእሰ-ዓንቀጻት ኣባላት እዚ ሰልፊ ብሓባር ዝሕተትሉ ጥራይ ዘይኮነስ ብሓባር ዝኣምንሉ’ውን ምዃኑ ኣይትረስዕ።

ካልእ ከይጠቐስኩዎ ክሓልፍ ዘይደሊ እቲ ሓው ታደሰ ናብ ሰደህኤ ኣቕሪብዎ ዘሎ ኮር ተገልበጥ ሕቶታት እዩ። ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ ብንጹር ብመትከል እዩ ንኣውራጃዊ ውደባ ዝቃወም ዘሎ፡ ሓው ታደሰ ድማ ንኣድላይነት ኣውራጃዊ ውደባ እዩ ዝሕለቕ ዘሎ። ከምኡ እንተዘይከውን ግና ንሓንሳብ ነቲ ዓንቀጻት ክቃወም ንሓንሳብ ድማ ተርጒሙ ክዝርግሕ ድቃስ ኣይመሰኣነን። ስለዚ መርገጽ ሰደህኤ ብስም ኣየናይ ኣውራጃ ምዃኑ ብዘየገድስ ነቲ ጸቢብነት ይነጽግ ስለ ዘሎ፡ ናይዚ ከባቢ’ዚ ውድብ እየ ዝቃወም ዘለኹ ኢሉ፡ ኣውራጃታትን ወረዳታትን ክዝርዝር ኣይግደድን እዩ። ኮታ እዚ ጸቢብነት ክሳብ ካብ ድሌት ሓሊፉ ባዕሉ ዝባኑ ቀሊዑ፡ “ኣብዚ እነኹ” ዝብል ወይ ኣብ ዕዳጋ ወሪዱ ዓዳጋይ ስኢኑ ክሳብ ዝቕህም ኣይክህወኸሉ’ዩ። ኣንተ ብዛዕባ መትከላት ናይቲ ናይ ብዙሕነት ተሓላቒ እንዳመሰለ፡ ናይቲ ኣብ ሓደ ኣውራጃ ዘሎ ኩለመዳያዊ ብዙሕነት ጨፋሊቑ፡ ሓደ ውድብ ክግበሮ እየ፡ ኢሉ ዝደናደን ምዝርዛር ነቶም ህልውናኡ ዝድግፉ እምበር ነቲ ክህልው የብሉን ዝብል ዘሎ ሰደህኤ ዝምልከት ኣይኮነን። ጉዳይ ምጽብጻብ እንተኾይኑ ግርም እዩ። እቶም ዝጸባጸቡ ግና ሰደህኤን ሓው ታደሰን ዘይኮኑ እቲ ነዚ ፍልልያት መምዩ ዝተረደ ህዝቢ እዩ’ሞ እቲ መድረኽ ከዓ ክፉት ኣሎ።

18 ጥሪ 2015

ትርጕም፡- ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ

ኣብ 10 ለካቲት 2015 ብርክት ዝበሉ ፖለቲካውያን ተዋሳእትን ገዳይም ተጋደልትን ዝተኻፈልዎ ህዝባዊ ኣኼባ ኣብ ቤት ጽሕፈት ግንባር ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ (ግሃድኤ) ኣብ ሮተርዳም፡ ሆላንድ፡ ተኻይዱ ነይሩ። እዚ መቐጸልታ ናይ'ቲ ንልዕሊ ሓደ ወርሒ ዝቐጸለ ጐስጓስ ኢዩ። ተጋዳላይ ዑመር መሓመድ ብፍላይ ዘትኰረሉ ጕዳይ ድማ፡ እቲ እናበረኸ ዝመጽእ ዘሎ ኣውራጃዊ ምውጣጣትን ምጥርናፋትን ወይ ድማ ኤርትራውያን ተቓወምቲ ውድባት ኣውራጃዊ ፖለቲካ/ኣውራጃነት ኢሎም ዝጽውዕዎ ምንቅስቓሳት ተኸታቲልካ ምቅላዕ ኢዩ። ምኽንያቱ ድማ፡ እዚ ተርእዮ'ዚ ንሓድነት ናይ ሃገራውያንን ዲሞክራስያውያንን ውድባትን ነዚ ጸላም ሰጊርና ንናይ ህዝብና ባህግታት ዘረጋግጽ ብሩህ ስትራተጂ ኣብ ምንጻርን ዕንቅፋት እናዀነ ይመጽእ ብምህላዉ ኢዩ።

ብድሕር'ዚ ኣኼበኛታት ብዛዕባ'ቲ ተጋዳላይ ዑመር ዘቕረቦ መግለጽን ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘሎ ኵሉ መዳያዊ ህልዊ መርገጻትን ተመያይጦም። ኣብ መወዳእታ ድማ፡ ኣኼበኛታት ኣብ'ዘን ዝስዕባ ነጥብታት ተሰማሚዖም።

ቀዳማይ፡- ብዛዕባ ህልዊ ጕዳያት ኣብ መንጐ ካድራት ናይ ዲሞክራስያውያን ውድባትን ሲቪላውያን ማሕበራትን ቀጻልን ዕቱብን ምይይጥ ምክያድ፤

ካልኣይ፡- ኣብ መንጐ ተመሳሳሊ ርእይቶታት ዘለወን ውድባት ዝካየድ ፖለቲካውን ስነሓሳባውን ንጥፈታት ምጽዓቕ፤

ሳልሳይ፡- ዲሞክራሲ ሱር ንኸይሰድድ ዕንቅፋት ንዝዀኑ ዘለዉ ዝንባሌታት ምቅላዕ።

ብተጋዳላይ ዑመር መሓመድ ዝቐረበ መግለጺ ድማ እዚ ኣብ ታሕቲ ሰፊሩ ዘሎ ኢዩ።

**********************

ኣውራጃዊ ጐስጓሳትን ዲሞክራስያዊ መርሆን ዘራኽብ የብሎምን

ብዛዕባ ኣውራጃነት ክንዛረብ ከለና፡ ብዛዕባ ወደኣየናይ ኣውራጃ ዘይኰነስ፡ ብዛዕባ ኣውራጃዊ ወጥርታት ዘልዓዕል ዝንባለታት ኢና ንዛረብ ዘለና። ብዛዕባ'ቶም ብዲሞክራስያዊ ልዝብ ክፍትሑ ዝግባኦም ካልኣዊ ግርጭታት መዝሚዞም፡ ናብ'ቲ ምስ ረብሓታት ዲሞክራስያዊ ቃልስታት ዝጻረር ግልዊ ረብሓታት ንምውዓል ዝህቅኑ ፖለቲካዊ ጐስጓሳት ኢና ንዛረብ ዘለና።

ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ብብዙሕነት ናይ ቋንቋ፡ መበቆልን ሃይማኖትን ዝልለ ሕብረተሰብ ኢዩ ካብ ዝብል ኣረዳድኣ ኢና ንብገስ ዘለና። መጻኢ ዕድል ኤርትራ ኣብ ዝውሰነሉ ዝነበረ መድረኽ ይኹን ኣብ መድረኽ ሓርነታዊ ተጋድሎና ዝነበሩ ጀመርቲ ሃገራዊ ቃልስታትና፡ ብዛዕባ ኣድላዪነት ንዅሎም'ዞም ፍልልያት እዚኣቶም ዝጥርንፍ ፖለቲካዊ መልእኽቲ ተጠቒምካ ንዅሉ ኤርትራዊ ዓቕምታት ዝጽመደሉ ኵነታት ፈጢርካ ንሃገራዊ ዕላማታት ምርግጋጽ ኢዮም ዝዛረቡ ነይሮም።

ሎሚ፡ ንሕና፡ ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣብ እንብድሃሉ ዘለና እዋን፡ ካብ ዝሓለፉ መድረኻት ንላዕሊ፡ ንነገራውን ሞራላውን ዓቕምታት ሕብረተሰብና ኣብ ሓደ ጸሚድና ዲሞክራስያዊ ዕላማታትና ጋህዲ ንምግባር ዕዙዝ ኣድላዪነት ኣለዎ።

ኣብ መንጐ ሕብረተሰብኣዊ ክፍልታት ኤርትራ፡ ዘየራኽብ መንደቕ ዘይኰነስ፡ ናይ ብዙሕነት ጸጋ ኢዩ ዘሎ። ካብ'ዚ ተበጊስና ድማ፡ ሃገርና፡ ህዝባ ብሰላም ዝነብረላ፡ ልምዓት ዝረጋገጸላ፡ ግዝኣተ-ሕጊ ዝነግሰላ ቅዋማዊት ሃገር ክንገብራ ይግብኣና። ኣብ ሃገርና ዘሎና እምነት፡ በቲ ንመዋእላት ኣብ ትሕቲ ሰንሰለታዊ መግዛእቲ ባዕዳውያን ዘሕለፍናዮ ሓባራዊ ስቅያትን ምእንቲ ሃገራዊ ናጽነት ዘካየድናዮ ሓባራዊ ተጋድሎን ኢዩ ተሃኒጹ። ዝተፈላለዩ መንነታት ናይ ህዝብና ኣብ ቍራዕ ናይ ሓባራዊ ስቅያትን ባህግታትን ተጠጢቖም ኢዮም ነዚ ሕጂ ዘሎ ኤርትራዊ ሕብረተሰብ ኣፍርዮም። ዜግነት ብዘመናዊ ትርጕማ፡ ናይ ሓባር ጽላልን መለለዪን ምዃና ድማ ኵሎም ሕብረተሰብኣዊ ክፍልታት ኤርትራ ዝርድእዎን ዝቕበልዎን ኢዩ። መሬት ኤርትራ ካብ ባዕዳዊ መግዛእቲ ሓራ ምውጻኡን ናጻ ሃገራዊ መንግስቲ ምእዋጅን ዝፈጠሮ ጽቡቕ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ተጠቒምካ፡ ቅዋማዊ ስርዓት ብምትካል፡ ናይ ሃገራዊ ሓድነት ዓንድታት ብምድልዳል፡ ብዝተናውሐ ውግእ ንዝበረሰት ሃገር ብምህናጽ ምሉእን ዝተጸንዐን ናይ ልምዓት መደባት ብምጅማር ነቲ ዜግነታዊ ተረድኦ ብዝያዳ ንምዕሟቕ ምተኻእለ ነይሩ። እንተዀነ ግን፡ እቲ ስልጣን ዝጨበጠ ጕጅለ ኣብ መሪሕነት ህዝባዊ ግንባር ንመርሆ ልዝብ ምስ ኵሎም ሃገራውያን ሓይልታት ብምንጻግን ናይ ምግላል ፖሊሲታት ብምኽታልን ኣብ ናይ ዕንደራ መስርሕ ተሸመመ። ውጽኢቱ ድማ፡ እዚ ሕጂ ንሃገርና ሓኒቑ ሒዙ ዘሎ ቅልውላውን ኤርትራ ዝፈሸለት ሃገር ተባሂላ ከይትፍለጥ ዘሎ ስግኣትን ኰይኑ ኣሎ።

ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣስመራ፡ ነቲ ብሰንኪ ብሩህ ሕጽረታት ናይ ሃገራዊ ምንስቅስቓስ ኤርትራ ኣብ መዋእል ብረታዊ ተጋድሎ ዝተፈጥረ ርኡይ ባዶነት ንምምላእ ዝመጸ ባህርያዊ ውጽኢት ኢዩ። ብሰንክ'ዚ ውድዓውን በዓልቤታውን ኵነታት ከኣ'ዩ ሓቀኛ ናይ ተቓውሞ ሓይሊ ኣብ ውሽጢ ሃገርና ክህሉ ዘይከኣለ። እቲ መተካእታ፡ ኣብ ግዳም ዝንቀሳቐሱ ተቓወምቲ ሓይልታት ኰኑ። ነገራውን ሞራላውን ዓቕምታት ክጥርንፍ ዝኽእል ኣንጻር'ቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዘቅንዐ ሓቀኛ ተቓውሞ፡ ብመሰረቱ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ክብገስ ከምዘለዎ ዘጠራጥር ኣይኰነን። ምስ'ዚ ኵሉ ግን፡ ኣብ ግዳም ክካየድ ዝጸንሐ ናይ ተቓውሞ ምንቅስቓሳት፡ ምቹእ ፖለቲካዊ ሃዋህው ብምፍጣር ሓቀኛን ሓያልን ተቓውሞ ኣብ ውሽጢ ክፈጥርን ነቲ ህልው ስርዓት ኣነቓኒቑ ዲሞክራስያዊ መተካእታ ክኸውን ይኽእል ኢዩ ዝብል ተስፋታት ኣብ ህዝብና ከሕድር ክኢሉ ኢዩ።

ደምበ ተቓውሞ፡ ብፍላይ ንተግባራት ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኣብ ምቅላዕ ገለገለ ዓወታት ከመዝግብ ክኢሉ ኢዩ። እንተዀነ፡ ሓደ ስጕምቲ ንቕድሚት፡ ክልተ ስጕምቲ ድማ ንድሕሪት ኢዩ ክስጕም ጸኒሑ። ነቲ ካልኣዊ ግርጭታት ከይሓፈሩ እናመዝመዙ ኣብ ውሽጢ ህዝብን ተቓወምትን ዝነጥፉ ውድባትን ጕጅለታትን ስለዝበዝሑ እቲ ቅልውላዋት እናዓሞቐ ክኸይድ ይርአ ኣሎ። እቲ ዘስሕቕን ዘብክን ድማ ኵሎም ንዲሞክራሲ ኢና ንቓለስ ኣለና በሃልቲ ምዃኖም ኢዩ።

ኵሉ ተደዋዊሱ፡ ህዝቢ ድማ ተስፋ ቆሪጹ፡ እቲ ጕዕዞ ድማ ኣደናጋርን ሕንፍሽፍሽ ዝሰፈኖን ኰይኑ። እዚ ኵነታት'ዚ፡ ብፍላይ ድማ፡ ኣብ መድረኽ ዲሞክራስያዊ ተጋድሎ፡ ዕቱብ ፖለቲካዊ ቃልሲ ንምክያድ ዝሕግዝ ጥዑይ ኵነታት ኣይኰነን። ስለ'ዚ፡ ካብ ዝዀነ ይኹን ግዜ ንላዕሊ፡ ብሩህ ርእይቶታትና ክንውንን፣ ካብ ላንግላንጋ መግለጺታትን ቃላትን ተቖጢብና ምድንጋር ዘየፍቅድ ንጹር ፖለቲካዊ መዝገበ ቃላት ክንጥቀምን፣ ብግሉጽነት ክንነጥፍን ንጥለብ ኣለና።

ካብ'ዚ መንቀሊ'ዚ ተበጊስና፡ ኵሉ ክሰምዖ ብዝኽእል ዓው ብዝበለ ድምጺ "ኣውራጃነትን ዲሞክራስያውነትን፡ ክልተ ክራኸቡ ዘይክእሉ መስመራት ኢዮም" ክንብል ክንክእል ኣሎና። ንዲክታቶርነት ኣውዲቕካ ብዲሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካኡ ዘኽእል እንኮ መንገዲ፡ ንዅሉ ነገራውን ሞራላውን ዓቕምታት ህዝብኻ ጠርኒፍካ፡ ንሃገራውን ዲሞክራስያውን ዕላማታት ብምቅላስ ጥራሕ ኢዩ።

ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዝውክሎ ውሱን ኣውራጃ ወይ ውሱን ዓሌት የብሉን... ፣ መብዛሕትኡ ህዝቢ ኤርትራ ማሕበራዊ ፍልልያቱ ብዘየገድስ፡ ኣብ ቀጻልነት ናይ'ዚ ስርዓት ዝረኽቦ ረብሓ የብሉን፣ ብኣንጻሩ እኳ ደኣ፡ ብሰንኪ'ቲ ሃገርናን ህዝብናን ዘሕልፍዎ ዘለዉ ቅልውላዋት፡ ኤርትራ ፍሽልቲ ሃገር/ደውላ ከይትኸውን ዝብል ፍርሒ ካብ ዕለት ናብ ዕለት ፍርሒ እናዛየደ ይመጽእ ኣሎ ካብ ዝብል ግንዛበ ኢና ክንብገስ ዝግብኣና።

ኣብ ርእስ'ቲ ንካልኣዊ ግርጭታት መዝሚዞም፡ ኣውራጃዊ ፖለቲካዊ ምጥርናፋት ክገብሩ ዝፍትኑ ገለገለ ሸነኻት፣ እቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ደቡብ ቀይሕ ባሕሪን ንረብሓ ናይ ዲሞክራስን ሰላምን ዝጻረር ዘሎ ብድሆታት እንተደኣ ወሲኽናሉ፤ "ኤርትራዊ ከያን" (Eritrean entity) ንሓቀኛ ሓደጋታት ክጋለጽ ኢዩ።

ኣብ ከም'ዚ ዝኣመሰለ ኵነታት ንዲሞክራስያዊ ሓይልታት ኤርትራ ዘጋጥምዎም ዓበይቲ ብድሆታት ክህልዉ ኢዮም። ነዚ ብድሆታት እዚ ንምምካት ድማ፡ ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ ክዳለዉ ይግባእ። እቲ ቅኑዕ መእተዊ ናብ'ዚ ምድላው'ዚ ድማ፡ ንህልዊ ውሽጣውን ግዳማውን ኵነታት ብግቡእ ምንባብ ኢዩ። ነዚ መስርሕ'ዚ ንምብልጻግ ወይ ንምጕልባት ከኣ፡ ግጉያት ፖለቲካውን ስነሓሳባውን ተረድኦታት ሱር ከይሰዱ በርቲዕካ ምቅላስ ኢዩ።

ከም ኣጀንዳ ኣብ ቀዳማይ ቦታ ተታሒዙ ክምክት ዘለዎ ድማ እቲ ኣውራጃዊ መስመራት ኢዩ። ስለምንታይ ኢና ኣብ'ዚ ኣርእስቲ'ዚ ብፍላይ ድማ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ከነተኵር ዝድለ ዘሎ?? እቲ ምኽንያት ብዙሕ ኢዩ። ገለ ካብኡ ከኣ፡-

ቀዳማይ፡- ኣውራጃዊ ምጥርናፋት ንምርግጋጽ ዝንቀሳቐሱ ገለገለ ፖለቲካዊ ክልታት እናበዝሑ ስለዝመጹ፤

ካልኣይ፡- ካልኣዊ ግርጭታት ምትዅታዅ ብሓፈሻ፡ ቀጥታዊ ሓደጋ ንሃገራዊ ሓድነትን ንዲሞክራስያዊ ተጋድሎን ስለዝዀነ፤

ሳልሳይ፡- ካልኣዊ ግርጭታት፡ ሓደ ካብ'ቶም ገበትን ዲክታቶርያውያን ስርዓታት ዝጥቀምሎም ሓያላት ናውትታት ኢዮም። እዚ ስለዝዀነ፡ በቲ ዝተራቐቕሉን ጽቡቕ ገይሮም ዝመለኽዎን ኣገባብ ገይርካ ንዲክታቶርያውያን ከተውድቕ ፈጺሙ ዘይከኣል ኢዩ፤

ራብዓይ፡- ኣውራጃዊ ጐስጓሳትን ምጥርናፋትን ናይ ግዳም ጽልዋታት ዝሰልኰሉ ነቓዕ ስለዝዀነ፣ ንናጻ ፖለቲካዊ ውሳኔ ንሓደጋ ዘሳጥሕን ንውግእ ሕድሕድ ባይታ ዝምድምድን ኢዩ።