Abiy Ahmed came to power promising radical reform, but 180 people have died amid ethnic unrest in Oromia state

Ethiopia’s prime minister, Abiy Ahmed, centre, arrives at an African Union summit in Addis Ababa in July.

Ethiopia’s prime minister, Abiy Ahmed, centre, arrives at an African Union summit in Addis Ababa in July. Photograph: AP

Ethiopia faces a dangerous cycle of intensifying internal political dissent, ethnic unrest and security crackdowns, observers have warned, after a series of protests in recent weeks highlighted growing discontent with the government of Abiy Ahmed, a Nobel peace prize winner.

Many western powers welcomed the new approach of Abiy, who took power in 2018 and promised a programme of radical reform after decades of repressive one-party rule, hoping for swift changes in an emerging economic power that plays a key strategic role in a region increasingly contested by Middle Eastern powers and China. He won the peace prize in 2019 for ending a conflict with neighbouring Eritrea.

The most vocal unrest was in the state of Oromia, where there have been waves of protests since the killing last month of a popular Oromo artist and activist, Haacaaluu Hundeessaa, in Addis Ababa, the capital. An estimated 180 people have died in the violence, some murdered by mobs, others shot by security forces. Houses, factories, businesses, hotels, cars and government offices were set alight or damaged and several thousand people, including opposition leaders, were arrested.


Further protests last week prompted a new wave of repression and left at least 11 dead. “Oromia is still reeling from the grim weight of tragic killings this year. These grave patterns of abuse should never be allowed to continue,” said Aaron Maasho, a spokesperson for the Ethiopian Human Rights Commission.

The Oromo community have long felt excluded from power and the benefits of Ethiopia’s booming economy. The Oromo protest movement gained momentum from 2015 and contributed to the appointment of Abiy, an Oromo from the ruling party, who promised democracy and prosperity for all.

“We are seeing a continuation of that movement, and also signs that the government’s response will be equally forceful. Once people are shot and arrested then that becomes a rallying cry,” said William Davison, an analyst based in Addis Ababa for the International Crisis Group.

The decision to indefinitely delay elections due later this year because of coronavirus – which has caused 600 deaths in the country of 100 million so far – has also worried diplomats and other international observers.

The protests in Oromia last week began amid claims that Jawar Mohammed, an Oromo opposition politician and one of Abiy’s most outspoken critics, was being denied medical attention in prison.

Young protesters described being “hunted down, shot in the streets” in the Oromia town of Aweday.

“Soldiers shot at us so I ran as fast as I could. I witnessed people getting shot in the back as they fled,” said Kedir, who took part in a demonstration on Tuesday.

Haacaaluu Hundeessaa performing in Addis Ababa in July 2018.
Haacaaluu Hundeessaa performing in Addis Ababa in July 2018. He was known for his activism and political lyrics. Photograph: EPA

Aliyyi Mohammed, a 22-year-old from Hirna, was taken to hospital after being shot in the thigh on Monday. Relatives said he had been “nowhere near” the protests when injured and now feared for his safety. “There are police waiting outside the hospital … We have heard that they want to arrest him as soon as he’s recovered. We can only pray they leave him alone,” said a member of the family who requested anonymity.

Officials have denied such claims. “There has been violence, but we are yet to confirm reports of any killings by state forces,” said Getachew Balcha of the Oromia region’s communication affairs office.

But claims of mistreatment by security forces are fuelling the cycle of unrest in Oromia. Graphic images of 21-year-old Durassa Lolo were widely shared on social media after relatives claimed he had been tortured in the town of Asasa by soldiers who had asked him for his name.

“My brother did nothing wrong. When they heard an Oromo-sounding name, his fate was sealed. They took him to a military camp and inflicted on him unbelievable savagery. [He] is fighting for his life in hospital. This is why there are protests. The government sees us as expendable,” Durassa’s brother, Abdisa Lolo, said.

The government says Haacaaluu was murdered by Oromo nationalist militants as part of a wider plot to derail its reform agenda. The ruling party has also suggested that its rival in the northern region of Tigray, the Tigrayan People’s Liberation Front (TPLF), masterminded the conspiracy. The TPLF dominated the ruling coalition until Abiy took office. It has since joined the opposition, accusing the prime minister of planning to replace the ethnic-based federal system with a more centralised state.

The aftermath of angry protests in Shashamene after Haacaaluu Hundeessaa was assassinated.
After Haacaaluu Hundeessaa was assassinated in July, there were angry protests in towns such as Shashamene. Photograph: AFP/Getty Images

Government policy has also led to fallouts within the ruling party. The defence minister, Lemma Megersa, an ally turned critic of Abiy, was last week fired and placed under house arrest. State media reported Lemma’s dismissal from the ruling party being due to his “violating party discipline”.

Analysts say it was important to recognise that recent unrest has been limited to Oromia and that there was credible evidence suggesting violence over the previous months had not simply been inflicted on protesters by the security forces but also had occurred between ethnic communities.

The office of Ethiopia’s attorney general last week defended the government’s response to the unrest, saying in a statement that investigations would reflect a “commitment to human rights”.

Abel Abate Demissie, an Addis Ababa-based analyst with London’s Chatham House, said Ethiopia’s political polarisation has deep roots, with structural problems that have been insufficiently addressed under Abiy: conflicting narratives about Ethiopia’s history, an unfinished federal project and tensions over the division of power between the centre and the regions.

“Two years down the line [after his appointment], and you find every major political group is disappointed with Abiy,” he said.


ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

እነሆ ናብ መበል 59 ዓመት (1961-2020) ዝኽሪ ባሕቲ መስከረም ባሕቲ መኸተ በጺሕና። ኣይኮነንዶ ንከም ባሕቲ መስከረም ዝኣመሰለ ቀያሪ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ;፡ ንካልእ ኣውንታዊ ተመኩሮ ዝተመዝገበሉ ኣጋጣምታት እውን ምምጓስን ሰናይ ምምናይን ልሙድ እዩ እሞ “ዮሃና እንኳዕ ናብዛ ታሪኻዊት ዕለት ባሕቲ መስከረም ኣብጸሓና” እናበልና ንኣብ ውሽጥን ወጻእን ዘሎ ህዝቢ ኤርትራ ሰናይ ትምኒትና ንገልጽ።

ባሕቲ መስከረም ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ምሉእ ናጽነት ዝተጀመረላ ዕለት ጥራይ ዘይኮነት፡ እቲ ተኸታታሊ ቃልሲ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ዝተሰጋገረላን እቲ ዝበለሐ ብረታዊ ኣገባብ ቃልሲ ዝተበሰረላን ሽግ ዓወት ዝወለዐትን እያ። ኣብቲ ብረታዊ ቃልሲ፡ ኣንጻር ብዓቕሙን ሓያል ዘራዩን ኣዝዩ ዝበልጸካ ኣካል፡ ኣይኮነንዶ ደፊርካ ክትጅምሮ ክትሓስቦ እውን ዘጸግመሉ ዝነበረ ኩነታት “ንናይ ጽባሕ ብርሃን፡ ናይ ሎሚ ጸልማት ተቓሊስካ ምስዓር።” ብዝብል ኒሕ ንዘበሰርዎ ጅግና ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ዝመራሒኦም ጀጋኑና ዘለና ዘይሃስስ ክብሪ፡ ኣብዚ ኣጋጣሚ ምዝካሩ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ እሞ “ክብርን ዘለኣለማዊ ዝኽርን ንዓኣቶም ይኹን።”

ከምቲ ዘይተጀመረ ኣይውዳእን እዩ ዝበሃልን፡ ሀንሪ ዎድስን ዎርዝ ሎንግ ፌለው ዝተባህለ ፈላጥ፡ “ምጅማር ዓብይ ብቕዓት እዩ፡ ዝጀመርካዮ ምፍጻም ከኣ ኣዝዩ ዝዓበየ ብቕዓት እዩ።” ዝበሎን እቶም ኣሰር ናይቶም ጀመርቲ ስዒቦም ሓደ እንዳወደቐ እቲ ካልእ እንዳተተከአ ብኣዝዩ ኩርኳሕ ዝመልኦ መንገዲ ተጓዒዞም፡ ክሳብ ብርሃን ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ዘቐጸሉ፡ ህሉዋት ሓርበኛታትን ሰማእታትን ኤርትራ እውን ኣብዚ መበል 59 ዓመት ዝኽሪ ባሕቲ መስከረም ባሕቲ መኸተ ንዝክረሉ ዘለና ክምጐሱ ንቡር እዩ። በቲ ብሰንኪ ጥልመት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሕድሪ ጀጋኑና ብኸምቲ ዝተጸበይዎ ዘይምትግባሩ ከኣ ንሓዝን። ሓዘን መፍትሒ ስለ ዘይኮነ ከኣ፡ ዝተጠልመ ሕድሮም ናብ ቦታኡ ክንመልስ ዝጀመርናዮ ቃልሲ ክንቅጽሎ ምዃና ባሕቲ መስከረም ቃልና እነሕድሰላ ኣጋጣሚ እያ።

ዓመት መጸት ንባሕቲ መስከረም ክንዝክር እንከለና፡ ነቲ ዝሓለፈ፡ መሪርን ዝከኣል ዘይመስል ዝነበረ ዘኽኣለን ጉዕዞ ቃልሲ ከነቕልበሉኳ ንቡር እንተኾነ፡ ቀንዲ ጠመተናስ ናብዚ ዘለናሉ ሃለዋትን ዝጽበየና ዘሎ ዕድላትን ብደሆታትን እዩ ዝኸውን።  እዚ ማለት ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒምና ንዘለናሉ ኩነታት ብግቡእ ምምዛን፡ ካብዚ ሚዛን ነቒልና ከኣ መጻኢ ዕማማትና ምንጻርን ንምትግባሩ ዘይጥለም ቃል ምእታውን ዓቕሚ ምጥራይን እዩ። ምኽንያቱ ምትላም ብዘይተመጣጣኒ ተግባር ትርጉም ስለ ዘየብሉ።

ሃለዋትና ብመንጽርቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኩሉ መዳያት ብጉጅለ ህግዲፍ ብፍላይ ከኣ ብውልቀ-መራሒኡ ዝወርዶ ዘሎ ኣደራዕ በቲ ሓደ ወገን፡ ብመንጽር ነዚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ወጽዓን በደልን ስዒርካ ናብ ሰናይ ዘበን ንምስጋር ዝግበር ዘሎ ናይ ለውጢ ቃልሲ ከኣ በቲ ካልእ ወገን ክድህሰስ ይግበኦ። ህልዊ ኩነታትና  ሓጺናዊ ኣርዑት ወጽዓ መግዛእቲ ህግዲፍ መሊሱ ዝተረረሉ፡ ቃልሲ ሓይልታት ለውጢ ከኣ ካብቲ ዝጸንሖ ዝያዳ ኣብ ዝበረኸሉ፡ ግና ከኣ ኣብቲ ክኾኖ ዝግበኦ ደረጃ ኣብ ዘይበጻሓሉ ምህላውና እዩ ዘርኢ። ስለዚ ቀንዲ ቆላሕታና ናብቲ ክሳብ ሕጂ ዘመዝገብናዮ ውጽኢት ዘይኮነ፡ ናብቲ ዝተርፈና ምምጥጣር ክኸውን ይግበኦ። ባሕቲ መስከረም ከኣ ንከምዚ ዝኣመሰለ ዓበይቲ ዕማማት ንምዕዋት  ቃልናን ቅርቡናትናን ደጊምና እነሕድሰላ ኣጋጣሚ እያ።

እዛ ናይ ሎም ዘበን ባሕቲ መስከረም፡ ባሕቲ መኸተ፡ ካብተን ካልኦት ናይ ድሕሪ ናጽነት ባሕቲ መስከረማት ፍሉይ ዝገብራ ኩነታት የንጸላሉ ኣሎ። እቲ መኸተ ፋይል ምእንቲ ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ተዓጽዩ፡ ናይ ክብሪ ቦታኡ ሒዙ ኣሎ ኢልናዮ ዝነበርና፡ ብሰንኪ ህግዲፍ ሒዝዎ ዘሎ ናይ ዘርባዕባዕን ሓቢእዎ ዝጸንሐ ሸርሒ ንቕድሚት ምምጻእን ዳግማይ ከይክፈት ኣብ እንስከፈሉ ህሞት ምህላውና ፍሉይነት ኣለዋ። ከምቲ “ዘፋነኻዮ ጋሻስ ኣይመለስካ” ዝበሃል፡ ብሰንክቲ ኢሳያስ ሓቢእዎ ዝጸንሐ እኩይ ብልኡላውነት ኤርትራ ዝጣላዕ መዛግብ ውዲት ክግንጽል ምፍታኑ ብጉዳይ ልኡላውነት ኤርትራ ኣብ እንስከፈሉ እዋን ኢና ንመበል 59 ዓመት ባሕቲ መስከረም እንዝክራ ዘለና።

እዚ ከኣ ነቲ ለውጢ ናይ ምምጻእ ጸዓትና ከቢድን ተደራራብን ይገብሮ። እንተኾነ ዝያዳ ጽንዓትን ሓድነትን ደኣ ይሓተና እምበር፡ ሕዱር ተንኮል ኢሳያስን መዳኸርቱን ግብራዊ ኮይኑ፡ ዝተዓጽወ ፋይል ስዑራት ጸረ ናጽነት ኤርትራ ህይወት ክሰኩዕዩ ማለት ዘበት እዩ። ነዚ ተደራራቢ ብድሆታት ብተደራራቢ ትብዓትን ድልዱል ሓድነትን ከም እንብደሆ ዘመልክት ኣብ ቅድሜና ጋና ከነዕኩኾ ዝግበኣና ብሩህ ዕድላት ኣለና። ሓደ ካብቲ ዕድላት፡ ብሓፈሻ ብዝተፈላለዩ ደረጃ ውዳበታት ዝነጥፉ ዘለዉ ኤርትራዊ ሓይልታት ለውጢ፡ ብፍላይ ከኣ ምጥርናፍ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ካብ  ስምምዓት ኣብ ወረቐት ምኽታም ስምምዓት ሓሊፎም፡ ብግብሪ ዝዋስኡ ሓባራዊ ሓይልታት ዕማም ምምስራት ምብጸሖም ሓደ ካብ መግለጽታት መጻኢ ዕድል ህዝቢ ኤርትራ ብሩህ ምህላዉ እዩ። ብዓቢኡ ከኣ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ሕጂ ብናይ ህግዲፍ ናይ ሓሶት ስብከት  ኣብ ዘይታለለሉ ደረጃ በጺሑ ምህላዉ ካልእ ኣብ ልዕሊ ጉጅለ ህግዲፍ ናይ ምዕዋትና ብሩህ ተስፋ እዩ።

 ከምቲ ኤርትራውያን፡ “ውሑዳትን ሰብ ውሱን ዓቕምን ክነስና፡ ንብዙሓትን ክሳብ ኣፍንጫኦም ዝተዓጥቁን ናይ ምስዓርና ምስጢር ሓድነትና እዩ” እንብሎ፡ ምስጢር መጻኢ ተዓዋትነትና’ውን ካብዚ ወጻኢ ኣይኮነን። ካብ ኢሳያስ ጀሚርካ ዘለዉ ናይ ርሑቕን ቀረባን ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ እውን፡ ነዚ ምስጢር ዓወትና ስለ ዝፈልጥዎን  ዝፈርሕዎን ንዓና ከፋፊሎም ንምስጢር ዓወትና ትርጉም ከስእንዎ ካብ ምህቃን ዓዲ ከምዘይውዕሉ ንዕዘቦ ዘለና እዩ። እዚ ከተንበርክኾ ንእትደሊ ሓይሊ ከም ቅድመ-ኩነት ሓድነቱ ናይ ምድኻም ተንኮል፡ ኣባና ጥራይ ዝፍተን ዘይኮነ ኣብ ብዙሕ ኩርነዓት ዝረአ ዘሎ እዩ። ስለዚ ሎሚ ኣብዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ “ነቲ ሕልሚ ባሕቲ መስከረም ኣብ ምግሃድ ወሳኒ ግደ ዝነበሮን ኣብ መጻኢ ናይ ቃልስን ዓወትን ጉዕዞና እውን ወሳኒ ቦታኡ ንዘይስገር ሓድነት፡ ልዕሊ ኩሉ ጠሚትና በትብዓትን ጽንዓትን ክንሰርሓሉ ናይ ግድን  እዩ።

ዘለኣለማዊ ዝኽርን ክብርን ንሰማእታት ኤርትራ!

30 ነሓሰ 2020

Saturday, 29 August 2020 20:46

Radio Dimtsi Harnnet Sweden 29.08.2020

Written by


Programs that are on the chopping block include security assistance, counterterrorism and military education and training, anti-human trafficking programs, and broader development assistance funding, officials and congressional aides said.

Source: Foreign Policy

U.S. Halts Some Foreign Assistance Funding to Ethiopia Over Dam Dispute with Egypt, Sudan

Some U.S. officials fear the move will harm Washington’s relationship with Addis Ababa.

A general view of the Grand Ethiopian Renaissance Dam near Guba in Ethiopia, on Dec. 26, 2019. EDUARDO SOTERAS/AFP VIA GETTY IMAGES

Secretary of State Mike Pompeo has approved a plan to halt U.S. foreign assistance to Ethiopia as the Trump administration attempts to mediate a dispute with Egypt and Sudan over the East African country’s construction of a massive dam on the Nile River.

The decision, made this week, could affect up to nearly $130 million in U.S. foreign assistance to Ethiopia and fuel new tensions in the relationship between Washington and Addis Ababa as it carries out plans to fill the dam, according to U.S. officials and congressional aides familiar with the matter. Officials cautioned that the details of the cuts are not yet set in stone and the finalized number could amount to less than $130 million.

Programs that are on the chopping block include security assistance, counterterrorism and military education and training, anti-human trafficking programs, and broader development assistance funding, officials and congressional aides said. The cuts would not impact U.S. funding for emergency humanitarian relief, food assistance, or health programs aimed at addressing COVID-19 and HIV/AIDS, officials said.

The move is meant to address the standoff between Ethiopia and other countries that rely on the Nile River downstream that have opposed the construction of the massive dam project, called the Grand Ethiopian Renaissance Dam. Egypt sees the dam’s construction as a core security issue given the country’s heavy reliance on the river for fresh water and agriculture, and in the past Egyptian President Abdel Fattah al-Sisi has hinted his country could use military force to halt the dam’s construction.

Some Ethiopian officials have said they believe the Trump administration is taking Egypt’s side in the dispute. President Donald Trump has shown a fondness for Sisi, reportedly calling him his “favorite dictator” during a G-7 summit last year. Officials familiar with negotiations said the Trump administration has not approved parallel cuts in foreign assistance to Egypt.

Administration officials have repeatedly assured all sides that Washington is an impartial mediator in the negotiations, which mark one of the few diplomatic initiatives in Africa that the president has played a personal and active role in. These officials pointed out that Egypt has accused the United States of taking Ethiopia’s side in the dispute as well.

“There’s still progress being made, we still see a viable path forward here,” said one U.S. official. “The U.S. role is to do everything it can to help facilitate an agreement between the three countries that balance their interests. At the end of the day it has to be an agreement that works for these three countries.”

But the move is likely to face sharp pushback on Capitol Hill, according to Congressional aides familiar with the matter. State Department officials briefed Congressional staff on the decision on Thursday, the aides said, and during the briefing insisted that the U.S.-Ethiopia relationship would remain strong despite a cutback in aid because the United States can have tough conversations “with friends.”

“This is a really fucking illogical way to show a ‘friend’ you really care,” one Congressional aide told Foreign Policy in response.

The administration’s mediation efforts started last year, when Sisi asked Trump for assistance during a visit to the United States. While the State Department handles diplomatic issues, Trump asked Treasury Secretary Steven Mnuchin to lead the mediation. That arrangement has caused friction within the administration, with some State Department officials privately venting that the administration is mishandling its role in the negotiations by putting Treasury in the lead.


ናጽነትና ብባዕዲ ምስ ተዘምተ

ክንመልሶ ብናይ ዕጥቂ መኸተ

መጀመርያ ብረት ዓጢቑ ዝኸተተ

ጅግና ተጋዳላይ ሓምድ ዓዋተ

ብሓደ መስከረም ተዅሲ ከፈተ

ብ61 ሓድሽ ምዕራፍ ንናጽነት ተኸስተ።

ኣብቲ መዋእል ዝሑል ኲናት

ምዕራባውያን ደጊፈን ንዘውዳዊ ስርዓት

ሶቭየት ሕብረት ንደርጋዊ ዴስነት

ለጊሰን ፋንቶም ሚግ፣ ታንክታት መዳፍዓት

ህርፋን ባዕዳዊ መግዝእቲ ንባሕሪ ንመሬት

ልዕለ-ሓያላን ንስትራተጅያዊ ረብሓታት

ጥሒሶም መሰልን ክብርን ናይ ኤርትራውያን ዜጋታት።

ዘይተኣደነ ኩምራ ብረት ጠያይቲ

ካብ ድምጺ ዝቕልጥፋ ነፈርቲ

ዝድብድባ ብዘቃጽል ነተጕቲ

ጨካናት ሰራዊት መግዛእቲ

ህዝቢ ኣኪቦም ዝርሽኑ፣ ዘንድዱ ኣባይቲ

ዘየናሕስዩ ንቘልዑ ንኣረገውቲ

ፍርዲ ኣልቦ ብጃምላ ኣህለቕቲ።

መከትናዮ’ድኣ ብኤርትራዊ ሃገርነት

ብዘይንቕነቕ ናይ ህዝብና እምነት

ተሳዒሮም ተጐምጒሞም ሕፍረት

ተዓቚቡ ባሕርና ምስ መሬት

ሸቶና ወቒዕና ጨቢጥና ናጽነት።

ኵሉ ይስምዓዮ ናይ ጅግንነት ዜና

እዚ’ዩ እቲ ሞያ፣ እዚ’ዩ ቲ’ታሪኻዊ ዝና

ዝወረስናዮ ካብ ኣቦታትና፣ ዘንቀልናዮ ባዕልና

ተኻይዱ ቃልሲ ብተባዕ ህዝብና

መግዛእቲ ደምሲስና ልዑላውነትና ኣዊጅና።

ኣብ ጀብሃ ኰነ ሻዕብያ ናይ ሓርነት ሽግ ዝዓተረ

ብመስዋእቱ ሕቖ መግዛእቲ ዝሰበረ

መበቆሎም ሓደ፣ ኵሎም ደቂ ኤረ

ዝኽርን ክብርን ንዅሎም ብማዕረ

ሂወቶም ወፍዮም ካብ ኵሉ ዝኸበረ።

ንጹር’ዩ ነይሩ መትከልና ዕላማና

መግዛእቲ ጸሪግና ጕሒፍና

ክንመልሶ ሰብኣዊ ክብርና መሰልና

ኣብ ፍትሕን ደሞክራስን ግን ኣይበጻሕናን ጌና።

ዘይተጸበናዮ መለሳ መግዛእትስ ምልኪ ተቐይሩ

ኢሳያስ ብሒትዎ ስልጣን፣ ገቢትዎ ብሃገሩ

ቅዋም የለ ደሞክራስያዊ ምርጫታት በዂሩ

ዓገብ ንዝበልዎ ቀቲሉ፣ ኣደስኪሉ፣ ኣሲሩ።

ብቕዋም ልዕልና ሕጊ ተመሪሕና

ብደሞክራስያዊ ምርጫታት ኣቢልና

ክንሃንጽ ከነማዕብል ዝፈረሰት ሃገርና

ክንነብር ብሰላም ብፍትሒ ብልጽግና

ዘይቅየር ዘልኣለማዊ ሕልምና ባህግና

ክንበጽሖ ኢና ብዘይሕለል ቃልስና።

ሓሳብና ይስመር፤ ቀላጽምና ይሕበር

ተጠርኒፍናን ተወዲብናን ብደረጃ ሃገር

ስርዓት ምልኪ ክንሰብር

ብሰላም፣ ፍትሕን ብልጽግናን ኣብ ሃገርና ክንነብር።

ልዑላዊት ኤርትራ ንዘልኣለም ትንበር

ክብርን ሞገስን ንሰማእታትና።

ፍስሃየ ሓጎስ / 1 መስከረም 2020

Thursday, 27 August 2020 21:31

Radio dimtsi Harnnet Kassel 27.08.2020

Written by

ምምሕዳር ኢሳያስን ጉጅለኡን ኣብዚ እዋንዚ ብደረጃ ሕብረተሰብ ዓለም  ኮነ ህዝቢ ኤርትራ  ምስሉ ኣብ ቅድሚ ብዙሓት ዝተደወነ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ካብ ናይ ምድዋኑ ብዙሓት ጠንቅታት ሒደት ንምጥቃስ፡ ምምሕዳሩ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ብሕገመንስቲ ናይ ምምራሕ መሰል ዝግህስ።  ኣብ ክንዲ ብኣፍልጦ ህዝብን ብመንግስታዊ ትካላትን ምምራሕ ውልቃዊ ኢደ ወነናዊ ኣካይዳ ስለ ዝመርጽ። ናይ ዜጋታት፡ “ይኾነና” ኢሎም ብዝመረጽካዮ ኣካል ምምራሕ መሰል ዝነፍግ። ሓሳብካ ናይ ምግላጽ፡ ናይ ምውዳብን ዝመረጽካዮ እምነት ናይ ምስዓብን መሰል ዝኽልክል። ተካኢ ወለዶን  ተረካቢ ሕድርን ኤርትራዊ መንእሰይ፡ ትውልዳዊ ናይ ምስግጋር  ግቡኡ ክፍጽም ዘኽእሎ ክእለትን ፍልጠትን ከይረክብ፡ ትካላት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዝዓጹ። ዝያዳ ከኣ መንእሰይ ብናይ ህውከትን ዕግርግርን ወረ ደንዚዙ ተስፋ ቆሪጹ ሃጽ ኢሉ ንክስደድ እኩይ መንገድታት ዝህንድስ። በብግዜኡ፡ ንውጉኣት ሓርነት፡ ንላዕለዎት መራሕቲ ናይ ውድቡ፡ ንህዝቢ ኤርትራ፡ ንጐረባብቲ ሃገራት ሎሚ ከኣ ንበዓባያ ኤርትራ ዝጠለመ ጉጅለ ብምዃኑን ብዝኣመሰሉን ተግባራን እዩ ምስሉ ዝድወን። እዞም ብሓፈሻዊ መልክዕ ዝተጠቕሱ ናይዚ ጉጅለ ጸይቂ ተግባራት ነናቶም ዘስካሕክሕ ዝርዝር ኣተገባብራ ኣለዎም።

ምስሉ ክሳብ ክንድዚ ዝዓሞቐ ኣሉታዊ ክነሱ፡ ሒደት ወገናት ነዚ ጉጅለ ኣብ ክንዲ ዘውግዝዎ፡ ነቲ ጸረ ህዝቢ፡ ጸረ ስኒትን ህድኣትን ተግባራቱ ርእዮም ከምዘይረኣዩ ክሓልፍዎ ይረኣዩ እዮም። ካብዚ ሓሊፎም  ምስ ኩሉዚ ዝተጠቕሰ ተወዳዳሪ ዘይርከቦ ኣበራቱ ክንእድዎ፡ ከመጉስዎን ብልጫታት ክህብዎን ይረኣዩ እዮም። መራሕቲ ሃገራት ኢትዮጵያ፡ ሕቡራት ዓረብ ኢማራትን ሳዑዲ ዓረብያን ከኣ ናይዚ ዘይሚዛናዊ፡ ዘይርትዓውን ዘይሓላፍነታውን ኣገላልጻ ነቲ ዲክታተር ኣብነት እዮም።

ነዚ ብግሁድ ክውገዝ ዝግበኦ ምምሕዳር ኢሳያስ ዘይምውጋዝ ወይ እውን ምትብባዕ ተዓዚቦም ዝግረሙ ወገናት ብወገኖም በብግዜኡ ናይ ምግራም ሕቶታት የቕርቡ እዮም። ካብቲ ዘቕርብዎ ብዙሕ ሕቶታት ከኣ፡ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ክንድዚ በቲ ጉጅለን መራሒኡን ንምግላጹ ብዘጸግም ደረጃ እንዳተወጸዐ ስለምንታይ እዩ ኣብ ክንዲ ኣንጻሩ ዝለዓል ኢደ-እግሩ ኣጣሚሩ ዝዕዘብ? ሕብረተሰብ ዓለምከ እቲ ጉጅለ፡ ኮነ ኢሉ ኣብ ልዕሊ ዜጋታቱ ብንዕቀትን ብደዐን፡ ኣብ ልዕሊ ጐረባብቱ ብህውከትን ብዕግርግርን እንዳሽካዕለለ፡ ንናይ ዝተፈላለያ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን ትካላት ምሕጽንታ ናይ ስቕ መርገጽ ምርጫ እንዳወሰደ ዘይቀጽዐኦ? ምኽንያቱ ብዘይተነጸረ፡ ንዝኣሰሮም ዜጋታት፡ ብናጻ ክፈትሕ፡ ወይ ናብ ፍርዲ ከቕርብ ካብኡ ሓሊፉ ብቤተሰቦምን ከም ማሕበር ቀይሕ መስቀል ብዝኣመሰሉ ሰብኣዊ ትካላትን ክብጽሑ ንዝቐርበሉ ምሕጽንታ ጽማም እዝኒ ክህብ እንከሎኸ ዘይንገሮ? ካብቲ ከም ቀንዲ ጠንቂ ስደት ኤርትራውያን መንእሰያት ኮይኑ ዝቕርብ፡ ግዱድን ገደቡ ዘይፍለጥን ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ክቑጠብ መተሓሳሰቢ ክወሃቦ እንከሎ፡ ግቡእ መልሲ ዘይምሃቡኸ ኣየሕትቶን ድዩ? ዝብሉ ካብቶም ዝውቱራት እዮም።

ኣብቲ ህዝቢ ኤርትራ “ስለምንታይ ምስዚ ኩሉ ግፍዒ ንምምሕዳር ህግዲፍ ስቕ ኢሉ ይርእዮ?” ዝብል፡ ህዝቢ ኤርትራ ንጉጅለ ህግደፍ በዚ መንገዲ ጥፍኣት ክዕንድር ስቕ ኢሉ ኣይረኣዮን። እዚ ከኣ ብግብሪ ዝረአ ዘሎ እዩ። ርሑቕ ከይከድና፡ ዝምድና ህዝቢ ኤርትራን ጉጅለ ህግደፍን ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ናይ ተወጻዕን ወጻዕን ወይ ናይ መሰል ሓታትን መሰል ነፋግዩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ናይ ተጻረርቲ ዝምድና፡ ምናልባት ዓቕሚ ወሲንዎን ኩነታት ምጥዓም ስኢንዎ እንተዘይኮኑ፡ ተወጻዒ ወጻዒኡ ከም ድላዩ “ቸቸ” ክብለሉ እንከሎ ስቕ ኢሉ ክርኢ ንቡር ኣይኮነን። ኣጠማምታ  ህዝቢ ኤርትራ ንወጽዓ ህግዲፍ እውን ካብዚ ዝተፈልየ ኣይኮነን።

ካብቲ ኣብ ድሮ ምእዋጅ ልኡላውነት ኤርትራ ዝተኻየደ’ሞ በቲ ዲክታተር ዝተጨውየ ተቓውሞ ናይ ተጋደልቲ ጀሚርካ ዝትጋህዱ፡ ናይ ሓጺር ግዜ ምንጥጣፍ ብሕታዊ ፕረስ፡ ተበግሶ ጉጅለ 13፡ ምልዕዓል ጉጅለ 15፡ ፈተነ “እምቢ” በሃልነት ወዲ ዓሊ 2013፡ ስምዕታ “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ” ኣቡናት ካቶሊካዊት ቤተክርስትያን ኤርትራ፡ “ዓገብ” በሃልነት ፓትርያርክ ተዋህዶ ቤተ ክርስትያን ኤርትራን መኸተን መስዋእትን ሓጂ ሙሳ ኣብ ኣኽርያን ደሚርካ፡ ህዝቢ ኤርትራ ንወጽዓ ኢሳያስ ስቕ ኢሉ ክርእዮ ከም ዘይጸንሐን ከምዘየሎን ንምርዳእ ኣብነታት እዮም። ብዓብይኡ ከኣ እቲ በብግዜኡ እንዳበረኸ ዝኸይድ ዘሎ ኤርትራዊ ማዕበል ለውጢ፡ ተቓወምቲ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን፡ ሲቪላዊ ማሕበራት፡ ሰፊሕ ወፍሪ “ይኣክል”ን ዝተፈላለዩ ህዝባዊ ምልዕዓላትን፡ ህዝቢ ኤርትራ ንወጽዓ ኢሳያስ “ይቐጽል” ዝብል ቀጠልያ ምልክት ከም ዘይሃቦ ዘብርህ እዩ።

እቲ ካልእ ንኢሳያስ ከውግዞ እንዳተገብኦ ዘየውግዞ ናይ ግዳም ኣካላት፡ ምናልባት እውን ክተሓባበሮ ዝፍትን ከምኡ ክገብር ምኽንያት ከም ዝህልዎ ርዱእ እዩ። ዝምድና ክግበር እንከሎ ጠቕሚ ህዝብኻን ሃገርካን ምቕዳም ግድን ስለ ዝኾነ፡ “ኣብዚ እዋንዚ ረብሓይ ኣብ ኤርትራ ከውሕሰለይ ዝኽእል ኢሳያስ ጥራይ እዩ” ዝብል መደምደምታታት ይሰርሕ ከም ዘሎ ምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን። እቲ ጠቕሚ ሃገርካ ምቕዳምኳ ዘይከሓድ እንተኾነ፡ ብኽንድዚ ንዕዘቦ ዘለና ደረጃ፡ ብዋጋ ህዝቢ ኤርትራን ልኡላውነቱን ክኸውን እንከሎ ግና፡ ብፍላይ ነዓና ነቶም ንለውጢ ንቃለስ ዘለና ኤርትራውያን ኣዝዩ ዘሻቕለና’ዩ። ምስቶም ህዝብና እንዳተቐንዘወ ንኢሳያስ እንዳጋለቡ ብስትራተጅያዊ ጸጋታት ሃገርና ክርብሑ ዝፍትኑ ዘለዉ ከኣ የተዓዛዝበና። ድሕርቲ ዘይተርፍ ሕልፈት ዲክታተርን ኣተሓሳስባኡን ከኣ ምስ ህዝብና ፊትንፊት ክራኸቡ እዮም። ኤርትራ ከኣ ነባሪት እምብር ምስ ኢሳያስ እትሓልፍ ኣይኮነትን።

ንኣብነት ሕቡራት ዓረብ ኢማራት ከባብያዊ ልዕለነኣ ኣብ ምብራኽ ንክሕግዛ ኣብ መሬት ኤርትራ ናብ የመንን ካልእ ከባብን ምውፋር ዘኽእላ ወተሃደራዊ መደበር ከፊታ። እዚ ድሌትዚ ንክሓድራ ዝገበረ ከኣ ብቕዓት ኢሳያስን ምምሕዳሩን ዘይኮነ፡ ክሳዳዊ ተበሃግነት ቀይሕ ባሕሪ ዝቕናታ ኤርትራ እዩ። ስለዚ ብጸጋታት ኤርትራ ንምጥቃም ንኢሳያስ ጁባኡ እንዳመላእካ መራሕ መንገድን ተለኣኣኽን ምግባሩ ግድን እዩ። ናይ ኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ናይ ምርካብ ህርፋንካ ንምምላእ፡ ነዚ ባዕሉ ዝዛረብ ዘስካሕክሕ ሃለዋት ህዝቢ ኤርትራ ጓሲኻ ምስ ኢሳያስ ምውድኽዳኽ’ውን ካብዚ ፈሊኻ ዝረአ ኣይኮነን። እዚ ብንጹር ዘርእየና ከኣ እቲ ቀንዲ ዝበሃግ ዘሎ ኤርትራ እምበር፡ ኢሳያስን እኩይ ተግባራቱን ከምዘይኮኑ እዩ።

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ኣብ 4ተ ዓመት ሓደ ግዜ ጉባአ የካይድ። ኣብዚ ጉባአኡ ከከምቲ ጉባአ ዝካየደሉ ግዜ ብዙሓት ዓበይቲ እዋናዊ ኤርትራውን ከባብያውን ዛዕባታት ይለዓሉ፡ ይዝተየሎምን ውሳነታት ይወሃቦምን። ብዝያዳ ከኣ እቲ ሰልፊ ኣብ መንጎ ክልተ ጉባአታት ከዕውቶ ዝቃለሰሉን ዝልለየሉን ፖለቲካዊ መደብ ዕዮን ኣካላቱ ዝምርሕሉ ቅዋምን የጽድቕ። ካብዚ ሓሊፉ ሓጋጊ ኣካል ማእከላይ ባይቶ ይመርጽ። እዚ ባይቶ ከኣ ኣብ ስሩዕ ኣኼባኡ መደባት ዘተግብር ፈጻሚ ሽማግል ይመርጽ።

ማእከላይ ባይቶ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ስሩዕ ኣኼባ የካይድ። ኣብዚ ኣኼባኡ ናይቲ  መደባት ሰልፊ  ከፈጽምን መዓልታዊ ህይወት ሰልፊ ክከታተልን ሓላፍነት ወሲዱ ክመርሕ ዝጸንሐ ትካል ፈጻሚ ሽማግለ ዓመታዊ ጸብጻብ ተቐቢሉ ይመዝንን የጽድቕን። ኣብ መጻኢ ዓመት ክዕመሙ ናይ ዝግበኦም ስረሓት ኣቕጣጫን ፖሊሲን ከኣ ይስእል። እዚ እቲ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ኮይኑ፡ እዚ ሓጋጊ ኣካል ሰልፊ ከከም ኣድላይነቱ ፍሉያት ኣኼባታት እውን የካይድ እዩ። እቲ ኣብዚ ነፍሲ ወከፍ ዓመታዊ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ዝምረጽ ፈጻሚ ሽማግለ ኣብ ነፍሲ ወከፍ 4ተ ወርሒ ስሩዕ ኣኼባኡ የካይድ። ከከም ኣድላይነቱ ፍሉይ ኣኼባታት እንዳካየደ  ክሳብ ስሩዕ ኣኼባኡ ክጸንሑ ዘይክእሉ ህጹጻት ጉዳያት ይርእን ይመዝንን። ትካላዊ ኣሰራርሓ ሓደ ካብቲ ኣብዚ እዋንዚ ኣብታ ብህግዲፍ እትምራሕ ኤርትራ በዂሩ ዘሎን ናይቲ ጸገማት ቀንዲ ጠንቂ ምዃኑን ኩልና እንርደኦ እዩ።

ብመሰረዚ ትካላዊ ኣሰራርሓን ባህልን ሰዲህኤ ማእከላይ ባይቶ ድሕሪ 3ይን ሓድነታውን ጉባአ ብ15-16 ነሓሰ 2020 2ይ ስሩዕ ኣኼባኡ ኣካይዱ። ኣብዚ ኣኼባኡ ኣብ ዝሓለፈ ዓምት ዝተዓሙ ስረሓት መዚኑ፡ ኣብ መጻኢ ዓመት ክዕመሙ ዝግበኦም መደባት ኣመልኪቱ ከኣ፡ ንዝርዝራዊ ኣተገባብራኦም ነቲ ኣብዚ ስሩዕ ኣኼባ ዝተመርጸ ፈጻሚ ሽማግለ ሓላፍነት ሂቡ። ማእከላይ ባይቶ ኣብዚ ኣኼባኡ፡ ነቶም ብዝተፈላለዩ ትካላት ሰልፊ ዝተዓሙ ኣውንታዊ ሰረሓት ንኢዱ፡ ምትዕርራይ ዘድልዮም ኣሚቱ፡ ኣብ መጻኢ ካብኡ ዝያዳ ክስራሕ ዘኽእል መደባት ሰሪዑ። እዚ መድረኽዚ ሓጋግን ፈጻምን ትካላት ሰልፊ ዝተሓሳሰብሉን ድላይነት ተሓታትነት ዝረኣየሉን እዩ።

ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት ሓድነት ሓይልታት ለውጢ ኤርትራ ንምርግጋጽ ዝተኻየደ ቃልሲ፡ ናብ ዝሓሸ ለውጢ ይብርኽ ከም ዘሎ ተረዲኡ። ንኹሎም ሓቢርካ ዘቃልስ ናይ ሓባር መድረኽ ንምፍጣር ቅሩብነት ዘርኣዩ ወገናት ኣመጒሱ። ሰዲህኤ ጉጅለ ህግዲፍ ንምስዓርን ኣብ ክንድኡ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ንምትካልን ሓቢርካ ምቅላስ መተካእታ ከምዘየብሉ ብምርዳእ በብደረጃኡ ማለት፡ ካብ ኣብቲ ዘረዳድኣካ ሓቢርካ ምስራሕ ክሳብ ፍጹም ሓድነት ዘለዉ መማረጽታት ንምትግባር ቅሩብ ብምዃን ክስረሓሉ ከም ዝጸንሐ ተገንዚቡ።  ኣብ መጻኢ እውን ነዚ መሰረታዊ ዕማም  ብምሉእ ዓቕሙ ከም ዝደፍኣሉ ቅሩብነቱ ኣሕዲሱ።

ብጉጅለ ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ዝተፈላለዩ መልከዓት ዝሓዘ በደል ዝያዳ ይገድድ ከም ዘሎ፡ ብፍላይ ኣብዚ እዋንዚ ከምቲ “ኣብ ርእሲ ዘላታስ ተወሰኸታ” ዝበሃል፡ ተላጋቢ ቫይረስ ኮቪድ-19 ተወሲኽዎ ኣብ ኣዝዩ ኣጸጋሚ ናይ ጥምየት ሓደገኛ  ኩነታት ከም ዘሎ ተረዲኡ። ኣንጻር ጉጅለ ህግደፍ ዝካየድ ቃልሲ እውን ብኽንድኡ ደረጃ ክሕይል ኣብ ዝድለየሉ ዘሎ እዋንን፡ ንጉጅለ ህግዲፍ ምድጋፍ ከም ነውሪ ክውሰድ ኣብ ዝግበኦ ግዜን እቲ ጉጅለ ህዝብን ሃገርን ለኪሙ ናብ  ጸድፊ እንዳተጓዕዘ፡ “ኣጆኻ” ዝብልዎን ዘይግበኦ ሚዛን ሂቦም ዝንእድዎን ኤርትራዋያን ኮኑ ዘይኤርትራውያን ወገናት ናብ ልቦም ክምለሱ ኣትሪሩ ኣተሓሳሲቡ።

ኩሉ ከም ዝርደኦ ኣብዚ እዋንዚ ገበናት ጉጅለ ህግዲፍ፡ ሕገመንግስታዊ፡ ህዝባውን ዲሞክራስያውን ምምሕዳርን ትካላዊ ምትሕስሳብን ብምንፋግ ጥራይ ዝግለጽ ኣይኮነን። ካብዚ ብዝገደደ ህልውና ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ ዝለዓለ በደልዩ ዝፍጽም ዘሎ። ኣኼባ ባይቶ ነዚ ገበንን ጥልመትን ኮኒኑ፡ ንመጻኢ እውን እቲ ጉጅለ ካብዚ ሒዝዎ ዘሎ መንገዲ ጥፍኣት ስለ ዘይምለስ፡ እቲ ሃገር ናይ ምድሓን ሓላፍነት ናይ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝኾነ፡ ኣብ ሃገር ኮነ ኣብ ወጻኢ ዝርከብ ህዝብና ነዚ ሓደጋ ቀዳምነት ሰሪዑ ብሓባር ንክቃለሶ ማእከላይ ባይቶ ጸዊዑ። ካብ ብዙሓት ጠንቅታት ናይዚ ኣብ ኤርትራ ዘንጸላሉ ዘሎ ሓደጋ፡ ትካላዊ ኣሰራርሓ ኣብ ዘየብሉ፡ ስልጣን ኣብ ኢድ ሓደ ውልቀሰብ ምውዳቑን ኢደ-ወነናዊ ኣካይዳ ምስዕራሩን እዩ።

ኣብ ርእሲዚ ከምቲ ኣብቲ ድሕሪ ኣኼባ ዝወጸ “መግለጺ 2ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ” ዝተመልከተ፡ ባይቶ ዝመዘኖ ካልእ ጉዳይ ኣብ ኢትዮጵያን ከባቢናን ዝረአ ዘሎ ቅልጡፍን ዘይቅሱንን ምዕባለ፡ ሓድሽ ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋን ጽልዋኡ ኣብ ኤርትራዊ ጉዳይን እዩ። እዚ ምዕባለ ሰፊሕ ዝርዝርን ብዙሓት ተዋሳእትን ዘለዎ እዩ። እቲ ቀንዲ ንኤርትራውያን ዘገድሰና፡ ዘሰክፈናን ብፍሉይ ቆላሕታ ክርእዮ ዝግበናን ከኣ ዲክታተር ኢሳያስ ብጉልባብ ምሕዳስ ዝምድና ምስ ኢትዮጵያ፡ ብልኡላውነትና ዘርእዮ ዘሎ ምዕልባጥ እዩ። ባይቶ ነዚ ብዝምልከት ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይዱ፡ ሰዲህኤ ንውሳነታት ጉባአ ሰልፊ መሰረት ገይሩ ኣብዚ መዳይዚ ዝምረሓሉ ናይ ዝምድና ፖሊሲ ኣጽዲቑ። ከም ነጸብራቕ ናይዚ ፖሊሲኡ ከኣ፡ ብዓብይኡ ዲክታቶር ኢሳያስ በቲ ዋጋ ብዙሓት ሓርበኛታት ዝኾነ ልኡላውነትና ከይጣላዕን ንሱ ብዝኸፈቶ ናይ ጥፍኣት ኣፍደገ ኣትዮም፡ ኤርትራዊ ልኡላውነትና ንድሕሪት ንምምላስ ዝደናደኑ ወገናት ኤርትራ ናይ ህዝባ እምበር ናይ ውልቀ-መላኺ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ናይ ብሕቲ ንብረት ከምዘይኮነት ተረዲኦም ኢደ-እግሮም ክእክቡ ኣተሓሳሲቡ። ብኣንጻሩ ኤርትራዊ ልኣላውነቱ ኣብ ዝተዓቀበሉ፡ ኣብ ሰላም፡ ናይ ሓባር ረብሓን ጣልቃ ዘይምትእትታውን ዝተሰረተ ፍትሓዊ ዝምድናን ምትሕግጋዝን ንክፍጠር ንዝሰርሑ ፍትሓውያን  ወገናት ኣተባቢዑን ንኢዱን።

Sunday, 23 August 2020 09:30

Radio Dimtsi Harnnet Sweden 22.08.2020

Written by

ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብመስረት ዓንቀጽ 6.1.9 ቅዋም ሰልፊ፡ ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ዘካይዶ 2ይ ስሩዕ ኣኼባኡ ብ15ን 16ን ነሓሰ 2020 ኣሰላሲሉ።  ኣቦ መንበር ማእከላይ ባይቶን ፈጻሚት ሽማግለን ሓው ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ) ምልኣተ ኣኼባ ምህላዉ ምስ ኣረጋገጸ፡ ንተሳተፍቲ ኣኼባ “እንቋዕ ደሓን መጻእኩም” ኢሉ። ኣስዒቡ ኣብ’ቲ መኽፈቲ ኣብ ዘስመዖ ቃል ኣብ’ዛ ዝሓለፈት ዓመት ብደረጃ ሰዲህኤ፡ ኣብ ኤርትራ፡ ከባቢናን ዓለምን ዝተራእዩ ቀንዲ ምዕባለታት ብምጥቃስ መኽፈቲ ቃል ኣስሚዑ።

ኣቦ መንበር ሰዲህኤ፡ እዚ ስሩዕ ኣኼባ ባይቶ፡ በቲ ሓደ ወገን፡ ወጽዓ ጉጅለ ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድማ ኣብዚ ሕማም ኮረና ኣሻቓሊ ዝኾነሉ ዘሎ ግዜ፡ እናገደደ ይኸይድ ምህላዉ፤ በቲ ካልእ ወገን ከኣ፡ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይልታት ብሓባር ዘቃልሶም መድረኽ ንምፍጣር ዝለዓለ ጻዕሪ የካይዱ ኣብ ዘለውሉ እዋን ይጋባእ ምህላዉ ጠቒሱ። ኣስዒቡ ኣብዚ ንርከበሉ ዘሎና እዋን ኩነታት ቀርኒ ኣፍሪቃን ከባቢ ቀይሕ ባሕርን ሓድሽ ፖለቲካዊ ምዕባለታትን ዝተፈልየ ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋን ኣብ ዘርእየሉ ዘሎ ብምዃኑ ኣገዳስነት ናይዚ ስሩዕ ኣኼባ ዕዙዝ ምዃኑ ሓቢሩ።

ኣተሓሒዙ ከኣ ኣብ ዝሓለፈ ዓመት  ኣብ ደንበ ተቓውሞ ብሓፈሻ ተጠራኒፍካ፡ ኣንጻርቲ ንህዝብና ረጊጹ ልኡላውነት ኣብ ሓደጋ  ዘእቱ ዘሎ ጉጅለ ሓቢርካ ዘቃልስ ኩነታት ንምፍጣር፡ ዝተኻየደ ጻዕሪ ዕዉት ከም ዝነበረ ጠቒሱ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)ን ህዝባዊ ዲሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ሓርነት ኤርትራ (ህዲምሓኤ)ን ዘረጋገጽዎ ምሉእ ሓድነት፡ ካብ ዓወታት ናይ’ዚ ዓመት ሓደ ከም ዝነበረ ኣስፊሩ። ከምኡ’ውን ብዛዕባቲ ኣብ ዓለምና ስግኣት ፈጢሩ ዘሎ ተላባዒ ሕማም ኮረና ኣመልኪቱ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብክኢላታት ሕክምና ንዝወሃብ ምኽርን ምዕዶን ኣተግቢሩ ካብ’ቲ ሓደጋ ክወጽእ ዘለዎ ትምኒት ገሊጹ።

መእተዊ ቃሉ ከጠቓልል እንከሎ ከኣ ኣብ’ዚ ዝሓለፈ ዓመት መደባት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክዕወት ኣባላት ማእከላይ ባይቶን ኣባላት ሰልፍን ብሓባር ኮነ ብውልቂ፡ ኣብ ኩሉ መዳያት ብዘተኣማምን ግቡኣቶም ክፍጽሙ ከም ዝጸንሑ ብምርግጋጽ ዕዙዝ ምስጋናኡ ኣቕሪቡ።

ድሕሪ መኽፈቲ ቃል ኣቦ መንበርን ናይቲ ኣኼባ ኣጀንዳ ምጽዳቕን፡ በቲ ዝጸደቐ ኣጀንዳ መሰረት ኣኼባ ኣብቲ ኣቐዲሙ ናብ ኣባላት ባይቶ ተዘርጊሑ ዝጸንሐ ዓመታዊ ጸብጻብ ኩለን ኣብያተ-ጽሕፈት ፈጻሚት ሽማግለ ሰዲህኤ በብሓደ ዓሚቕ ምይይጥ ኣካይዱ። ኣብቲ መስርሕ ምይይጥ ነፍሲ ወከፍ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ብዛዕባ ጸብጻብ ናይቲ ክመርሖ ዝጸንሐ ቤት ጽሕፈት መእተውን መበገሲ ሓሳብን ኣቕሪቡ። ኣኼባ ኣብቲ መስርሕ ምይይጥ ኣገደስቲ ኣብ ዝበሎም ጉዳያት ውሳነታት ወሲኑ። ኣድላይ ኮይኑ ኣብ ዝረኣዮም ዛዕባታት ከኣ ሓፈሻዊ መምርሒ ብምሃብ፡ ንግብራውነቱ ናብ ፈጻሚት ሽማግለ ኣሰጋጊሩ።

ኣኼባ ባይቶ ኣብቲ ንጸብጻባት ኣብያተ-ጽሕፈት ብዝምልከት ዘካየዶ ዓሚቕ ምይይጥ፡ ተጀሚሩ ዘሎ ምቅርራብ ፖለቲካዊ ውድባትን ናይ ለውጢ ሓይልታትን ምሕያል፣ ውደባዊ ዓቕሚ ሰልፊ ምሕያልን ኣባልነት ምስፋሕን፣ ዜናዊ ዓቅሚ ሰልፊ ምምዕባልን ተሳትፎ ኣባላት ኣብ’ዚ መዳይ ምሕያልን፣ ንተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ መዳያት ግቡእ ቆላሕታ ምሃብ፣ ንማሕበራዊ ኩነታት ኤርትራውያን ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ቆላሕታ ምሃብን ናይ ጸገማቶም መፍትሒ መንገድታት ምእማትን፣ ኣብ መትከል ናይ ሓባር ረብሓ፡ ኣብ ምክብባርን ኢድ ዘይምትእትታውን ዘትከለ ዲፕሎማስያዊ ዝምድና ምሕያል፣ ኣባላት ሰልፊ ገንዘባዊ ዓቕሚ ሰልፊ ንምኽዕባት ዘካይድዎ ዘለዉ ጻዕሪ ዝነኣድ ምዃኑን፡ ተሳትፎ ተረካቢ ሕድሪ መንእሰይ ምሕያልን  ንዝብሉ ጉዳያት ፍሉይ ግምት ሂቡ መዚኑ። ድሕሪ እዚ ኣኼባ ነቲ ጸብጻባት ከም ሰልፋዊ ሰነድ ኣጽዲቕዎ።

ፈጻሚት ሽማግለ ጸብጻባታ ምስ ወደአት፡ እቲ ኣኼባ 3 ብዝኣባላታ ሰክረታርያት እንዳተመርሐ ቀጺሉ። በቲ ኣቐዲሙ ዝተሰርዐ ኣጀንዳ ከኣ ጸብጻብ ናይ ሰልፊ ዓመታዊ ገንዘባዊ ተቖጻጻሪ ቀሪቡ። ኣኼባ ባይቶ ኣብዚ  ዛዕባዚ’ውን ኣድላይ ምምይያጥ ድሕሪ ምክያድ፡ ነቲ ነዚ ናይ ተቖጻጻሪ ጸብጻብ እውን ኣጽዲቕዎ።

ኣኼባ ባይቶ ንህልዊ ኩነታት ከባቢና ኣብ ዝዳህሰሰሉ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዘሎ ዝምድና ኣብ ዝምልከት፡ እቲ ዝምድና ናይ ክልተ መራሕቲ ዲክታቶር ኢሳያስ ኣፈወርቅን ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድን እምበር፡ ከም’ቲ ክልቲኡ ህዝብታት ክጽበዮ ዝጸንሐ ሰላም ኣብ ግምት ዘየእተወ ምዃኑ ርእዩ። ካብዚ ሓሊፉ  ኢሳያስ ነዚ ትካላውን ሕጋውን ዘይኮነን ዘይግሉጽን ዝምድና፡ ተጐዝጒዙ ከቕርቦ ዝጸንሐ ተደጋጋሚ፡ ሓደገኛን ዘይሓላፍነታውን መደረታት ንልኡላዊ ህልውና ሃገርናን ሓርበኝነት ህዝብናን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ስለ ዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራን ናይ ለውጢ ፖለቲካዊ ኣካላቱን ህዝባዊ ምልዓላትን ከም’ቲ  ጀሚሮምዎ ዘለዉ ብትብዓት ክቃለስዎ ከም ዝግባእ ኣኼባ ባይቶ መዚኑ። ናይ ኢትዮጵያ ቀዳማይ ሚኒስተር ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኮነ ዝተፈላለዩ ኢትዮጵያውያን ኣካላት ከርእይዎ ዝጸንሑ፡ ኢድ ኣእታውነት ኣብ ጉዳይ ሃገርና ሓደገኛ ስለ ዝኾነ፡ ካብ ከም’ዚ ዓይነት ተግባሮም ንክዕቀቡ እውን ተማሕጺኑ። ነቲ ኢሳያስ ኣብ ልኡላውነት ኤርትራ ዘካይዶ ዘሎ ምውጋይ ዝተቓወሙ ኣካላት ከኣ ብመላኦም ኣመጒሱ።

2ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ቆላሕታ ሂቡ ዝተመያየጠሉ ካልእ ዛዕባ፡ ኣቐዲሙ ብፉሉይ ሽማግለ ተጸኒዑን ብፈጻሚት ተራእዩን ዝቐረበ፡ ንህልዊ ኩነታት ኢትዮጵያን ጽልዋኡ ኣብ ጉዳይ ኤርትራን ዝምልከት ንድፊ ፖሊሲ እዩ። እዚ ንውሳኔ ሳልሳይን ሓድነታውን ጉባኤ ሰዲህኤ መሰረት ዝገብረ ፖሊሲ ድሕሪ ሰፊሕ ምይይጥ ጸዲቑ።

ማእከላይ ባይቶ ቅድሚ ኣኼባኡ ምዝዛሙ፡ 9 ዝኣባላታ ፈጻሚት ሽማግለ ብዲሞክራስያዊ መንገዲ መሪጹ። ድሕሪኡ ከኣ ተሳተፍቲ ኣኼባ፡ ንኣሳልጦ መጻኢ ስርሓት ዝሕግዙ ዝተፈላለዩ ለበዋታት ናብታ ፈጻሚት ሽማግለ ኣቕሪቦም። ኣባላት ሰልፊ ክሳብ ሕጂ ኣብ ኩሉ መዳያት ከካይድዎ ንዝጸንሑ ቃልስን ኣበርክቶን ምምጓስን ንመጻኢ እውን ክቕጽልዎ ጸዋዒት ምቕራብን ከኣ ኣኼባ ዝተገደሰሉ ነይሩ።

ማእከላይ ባይቶ፡ ደገፍቲ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከበርክትዎ ዝጸንሑ ንዋታውን ንያታውን ሓገዛት እናመጐሰ ንምዕዋት መትከላት ሰዲህኤ ኣበርክቶኦም ክቕጽሉ ጸዊዑ።  እቲ ሰላምን ራህዋን ዝብህግ መላእ ህዝቢ ኤርትራን ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራን፡ ድማ ንድሕነት  ህዝቢ ኤርትራን ንምዕዋት መትከላት  ዲሞክራስን ክተግሁ ኣኼባ ጸዊዕዎም።

ከምኡ’ውን “ይኣክል” ከም ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዘካይዶ ዘሎ ቃልስታት ናእዳኡን ደገፉን ገሊጹ። ተሳትፎ ኣባላት ሰዲህኤ ኣብ’ዚ ምንቅስቓስ እዚ እውን ርኡይ ምንባሩ መዚኑን ከም ዝቕጽልዎ ኣረጋጊጹን።

ኣብ ምዝዛም ኣኼባኡ፡ ካብ ውሽጢ ይኹን ካብ ግዳም ተጨውዮም፡ ኣብ ሕሱም ጭካኔ ዝፍጸመሉ ኣብያተ-ማእሰርቲ ተዳጒኖም ዝሳቐዩ ዘለዉን ኣብኡ ህይወቶም ዝሓለፉን ዘኪሩ። ህዝቢ ኤርትራን ኣህጕራዊ ማሕበረ-ሰብን ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ምልካዊ ስርዓት ኢሳያስ ሓያል ተጽዕኖን መኸተን ክገብሩ ጻውዒቱ ኣቕሪቡ።

ንቅዋማዊ ምሕደራ፡ ንዲሞክራስን ንምዕባለን ንቃለስ!

18 ነሓሰ 2020

Page 9 of 379