News and Press Release
 
Source: OCHA
Posted:  21 Sep 2020
 
Originally published  21 Sep 2020

Attachments

Khartoum, 21 September 2020. Humanitarian organizations in Sudan have reached over 350,000 people with life-saving assistance as continued torrential rains threaten more damages in the worst floods to hit the country in three decades. Over 120 people have lost their lives and the number of people critically affected exceeds 770,000, according to the Government’s Humanitarian Aid Commission. The Government declared, two weeks ago, a State of Emergency in the country due to the unprecedented flooding.

“We are, in fact, talking about one of the worst floods since 1988, when one million houses were damaged or destroyed. We are assisting thousands of people, but the rains will probably continue, and the number of people affected could further increase over the coming days,” said Paola Emerson, Head of the United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs (OCHA) in Sudan.

Since the beginning of the season in July, aid organizations, in support of the Transitional Civilian Government of Sudan, provided emergency shelter and household items such as kitchen utensils to more than 150,000 people who have lost everything when their houses collapsed or where washed away by floodwater. Humanitarians have also provided health services to over 200,000 people affected by the storms and critical support on water and sanitation to over 350,000.

The quick response has been possible as UN agencies and partners, with support of its donors, prepositioned supplies to meet the most immediate needs of 250,000 people before the rains started. But the numbers exceeded all forecasts and Government and humanitarians are now in a race against time to mobilize more funds and supplies to continue the operation. “The Government is responding, and donors are coming forward. Civil society organizations are also supporting people who are in dire need of assistance. But Sudan was already facing a very difficult situation before the rains and the floods increased the need of assistance,” said Ms. Emerson.

The crisis will not be over when the rains stop, and the full impact of the destruction will be felt in the months ahead. Thousands of farms have been damaged in the middle of the agricultural season, compromising the harvest and the food security of thousands of families.

Access to clean water, in the middle of the COVID-19 pandemic, has been compromised. “Nearly 16,000 latrines were destroyed and the collapse of the Bout Dam hampers access to water to more than 100,000 people in Blue Nile alone,” warned the Head of OCHA Sudan.

Extreme weather events are a reality in the region and affect Sudan year after year. “But these shocks are becoming more frequent and unpredictable. We connect droughts with floods and this year we had the locust infestation in several countries in Eastern Africa,” said Ms. Emerson. Humanitarian organizations in Sudan are increasing operations and the support from donors is impressive. But the Humanitarian Response Plan remains underfunded. “We only received 15 per cent of the US$110 million requested for health services. This is less than half of the total received last year, when we didn’t have a COVID-19 pandemic,” said Ms. Emerson.

The funding for water, sanitation and hygiene services, critical for COVID and floods response is also extremely low, less than 22 per cent of the total required. “If we don’t receive more support soon, we will not be able to continue our work. It means that fewer people will receive medical attention or have access to clean water and sanitation services to prevent diseases. We are running out of stocks. More is urgently needed to ensure that we do not fall short at this critical moment for the people of Sudan,” finalized Paola Emerson.

Note to editors:

Additional information on the humanitarian consequences of floods in Sudan can be found here.

For further information and interview requests, please contact OCHA Sudan:

Saviano Abreu: +249 912 174 454 | WhatsApp: +34 628 498 279 | This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

UN Office for the Coordination of Humanitarian Affairs
To learn more about OCHA's activities, please visit https://www.unocha.org/.
Source=https://reliefweb.int/report/sudan/sudan-humanitarians-assist-hundreds-thousands-people-country-faces-its-worst-flooding

ብኣባላት ማእከላይ ባይቶ፣ ሓው ንጉሰ ጸጋይን ሓብትና ትዕበ ተኪኤን ዝተመርሔ፡ ኣኼባ ኣባላት ንኡስ ዞባ ጀርመን፡ ኣብ ዕለት 19.09.2020 ብመራኸቢ ብዙሓን ተኻይዱ። እቲ ኣኼባ ብናይ ሓው ተስፋማርያም ክብረኣብ ኣቦ መንበር ንኡስ ዞባ ጀርመን ሰናይ ትምኒትን ካብዚ ለበዳ ኮሮና ቫይሩስ (Covid-19) ብደሓን ኣጽንሓናን ዝብል ትስፉው መግለጽን ንተሳተፍቲ ኣባላት ዘለዎ ኣድናቆ ብምሕባር እዩ ተኸፊቱ። ኣስዒቡ ዕላማን ናይቲ ኣኼባ ሓጺር መእተዊ ብምቅራብ ኣኼባ ንኣባላት ማእከላይ ባይቶ ኣሕሊፉ። ኣባላት ባይቶ ሒዞሞም ዝመጹ ኣጀንዳታት፡

  1. ሓፈሻዊ ሓበሬታ ኣብ ውሽጣዊ ኩነታት ሰልፍን ሃገርናን፣
  2. ኣብ ከባቢና ብፍላይ ኣብ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዝረኤ ዘሎ ፖለቲካዊ ለውጥታትን ኣብ ህዝብናን ሃገርና ዝህልዎ ጽልዋ፤
  3. ኩነታት ደንበ ተቓውሞን ምጥርናፍ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን፡ በጺሑዎ ዘሎ ደረጃን፤ዝብሉ ነይሮም።

  ብቐዳምነት ሓው ንጉሰ ጸጋይ ሰልፍና ሒዝውዎ ዘሎ መርሆ ናይ ቃልስን ዘጥርዮ ዘሎ ባይታን ተቐባልነትን ድሕሪ ምግላጽ፥ ብዛዕባቲ ኣብ ሃገርና  ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናኸፍአ ዝኸይድ ዘሎ ኩነታት እዩ ዝሰፍሐ መግለጺ ሂቡ። ህዝብና ኣብ ልዕልቲ  ብስርዓት ኢሳያስ ክወርድድዶ ዝጸንሔን ዘሎን ኩሉ መዳያዊ ግፍዕታት፡ ተወሳኺ ብኮረና ቫይረስ  (Covid-19) ኣምሲልካ ዝወርዶ ዘሎ ኣሰቃቒ መርጋጥ ዝብል ኩነታት ከይኣኽሎ፡ ብባህርያዊ ሓደጋታት ምዕልቕላቕ ናይ ዝናብን፡ ዕስለ ኣንበጣን እውን እህሰ ከም ዘሎ ብሰፊሑ ኣብሪሁ። እዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዝወርድ ዘሎ ተደራራቢ ሕሰማት ድማ ኣብ እነካይዶ ዘለና ቃልሲ ተወሳኺ ጻዓትን ምቅልጣፍን ከድልየና ምዃኑ ሓቢሩ። ብካልእ ሸነኽ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ዘይርጉእ ኩነታትን፡ ካብ 1.5 ሚልዮን ዘይውሕድ ህዝቢ ብሓደጋታት ዝናብ ምዝንባሉን፡ ኣብ ክልል ትግራይ ነቲ ብኢሳያስን ማሓዙቱን ዝግበር ዝነበረ ፈኸራ ኣፍሺሉ ምርጫ ተኻይዱ፡ ኣባላት ፓርላማ ሚኒስተራት ኢትዮጵያ‘ውን ምርጫ ክካየድ ከምዝካኣል ይዛረቡ ምህላዎን ዝኣመሰሉ ምዕባለታት ንዓና ከም ህዝብን ሃገርን ጸለውቲ ምዃኖም ብሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቡ።

ካብዚ ብምቕጻል እቲ ዝያዳ ግዜ ዝወሰደ እቲ ካልኣይ ዛዕባ ኣተሃላልዋን ምዕባለታትን ምጥርናፍ ፖለቲካዊ ሓይልታት ተቓውሞ እዩ። ኣብዚ እውን ሓው ንጉሰ ጸጋይን ሓብትና ትዕበ ተኪአን ኣባላት ማ/ባይቶን፡ ሓው ይሳቕ ወ/ማርያም ኣቦ መንበር ዞባ ኤውሮጳን፡ እናተመላልኡ ዝርዝር መግለጺ ኣቕሪቦም። እዚ ዝኸይድ ዘሎ ምቛም ሓይሊ ዕማማት እውን ናብ ዝለዓለ ተግባራውነት ናይቲ ጥምረት ከብጽሓና ከም ዝኽእል ኣብሪሆም። ብዘይካዚ ኣባላት ሰልፊ ንዘለና ድርብ ዕማማት ንምዕዋት ኣብ ሓባራዊ ስራሓት ኮነ ሰልፋዊ መደባት ትግሃትን ተጻዋርነትን ክህልወና ከምዝድለ ኣመልኪቶም። ደምበ ተቓውሞ  ኣብዚ ፈታኒ እዋንዚ፣ ኩሉ ገዲፉ እዚ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ ተደራራቢ ፖለቲካዊ ኮነ ባህርያዊ ሕሰማት ንሓቢርካ ምስራሕ ዝደፍእን ኣብ ምውጋድ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ደፋኢ ተርእዮ ምዃኑ ተገንዚቡ ካብ ምቕልጣፍ ንላዕሊ መዋጽኦ ከምዘይብሉ ኣገንዚቦም።

ብድሕርዚ እቲ ኣኼባ ብሕቶን መልስን ተሰንዩ፡ ዝቐርብ ዝነበረ ሕቶታት‘ውን ነቲ ዝተዋህበ መግለጺ ብዝያዳ ከም ዝሰፍሕ ከምዝህብትምን ጌሩዎ። ብዘዕግብ መልስታት ኣኼባ ኣብ ምድምዳም፣ ኣኼበኛ ንዝኸይድ ዘሎ ምጥርናፍ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኣሞጒሱ፡ ኣብ መላእ ዓለም ዘሎ ህዝባዊ ምንቅስቓሳትውን ብስፍሓቱ ደረጃ ናይ ለውጢ ተራኡ ከበርክት፡ ኣኼባታትና ብምሉእ ሕልናን ትግሃትን ክንቅጽሎ ተማሕጺኑ  ሰላስተ  ሰዓታት ካብ ሰዓት 20፡00 ክሳብ 23፡00 ዝወሰደ ምርድዳእን ናይ ሓሳባት ምልውዋጥን ኣኼባ ተደምዲሙ።

 

Monday, 21 September 2020 10:16

እቲ ኣሳሪ እንተዘይተወጊዱ!

Written by

ጸረ ህዝቢ ስርዓታት ዝግለጽሎም ተግባራትን ኣብ ህዝቢ ዘውርድዎ ሳዕቤናትን ብዙሓት እዮም። ድኽነት፡ ድንቁርና፡ ሕማም፡ ማእሰርቲ፡ ጥሜትን ስደትን ካብቶም  ጸረ ህዝቢ ስርዓታት ህዝቢ ንምርዓድ ዝጥቀምሎም ብዙሓት መሳቐይታት  ሒደት እዮም። ሓደ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ እምንቶ ዘየብሉ እሞ  ብሰንኪ ተግባረይ ህዝቢ ኣይድቅሰለይን እዩ ኢሉ ስለ ዝሰግእ፡ ዝያዳ ንምድኻሙ “ከምዚ ኢልካ” ኢሉ ጥራይ ዘይኮነ “ከምዚ ክትብል ሓሲብካ” ኢሉ ይገንሖን የፈራርሖን። ዝመረጾ ሃይማኖታዊ እምነት ናይ ምስዓብን ናይ ምዝራብን ምውዳብን መሰረታዊ መሰሉ እውን ይነፍጎ።

እዚ ጥራይ ኣይኮነን፡ እቲ ንጸረ ህዝቢ ተግባራት ዝተዓጥቀ ስርዓት በዚ ስለ ዘይዓግብን ነቲ ዝጸልኦ ህዝቢ ዓይኑ ክርእዮ ስለ ዘይደልን “ብማይ ቀጠነ” ኣሲሩ የሳቕዮን ይስውሮን። እዚ ኩሉ ተግባራት ብህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ክፍጸም ዝጸንሐን ጌና ዝፍጸም ዘሎን እዩ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዋላ ሓንቲ ትካል ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ የለን። ብዘይካተን ካብ ግዜ መግዛእቲ ዝተወርሳ ሓድሽ ሆስፒታል ተሃኒጹ ዝብል ዜና ኣብ ኤርትራ ኣይስማዕን። ጉዳይ መራኽብታት፡ መንገድታትን ካልእ መሳለጥያታትን እሞ ከኣ ኣይለዓልን እዩ። ንጸዓት ዝምልከት ከኣ “ተኸዲኑ ይብሰል” ኢልካዮ ምሕላዩ’ዩ ዝቐልል። ኤርትራውያን ኣይኮነንዶ ኣብ ሃገሮም ላዕለዋይ ደረጃ ሕክምና ክረኽቡ ቀሊል መዕገሲ ቃንዛ  ንምርካብ እውን ናብ ወጻኢ ኣብ ዝቋምትሉ ኩነታት እዮም ዝርከቡ።

ካብዚ ጉዳይዚ ከይወጻእና፡ ቅድሚ ለባዳ ኮረና ቫይረስ ምግጣሙ፡  ብሓፈሻ ናብ ብዙሓት ሃገራት ዓለም ብፍላይ ድማ ናብ ጐረባብትና ሃገራት ኡጋንዳ፡ ሱዳንን ኢትዮጵያን ንሕክምና ዝኸዱ ኤርትራውያን ኣሸሓት እዮም። እዞም ኤርትራውያን ኣብዚ እዋንዚ  ካብዘን ሃገራት ናብ ሃገሮም ምምላስ ተኸሊኦም ኣደዳ ክራይ ኣባይትን ስእነት መግብን ኮይኖም ይሳቐዩ ኣለዉ። ህግዲፍ ናብ ሃገሮም ከይምለሱ ኣጊድዎም ዘሎ፡ ብምክልኻል እቲ ቫይረስ ኣመሳሚሱ ካብን ናብ ኤርትራ ምምልላስ ነፈርቲ ስለ ዝኸልከለ  እዩ። ኣብ ህግዲፍ ሓደ ጸገም ከጋጥም እንከሎ ኣብ ክንዲ መፍትሒ ምርካብ ምንጻግ፡ ምዕጻውን ምኽልካልን ልሙዳት እዮም።  ህግዲፍ ብሓቂ ጉዳይ ቫይረስ ዝገድሶ እንተዝኸውን  ነቲ ኣብ ምክልኻል እቲ ቫይረስ ዓብይ ብጽሒት ከም ዘለዎ ብተመራመርቲ ናይቲ ሕማም ዝእመነሉ “ምርሕሓቕ”  መተገደሰሉ። ካብዚ ተገዳስነት ነቒሉ ከኣ ተመሃሮ እኹል መከላኸሊ ኣብ ዘየብሉ ኣገዲዱ ናብ ዝተጨናነቐ ሳዋ ወሲዱ ኣይመዳጐኖምን። ነቶም ብዘይፍርዲ ኣብ ፈቐዶ ጐዳጉድን ኮንተይነራት እሞ ኣብ ዘይምቹእ ኩነታት ኣየር ኣሲርዎም ዘሎ  ግዳያት እውን መፈተሖም።

ኣብዛ “ቤት ትምህርቲ ተሃኒጹ” ወይ “መዘናግዒ መንእሰያት ተኸፊቱ” ዝብል ጥዑም ዜና ዝሓረማ ሃገርና፡ ልዕሊ 300 መብዛሕትኡ ስዉር  ኣብያተ-ማእሰርቲ ከም ዘለዋ ግና ዓለም ብዓለሙ ዝፈልጦን “ዓገብ” ዝበሃሎ ዘሎን እዩ። መብዛሕተኦም ካብቶም ህዝቦም ዝጠለሙ ላዕለዎት ወታደራዊ ሓለፍቲ እቲ ስርዓት ከከም ናብቲ ጉጅለ ዘለዎም ቅርበት “እንዳ ጀነራል እገለ” እናተባህለ ዝጽዋዕ ነናቶም ቤት ማእሰርቲ ክውንኑ መሰል ኣለዎም። እዚ ናይ ሓለፍቲ ቤት ማእሰርቲ ንጹሃት ዝሳቐይሉ ጥራይ ዘይኮነ፡ ጉልበቶም ተመዝሚዙ ርሃጾም ፈሲሱ ብዘይክፍሊት ሕርሻ ናይቶም ሰብ ጽሩራ ዘልምዕሉን ገዛውቶም ዝሃንጽሉን እዩ። እዚ ናይ ባርነት ህይወት ነቶም “ኣገልግሎት” ዝበሃሉ ከይተኣስሩ እሱራት እውን ክሳብ ራሕሪሐምዎ “ዝወሓጠ ይውሓጠና” ኢሎም ዝስደዱ ዘረኻኽበሎም እዩ።

ሎሚ ኣብ ኤርትራ “ናይዚ ሙያ’ዚ ክኢላታት ብከምዚ ዓይነት ደረጃ ተመሪቖም” ዝብል ወረ ዳርጋ ኣይስማዕን እዩ። ክንድዚ ኣመንቲ ካብ ቤተ ጸሎት ምስ ስድራቤቶም ተኣሲሮም” ዝብል ግና መዓልታዊ ዜና እዩ። እቶም ዝእሰሩ፡ መእሰሪኦም ምኽንያት ዘይንጹር፡ ዝተኣስርሉ ቦታታት ዘይፍሉጥ፡ ኣብ ቅድሚ ፍትሒ ከይቀረቡ ልዕሊ 20 ዓመታት ዝገበሩ ዝርከብዎም ምዃኖም ከኣ ነቲ ማእሰርቶም ዘስደምም ይገብሮ።

ካብዞም ናይ ማእሰርቲ ግዳያት መብዛሕተኦም ወይ ዝኣመንዎ ሃይማኖት ብምስዓቦም ወይ ድማ ህዝብን ሃገርን ክርህዎምስ “ብኸምዚ እንተንምራሕ” ዝብል ሓሳብ ዘተንፈሱ ምዃኖም ጉጅለ ህግዲፍ ክሳብ ክንደይ ጸረ ዲሞክራስያውን ሰብኣውን መሰላት ምዃኑ ብንጹር ዘርኢ እዩ። ኣብ ኤርትራ ጠንቂ ማእሰርቲ “ከምዚ ተዛሪብካ ከምዚ ፈጺምካ” ጥራይ ኣይኮነን።  “ከምዚ ክትብል ሓሲብካ” እውን ዘእስርን ሃለዋትካ ዘጥፍእን እዩ።

ማእሰርቲ ኣብ ኤርትራ ሳሕቲ ዘጋጥም ዘይኮነ፡ ዕለታዊ ተግባር ናይቲ ስርዓት  ኢልካ ዝውሰድ እዩ። እንተኾነ ከምቲ ኣብ ግዜ ምምሕዳር ህግዲፍ ስደትን ኣብ ስደት ዘጋጥም ሞትን ሓደጋን  ዳርጋ ንቡር ክነሱ፡ ነቲ ብ3 ጥቅምቲ 2013 ኣብ ላምፓዱሳ ኣብ ልዕሊ ዝያዳ 350 ኤርትራውያን ዝወረደ መቕዘፍቲ እሞ ንዓለም ዘደንጸወ ሓደጋ  ፍሉይ ጠመተ እንህቦ፡ ኣብ ተመኩሮ ማእሰርቲ እውን ፍሉይ ቆላሕታ ዝወሃቦ ኣጋጣምታት ኣሎ። እቶም ንምልኪ ኣወጊዞም፡ መስርሕ ዲሞክራሲ ኣብ ኤርትራ ብግብሪ ይጀመር ዝበሉ ላዕለዎት ሓለፍቲ መንግስቲ ኤርትራ ዝነበሩን ንፖለቲካ ኤርትራ ናብ ሓድሽ ምዕራፍ ንምስግጋር ጽቡቕ ኣንፈት ሒዞም ዝነበሩ ናይ ብሕቲ ጋዜጠኛታትን ጸሓፍትን ብወፈራ ዝተኣስሩላ 18 መስከረም 2001 ፍሉይ ጠመተ ዝወሃባ እያ። ኣብዚ ግና እዚ ምእንቲ’ቲ መጻኢ ዕድል ህዝብና ዝውስን ራህዋን ቅሳነት ስለ ዝተሰለፉ ጥራይ ቅድሚ ተረኽቦ 18 መስከረም 2001 ተኣሲሮም ኣብ ፈቐዶ ጐዳጉዲ ኤርትራ ዝተዳጒኖም ዝበልዩ ብዙሓት ኤርትራውያን ከም ዘለዉ ዝዝንጋዕ ኣይኮነን። ላዕለዎት ሓለፍቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ሰውራዊ ባይቶን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ዝነበሩ  ወልደማርያም ባህልቢ፡ ተኽለብርሃን ገብረጻድቕን  መሓመድ ዓሊ ኢብራሂምን ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም።

እዚ ማእሰርቲ ኮነ ኩሉ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዝወርድ ዘሎ ሕሰማት ካብ ህልውና ህግዲፍ ፈሊኻ ስለ ዘይርአ፡ ንሱ ክሳብ ዘሎ እቲ ስቓይ ቀጻሊ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ስለዚ ነዚ ኣገዳሲ ጠመተ ዝወሃቦ ናይ ማእሰርትን ህልቂትን ኣጋጣሚታት ክንዝክር እንከለና፡ እቲ ቀንዲ ኣድህቦና ናብ ምዝርዛር ዛንታ ቃልስን ቅያን ናይቶም ግዳያት ማእሰርቲ ዘይኮነ፡ ናብ ሓቢርካ ምውጋድ እቲ ጠንቂ ማእሰርቶም ክኸውን ይግበኦ። ምኽንያቱ “እቲ ኣሳሪ እንተዘይተወጊዱ” ኣረዲእናን ጸዊዕናን ባህሪኡ ኣቐይርና ፈታሕን መሓርን ክንገብሮ ስለ ዘይንኽእል።

ጨንፈር ሰዲህኤ ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ሃገረ ጀርመን ኣብ ዕለት 18.09.2020 ሰዓት 20፡00 ጀሚሩ ሰዓት 22፡30 ዘወደኤ፡ ስሩዕ ወርሓዊ ኣኼባኡ ኣካይዱ። ኣኼባ በዚ ንዓለምና ኣሸጊሩ ዘሎ ኮረና ቫይረስ  (Covid-19 ) ምኽንያት ብምገባር ብኣካል ንምርኻብ ዝድፋኣሉ ብዘይምዃኑ ብመራኸቢ ብዙሓን እዩ ተኻይዱ። ኣኼባ፡ ብናይ ኣቦ መንበር ጨንፈር ናይ እንቋዕ ካብዚ ዘሎ ቀዛፊ ለበዳ ሕማም  ቫይሩስ ብጥዕናን ሰላምን ኣጽንሓና ብምባል፡ ነቶም ሰዓቶም ኣኽቢሮም ኣብ ኣኼባ ዝተረኽቡ ብምምስጋን እዩ ኣኼባ ከፊቱ።

ኣብቲ ኣኼባ  ካብዝቐረቡ መዛረቢ ዛዕባታት ድማ፡-   

  1. ምምሕዳራዊ ጉዳያት ጨንፈር ሰልፍ፡
  2. ብሓፈሻ  ኲነታት ደምበ ተቓውሞን ንምዕዋት ሓባራዊ ዕማማት ዝሰላሰል ዘሎ ናይ ስራሕ ውዳቤታትን፡ ህልዊ ዞባዊ  ኩነታትን ኣብ ሰልፋዊ ጉዳያትን ዝተመርኮሰ  ናይ ሓበሬታ ምልውዋጥ፤
  3. ጉዳይ መንእሰያትን ምንቅስቓሳቶምን ዝብሉ ነይሮም፤

ብመጀመርያ ብኣባላት ሽማግለ ዝቐረበ ውሽጣዊ ኩነታት ጨንፈርና፡ በዚ ህልዊ ኩነታት ለበዳ ኮሮና ቫይሩስ (Covid-19 )  ከይተዓናቐፍና ስሩዕ ኣኼባታትና ብመራኸቢ ብዙሓን ክቕጽል ምኽኣሉ፡ ውሽጣዊ ዲሲፕሊን ጨንፈርና ብዝምልከትን መግለጺ ቀሪቡ። ግዜ ዘምጽኦ ተክነሎጂ ተጠቂምካ እቲ ንቡር ዝኾነ ወርሓዊ ኣኼባታትካ ምትግባር ናብ ቀጻሊ ምዕቡል ናይ ርክብ ኣገባብ ክንምርሽ ከም ዘሎና ተገሊጹ። ኣባላት ጨንፈር‘ውን ብዛዕባ ውሽጣዊ ጨንፈራዊ ጉዳያቶም ስፍሕ ዝበለ ምርድዳኣትን ዝርርብን ኣካይዶም። ንዘጋጥም ሕጽረታት ብግቡእ ክንምልስን ክገጥምን ድማ፡ ሕድሕድ ምትሕግጋዝ ከምዘድሊ ብሰፊሕ ተዘሪብሉ።

 ብድሕሪኡ ኣብቲ ካልኣይ ኣጀንዳ ተኣትዩ። ኣብዚ ጉዳይዚ‘ውን ሰልፍናን፡ ደምበ ታቓውሞን፡ ኩነታት ሃገርናን ዞባናን ዘለዎ በዳሂ ኩነታት ሓበሬታ ድሕሪ ምልውዋጥ፤ ኣቦመንበር ዞባ ኤውሮጳ  ሓው ይሳቕ ወልደማርያም  ብወገኑ፡ ንምጥርናፍ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን  ዝምልከት ሰፊሕ መግለጺ ሂቡ። ኣብዚ  ኣኼበኛታት ብሕቶን መልስን ሰፊሕን ዓሚቍን ሓበሬታታት ድሕሪ ምልውዋጥ፡ ንተበጺሑ ዘሎ ምጥርናፍ ካብ ፈላሚ ደረጃ ሓሊፉ ኣብ ምቛም ሓይሊ ዕማማት ምብጽሑ፡ ኣብ ተግባር ንምእታው ንዝተበጽሔ መስርሕ ኣኼበኛታት ብምድጋፍ  ሓደ ስጉምቲ ኣብ ምጥርናፍ ሓይልታት ተቓውሞ ከምዝኮነ ርእዮም። እዚ ዝካየድ ዘሎ  ተወሃሂድካ ናይ ምስራሕ መደባት፡ ነቲ ክሳብ ሕጂ ከየዐወትናዮ ዝጸናሕና “ጠመተ ናብ ድሕነት ሃገር”  ዓቢ ናይ ዓወትና መንገድን ንህዝብና ድማ ዓቢ ብስራትን ስለ ዝኾነ፡ ኩላትና ኣባላት ደምበ ተቓውሞ ከይሰልከና ናብ ዝዓበየ ደረጃኡ ንምብጽሑ ክንቃለስ ከም ዝግባእ  ኣኼበኛ ምሕጽንትኡ ኣቕሪቡ።

ኣብ መወዳእታ ኣብ‘ዚ ንመንእሰያት ዝምልከት ዛዕባ‘ዚ ብቐዳምነት ኣባል ሽማግለ ጨንፈር መንእሰይ ክብሮም ዓንዶም መንእሰያት ኤርትራውያን ኣብዚ ግዜ‘ዚ ዘጓንፎም ዘሎ ጸገማትን፡ ጸገማቶም ንምፍታሕ ልዕሊ ዓቕሞም ስለ ዝኾነን ኣብ ዘይተደልየ ስጉምትታት እኣትዉ ከም ዘለዉን ኣብነታት ዘሰነዮ ብሰፊሑ  ኣብሪሁ። ነዚ ጸገማት እዚ ንምቅላልን ብዝምልከቶም ኣካላት ጠመተ ክግበረሉን ድማ ነቲ ቅድሚ ሕጂ መንእሰያትን ደለይቲ ፍትሕን ብጠቕላላ ዝተሳተፉዎ ሰላማዊ ሰልፍታት ኣብ ፍራንክፎርትን ኣብ በርሊንን ዝተኻየደ ኣሞጒሱ። መንእሰያትና እቲ ኩሉ ብምልካዊ ስርዓት ዝወርዶ ዘሎ  ሽግራት ከይኣኽሎም፡ ኣብ ኤውሮጳ ምስ ሰገረ ድማ ናይ ስድራ-ቤት ምጥርናፍ መሰል ዘይምርካቦምን፡ ናይ ተቐባልነቱ መሰል ድማ ብዝተፈላለየ ምኽንያት ምስንኻሉን ስለ ዝቕጽል ዘሎ፤ ኩላትና ከይሰልከና ደጋጊምና ሰላማዊ ሰልፍታት ብምክያድን መዘክራት ብምጽሓፍን ጉዳይ መንእሰያትና ክንቃለሰሉ ኣሎና ብማለት ስምዒት ኣኼበኛ ዝማርኽ መግለጺ ሂቡ። ኣኼበኛ‘ውን ሰልፍና ንሽግር መንእሰያት ንምፍታሕ ምስ ኩሎም ደለይቲ ፍትሒ ብምትሕብባር ከይሰልከየ ንከካይዶ ዝጸንሐ ንጥፈታት፡ ሕጂ‘ውን ክቕጽሎ ከም ዝኾነ ብምትእምማን ቅሩብነቱ ብምግላጽ ኣኼባ ኣብ  ተደምዲሙ።

SEPTEMBER 20, 2020  NEWSPOLITICAL PRISONERSRESEARCH & INFORMATION

Source: Prisoners List

An online memorial to missing Eritrean prisoners.
An online memorial to missing Eritrean prisoners. Setit site

On September 18, 2001, 19 years ago, the main reformists in Eritrea were arrested after denouncing the “dictatorial drift” of President Issayas Afewerki. This roundup marked the start of a wave of arrests in the following days, especially among journalists in the capital. None of these prisoners have been released to date and it is not known where they were held or their state of health. But to ensure that political prisoners are not forgotten, Eritreans in the diaspora have compiled an exceptional document released last month, listing the missing in detail.

PUBLICITY

We inevitably think of a memorial. Leafing through the fifty or so pages published last month on the Setit site , named after Asmara’s major newspaper which forcibly ceased to appear in September 2001, is like walking along the wall of a virtual monument: page after page follows one another. identity photographs, old and banal images, faces never seen for twenty years; short biographies, a job, a background; sometimes just a name and an approximate date of arrest, for lack of being able to find the families or relatives of the countless political detainees in this closed country in the Horn of Africa.

Since his New York exile, the former Eritrean journalist Ahmed Raji coordinated this publication based on data from NGOs, human rights associations, activists in exile, and families. He who was the friend of many of these disappeared from Eritrean prisons assumes a militant act in the face of ”  exceptional cruelty  “.

“  The government’s strategy is to simply throw these people in jail and forget about them ,” he explains. The prisoners are not even questioned! Some have been in prison for years, even decades, without knowing why they are being held. The guards who fled the country say that they are simply told: your role is to prevent them from escaping, period!  ”

Enforced disappearance is a common practice

Thanks to these rare testimonies from fugitives, it is also assumed that some of these prisoners died in detention, for lack of treatment or as a result of unfathomable psychological distress. Sometimes, very rarely, a body is returned to the families, but most of the time their death remains only a hypothesis. Similarly, we know the places where they would be held, secret or not, but without great certainty. The document published on theSetit also offers a satellite photo of one of these prisons, the isolated penitentiary of Eiraeiro, lost in the mountains, opening a sad chronological timeline going from independence in 1991 to the present day.

Because enforced disappearance is a common practice in Eritrea. “  It turns out that this is an old tactic of the ruling party, the Popular Front for Democracy and Justice, the FPDJ, which during the national liberation struggle was called the Popular Front for the Liberation of ‘Eritrea, the EFLP, explains Ahmed Raji. We have data on disappearances in the bush, long before independence. But that would be another story, more work to be done.  ”

“Remembering is an act of defiance”

On the cover page of the document is a motto: “  Remembering is an act of defiance . This is the same message that Ahmed Raji hammers to justify this painstaking work. “  By making these people disappear, the intention of the government is to ensure that they are forgotten ,” he explains. The intention is to erase them from the collective memory of the people. And our goal is quite simply to prevent the regime from achieving that goal.  ”

The profiles of the missing are diverse. They are not only famous politicians or opponents, rebellious soldiers, but also ”  young and old, women and men, intellectuals, peasants or teachers,” says Ahmed Raji. A bit like a parallel Eritrea.  “. A host of faces and shattered destinies, he concludes, in the form of “a  mirror image of Eritrea.” But an Eritrea that would be underground.  ”

Saturday, 19 September 2020 21:54

Radio Dimtsi Harnnet Sweden 19.09.2020

Written by

SEPTEMBER 18, 2020  NEWS

Source: CSW

Conditional release of 27 Christian prisoners

11 Sep 2020

CSW has confirmed that 27 Eritrean Christians were released from Mai Serwa Prison near Eritrea’s capital, Asmara, on 4 and 8 September, possibly in connection with the COVID-19 pandemic. 

According to CSW’s sources, the group consisted of 19 men and eight women who had been detained without charge or trial for between two and 16 years, and who are thought to be the first of around 54 anticipated releases. However, the releases are reportedly conditional on the submission of  property deeds ensuring their guarantors are held liable for their future actions.

Sources confirmed that the releases did not include any detained church leaders.  Moreover, the releases were preceded by the arrests of several Christians in Asmara, including around four church leaders, two weeks earlier.

Commenting on these events, a CSW source said: It is a government strategy. They cannot detain everybody, so they keep you for some time, hoping that you will become weak or frightened.  Then they put in other people. They release and put other people in prison at the same time.” 

The source put the number of Christians currently detained at a little over 300, including 39 children, “although these numbers fluctuate.”

Tens of thousands of Eritreans are currently held without charge or trial in life threatening conditions in more than 300 sites across the country. Among those incarcerated are prisoners of conscience, some of whom have been detained for well over a decade on account of their political views or religious beliefs. Conditions in these facilities are overcrowded, unsanitary and inadequate; detention facilities include shipping containers, underground cells, and the open air in the desert, and access to medical attention is insufficient and often withheld as punishment. Mai Serwa prison, where the former detainees were jailed, is infamous for utilising metal shipping containers as holding cells.

The spate of recent releases is being attributed to the spread of COVID-19 in the country’s overcrowded prison system.  However, Eritrea is officially reporting just 341 cases, and claims that no one has died of the virus so far. There has been no independent verification of these assertions.

In an earlier development, reports emerged in August indicating that members of the Muslim community who were  detained in 2018 in connection with protests following the death of respected Muslim elder Haji Musa Mohammed Nur had been released.

CSW’s Founder President Mervyn Thomas said: “While applauding the fact that people who were deprived of their liberty have regained their freedom, it is also important to recall that they were detained arbitrarily and without due process for excessive periods simply on account of their religious beliefs.  Moreover, these releases remain conditional, as they were secured by property deeds, leaving the guarantors vulnerable to losing their properties.  The guarantors could also lose their freedom should a former detainee exercise the right to leave the country, a right articulated in Article 12 of the International Covenant on Civil and Political Rights, to which Eritrea is party. Far more prisoners of conscience remain arbitrarily detained than have been released, and the fact that these releases were preceded by further arrests is indicative of an ongoing repression of the right to freedom of religion or belief.  CSW therefore continues to call for the immediate and unconditional release of prisoners detained arbitrarily, particularly in view of a pandemic that poses a risk to life for those still held in inhumane conditions.”

Eritrea ‘releases Christian prisoners on bail’

Kahsay Tewoldebirhan

BBC Tigrinya

The Eritrean government has released on bail more than 20 prisoners who had been in detention for years because of their faith, sources have told the BBC.

The prisoners from Christian evangelical and Pentecostal denominations are among those being held in a prison outside the capital, Asmara.

In Eritrea only four religious groups are officially recognised – Christian Orthodox, Catholic Church, Lutheran Church and Sunni Islam.

Since 2002 all other religious groups have lacked the legal basis to practise their faiths publicly, including holding prayer meetings or weddings, according to the US Commission on International Religious Freedom.

US-based Hannibal Daniel, who campaigns for religious freedom, said people imprisoned for about 16 years were among those freed.

He said their conditional release could be linked to the coronavirus pandemic.

The Eritrean government has not officially commented on the reported release of the prisoners, but it has previously dismissed accusations of intolerance to religious freedom.

Campaigners advocating for religious freedom say three Jehovah Witnesses have been in prison in the country for more than 25 years.

The US State Department estimates that there are 1,200 to 3,000 prisoners of faith in Eritrea

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ኤርትራ ንኹልና ኤርትራውያን ማዕረ እትብጸሓና ብ”ወላዲት ኣደና” እንምስላ ክብርና እያ። ኤርትራ ከምቲ ክትጉዳእን ክትደምን እንከላ፡ ኩልና ንጉዳእን ንደምን፡ ክርህዋን ክትቀስንን እንከላ ከኣ ንቐስን። ከምቲ ቅድም ኤርትራ ናጻን ልኡላዊትን ክትከውን ዝተቓለስናዮ ሎሚ ድማ ልኡላውነታን ክብሪ ህዝባን ዓቂባ ክትቅጽል ናይ ኩልና ኣበርክቶ ወሳኒ እዩ።

ካብኡ ናብኡ ግና ቅድም ኮነ ሎሚ፡ ግደ ናይቲ ካብ ብዝሒ ህዝብና ከባቢ 70% ዝኸውን ኤርትራዊ መንእሰይ ግደ ዝዓዘዘን መተካእታ ዘየብሉን እዩ። ግደ መንእሰይ ዝያዳ ካልኦት ክፍሊ ሕብረተ ሰብ ወሳኒ ዝኾነሉ፡ ንሕሉፍን መጻእን ኣራኺቡ ወለዶታት ዘቐጽል ድንድል ምዃኑ ሓደ ምኽንያት እዩ። እዚ ዕዙዝ ግደ መንእሰይ ኣብ ብዙሕ ተመኩሮታት ምህናጽ ሃገርን ምቕጻል ወለዶታትን ዝተራእየ ኮይኑ፡ ኣብ ኤርትራዊ ተመኩሮና ከኣ ናጻ ሃገር ንምውሓስ ኣብ ዝተኻየደ መሪርን ነዊሕን ቃልሲ ተመስኪሩ እዩ።

መንእሰይ ነዚ ከቢድን መተካእታ ዘየብሉን እጃም ዝወስድ፡ ነዚ ሓላፍነት ዝጸውር ዓቕሚ፡ ጉልበትን ውዑይ ስምዒት ዝውንን ብምዃኑ፡ ኣብ ህልውናን ቀጻልነትን ሃገር ግደኡ ስለ ዝዓዝዝ እዩ። ኣብዚ ዓቕሚ ንብሎ ዘለና ብጉልበትን ኣካላዊ ሓይልን ጥራይ ዝግለጽ ዘይኮነ፡  ሓድሽ ኣተሓሳስባን ዘመናውነትን ምውና እውን ኣብ ግምት ዘእተወ እዩ። ስለዚ ኢና ንእስነት በቲ ብተፈጥሮ ዝወሃብ ናይ ዕድመ ንኡስነት ጥራይ ዘይኮነ፡ ዝያዳ ብመንጽር ካብ ናይ ትማሊ ዝሓሸን ንህልዊ ኩነታት ገምጊሙ ኣብ ግምት ዘእትውን ናብ መጻኢ ዘማዕድው ካብ ጸቢብን ድሑርን ስምዒታት ዝነጽሀ ኣተሓሳስባ ብምውናን ዝምዘን እዩ።

ሓቀኛ ሃገር ናይ ምህናጽን ወለዶ ናይ ምቕጻልን እምነት ዘለዎ ስርዓት መንእሰይ እዩ ዝሃንጽ። መንእሰይ ምህናጽ ከኣ ኣብቲ ወሳኒ ናይ ምቕባል ዕድመኡ ትምህርትን ዝተፈላለዩ ክእለታትን ምስናቕ እዩ።  መንእሰይ’ውን ንገዛእ ርእሱ እንተዘይሃኒጹ ሃገር ክሃንጽ ከምዘይክእል ብምግንዛብ ነዚ ድልዊ ናይ ምዃን መባእታዊ ሓላፍነት ኣለዎ። መንእሰይ ሃገሩ ዝሀንጸሉ ዓቕሚ ካብ ኣብያተ-ትምህርትን መሰልጠኒ ማእከላትን ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብቲ ሓላፍነት ዘረክቦ ትውልዲ እውን ክቐስሞ ከም ዝግበኦ ምግንዛብ የድልዮ። ምኽንያቱ ናይ ምቕጻል ሓላፍነቱ ካብ ባዶ ዝጅምር ዘይኮነ፡ ካብቲ ዝርከቦ ተመኩሮ ነቲ ክቕጽል ዘየድሊ እንዳ ኣወገደ ነቲ ሃናጺ ትሕዝቶኡ ከኣ ዝያዳ እንዳማዕበለ ዘተግብሮ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ነንዝሓለፈ ተመኩሮ ጥሪኡን ብሱሉን እንዳደርበየን እንዳነጸገን ሃገር ክሃንጽን ሰንሰለታዊ ምትኽኻእ ክዕቅብን ኣይክእልን እዩ።

ብኣንጻር’ዚ ሃገር ከዕኑን ህዝቢ ክብትንን ዝዓለመ ከም ህግዲፍ ዝኣመሰለ ስርዓት ምኽንያታት እንዳፈጠረን ተንኮል እንዳመሃዘን  ንግደ መንእሰይ’ዩ  ዘዕኑ። መንእሰይ ካብ ዝዓንወሉ ቀንዲ መንገዲ ከኣ ብኣንጻቲ ዝህነጸሉ መንእሰያዊ ግደኡ ክፍጽም ዘኽእሎ ዓቕምን ኣተሓሳስባን ከምዘየጥሪ ምግባሩ እዩ። ኣድህቦኡ ኣብ ክንዲ  ኣብ ብምብልሓት፡ ብኣፍልጦን ኣርሒቅካ ምርኣይን ናብ ዘይተሰነየ ብቕዓት፡ ናብ ጉልበትን ሓይልን ጥራይ ከም ዝኸውን ምድፋኡ እዩ። ኣተሓሳስቡኡ ማዕቢሉ ኣብ ቅድሚኡ ዘይብሩህ ጉዳይ ከጋጥሞ እንከሎ “ስለምንታይ?” ኢሉ ዘይሓትት “ንኺድ ጥራይ” ክበሃል እንከሎ፡ ናብ ህዝብን ሃገርን ዘርብሕ ዘይኮነ ናብ ዝተባህሎ ጥራይ ዝኸይድ ከም ዝኸውን ምግባሩ፡ መንእስይ መተካእታ ዘየብሉ ግደኡ ንከይፍጽም ዝመሃዝ ተንኮል እዩ።

ካብዚ ዝተጠቕሰ ክልተ ተጻራሪ ኣተሓሕዛ መንእሰይ ኣብ ሃገርና ዘሎ ኩነታት ኣየናዩ ምዃኑ ብሩህ እዩ። ኣብ ግዜ ህግዲፍ ሃገርና ዋላ ሓንቲ ዩኒቨርሲቲ የብላን። ካለኦት ኣብያተ-ትምህርቲ እውን፡ እቲ ጉጅለ ኮነ ኢሉ ብዝመሃዞ ዝተፈላለየ ተንኮላት መብዛሕትአን ዳርጋ ካብ ምስትምሃር ዓዲ ውዒለን ናብ ምዕጻው ገጸን ዝኸዳሉ ኩነታት ምዕዛብ ልሙድ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ምስ ናይ ኣየነይቲ ሃገር ተመኩሮ ከተዛምዶ ብዘጸግም፡ ኩሎም ናይ 2ይ ደረጃ ተመሃሮ ኣብ ሓንቲ ቤት ትምህርቲ ሳዋ ክመሃሩ ኣብ ዝግደድሉ እዋን ኢና ዘለና። እቲ ጸገም ኣብ ሓንቲ 2ይ ደረጃ ቤት ትምህርቲ ክመሃሩ ኢልካ ምእካቦም ጥራይ ዘይኮነ፡ ናይዛ መምሃራን ኮነ ካልእ እኹል መሳርሒ ዘየብላ ቤት ትምህርቲ ቀንዲ ዕማም መንእሰያት ፍልጠቶም ዘይኮነ፡ ናይ ጉልበት ዓቕሞም ዝምዘነላን ካብ ኤርትራዊ ክብርታት ክወጹ ዝደፋፍኡላን ምዃና እዩ። እዚ ኩሉ ደሚርካ ክምዘን እንከሎ ኣብ ምድኻም መንእሰይ ዝዓለመ ውዲት እዩ። ብፍላይ ኣብዚ እዋንዚ ተላባዒ ቫይረስ ኮሮና ኣብ ዘስገኣሉን ምርሕሓቕ ካብ ቀንዲ መፍትሕታት ሓደ ኣብ ዝኾነሉን ንመንእሰያት ኣብ ሓደ ቤት ትምርቲ ምእካቦምከ ምስ ምንታይ ይቑጸር?

ኣብዚ እዋንዚ ንሃገርና ኣጋጢምዋ ካብ ዘሎ ብደሆታት እቲ ቀንዲ ኣብ ልዕሊ መንእሰይ ዝወርድ ዘሎ ማህሰይቲ እዩ እንብል ካብዚ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ሓደጋታት ብምንቃል እዩ። ነጸብራቕ ናይዚ ሓደጋ ከኣ ኣብ ገጠር ኮነ ኣብ ከተማ፡ ኣብ ኩሉ ማሕበረ-ቁጠባዊ ጽፍሕታትን ድሕነት ሃገር ኣብ ምሕላውን ዝረአ ዘሎ ሓደጋ እዩ። ጉጅለ ህግዲፍ ነቲ  ሃገር ንምዕናውን ቀጻልነት ትውልዲ ንምቁራጽ ዘለዎ ኣዕናዊ ኣተሓሳስባ ከዕውት ኣብ ኤርትራ ጥራይ ከይተደረተ ናብቲ መንእሰይ ዝኸዶ እንዳሰዓበ ዝፈጥሮ ዘሎ ተንኮላት ክሳብ ክንደይ ንዕንወት ሃገርን ብርሰት ህዝብን ዘንቀደ ምዃኑ ዘመልክት እዩ።

ኤርትራዊ መንእሰይ ግና ከምቲ ህግዲፍ ዝወጠኖ ሕልናኡ ኣየውደቐን። ኣብ ዓዲ ኮነ ኣብ ወጻኢ ዘሎ መንእሰይ ንተንኮላት እቲ ጉጅለ ስዒሩ ነቲ መተካእታ ዘየብሉ ሃገር ናይ ምህናጽን ወለዶታት ናይ ምቕጻልን ግደኡ ክመልስ ጻዕሩ ቀጻሊ ኣሎ። “ኤርትራዊ መንእሰይ ኣብ ሃገሩ ተስፋ ቆሪጹ ምስተሰደ ኣይክምለስን እዩ” ዝብል ሕልሚ ህግዲፍ መኺኑ እዩ። መንእሰይ ስደት መሰረታዊ መፍትሒ ከም ዘይኮነን ካብ ቃልሲ ከም ዘየብኩርን ተገንዚቡ፡ ኣብ ዘዘለዎ ናይ ስደት ሃገር፡ ገሊኡ ኣብ ውድባትን ሰልፍታትን፡ ገሊኡ ኣብ ማሕበራትን ህዝባዊ ምልዕዓላት ተሰሪዑ ዘካይዶ ዘሎ ናይ ለውጢ ቃልሲ፡ ሕልሚ ህግዲፍ ሕልሚ ጥራይ ኮይኑ ከም ዝተረፈ ዘረድእ እዩ። ሎሚ ኣብ ሃገርን ካብ ሃገር ወጻእን ዘሎ ኤርትራዊ መንእሰይ በቲ ሓደ ወገን፡ መንእሰይን እቲ ነባር ተቓላሳይን ከኣ በቲ ካልእ ወገን  ብግቡእ ክናበቡ ምኽኣሎም ከኣ እቲ  ንጉጅለ ህግዲፍ ሕማም ርእሲ ኮይንዎ ዘሎ እዩ።

ሓድነት ሓይሊ ብዛዕባ ምዃኑ ንኹልና ንጹር እዩ። ኤርትራዊ መንእሰይ መርኣያ ህዝቢ ኤርትራ ብምዃኑ ኩሉቲ ኤርትራ እትውንኖ ብዙሕነት ምስኡ’ውን ኣሎ። መንእሰይና እቲ ቀንዲ መንእሰይ ዘብሎ ፈተና ክሓልፍ ከኣ፡ ብዙሕነቱ ዓቂቡ ሓድነቱ ከደልድል መተካእታ የብሉን። ካብቲ ካብ ዝሐለፈ ተመኩሮ ክመሃረሉ ዝግበኦ ዛዕባታት ከኣ ኣገዳስነት ሓድነት ቀንዲ እዩ። ሓድነቱ ዘይደልደለ መንእሰይ፡ መፍቶ ህግዲፍ ዝኸውን እምበር፡ መተካእታ ዘየብሉ ግደኡ ዝፍጽም ክኸውን ኣይክእልን እዩ።

ጋዘጣዊ መግለጺ

17 መስከረም 2020

ኣብ 24 ሰነ 2020፣ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ፣ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንምምጻእ ዓቕምታቶም ኣወሃሂዶም ክሰርሑ ናይ ሓባር መግለጺ ምውጸኦም ዝዝክር እዩ። ንዕኡ ንምትግባር ከኣ ኣብ ብዙሕ ኣገዳሲ መዳያት፣ ከም ዲፕሎማሲ፣ ሚዲያን ናይ ህዝቢ ምልዕዓልን ዝኣምሰሉ ስርሖም ጀሚሮም ይርክቡ። እቶም ፖለቲካ ሓይልታት ድማ፡ ኤርትራዊ ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጢ፣ ኤርትራዊ ሃገራዊ ግንባር፣ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፣ ውድብ ሓድነት ንዲሞክራስያዊ ለውጢን ውድብ ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒን እዮ። ናይ ፖለቲካ ሓይልታት ውሕደት ስራሕ ዋና መሪሕ፡ (1) ናይ ኤርትራ ልኡላውነትን ናጽነትን ምሕላው፣ (2) ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ገባቲ ስርዓት ብናይ ህዝቢ ሓይሊ ምስዓር፣ (3) ኣብ ኤርትራ ብዙሐ-ሰልፋዊ ዲሞክራስያዊ ስርዓት ንምስግጋር፣ ክምኡውን (4) ልዑላውነት ናይ ሕጊ ብምቕባል ናይ ህዝቢ ኤርትራ መሰረታዊ ናጻነቱን መሰላቱን ምርግጋጽ እዩ።

በቲ ናይ ሓባር መግለጺ መሰረት፣ ኣብ 9 ሐምለ 2020 ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ዓሰርተሓደ ኣባላት ዝሓዘ ኣዋሃሃዲ ሽማግለ መስሪቶም። እዚ ሽማግለ’ዚ ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲ ለውጢ ንምምጻእ ሓባራዊ መርሓ ግብሪ ንምድላውን ንምትግባርን ዝዓለመ እዩ። ናይዚ ሽማግለ ኣባላት ድማ፡  ዶ/ር መሓመድ በሽር (ኣቦ-መንበር)፣ ኣድያም ተፈራ (ምክትል ኣደ-መንበር)፣ ብሉጽ ኢያሱ (ጸሓፊ)፣ ኢድሪስ ሑመድ (ጸሓፊ)፣ ኣብርሃም ኢያሱ፣ ሓጅ ዓብደልኑር ሓጅ፣ ማሕሙድ መሓመድ ዓሊ፣ መንግስትኣብ ኣስመሮም፣ ሱሌማን ሰዲግ፣ ተኽለሰንበት ተኽላይን ዮሴፍ ኣስገዶምን እዮም።

ኣብ 22 ነሐሰ 2020፣ ኣዋሃሃዲ ሽማግለ ነዞም ኣብ ታሕቲ ሰፊሮም ዘለዉ ሰለስተ ሓይሊ ዕማማት ብምቛም ስርሑ ጀሚሩ ይርከብ።

ዲፕሎማሲ፡- እዚ ሓይሊ ዕማም እዚ ንፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ናይ ሓባር ዲፕሎማስያዊ ተልእኾ ንምትግባር ሓላፍነት ዘለዎ ክፍሊ እዩ። ምምሕዳሩ ከኣ ብ ሃይለማርያም ተስፋይ ዝምራሕ፣ አቤል ሃይለ ጸሓፊ ኮይኑ፣ ብዓለምለኸ  ደረጃ ከኣ ወከልቱ ኣብ ሓሙሽተ ዞባዊ ቤት ጽሕፈታት ዘዋፈረ ቅርጻ ኣለዎ። እዚኣቶም  ከኣ ብብርሃነ ደበሱ ዝምራሕ-ናይ አፍሪቃ ቤ/ጽ፣ ብወልደየሱስ ዓማርን፣ ጽገየውሃንስ ኪዳነን ዝምራሕ-ናይ አውሮጳ ቤ/ጽ፣ ብሓሰን አል-አሳድ ዝምራሕ-ናይ ማእከላይ ምብራቕ/ኣስያን ቤ/ጽ፣ ብዶ/ር ተሾመ ብርሃነመስቀልን ብኪዳነ ተስፋገብርኤልን ዝምራሕ-ናይ ሰሜን አሜሪካ ቤ/ጽ፣ ከምኡውን ብ ተዓረ ሃይለን ብ ያሲን አብርሃምን ዝምራሕ-አውስትራሊያ/ኒውዚላንድ ቤ/ጽ ይህልዎ፡፡ ናይዚ ሓይሊ ዕማም’ዚ ሓላፍነት ከኣ፡ (1) ንናይ ህዝብና ሰብኣዊ መሰላት ምጥባቕ፣ (2) ነቲ ናይ ዲሞክራሲ ቃልስና ብዓለምለኻዊ ማሕበረሰብ ድጋፍ ምርካብ፣ ከምኡውን (3) ኣብ ኤርትራ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ብምምጻእ፣ ሾቶና ንቕድሚት ንምስጓም እዩ።

ሚድያ፡- እዚ ሓይሊ ዕማም’ዚ ናይ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ሓባራዊ ናይ ሚዲያ ስራሓት ንምውህሃድን ንምክያድን ሓላፍነት ኣለዎ። ናይ ሚድያ ሓይሊ ዕማም ብሓናን መሓመድ ሳልሕ ዝምራሕ፣ ተኽሉ (ቶማስ) ገብረየሱስ ጸሓፊ፣ ኣባላቱ ድማ፡ ዓብዱላ ዑመር፣ ደበሳይ በየነ፣ ድራር ማንታይ፣ ሃብቶም ብርሃነ፣ ከዋኒ  ገብረስላሴ  ስዩም፣ መሓመድ ሳልሕ ሓጎስን፣ መሓመድ ብርሃን ብላታን ወልዱ ነጋሲን እዩም። እዚ ሓይሊ ዕማም’ዚ ኣብኩሉ ናይ ሚድያ መድረኻት፣ ናይ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ከምኡውን ካልኦት ተቓወምትን ዓለምለኻውያን ሚድያን፡ ብምውህሃድን ስራሕ ኣብ ምቅልጣፍን ይነጥፍ። ተሓባቢርካ ክስራሕ ዘለዎ ዕላማ ድማ፣ (1) ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ዘይሕጋውን፣ ዘይሞራላውን ዘይፍትሓውን ምዃኑ ምግላጽ፣ (2) ንኤርትራውያን ኣብ ሃገሮምን ኣብወጻእን ዘጋጥሞም ዘሎ ስቅያት፣ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ማሕበራውን ፣ ኤኮኖምያውን ፖለቲካውን ፍሽለታት ምዃኑ ምጕላሕ፣ ከምኡውን (3) ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ ስርዓት ንምስዓር ከኣ ናይ ተቃውሞ ሓይልታት ቃልስን ዓቅሚታትን ምትብባዕ እዩ።

ህዝባዊ ምልዕዓል፡- እዚ ሓይሊ ዕማም’ዚ ናይ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ሓበራዊ ናይ ህዝቢ ምውዳብን ምስራዕን ሓላፍነት ዘለዎ እዩ። ብብርሃነ ገብረክርስቶስ ዝምራሕ፣ ግርማይ ተኪእ ጸሓፊ ኮይኑ፣ ኣባላቱ ከኣ  ኣብርሃም ተስፋግዮርጊስ፣ አስገደት ተስፋዮሃንስ፣ ባህታ ተስፋማርያም፣ ደስበለ ገብረህይወት፣ ኢዮብ የማነ ወልደገብርኤል፣ ገብረህይወት መለስ፣ ሓየሎም ዳንኤልን፣ ትዕበ ተኪአን እዮም። ናይዚ ሓይሊ ዕማም’ዚ ሽቶታት ድማ፡ (1) ናይ ኤርትራ ስርዓት መግዛእቲ ብምቅዋም ብሓድነት ደው ብምባልን (ኣብ ውሽጥን ኣብ ወጻእን) ንህዝቢ ኤርትራ ምልዕዓል፣ (2) ኣብ ኤርትራ ዲሞክራስያዊ ለውጢ ንምምጻእ (ብቐጥታውን ዘይቀጥታውን) መንገዲታት ተጽዕኖ ንምግባር ናይ ፖለቲካ ስጉምቲታት ምውሳድ፣ ከምኡውን (3) ቀጻሊ ናይ ፖለቲካውን ማሕበራውን ስራሓት ብምውህሃድ ናይ ኤርትራ ልዑላውነትን፣ ናይ ህዝባ ሓድነትን ምዕቃብ ይኸውን።

ንናይ ፖለቲካ ሓይልታት ውህደት ስራሕ ንምሕያል ብጸጥታ፣ ብፋይናንሳዊ ጉዳይን ብእስትራተጂያዊ ውጥንን ተወሳኺ ሓይሊ ዕማማት ብምቛም ኣዋሃሃዲ ሽማግለ ስሩሑ ክቕጽል እዩ። እዚ ብፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ ኣቦ-መንበራት ላዕለዋይ ተኸታታልነት ዝሰርሕ ኣዋሃሃዲ ሽማግለ’ዚ ነቲ ብ ኣቦ-መንበራት  ዝዋሃቦ ቀጻሊ መምሪሕታትን ሓገዛትን ምስጋኑኡ የቅርብ።

ዶ/ር መሓመድ በሺር

ኣወሃሃዲ ሽማግለ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ

Page 1 of 375