Eritrean under-20 soccer players Hermon Fessehaye Yohannes, Simon Asmelash Mekonen, Hanibal Girmay Tekle, and Mewael Tesfai Yosief talk together in a house where they are staying in Uganda.
Eritrean under-20 soccer players Hermon Fessehaye Yohannes, Simon Asmelash Mekonen, Hanibal Girmay Tekle, and Mewael Tesfai Yosief talk together in a house where they are staying in Uganda.

After another defection of Eritrean football players during a tournament in Uganda, an official said that it has become expected that athletes from the Horn of Africa country will flee when traveling abroad.

"It's been kind of routine over the past several years whenever there is an event, sports event, where the Eritreans take part, it's almost a must that some of them won't return home," said Ismail Dhakaba, spokesperson for Uganda's National Council for Sports.

Seven Eritrean footballers defected during a regional tournament known as the Cecafa Senior Challenge Cup. This followed the October defection of four players from Eritrea's under-20 team who were competing in Uganda.

Dhakaba said he has been told by an Eritrean footballer that team members are required to sign a letter promising to return home while playing in foreign tournaments. He also said the team travels with a group of bodyguards meant to prevent defections. However, athletes find ways to escape. Dhakaba said Uganda's relatively welcoming stance toward refugees and economic opportunities make it an attractive destination.

"It's a very easy country to live in. You'll always find a place to start and you don't need to have a lot of money to live in Uganda normally. You can go with a bare minimum, so they find life here much better than their country. And that's why most of them decide to stay," he said.

Eritrean Minister of Information Yemane Gebremeskel has tweeted about the success of the team during the tournament. However, he has not commented on the players who defected. Government officials did not respond to a VOA request for comment on the matter. Additionally, Alemseged Efrem, the Eritrean football coach, was invited to appear on a sports show on state-owned media for a discussion about the tournament, but there was no mention of the players who did not return.

'Basic human rights'

Kimberley Motley, an American attorney representing the four football players who defected in October, said she has been told by her clients that life inside Eritrea is heavily restricted. Most people enter military service between the ages of 16 to 17, and can be forced to serve indefinitely. Arbitrary arrests are commonplace and footballers are hesitant to congregate while not on the pitch for fear of arousing suspicion. She said her clients fear for the safety of their families at home.

Eritrean under-20 soccer players Simon Asmelash Mekonen, Mewael Tesfai Yosief, Hermon Fessehaye Yohannes, and Hanibal Girmay Tekle talk together in a house where they are staying in Uganda.
After Weeks on the Run, Eritrean Footballers in Uganda Plead for Resettlement
Four Eritrean football players are asking for asylum in Uganda after playing a tournament in October, saying they fear 'unimaginable punishments and it might even cause us death,' if sent back to Eritrea

"They very much, unfortunately, are under the thumb of the government like everyone in Eritrea. And they're very, very concerned about their families," she told VOA.

Motley said her clients are fearful that they will be returned to Eritrea by Ugandan authorities or attacked by Eritrean agents in Uganda.

"These are good young men, most of them teenagers, who are simply fighting for their own freedom. And the freedom to live. The freedom to play sports. The freedom to just be who they want to be," she told VOA, speaking about the conditions of the football players. "They just want their basic human rights [to] be honored, which everyone on this planet should be entitled to."



December 31, 2019 News

This is a very sad story: of how the oppression and poor treatment by the Israeli authorities have left a community isolated, angry and vulnerable.

At the beginning of December an Eritrean was attacked, allegedly by four other Eritreans in the Hatikva neighbourhood of Tel Aviv.

He was stabbed in front of a church in Levanda street.

It is an area of racial tension between Israelis and Africans.


The Israeli authorities accused four Eritreans of the crime.

The exact circumstances of the attack are obscure, since none of the accused spoke during their interrogation.

The Eritrean community in Israel worked hard to assist the police catch the alleged murderers (see the statement below).

The Eritrean community will not tolerate this kind of behavior, regardless of the political affiliation of those accused.

The four have been charged with murder in aggravated circumstances in one case and aggravated injury in the second case.

The indictment states that the  accused plotted to murder a regime supporter, since they oppose the Eritrean government.


The bloodshed that has been going on among Eritrean brothers living in Israel for several years has been shocking and saddening to every Eritrean.  This escalating bloodshed is brutal and barbarous activity which is devoid of Eritrean culture and ethics that no human should ever encounter. Such kind of inhuman action, no matter who does it or upon whom it is inflicted, must be condemned.

Based on this, we, the undersigned Eritrean pollical forces and associations indubitably denounce the barbaric action that has been taking place in Israel. We therefore urge that the culprits be brought to justice. We would also like to remind the Israeli government to seriously behold the safety of Eritrean refugees under its tutelage and put an end to the repeated crimes once and for all.

Many Eritrean brothers have lost their lives and many others faced physical disability due to these derogatory activities that occurred in various places at different times. At this juncture, we pray that the deceased rest in peace; we condole their families and wish recovery to those who suffered the lesion and wound on account of the incident.

The PFDJ regime is the sole beneficiary of the bloodshed that occurred among brothers. The regime is working day and night to obscure our future as people and country by creating confrontation among Eritreans and by submerging Eritrean brothers and sisters into an endless bloodshed. We Eritreans must discern the regime’s wicked aim, stand in unison and understand that it is our responsibility to choose the path that will enable us to live in peace and unity in our country. A system of governance comes and goes but people are eternal.

Our people need to be aware of the irresponsible and wicked attempts of various media outlets to disseminate misguided information about this malicious incident in order to create division among the Eritrean people. Eritrea belongs to all of us and we all belong to Eritrea.

Once again, we denounce the barbarous action and urge everyone to immediately stop the confrontation among nationals of same country and see to it that such a cruel incident that is devoid of the Eritrean culture and ethics does not repeat itself. We support concerned Eritrean brothers and sisters who have taken the initiative to solve the current problem through reconciliation and at the same time appeal that all Eritreans discharge their due responsibility.

Victory to The Eritrean People!

  1. Eritrean National Council for democratic change (ENCDC)
  2. Eritrean People’s Democratic Party (EPDP)
  3. United Eritreans For Justice (UED)
  4. Unity for Democratic Change (UDC)

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ናይ ዓሚ፡ ሎምዘበንን ንዓመታን ምቅብባል፡ ብማንም ዘይድንጉን ዘይቅልጥፍን ብናቱ ሕጊ ዝምራሕ ቀጻሊ መስርሑ ሓልዩ ዝኸይድ ጉዕዞ እዩ። ናይዚ ብናይ ገዛእ ርእሱ ሕጊ ዝቀባበል ናይ ግዜ መለክዒ ዓመት ንውሓት ማዕረ 12 ኣዋርሕ እዩ። ዝኾነት ዓመት ናታ ማዕረ ትዕድልቲ ዘለዋ ክትከውን እንከላ፡ ኣብታ ዓመት እንታይ ተሰሪሑን እንታይ ኣይተሰርሐን ግና ብኣና በቶም ኣብኣ እንዋሳእ ኣካላት ክቀያየር ዝኽእል እዩ።

ሓንቲ ዓመት ናይ ሰላም ኮይና እታ ካልእ ናይ ህውከት፡ ሓንቲ ዓመት ናይ ዓወት ኮይና እታ ካልእ ናይ ስዕረት፡ ሓንቲ ዓመት ናይ ሃብትን ጽጋብን ኮይና እታ ካልእ ከኣ ናይ ጥምየትን ጸገምን …… ወዘተ ንክኾና ተፈጥሮኣዊ ጽልዋ የብሉን እኳ እንተዘይተባህለ፡ እቶም ቀንዲ ቀየርቲ ንሕና እቶም ብዓመት እንዳተለከዐ ናይ ግዜ ጸጋ ዝውሃበና ሰባት ኢና። ከምቲ “ልብን ሳዕርን እንዳሓደረ ይበቁል” ዝበሃል፡ ወዲ ሰብ፡ ካብቲ ሰብ ዘብሎ ካብቲ  ዝሓለፈ ተመኩሮኡ ተማሂሩ ንመጻኢ ብዝሓሸ ክጥቀመሉ ክበቅዕ እንከሎ እዩ። ንኣብነት ካብዛ ነፋንዋ ዘለና ዓመተ- 2019 ተመኩሮና ተማሂርና፡ መጻኢት ሓዳስ ዓመት 2020፡ ዝሓሸ ዓወት ከነመዝግበላ ክንበቅዕ ኣብ ቅድሜና ከቢድ ሓላፍነት ኣለና። ኣይግበሮ እምበር፡ ናይዛ ንኣትዋ ዘለና ዓመት ኣበርክቶና ካብታ ዝሓለፈት ዓመት ዘይማዕበለ ምናልባት እውን ዝተሓተ እንተኮይኑ ከኣ ዘይዕግበትና ንምንጽብራቕ “ክላእ ዓሚ ይሓሽ” ኮይኑ ክብንል ክንግደድ ኢና። በዚ ኣጋጣሚ ካብ ንቕድሚት እንዳኸደ ብኣተሓሳስባ ንድሕሪት ምምላስ ወጺእና መጻኢት ሓዳስ ዓመት 2020 ኣብ ኩሉ መዳያት ዝሓሸ ኣስተዋጸኦ እነመዝግበላ ክትከውን ተስፋና ልዑል እዩ። ተስፋና፡ ተስፋ ጥራይ ኮይኑ ከይተርፍ ከኣ፡ ማዕረ ትምኒትናን ተስፋናን ንቕድሚት እንምርሽ ኮይና ክንበቅዕ ረዚን ሓላፍነት ኣብ እንርከበሉ ግዜ ኢና ዘለና። እዚ ከኣ ብሃውሪ ዘይኮነ፡ ዓቕምኻ ኣብ ግምት ኣእቲኻን ቀዳምነትካ ኣለሊኻን መደብ ብምትላም ዝዕመም ዕማም እዩ።

ኣብዚ እዋንዚ ኮይና፡ ከነመዓዱ እንከለና፡ ቀንዲ ቆላሕታና መጻኢ ሓድሽ ዓመት ክኸውን ከም ዝግበኦ ርዱእ ኮይኑ፡ ናይ ዝሓለፈን መጻእን ዘንተ-ምትእስሳር ንምዕቃብ ብዛዕባዛ ነፋንዋ ዘለና ተመሊሳ ዘይትመጽእ  ዓመት እውን ንሕና ሓይልታት ለውጥን  ወጻዒ ጸረ ህዝቢ ጉጅለ ህግዲፍን ገጽንገጽ ከመይ ከም ዘሕለፍናያ ሓደ ሓደ ጉዳያት ምትንካፍ ኣገዳሲ እዩ።

ብመንጽር እዚ ኣብ 2019፡ ኣብ ደንበ ኤርትራዊ ሓይልታት ለውጢ፡ ናይ “ይኣክል” ማዕበል መሊሱ ዝነደረላን ውዱብን ዘተኣማምንን መልክዕ ንምትሓዙ ተስፋ ዝህብ ጻዕሪ ዝተኻየደላ ዓመት ነይራ። ብዘይካዚ ዝተፈላለዩ ተቓወምቲ ህዝባዊ ምንቅስቓሳትን ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራ ሓደ ብዘይ’ቲ ካልእ ከም ዘየድምዑ ተገንዚቦምን ሓቛፊ ኣተሓሳስባ ኣጥርዮምን ምቅርራቦም ዘሕየሉላ ዓመት እውን ነይራ። ካብዚ መንፈስ’ዚ ዝተበገሰ ድማ’ዩ 3ይን ሓድነታውን ጉባአ ሰዲህኤን ሃገራዊ ድሕነት ኤርትራ-ሕድርን ተሰላሲሉ ኣብ ሓደ ሰልፊ ዝመጸላ ዓመት ዝኾነት።  ኣብ ርእሲዚ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ኤርትራዊ ደንበ ለውጢ፡ ነቲ ክሳብ ሕጂ ከሳቕዮም ዝጸንሐ ብሓባር ክትሰርሕ ናይ ዘይምብቃዕ ሃጓፍ ንምምላእ ሓያል ጻዕሪ ዘካየድላን ናብቲ ንጽበዮ ፍልልይ ዝሓቁፍ ሓድነት ዝወስድ ኣንፈት ምትሕግጋዝ፡ ምጽውዋርን ምትሕብባርን ዝሓዙላ ዓመት ነይራ። እዚ ኩሉ ኣንፈታት ውንዙፍ ኮይኑ ኣብዛ ንቕበላ ዘለና ዓመተ-2020 ኣብ ኣድማዒ ውጽኢት ምእንቲ ክበጽሕ ድልዉነትና ኣብ እነሕድሰሉ ድሮ ሓዳስ ዓመት ንርከብ ኣለና። እዚ ጥራይ ዘይኮነ በቲ ሓደ ወገን ዝተወደበን ዘይተወደበን፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ኣብ ኤርትራ ዘሎን ኣብ  ወጻኢ (ዲያስፖራ) ዝነብርን ህዝቢ ኤርትራ በቲ ኣብ ደንበ ለውጢ ዝምዕብል ዘሎ መራኸቢ ብዙሓን ተሓጊዙ ክናበብ ዝጀመረላ  ዓመት ነይራ።

ኣብ እንዳ ጉጅለ ህግዲፍ ብኣንጻሩ፡ እቲ ጉጅለ፡ ኩሉ ህዝቢ ከታልለሉ ዝጸንሐ መሕብእታት ኣገልግሎቱ ወዲኡ ፈሪስዎ፡ ኣብ ጐልጐል ከም ዝወገሖ ዝብኢ ቁሊሕሊሕ ዝበለላ ዓመት ነይራ። ዝያዳ ኩሉ ከኣ ይትረፍዶ ዝማዕበለት ሓዳስ ኤርትራ ኣብ ምህናጽ ከበርክት፡ ንቀንዳ ነታ ልኡላዊት ኤርትራ እውን ኣብ ሓደጋ ናይ ምውዳቕ ድጉል ሕልሚ ከም ዝነበሮ ብንጹር ዝተቓለዓላ ዓመት ነይራ። እቲ ጉጅለ ካብዚ ባዕሉ ዝዛረብ ተንኮሉ ንክሃድም ብዙሓት ሓሶታት ሰኒዑ ናብ ዕዳጋ ወሪዱ ዓዳጋይ ዝሰኣነላ ዓመት ከኣ ነይራ። ህግዲፍ ካብቲ ንሓያሎ ዓመታት ተዓጽይዎ ዝነበረ መዳጐኒ ዝወጸ ከምስል፡ ምስ ዝተፈላለዩ ኣካላት ዘይቅጽሎ ዝምድናታት ክገብር ፈቲኑ ምኽኣል ስኢንዎ ዘዕለበጠላ ዓመት ነይራ ምባል’ውን ይከኣል። ካብዚ ሓሊፉ ኣብ ከባቢኡ ብነገራዊ ጠቕምን ስልጣንን ኣህጢሩ፡ “ነቲ ሓደ ኣጆኻ ነቲ ካልእ ከኣ ወይለኻ” እንዳበለ፡ ኣኪብዎም ዝጸንሐ መዳኸርቱ ሓድነት እውን መእሰሪኡ ተፈቲሑ ዘልሓጥሓጥ ኣብ ዝበለሉ ደረጃ እዩ ዝርከብ ዘሎ። ኮታ ኣብዛ ነፋንዋ ዘለና ዓመት እቲ ካብ ቀደም እውን ናይ ቁልቁል ኣቕጣጫ ሒዙ ዝጸንሐ ጉዕዞ ህግዲፍ በቲ ዝሓዞ ኣንፈት ቅልጣፈ ወሲኹ ዝተነቑተላ ዓመት እያ ነይራ። ወዲቑ ምህላዉ ስለ ዝተገንዘበ ድማ’ዩ መድሕን ያኢ መሲልዎስ ንኣብይ ወራስ ዓራት ክኾኖ፡ ኣብይ እንተልዩ ኤርትራ ክትድሕን ከምእትኽእል ዝተተስፈወ።

ኣብዛ ንርከባ ዘለና ሓዳስ ዓመት እምበኣር፡ ንሕና ደንበ ለውጢ ብሓፈሻ ነቲ ሒዝናዮ ክነስና ኣብ ድማዕ ዘየብጻሕናዮ ጉዕዞ፡ ብሓድሽ መንፈስን ኣተሓሳስባን ንቕድሚት ምድፋእ ቀንዲ ስራሕና ክኸውን እዩ። ብፍላይ ከኣ ነቲ ንቕድሚት ክንጐዓዝ ወይ ኣብ ዘለናዮ ጠጠው ኢልና መፍቶ ህግዲፍ ክንከውን ዝውስን ጉዳይ ሓድነትን ሓባራዊ ስራሕን ሓይልታት ለውጢ ኣብ ኩሉ መዳያት ዝያዳ ክንወፍረሉ ናብ ዝግበኣና ዓመት ንኣቱ ከም ዘለና ብጽሞና ንረዳእ። ነቲ “ግዜ እንከለካ ግዜ ኣይትጸበ” ዝብል ረዚን ምስላ ነስተውዕሎ። ኣብ ዝሓለፈ ተመኩሮና እንተተመሊስና ነዊሕ ግዜ ኣባኺንና ብዙሕ ዕድላት እውን ሓሊፉና እዩ። ሎሚ ግና በቲ ባኺኑ ዝሓለፈ ግዜን ዕድላትን ጣዕሳና እንጽብጽበሉ ዘይኮነ፡ ንዓኡ ከይንደግሞ ኢና ክንጥንቀቕ ዝግበኣና። እንተ ህግዲፍ ደጊም ንቁልቁል ናይ ምንቋት እምበር ናብ ላዕሊ ናይ ምብራኽ ዕድሉ ኮነ ተስፋኡ ተዓጽዩ እዩ። ኣብዚ ድሮ ሓድሽ ዓመት ኮይና እምበኣር፡ ነቲ ህግዲፍ ክደክም እንከሎ ሓቢርካ ናይ ምድካም ዘይንቡር ኣካይዳና ቀይርና፡ ህግዲፍ እንዳደኸመ ክኸይድ እንከሎ፡ ንሕና ብኣንጻሩ እንሕይለሉ ሓድሽ ምዕራፍ ከነውሕስ ንበገስ።

Saturday, 28 December 2019 21:55

Radio Dimtsi Harnnet Sweden 28.12.2019

Written by

ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዘሎ ኩለመዳያዊ ኩነታት ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ፡ ክትኣምኖ ዘጸግም ዘየደቅስ ደረጃ ዓሪጉ ከም ዘሎ ንዓና ኣዝዩ ብሩህ ጥራይ ዘይኮነ፡ ናብ ዝሓሸ ንምቕያሩ ቀጻሊ ቃልሲ ነካይደሉ ዘለና እዩ። ጉዳይና ናትና ጥራይ ዘይኮነ፡ ብሓፈሻ ናይ ሕብረተሰብ ዓለም፡ ብፍላይ ከኣ ናይ ጐረባብትና መንግስታት ኣጀንዳ ካብ ዝኸውን ነዊሕ ግዜ ኩይኑ እዩ። ጐረባብትና ንጉዳይና ኣጀንዳአን ዝገብረኦ፡ እቲ ጸገም መሊኡ ናብኣተን እውን ጀርበብ ኢሉ ምስ ፈሰሰን እዩ።

ሎሚ ብዛዕባ ኤርትራ ክንዛረብ እንከሎና፡ ካብ ነቲ ኣሉታ ምዝርዛር ምናልባት ኣወንታ እንተልዩ ሃሰስ ምባል እዩ ዝቐልል፡ እንተኾነ ሃሰው ኢልካ ዝድህሰስ ኣወንታ ስለ ዘየለ፡ ብድብድቡ ኩሉ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣተሓሕዛ ጉዳያት ኣሉታዊ እዩ ኢልካዮ ምሕላፍ’ዩ ነቲ ኩነታት ዝገልጾ። እዚ ኣይኮነንዶ ጐረባብትና ሃገራት፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ኣባላቱን፡ ኮምሽን ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት፡ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት፡ ሕብረት ኣፍሪቃን ካለኦት ዓለም ለኻውን  ዞባውን ትካላት ኣብ ኤርትራ ብዛዕባ ዘሎ ሕማቕ ምስሊ እኹል ኣፍልጦ ኣለዎም። ወዮ ደኣ ንግብራውነቱ ኣይደፍእሉን እምበር ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሮም ናይ “ዓገብ” ቃሎም ዘስምዕሉ እውን እዩ። ከምቲ “ካብኣ ናብኣ” ዝበሃል ከኣ ጐረባብትና መንግስታት ብዛዕባቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝወርድ ዘሎ “ኣብዚ ሃገርዚ በዚ ተራእዩ” ዘይብሃል ሕሰምን ድሕረትን እኹል ሓበሬታ ኣለዎም። ንኣብነት ክልተ ኣዋርሕ ኣብ ዘይመልእ ግዜ ጥራይ፡ ኣብ ኡጋንዳ 10 ኤርትራውያን ተጻወቲ ኩዕሶ እግሪ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቶም። እዚ ንመንግስቲ ኡጋንዳ ብዛዕባ ኤርትራ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ኣለዎ። ኣብ ወርሒ 6 ሺሕ ኤርትራውያን ዳርጋ ሓደ ሲሶ ካብኣቶም ትሕቲ ዕድመ ናብ ኢትዮጵያ ይስደዱ ከም ዘለዉ ዝተፈላለዩ ወገናት ዘረጋገጽዎ እዩ። ከምቲ ግቡእ እዚ ብዛዕባ ከመይነት ምምሕዳር ኣብ ኤርትራ ናብ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘመሓላልፎ መልእኽቲ ኣለዎ።

ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ሕሱምን ኣዝዩ ድሑርን ተግባራት ናይቲ ኣብ ኢድ ሓደ ውልቀ-ዲክታተር ወዲቑ ዝጸንሐን ዘሎን ምምሓዳር ዝወረደ መዓት መሊኡስ ናብ ጐረባብትና ጀርበብ ክብል ከም ዝጸንሐ ንኹልና ብሩህ እዩ። እዚ ጉጅለ በብግዜኡ፡ ኣይኮነንዶ ህዝቢ ኤርትራ ናይ ቀረባ ሰባቱ እውን ብዘይፈልጥዎ ምኽንያት፡ ምስ ሱዳን፡ የመን፡ ጅቡቲ ብዓብይኡ ድማ ምስ ኢትዮጵያ ክኣጉዶ ዝጸንሐ ሓዊ ናይዚ ኣብነት እዩ። እዚ ጉጀለ ብሰንኪ ተግባራቱ ከም ዝተፈንፈነ ስለ ዝፈልጥ፡ ካብ ሕብረት ኣፍሪቃ፡ ኢጋድን ካለኦት ናይ ሓባር መድረኻትን ሓኪሉ ከም ዝጸንሐን ሕጂ እውን ኣብዚ መዳይ ናብ ንቡር ከምዘይተመልሰን ንኹላትና ብሩህ እዩ። ክንድቲ ትጽቢትና’ኳ እንተዘይኮነ፡ ሓያሎ ጐረባብቲ ሃገራት ኣብ ጸይቂ ኣካይዳ ናይዚ ባዛዕባኡ ንዘረብ ዘለና ጉጅለ ዘይዕግበተን ከንጸባርቓ ጸኒሐን እየን። ጅቡቲ ብኣብነት እትጥቀስ እያ።

ኣብ ኢትዮጵያ ክሳብ ሕጂ ናበይ ገጹ ከም ዝኸይድ ኣይኮነንዶ ንዓና ንኢትዮጵያውያን እውን ምርድኡ ኣጸጊምዎም ዘሎ ለውጢ ምስተራእየ፡ በቲ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ “ንውሳነ ኮሚሽን ዶብ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተቐቢለዮ ኣለኹ” ዝበሎ፡ ግና ክሳብ ሕጂ ኣብ ባይታ ዘይተራእየ መብጸዓ ኣብ መንጎኡን ኣብ መንጎ ዲክታተር ኢሳይያስን ሃንደበታዊ ፍቕሪ ክዕምር ተዓዚብና። እንተኾነ ሰሚዕካ ጥራይ ስለ ዘይህጠር ኩልና፡ ናይዚ መብጸዓ ግብራውነት ክንርኢ ተጸቢና። ብተግባር ከኣ እቲ ተጠሊዕካ ዝተኣትወ ቃል ኣጸቢቑ ከም ዝተዓጽፈ ጥራይ ዘይኮነ፡ ነታ “ኣብ ውሑስ ደረጃ ኣላ” ዝበልናያ ልኡላዊት ኤርትራ ዝህድድ ድምጽታት ካብ ክልቲኦም ሰብ ሓድሽ ፍቕሪ መራሕቲ ክንሰምዕ ጸኒሕና።  ብዙሓት ኤርትራውያን ከኣ ጉዳይ ዶብ ክለዓል እንከሎ ናይቲ ዝተኣትወ ቃል ባዶነትን ናይቲ ሓድሽ ፍቕሪ ዕላማን ዋናን ካልኦት ምዃኖምን ከንጸባርቑ፡ ነቲ ናይ ኣምሓርኛ ምሳልያዊ ኣዘራርባ ናብ ትግርኛ እንዳተርጐሙ፡ “እቲ ጽድቅስ መትረፈኒ፡ ብግቡእ እንተዝኹንነኒ” ክብሉ ተገዲዶም።

እቲ ክጅመር እንከሎ “ጉጅለ ለማ” ዝብል ስም ዝተዋህቦ፡ ሎሚ ግና ስም ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ  ዘበርኽ ዘሎ ፖለቲካዊ ማዕበል ኢትዮጵያ፡ ኣብቲ ውዑይ ዝነበረሉ፡ እሱራት ፈቲሑ፡ ኣብ ወጻኢ ንዝነበሩ ተቓወምቲ ዓዲሙ “ተወዳደርቲ” ዝብል ስም ኣጠሚቕዎም፡ ዝሓሸ ሕገመንግስቲ ከም ዝፈጥርን ካብ ናይ ክሳብ ሕጂ ዝበለጸ ምርጫ ከካይድን ቃል ኣትዩ። ኮታ ነቲ ጸቢቡ ጸኒሑ ዝበሎ ዲሞክራስያዊ ሜዳ ኢትዮጵያ ከስፍሖን ንከምኡ ዝምጥን መንግስታዊ ኣወዳድባ ከተኣታቱን ቃል ስለ ዝኣተወ፡ ናይ ብዙሓት ብሃግቲ ለውጢ ቀልቢ ስሒቡ ነይሩ። እሞ ሎሚ ድሕሪ ኣስታት 20 ኣዋርሕከ ኣብ ከመይ ደረጃ ኣሎ ብዝያዳ ኢትዮጵያውያን ከመይ ይመዝንዎ ኣለዉ ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ንዓና እውን ይጸልወና ስለ ዝኾነ ምክትታሉ ኣገዳሲ ክኸውን እዩ። ሓደ ሓሳብ ወስ ንምባል ግና ብፍላይ ኣብቲ ንዓና ዝምልከት፡ ቃልን ተግባርን  ተረሓሒቖም ከም ዘለዉ ምእማት ዘጸግም ኣይኮነን።

ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ኣብ ትዕዝብቲ ዘውደቕዎም ብዙሓት ዛዕባታት ምጥቃስ ይከኣል። እቲ ንዓና ንኤርትራውያን ዘገድሰና ግና ምስቲ ኣብዚ እዋንዚ ብኤርትራውያን፡ ኣብ ቤተክርስትያን ከም ዝኣትወት ከልቢ ተጸሊኡ ዘሎ ዲክታተር ኢሳይያስ ኣፈወርቒ  ኣሕዲረምዎ ዘለዉ ናይ ልቢ ድዩ ካብ ክሳድ ንላዕሊ ዘይፍለጥ ሓድሽ ፍቕሪ እዩ። ብርኢቶይ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ እቲ ዝጨበጥዎ ኢድን ዝሰዓምዎ ምዕጉርትን ኢሳይያስ ብደም ብዙሓት ንጹሃት ኤርትራውያን ዝጨቀወ ምዃኑ ይጠፍኦም’ዩ ኣይብልን። ኩሉቲ ንሶም ንህዝቢ ኢትዮጵያ ቃል ዝኣተዉሉ ፖለቲካዊ፡ ቁጠባውን ሰብኣውን መብጸዓታት፡ ኣብ ኤርትራ ከምዘየለ ይፈልጡ እዮም። ኣብቲ ጭርሖኦም ዝጸንዑ እንተኾይኖም ከኣ፡ ነዚ ዲክታተር ኣሚኖም ጋብን ባርኖስን ክስልምዎ ዘይኮነስ፡ ክጽየፍዎን ክርሕቅዎን መተገብአ። ዲሞክራስያውነት፡ ናይ ሰብኣዊ መሰል ኣኽባርነት፡ ምስፋሕ ዲሞክራስያዊ ሜዳ፡ ምክያድ ምርጫን ካልእ ዝኣተዉዎ ቃል፡ ኣብ ኢትዮጵያ ጥራይ ተደሪቱ ዝተርፍ ክኸውን ኣይመተገበአን።

ከምቲ ግቡእ ኣብ ኢትዮጵያ ዲሞክራስያዊ ዝኾነ ናይ ለውጢ ሓይሊ፡ ኣብ ኣፍንጫኡ ኣብ ዘላ ኤርትራ ሳዕሪሩ ምስ ዘሎ ጸረ ዲሞክራሲ፡ ሰላምን ልምዓትን ክዛመዱ ንኢትዮጵያን ህዝባን ዝጠቅም እንተኾይኑስ ደሓን። ከምዚ ዝተዓዘብናዮ ግና ነቲ ዲክታቶር እምብዛ ገጽ ክህብዎ ኣይመተገበአን። በዚ ኣጋጣሚ ዶ/ር ምስቲ ጽባሕ ዝሓልፍ ውልቀ ምልካዊ ባእታን ጸይቂ ኣተሓሳስባኡን ተዓራሪኾም፡ ምስቲ ዘይሓልፍ ህዝቢ ኤርትራ ግና ይጻልኡ ከም ዘለዉ እንተዘስተብህሉ መመልከዓሎም። ኣብዚ መዳይዚ ዘማኽርዎም ኣካላት እንተልዮም’ውን እቲ ናይ ቀደም “ኤርትራ መሬታ’ምበር ህዝባ ኣየድልየናን” መልክዑ ቀይሩ ናብ “ኤርትራ ዲክታተራ’ምበር፡ ህዝባ ኣየድልየናን” ከይምዕብል ከስተብህልሉ ይግበኦም። እንተቲ መህነጺ ኤምባሲ መሬት ንብረት ህዝቢ ኤርትራ እምበር፡ ኢሳይያስ ተሰኪምዎ ስለ ዘይከይድ ግርም።

December 26 - 2019 KHARTOUM

Sudan’s Minister of Religious Affairs and Endowments, Nasredin Mofreh (Social media)
Sudan’s Minister of Religious Affairs and Endowments, Nasredin Mofreh (Social media)

In a speech to mark Christmas, Sudan’s Minister of Religious Affairs and Endowments has expressed his apology to Christians for “the unjust and clumsy policies” that their families and their religion were subjected to during the deposed Al Bashir regime.

Minister Nasredin Mofreh also apologised to Sudanese Christians “for the oppression and harm inflicted on your bodies, the destruction of your temples, the theft of your property, and the unjust arrest and prosecution of your servants and confiscation of church buildings”.

He affirmed that the essence of the divine religions is one, as they all agree in overall and general goals to preserve life, dignity and uphold the values of justice, peace, and love.

He added: “Let’s unite and celebrate our beautiful unique diversity.”

He called for the necessity to uphold the values of religious tolerance, fraternal solidarity, family cohesion, and preserving the values of mutual compassion and solidarity established in Islam and Christianity.


Friday, 27 December 2019 07:46

Radio Dimtsi Harnnet Kassel26122019

Written by

25 ዲሴምበር 2019

ኢሳይያስ Image copyright PMOEthiopia

ፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ወግዓዊ ናይ ስራሕ ምብጻሕ ንምክያድ ምስ ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ዑስማን ሳልሕን ኣማኻሪኡ የማነ ገብረኣብን ሎሚ ንኣዲስ ኣበባ ኣትዩ።

ኣብ ትዊተሩ ናይ ሰላም ብጻየይ ክብል ዝገለጾ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ፡ ኣብ መዕርፎ ነፈርቲ ቦሌ ድሙቕ ኣቀባብላ ከም ዝገበረሉ ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ ገሊጸን።

ብተወሳኺ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብዩ ኣሕመድ፡ ንፕረዚደንት ኢሳይያስ ኣፈወርቂ እንቋዕ ናብ ካልአይቲ ቤትካ ብደሓን መጻእካ ክልብ ኣብ ትዊተር ጽሒፉ።

ፕረዚደንት ኢሳይያስ፡ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዩ ኣሕመድ ብዝገበረሉ ዕድመ፡ ናብ ኢትዮጵያ ከም ዝተበገሰ ድማ ሚኒስተር ዜና የማነ ገብረመስቀል ብትዊተር ሓቢሩ።

ክልቲኦም መራሕቲ 'ኣብ ኣገደስቲ ክልተኣውን ዞባውን ጉዳያት ዘተኮረ ዝርርብ' ከምዘካይዱ ኣቶ የማነ ገሊጹ።

እዞም መራሕቲ፡ ድሕሪ ሽልማት ሰላም ኣብዩ ኣሕመድ ንመጀመርያ ግዜ እዮም ዝራኸቡ ዘለው።

ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብዪ ኣሕመድ ምስ ኤርትራ ዕርቀ ሰላም ብምፍጣሩ እዩ ብኮሚተ ኖቬል ተሸሊሙ።


ሰልፍታት፡ ውድባት፡ ማሕበራት፡ ግንባራትን ካለኦት ናይ ምትእኽኻብ መድረኻትን፡ ናይ ሓባር ኣተሓሳስባ ብዘራኽቦምን ናይ ሓባር ሸቶ ንምምዝጋብ ብዝንቀዱ ውፉያት ዝቖሙ ትካላት እዮም። እቲ ኣብዚ ጽሑፍ እንግደሰሉ ፖለቲካዊ ኮይኑ፡ ማሕበራት ንዘይፖለቲካዊ ተግባራት እውን ከም ዝቐውም ፍሉጥ እዩ። እቲ ንኹሎም ዘመሳስሎም ብዘንቀዱ ውልቀሰባት ንናይ  ሓባር ዕማም ዝዓዩ  ምዃኖም እዩ።

እዞም ብዞም ኣቐዲሞም ዝተጠቕሱ ኣገባባት ዘቑሙ ኣካላት ምእንቲ ናብቲ ዝኣመምዎ ሸቶ ክበጽሑን ቀጻልነት ብዘለዎ ኣገባብ  ክጐዓዙን ዝቕይዶም ፈትዮም ይርሓሰና ዝበልዎ፡ ኣገዳሲ ኣዕኑድ ዝሓቁፍ መጠርነፊ ሕጊ የድልዮም። ከምኡ እንተዘይኮይኑ፡ ከምቲ “ዋሕስ ዘየብሉ ነገር ጥፉእ፡ ማሕለኻ ዘየብሉ ጸባ ጓጉድ ድፉእ” ዝበሃል፡ ዕላመኦም ኣብቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ደረጃ ናይ ምብጽሑ ዕድል ውሑስ ኣይከውንን እዩ።

ኣብ ስጡም ወለቕ ዘለቕ ዘይብል፡ ፖለቲካዊ መስርሕ ቀጻልነት ንምርግጋጽ ኣብዚ ዝጠቐስናዮ ሓቛፊ ሕጊ፡ ታሕተዎት ኣካላት ብውሳነ ላዕለዎት ኣካላት ይምእዘዙ፡ ውሑዳት ብውሳነ ብዙሓት ይቕየዱ፡ ውሳነ ብዙሓት ይትግበር፡ ርኢቶ ውሑዳት ከኣ ይስማዕ፡ ዝብሉ ኣዕኑድ ይሰፍሩ። ከምኡ እውን ካብ ናይ ሓደ ኣባል ናይዚ ትካላት ጀሚሪካ ከከም ኣቀራርጻ ናይቲ ትካል፡ ናይ ጉጅለ፥ ጨንፈር፡ ዞባ ….. ወዘተ እንዳበልካ ግቡእን መሰልን ናይ ኣባላትን ኣካላትን ይሓቁፍ። ናይ ውሳነታት ካብ ላዕሊ ናብ ታሕትን ናይ ኣብ ውሳነ ዝሕግዙን ተሳትፎ መሰረታት ዘስፍሑን ለበዋታትን መተሓሳሰብታትን ካብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ቀጻሊ ዋሕዚ ኣድላይነት ከኣ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ኩሉ ኣካላት ከኣ ከከምቲ ዝተሰለዓሉ ግቡኡ ይፍጽም፡ ብመሰሉ ከኣ ይጥቀም። ኣብ መንጐ ግቡእን መሰልን ዘሎ ሚዛን ክሕለው ኣገዳሲ እዩ። ንኣብነት ግቡእካ ከይፈጸምካ ናይ መሰልካ ተጠቃሚ ጥራይ ክትከውን ምድላይ፡ ካብ “ከይዘራእካ ክትሓፍስ ምምናይ” ዝፍለ ኣይከውንን።

ኣብዚ እዋንዚ ኣጸጋሚ ኮይኑ ካብ ዘሎ ተረኽቦታት፡ ቅድሚ ብዛዕባኻ ምሕሳብን ምምዛንን ብዛዕባ ካለኦት ክትፈልጥን ክትወራዘን ምህንጣይ እዩ። ንኣብነት ሓደ ኣባል ሰልፊ ይኹን ውድብ፡ ምናልባት እውን ኣባል ማሕበር ቅድሚ “ኣነሲ እንታይ ንለውጢ ዝሕግዝ ኣበርኪተ?” ኢሉ ምሕሳብ፡ ኣብቲ ኣባል ኮይኑ ዝዋሰኣሉ ትካል እንታይ ለውጢ ከም ዘሎ ክፈልጥ ይሓትት። ኣብ ሓደ ሰልፊ ወይ ውድብ ዝረአ ለውጥን ምዕባለን እኩብ ድምር ናይቶም ፈትዮምን ኣሚኖምን ዝዋስኡ ኣባላትን ኣካላትን እምበር፡ እቲ መሪሕነት ዝደርሶ ልበ-ወለድ ከምዘይኮነ ምርዳእ ኣገዳሲ እዩ። ከየበርከትካ ለውጢ ምጽባይ ግና፡ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ምስ “ከይዘራእካ ክትሓፍስ ምምናይ” እዩ ዝቑጸር።

እዚ ክበሃል እንከሎ ግና መሰረታትን ዝተፈላለዩ ስርዒታዊ ኣካላትን፡ ብዛዕባቲ ከማእክሎም ሓላፍነት ዘሰክምዎ መሪሕነቶምን ዝምረሓሉ ሕግታትን ኣይቆጻጸሩን ኣይሕተቱን ማለት ኣይኮነን። ቀንዲ መልእኽቲ ናይዚ ኣበሃህላ ካብ ታሕቲ ጀሚርካ ክሳብ ላዕሊ በቲ ቅዋም መሰረት ኣብ ዝተዋህበካ ግቡእን መሰልን ተቢዕካ ክትዋሳእ ናይ ግድን ምዃኑ ንምንጻር እዩ። ኣብ ሓደ ደረጃ ናይቲ ዝተሰለፍካሉ ሰልፊ ይኹን ውድብ ዝፍጠር ብኩራት፡ ሃስያ ከም ዘለዎ ንምዝኽኻር’ውን እዩ።  ኩሉ ኣካላት ነናቱ ኣበርክቶ፡ ቦታን ብጽሒትን ዘለዎ እምበር፡ ናይቲ ሓደ ብናይቲ ካልእ ኣስተዋጸኦ ዝትካእ ኣይኮነን። ግደ መሰረት ክበኩር እንከሎ፡ ብኣበርክቶ መሪሕነት ዝዕመም ኣይኮነን። ግደ መሪሕነት ክበኩር እንከሎ እውን ከምኡ ብመሰረት ዝትካእ ኣይኮነን። ስለዚ ናይ ሓደ ሰልፊ፡ ውድብ ወይ ማሕበር ጥዕና ክረጋገጽ እንተደኣ ኮይኑ፡ ኩሉ ኣካላቱ ካብ ቀጻሊ መስርሕ ክበኩር የብሉን።

ዝተወሰኑ ሰልፍታት፡ ውድባት ወይ ማሕበራት  ናይ ዝምስርትዎ ጽላል ወይ ግንባር ጥዕና እውን ብጥዕና ናይቶም ዘቑምዎ ኣባላቱ እዩ ዝውሰን። ሓደ ሰልፊ ወይ ውድብ ኣብቲ ዘጽልሎ ጽላል ንቑሕ ተዋሳኢ ንክኸውን ናቱ ዋኒን ወጊኑ ሓጋዚ ሓሳብ ሒዙ ዝስለፍ ክኸውን ይግበኦ። ናቱ ዋኒን ክውግን ዘይበቐዐ ግና ኣብቲ ጽላል ኣይሕግዝን ጥራይ ዘይኮነ ሰከም እዩ ዝኸውን። ካብ ዝተሓተ ኣካል ናይ ሓደ ፖለቲካዊ ትካል ጀሚርካ ክሳብ ጽላል ናይ ብዙሓት ሰልፍታትን ውድባትን ኣብ ዘሎ መድረኽ ከኣ፡ ናትካ ኣበርክቶ ከይሓውስካ ብናይ ከለኦት ኣበርክቶ ጥራይ ለውጢ ድዩ ዓወት ክትጽበ ኣይከኣልን እዩ። ስለዚ ብውልቂ ናይ ሓደ ሰልፊ  ወይ  ብውድብ ኣባል ክንከውን ክንውስን እንከለና፡ “ክንዲ ዓቕመይ ከበርክት እየ” ካብ ዝብል ውፉይነት እምበር፡ “ናይ ካለኦት ኣበርክቶ ተዓዛባይ ክኸውን እየ” ካብ ዝብል ትህኪት ዝነቅል ክኸውን ኣይግበኦን። ሰልፍና ድዩ ውድብና ምናልባት እውን ማሕበርና ሒዝና ኣብ ሰፊሕ ጽላል ክንጽመድ እንከለና እውን ከምኡ ድሉዋት ክንከውን ይግበኣና።

እቲ ቀንዲ ጉዳይ ንምንኣድ ኮነ ንምንቃፍ፡ ወይ ውጽኢትን ለውጥን ንምጽብጻብ ከም ኣባል ሓደ ትካል ድዩ ከም ኣባል ሓደ ጽላል ከካብ ነብስና ክንጅመር ይግበኣና። ጉዳያት ንምምዛን ኣብ ክንዲ ካባኻ ምጅማር፡ ነቲ ዛዕባ ካባኻ ከተርሕቖ ምፍታን ግና ቅድሚ ኩሉ ንዓኻ ከም ኣባል ሓደ ሰልፎ ኮነ፡ ከም ሓደ ሰልፊ ወይ ውድብ ኣባል ጽላል’ዩ እዩ ዝጐድእ።

ካብዚ ከይረሓቕና ኣብ ኣየናይ ኣገባብ ቃልሲ ከም እተትክል ኣብ ምውሳን ዝርአ ጸገማት እውን ኣሎ። ኣብ ሓደ ኣገባብ ቃልሲ፡ ንኣብነት ዘይጐነጻዊ ኣገባብ ምድማዕ ምስ ሰኣንካ፡ ኣብ ክንዲ ኣብዚ መዳይ እተድመዓሉ ዓቕሚ ክትድልብ ምጽዓር፡ ዓቕሊ ኣጽቢብካ፡ ናብ ካልእ ኣገባብ ቃልሲ፡ ንኣብነት ጐነጻዊ ኣገባብ ቃልሲ ሃተምተም ምባል ይረአ እዩ። ዝመርጽካዮ ኣገባብ ቃልሲ፡ ዘየስርሕ እንተኾይኑ፡ ኩነታትካ፡ ናይ ህዝብኻ ዝምዒትን ከባብኻን ብጽሞና መዚንካን ኣጽንዕካን’ ናብ ዘሓሸን ዘቃልስን ኣገባብ ምቕያር ብልሓት እምበር ነውሪ ኣይኮነን። ቅድሚ ኩሉ ግና እቲ ዝመረጽካዮ ኣገባብ ቃልሲ ድዩ ዘየስርሕ ኮይኑ፡ ወይ ንስኻ ኢኻ ክትሰርሓሉ ዘይበቓዕካ ምንጻር ናይ ግድን የድሊ።

Page 5 of 340