“ዝብኢ ብዝጠሓሶ ከልቢ ይኣቱ”  ከም ዝበሃል፡  “ዋናኡ እንተዘይንዕቁ መንደቑ ነይንቕንቑ” እውን ይበሃል እዩ። እዚ ከኣ ንሓደ ጉዳይ ዋናኡ እንተዘይዓቂብዎን ኣኽቢርዎን ካለኦት ነዚ ንዕቀቱን ሸለልትነቱን ተበሊጾም ከም ዝምዝምዝዎ  ንምምልካት ዝቐርብ ለባም ምሳልያዊ ኣበሃህላ እዩ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ “መራሒ ናይዛ ብናይ ሃገርነት ታሪኻ ንኢትዮጵያ እትዓብያ ግና ብሰንኪ ተበሃግነታ ብብዙሕ ዕንቅፋታት ክትሓልፍ ዝጸንሐት ኤርትራ እየ” እንዳበለ፡ ኣብዚ እዋንዚ ክሳብ ክንደይ ናብ ዕዳጋ ኣውሪዱ ይዋገየላ ከም ዘሎ ባዕሉ ስለ ዝነገረና  ንኹልና ብሩህ እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ ከይዱ እሞከዓ ብተደጋጋሚ ተጠሊዑ፡ “ክልቲኡ ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮያን ሓደ ህዝቢ እዩ። ብስምዒት ዘይኮነ ብልቢ እየ  ንኣብይ ምርሓና ዝብሎ ዘለኹ፡ ኣስማት ከተማታት ኤርትራ በብሓደ  እንዳጸወዐ ሃገርካ ስለ ዝኾነ ናብ ዝደለኻዮ ከባቢ ኤርትራ ፈቓድ ከይሓተትካ ክትከይድ ትኽእል ኢኻ። ምእንቲ ናጽነት ክንቃለሰ ዘሕለፍናዮ ዓመታት ዝባኸነ ግዜ እዩ። ምስ ኢትዮጵያ ክንዋጋእ እንከለና ብዝተኸፍለ መስዋእቲ ኣይከሰርናን” ኢሉ። መሊቑዎ እዩ ከይንብሎ ከኣ ኣብ ዝተፈላለዩ ግዝያት እሞ ኣብ በበይኑ ኣዳራሻት ኢትዮጵያ እንዳተጣቓዓሉ እዩ ደርጒሕዎ።

ብኣበሃህላ ዲክታቶር ኢሳያስ ኣፍደገ ዝተኸፍተሎም ብዙሓት ዘይፍትሓውያን ኢትዮጵያውያን ወገናት፡ ልኡላውነት ኤርትራን መስዋእቲ ደቃን ብምስትንዓቕ ኣዳዕዲዖም ይዛረብሉን ይጽሕፍሉን ኣለዉ።። ህዝቢ ኤርትራ ብቃልሱ ናጽነቱ ከም ዝጨበጠ ዘንጊዖም፡ “ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ እያ ንኤርትራ ኣሕሊፋ ሂባ ኣፍደገ ባሕሪ ኣስኢናትና እምበር፡ ኢሳያስስ ቀደም ኮነ ሎሚ  ፈታዊ ኢትዮጵያ እዩ” ክብሉ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣምታት ንሰምዖ ዘለና መስደመም እዩ። እዞም ካብ ቀደም እውን ንቃልሲ ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን ተፈንጫልን ኣፈንጫልን ዝብልዎ ዝነበሩ ወገናት፡ ሕሉፍ ሓሊፎም ንወያነ ይውንጅልሉ ካብ ዘለዉ ብዙሕ ነጥብታት ሓደ “ንኤርትራ ዓዲላ ንኢትዮጵያ ኣፍደገ ባሕሪ ኣስኢናታ ዝብል እዩ።”  ምናልባት ነዚ ናይ ንዕቀትን ብደዐን ኣበሃህላ፡ ናይቶም እንተላይ ኢሳያስ ኣብ ኣስመራ ኣዕኲኹ ምስ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ ዘተዓረቖም፡ “ደሓን እዚ ናይ ስዑራት ሕርቃን እዩ” ኢልና መሓለፍናዮ።

ህልዊ  መራሒ ኢትዮጵያ እውን ነዚ ናይ ኢሳያስ ንኤርትራ ከም ህያብ ናብ ኢትዮጵያ ከረክብ ምህቃን፡ ኢድ ነሲኦም እንተተቐበልዎ እሞ፡ ንህዝቢ ኢትዮጵያ “ወያነ ኣጥፊኣትልካ ዝነበረት ኤርትራን ኣፍደገ ባሕራን መሊሰልካ” ክብሉ ስለ ዝደልዩ “ዓገብ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘይትርጉሙ ክሕዝን ክዝንጋዕን ኣይግበኦን” እንተዘይበሉ ዝተሓዞም ኣይመኾነን። እቲ ኣዝዩ  ዘሕዝን ኢሳያስ ክሳብ ክንድዚ ሃገር እንዳጥፈአን ብሰማእታት እንዳተጣልዐን ኣብቲ ከባቢኡ ዘለዉ ዝተዓዛዘሮም ቁንጣሮ ኤርትራዊ ወገናት ዓው ኢሎም “ዓገብ” ዘይምባሎም ጥራይ ዘይኮነ፡ ናበይ ከም ዝወስዶም ከይፈለጡ “ኣሜን” ኢሎም ይምርሕሉ ምህላዎም እዩ።

ቅድሚ ሕጂ፡ ታምራት ነገራ ዝተባህለ ኢትዮጵያዊ ጋዜጠኛን ብኣተሓሳስባኡ ካብ በዓል ዶ/ር ኣብይ  ኣሕመድ ዓሊብዙሕ ዘይርሕቕን ጸቢብ ወዲ ኦሮሞ፡ “ድሕሪ ሕጂ ንኤርትራ  በትሪ እምበር ኣጽዋር ናብ  ዘይትዓጥቀሉ ደረጃ ከነውርዳ ኢና። ኢሳያስ ንኤርትራ ድምጹ ዘስምዕን ዝተማህረን መንእሰይ ዘየብላ ብምግባሩ ይተሓባበረና ኣሎ። ድሕሪ ሕጂ ኤርትራ ኣብ ዲፕሎማሲኣ ብዘይካ ሓንቲ ቤት ጽሕፈት ንሳ’ውን ኣብ ኣዲስ ኣበባ ካልእ ኣየድልያን እዩ” ኢሉ ስለ ዘስተነዓቐና ንብዙሓት ኤርትራውያን ኣቖጢዑና ከም ዝነበረ ይዝከረኒ። እዚ ሰብዚ ሎሚ እውን ጌና ካብ ርእሲ ኤርትራ ኣይወረደን። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ብዛዕባ መጻኢ ዕድል ብሄር ሲዳማን  ክልላዊ መንግስቲ ናይ ምዃን መሰሉን ብዝምልከት ርኢቶ ክህብ እንከሎ፡ ናብ ኤርትራ ነጢሩ፡ “ኣይኮነንዶ ናይ ሲዳማ ናይ ኤርትራ ጉዳይ እውን ኣብ ኢድ ማእከላይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዘሎ እዩ” ክብል ተሰሚዑ።

እዚ ኢሳያስን ምስ ኢሳያስ ዝተመሓዘዉ ኢትዮጵያውያን ንልኡላውነት ኤርትራ ኣብ ዝምልከት ዘንበድብድዎ ዘለዉ ብዙሕ ትርጉማት ዘለዎን ብዙሕ ዘዛርብን ምዃኑ ብሩህ እዩ። እቲ ዝጐለሐ ትርጉሙ ከኣ ክብርን ርዝነትን ሰማእትነት ናይቶም ምእንቲ ልኡላውነት ሃገር ዝተሰውኡ ኤርትራውያን ዘራኽስ እዩ። እዞም ሰማእታት ናይ ወለዶም፡ ናይ ደቆም፡ ናይ ኣሕዋቶም፡ ናይ ኣንስቶም ወይ ሰብኡተን ዘይኮኑ፡ ክቡራት ደቂ መላእ ናይቲ ሳላኦም ኣብታ ሓላል መሬቱ ኣፉ መሊኡ ክዛረብን እግሩ መሊኡ ክረግጽን ዝጽበ ዝነበረ፡ እንተኾነ ብሰንኪ ህግዲፍ ትጽቢቱ ዘይሰመረሉ መላእ ህዝቢ ኤርትራ እዮም። ናይቶም ኣብ ዝኾነ ቦታ “ኣበይ እዩ ሃገርካ?” ክበሃሉ እንከለዉ ኣፍልቦም ነፊሖም ብሓበን “ኤርትራዊ እየ” ዝብሉ ሰብ ሕድሪ’ውን እዮም።

እስኪ ካልእስ ኩሉ ይትረፍ፡ እቲ “ኤርትራ ብፈቓድ ካልኦት እምበር፡ ብመስዋእቲ ደቃ ኣይኮነትን ናጽነታ ዝረኸበት” ዝብል ሓሶት ምዃኑ፡ ብኽንድቲ ክኾኖ ዝግበኦ በሪኽ ድምጺ ህዝቢ ኤርትራ ዘይምቅልሑ ምኽንያት እንታይ እዩ? ህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ እቶም ብዛዕባቲ ምረት ናይቲ ምእንቲ ናጽነት ኤርትራ ዝተኸፈለ ዋጋ፡ ሎሚ ግና ብሓደ ሃላሊ ጉጅለ ዝጥለም ዘሎ ብቐረባ ዝፈልጡ፡  ኣብ ኣገልግሎት ዘለዉ ይኹኑ ዝተጣየሱ መጋድልቶም ኣባላት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ፡ ኢሳያስ ክሳብ ክንድዚ ንሰማእትነት ብጾቶም ኣዋሪዱ፡ ብኻለኦት እውን ክዋረዱ ኣሕሊፉ እንዳሃቦም፡ “መራሒና’ዩ” ኢሎም ከገልግልዎን ክኽተልዎን በየናይ ሕልና ከም ዝተዓገስዎ ዘገርም እዩ። ኣይኮነንዶ ብመስዋእቲ ብጾቶም ዝተረኸበ ልኡላውነት ኤርትራ፡ ኢሳያስ ምስ ስዑራትን ክሳብ ሕጂ ካብ ርእሲ ህዝቢ ኤርትራን ልኡላውነቱን ከይወረዱ  እንዳተቐባበለ ክወራዘን ንክብሪ ሰማእታት ብዘይምጥኖም ቃል ከልዕሉ እንከለዉን ስለምንታይ ደሞም ከምዘይፈልሕ እሞ “ደጊም ይኣክል ጸወታ ብሰማእታት” ዘይምባሎም የገርም።

ወዮ ትማሊ ኣብ ግዜ ቃልሲ “ዝባን ስዉኣት ከምዚ ከይትገርብ” ክበሃል እንከሎ ወስ ዘይብል ዝነበረ። “ዝባን ስዉኣት ከምዚ ክትገብር” ክበሃል እንከሎ ከኣ ንድሕሪት ዘይብል ዝነበረ ህዝቢ ኤርትራዊኸ ጸገሙ፡ ድምጽኻ እተስመዓሉ ዕድል ዘይምርካብ ጥራይ ድዩ?፡ ወይስ ንሱ እውን ነቲ ናይ ኢሳያስን መሻርኽቱ ስዑራት ኢትዮጵያውንን ኣሽካዕላል ብስዉእት ርዒምዎ እዩ? ስለዚ ህዝብና ነዚ ሕቶታት ግቡእ ግብራዊ መልሲ ክህበሉ ኣብ ዝግደደሉ ወሳኒ መድረኽ ከም ዘሎ ክርዳእ ይግበኦ መልእኽትና እዩ።

الخرطوم: السياسي

هبطت طائرة الرئيس الأريتري أسياس أفورقي مطار الخرطوم، في زيارة تستغرق ثلاثة أيام في مؤشر إلى عدم استعجاله لمناقشة كثيرٍ من الملفّات التي يحملها داخل حقيبته. وهي الزيارة الثانية للرئيس الأريتري للخرطوم خلال أقل من عام. وتواجه أريتريا هواجس أمنية إقليمية تتعلّق بحدودها مع جارتها إثيوبيا، وبدا ذلك واضحاً من زيارته المُتكرِّرة للعاصمة أديس أبابا، عقب التطوّرات الإيجابية الأخيرة بين الدولتين، إلى جانب الأزمة الاقتصادية الطاحنة التي تعيشها البلاد، إذ تعتبر الحدود السودانية، التي أُغلقت كثيراً خلال الأعوام الماضية لعدة أسباب آخرها جائحة كورونا، بمثابة رئة تتنفَّس منها أسمرا في مُواجهة المصاعب الاقتصادية التي تعيشها.

أزمة إقليم تقراي

في آخر أحاديثه عبر التلفزيون المحلي في فبراير الماضي، أشار أفورقي بوضوح إلى عدة قضايا تربطه بالسودان بعد الإطاحة بنظام البشير، وقال في ذلك اللقاء: "لا بدّ من سياسة واضحة حيال العلاقات البينية وتنسيق الموقف من المنطقة والإقليم".

أحد الملفات الأمنية التي تقضُّ مضجع الرئيس الأريتري هو إقليم تقراي الإثيوبي، وهناك عداء تاريخي منذ حرب التحرير المُشتركة بين أفورقي وجبهة تحرير تقراي جعل الخطوات الأخيرة التي تجري في إقليم تقراي في مواجهة المركز تُثير كثيراً من الهواجس.

يقول الصحفي المهتم بشؤون القرن الأفريقي، عبد المنعم أبو إدريس، في إفادة لـ(السياسي) حول زيارة الرئيس أفورقي للخرطوم: "من أهم الملفات التي ستكون على طاولة البحث بين الخرطوم وأسمرا ما يجري في الجارة إثيوبيا، في ظل التصعيد بين الحكومة المركزية في أديس أبابا وإقليم التقراي الذي يُجاور أريتريا، ومعلوم أن الأزمة بين إقليم تقراي والمركز وصلت حد إعلان الإقليم إجراء انتخابات بشكل مستقل عن الحكومة المركزية". وأوضح أبو إدريس أن إقليم تقراي مُجاوِرٌ لأريتريا والمكون الإثني مُشترَكٌ معها، لذلك يريد الرئيس أفورقي أن يُجري تنسيقاً في الإقليم تحسّباً لخطوة مُفاجِئة مثل إعلان التقراي الانفصال أو زيادة وتيرة التصعيد بين مكلي عاصمة التقراي وأديس أبابا.

وكانت الحكومة الإثيوبية قد اختارت تأجيل الانتخابات العامة بسبب جائحة كورونا، مما أدى إلى تفاقم الأزمة بين إقليم تقراي والمركز. وذهب الإقليم إلى إجراء الانتخابات، مُنفصلاً عن المركز. وبالفعل طلب الإقليم من اللجنة المركزية للانتخابات الإشراف على انتخابات الإقليم لكنها رفضت.

لم يخالف المعارض الأريتري جمال همد رأي أبو إدريس في حديثه لـ(السياسي)، إذ لم يستبعد أن تكون التطورات الأخيرة في إثيوبيا بين المركز وإقليم تقراي في إقامة انتخابات محلية بعد تأجيل الانتخابات العامة في الدولة، وتوقع أن يناقش الرئيس أسياس هذا الأمر مع المُكوِّن العسكري فقط في المجلس السيادي، خاصةً بعد زيارة نائب رئيس مجلس السيادة الفريق أول محمد حمدان دقلو "حميدتي" لأديس أبابا.

قضايا مُتداخلة

الصحفي خالد محمد طه، ذهب إلى ملفّات أُخرى لزيارة أفورقي مُتعلّقة بالسودان أكثر من أريتريا، وعزا ذلك إلى أن توقيتها مهمٌّ نسبة للأوضاع الداخلية المُعقّدة في السودان وتسارع الأحداث من ناحية، وتحول السودان لمحطة للتجاذبات الإقليمية والدولية من ناحية أُخرى.

وقال لـ (السياسي)، إن تحديد أمد الزيارة بثلاثة أيام، يكشف عن تمهُّلٍ في الحوارات والموضوعات المُدرَجة للنقاش،  ويشير أيضاً إلى أن هنالك ردوداً معينة ينتظر الحصول عليها من القيادة السودانية. وتوقع طه أن موضوع الوجود الإثيوبي في أراضي الفشقة السودانية وخفض درجة التصعيد العسكري الراهن سيكون أحد أهم موضوعات الحوارات الثنائية .

ويتوقع طه أن تشمل المباحثات الأوضاع في القرن الأفريقي واليمن والساحة الليبية ومنطقة البحر الأحمر وخطوات عملية التفاوض في جوبا وسد النهضة، وهو ما اتفق فيه مع المعارض الأريتري جمال همد الذي أشار إلى أن أفورقي سيسعى إلى تليين الموقف السوداني تجاه قضية سد النهضة لصالح مصر لارتباطاته الإقليمية.

الحدود رئة أسمرا

قبل كلِّ تلك القضايا، فإن أكثر ما يُؤرِّق الرئيس الأريتري، هو الضائقة الاقتصادية التي تعيشها بلاده. وبحسب مواطنين استطلعتهم (السياسي) على الحدود، فإن الوضع المعيشي بالنسبة للمواطنين في أريتريا بلغ درجة خطيرة من السوء بعد الارتفاع الجنوني للأسعار عقب إغلاق الحدود بين البلدين مؤخراً. وقال أحد المواطنين لـ(السياسي)، إن سعر جوال السكر زنة خمسين كيلوجراماً بلغ ما يعادل 16 ألف جنيه سوداني في أريتريا، في ظلِّ ندرةٍ وشُحٍّ لكلِّ السلع الأساسية، بما فيها المواد البترولية جرّاء إغلاق الحدود. ومن المعروف أن كثيراً من السلع المدعومة في السودان تُهرَّبُ عبر الحدود إلى دولة أريتريا، وتُباع بأسعار عالية، إلا أن الإجراءات الأخيرة خاصة بعد الحظر الصحي بسبب جائحة كورونا، أدت إلى إحكام إغلاق الحدود وصعّبت مهمة تسريب السلع إلى دول الجوار ومن بينها أريتريا.

الصحفي عبد المنعم أبو إدريس، أكد على أهمية ملفِّ الحدود بين البلدين بقوله: "في اعتقادي ستهتم الزيارة بثلاثة ملفات، أولها العلاقات السودانية الأريترية وعلى رأسها إعادة فتح الحدود بين البلدين، التي أُغلقت بسبب جائحة كورونا؛ وكذلك البحث عن فرص تعاون اقتصادي مع السودان". وأضاف أن أفورقي يريد كذلك، الاطمئنان على ترتيبات الحكومة الانتقالية للأوضاع في ولايات شرق السودان، خاصة أن شرق السودان يمثل عمقاً استراتيجياً لأريتريا ومهم لأمنها القومي.

Source UNHCR
Posted 23 Jun 2020
 
Originally published 23 June 2020
 
Origin
 

View original

Much of Solomon’s work is inspired by his faith, featuring images of saints and other biblical scenes © UNHCR/Mohamed AlalemMuch of Solomon’s work is inspired by his faith, featuring images of saints and other biblical scenes © UNHCR/Mohamed Alalem

By Caroline Gluck

Painting and drawing offers an escape for one refugee living in Tripoli at a time of conflict and a lockdown due to the COVID-19 pandemic

In an unfinished building in a downtrodden neighbourhood of Tripoli, Solomon Gebreyonas Alema, a 29-year-old Eritrean refugee, can be found most days sketching and painting.

One small room in the dimly lit, overcrowded building that houses around 200 refugees from Eritrea, Ethiopia and Sudan has been designated by the residents as an “art room” – a space for people to paint, draw, write and play music.

Since mid-March, few residents have been able to venture far from the building due to stringent restrictions on movement introduced to limit the spread of COVID-19 in Libya, as well as ongoing security concerns linked to the conflict in Tripoli, which until recently had raged for more than a year. This has prevented most from being able to earn money through daily labour.

“Painting means life to me, I don’t want to be separated from it,” said Solomon, as he displayed his sketches and drawings. “When we get money, we spend it on necessary essentials like food and rent. Even so, because art is a necessary thing for me, for my life, my friends and other people around me help in whatever way they can by providing some items for painting and drawing.”

Solomon has been drawing and painting since he was a young child. He is self-taught and never attended formal art classes. His faith informs much of his work – large canvases in rich, vibrant colours portraying scenes from the bible, including figures of saints.

Painting these not only gives him purpose and inspiration, said Solomon, but has also helped other Eritrean and Ethiopian refugees struggling to get by in Libya.

“We don’t have any place to pray here in this country. So we use these pictures” he explained. “When people pray, it gives them hope. Using this painting to pray helps them with their faith and makes them feel they are protected from danger.”

There are currently close to 49,000 registered refugees and asylum seekers living in Libya. Many face violence and abuse on their journeys here, as well as in detention when they reach the country­­­. Most continue to face huge challenges on a daily basis as they struggle to get by.

Many were smuggled into the country, like Solomon, who left his home and family determined to find a safe place to study and make a career as a professional painter. He paid smugglers US$5,500 to take him to Europe, which he paid for with the help of his mother, who sold her gold jewellery, and money from relatives in the Eritrean diaspora.

His attempt to reach Europe by boat, however, ended when the vessel was intercepted by the Libyan Coast Guard, and he was put in a detention centre with others.

On his release into the urban community in Tripoli, he developed tuberculosis – a common disease among refugees living in cramped, unsanitary conditions – and re-entered another detention centre in order to seek medical assistance, which he was unable to afford outside with no means to support himself.

He is grateful now to be living in a place where he has the support of others in his community, despite the tough conditions.

“People’s thoughts are very much on coronavirus. They are so worried because most of the people live a hand-to-mouth existence,” he explained, saying that with his housemates and friends, food and other items are shared among the group.

“I honestly would prefer to spend everything I have on materials to paint. But life is very difficult and it is not easy to focus on painting when there are other really important things that are priorities for us, necessities for us to survive,” he said.

UNHCR, the UN refugee agency, and its partners provide help to refugees and asylum seekers in urban settings in Libya, including documentation, cash assistance to the most vulnerable, hygiene and household items, medical assistance and psychosocial support.

Together with the U.N. World Food Programme, the agency will also start providing monthly emergency food assistance for up to 10,000 refugees and asylum seekers until the end of the year, to help those struggling to provide for themselves having lost access to daily work due to the COVID-19 restrictions.

One of Solomon’s most recent sketches, which he is turning into a painting, shows life in Tripoli during the coronavirus pandemic. One side of the drawing depicts the city at war: shelling, fighting and tanks on the move; on the other side, a man wears protective clothing as he sprays disinfectant to fight the disease.

In the centre, surrounded by people who are praying and washing their hands, is a Madonna-like mother and baby. These central figures are protected by the shade of an umbrella, with the letters UNCHR written on it.

“I have tried my best to focus on my art,” he explained. “We have tried to stick with the little hope that we have. And one thing that has given us all hope is having UNHCR’s help.”

“We have a feeling that somehow, we are safe. We didn’t lose hope due to this and due to our faith. We didn’t give up.”

Source=https://reliefweb.int/report/libya/art-provides-comfort-and-hope-eritrean-refugee-libya

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ኣብዚ እዋንዚ ዓለምና ሳላ ዘመናዊ ምዕባለ ኣብ ዝተቀራረበትሉ ኩነታት ከም ዘላ ፍሉጥ እዩ። ናይ ሃገራት ስግረ-ዶባዊ ረብሓ እውን ብኽንድኡ ደረጃ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ ዝበጸሓሉ እዋን ኢና እንርከብ ዘለና። እዚ ንመላእ ዓለምና ዝገዝኣ ጽልዋ ኮይኑ፡ ብዘለዎም ኣቀማምጣን ቁጠባዊ ረብሓን ዝያዳ ተበሃግትን ንውድድር ተመረጽትን ከባብታት እውን ኣለዉ። ሃገርና እትርከበሉ ከባቢ ቀይሕ ባሕሪ ከኣ ካብቲ ውዑይ መወዳደሪ ከባብታት ሓደ እዩ።

ንሕና ሃንደበት’ዩ እንብሎ ዝተፈላለዩ ወገናት ግና ሃንደበት ዘይኮነ ንነዊሕ ግዜ ብድሕሪ መጋረጃ ዝተሓስበሉ ኣብዚ ከባቢና እስትራተጅያዊ ረብሓ ዘለዎም ሓይልታት ዝሃንደስዎ ዝብል ናይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምስ መራሒ ኢትዮጵያ ምዕራቕ፡ ኣካል ናይዚ ዝካየድ ዘሎ ጸላዊ ከባቢ ናይ ምሽማው ወፈራ እዩ። እንተኾነ ኣካይዳ በዓል ኢሳያስ ምናልባት ደኣ በቶም መጻኢ ዕድል ህዝብናን ሃገርናን ዘይኮነ፡ ረብሓኦም ዘገድሶምን ዘቐድሙን ለኣኽቶም ተመጒሱ ይኸውን እምበር፡ ብህዝቢ ኤርትራ ተቐባልነት ኣይረኸበን ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣንጻር መገሻ ኢሳያስ ናብ ኢትዮጵያን ኣብ መአግሻኡ ዘቃልሖ ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘውድቕ መርገጻቱ ሓያል ማዕበል ይኣክል ዘኸተለ እዩ። ኣብ ኢትዮጵያ እውን ብፍላይ ሕጂ ድሕሪ ክልተ ዓመታት ምምልላስ ኢሳያስ ናብ ኢትዮጵያ ንሓድነት ናይታ ሃገር ዝሃሲ ስለ ዝኾነ ተቐባልነቱ እንዳሃሰሰ ዝተፈላለዩ ሕቶታት ዘልዕል ዘሎ እዩ።

ኤርትራ ኣብዚ እዋንዚ በይና ደሴት ኮይና ክትነብር ምሕሳብ ካብ ህልዊ ኩነታት ምውጻእ እዩ። ስለዚ ምስ ሃገራት እትገብሮ ዝምድና ብድፍኑ ዝኹነን ኣይኮነን። እንተኾነ ኤርትራ ብሕገመንግስቲ ኣብ ዘይትመሓደረሉ፡ ኣብ ሕድሕዶም ዝተሓሳሰቡ፡ ሓጋጊ፡ ፈጻምን ፈራድን ኣካላት ብዘይብሉ ጉጅለ ኣብ እትምረሓሉ፡ ብጠቕላላ ህዝቢ ብዘይፈልጦን ግሉጽነት ብዘይብሉን ጉጅላዊ ኣዋጃትን ብዘይመረጾ ኣካልን ኣብ ዝመሓደረሉ ግዜ ዝግበር ዝምድና ስግኣት እምበር ምትእምማን ሒዙ ዝመጽእ ኣይኮነን።

ዲክታቶር ኢሳያስ ኣብዚ ጸጸግዕኻ ናይ ምድላይ ሸበድበድ ተዋሳኣይ ምህላዉ ተደጋጋሚ መገሻኡ ናብ ኢትዮጵያ ሓደ ምልክት እዩ። ኣብቲ ኣካይዳኡ ኤርትራዊ ረብሓ ኣብ ክንዲ ዘቐድም፡ ኣብ ውሽጣዊ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኣትዩ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዋና መሓርን ቀታልን ኮይኑ፡ “ነቲ ሓደ ኣጆኻ ነቲ ካልእ ከኣ ወይለኻ” ምባሉ ከኣ ኣነቓቕልኡ፡ ኣብ ህልኽ ዝተመስረተ ንህዝቢ ኤርትራ መዓት ዝጐተሉ ምዃኑ ብሩህ እዩ። መራሒ ኢትዮጵያ፡ ኣብይ ኣሕመድ ንሓደ ከባቢ ካብታ ንሱ ዝመርሓ ሃገር ኢሳያስ ከም ዝጠፈአት እንዳ ኣወጀ ምጽቃጡ ነቲ እንጥርጥሮ ዘይቅዱስ ውዲትን ተለኣኣኽነት ኢሳያስን ዘብርህ እዩ።  ናይቲ ዲክታተር በተደጋጋሚ ናብ ኢትዮጵያ ምጋሽ፡ መስኖታትን ናይ ኢንዱስትሪ ፓርክታትን ብምዕዛብ ጥራይ ዝድረት ዘይኮነ፡ ዝሓዘሎ ሓደጋን ናይ ግዳም ተልእኾን ከም ዘለዎ ክነስተብህል ይግበኣና። ኢሳያስ ኣብ ሓደ ቃለ-መጠይቑ ነዚ ሎሚ ምምራሕ ሃገር መትሓዚኡ ጠፊእዎ ዘሎ ፕረሲደንት ኣሜሪካ “ቅድሚኡ ዝነበሩ መራሕቲ ዘበላሸዉዎ እዩ ዘዕሪ ዘሎ፡ ንሕና እውን ክንተሓጋገዞ ኢና” ዝበሎ መስርዑ ኣበይ ከምዘሎ ዘመልክት እዩ።

መራሕቲ ሃገራት ምሕዝነታትን መኻይድን ኣብ ዝመርጽሉ ግዜ ረብሓ ሃገሮምን ህዝቦምን ቀዳምነት ክሰርዑን ናይቲ መዛምድቶም ረብሓ እውን ኣብ ግምት ከእትዉን ንቡር እዩ። ኣብ ኣተሓሕዛ ዝምድና ዲክታቶር ኢሳያስ ግና  ስግኣት ኣብ ርእሲ ስግኣት ዝድርዕ እዩ። እቲ ንረብሓ ኤርትራን ህዝባን ምሕላቕን ዘይምሕላቕንስ ይትረፍ እሞ፡ ብመሰረቱ እውን ንህልውና ኤርትራ ከም ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘእቱ እዩ። ኢሳያስ ብፖሊሲ እንካን ሃባን ኣብ ገለ ካብ ኤርትራዊ ረብሓ ሕድገት ገይሩ፡ ገለ ረብሓ ክኸስብ ዘይኮነ ንብምልእታ ሃገር ከረክብ እዩ ዝደናደን ዘሎ። እዚ ከኣ መቐጸልታ ናይቲ ሕድሪ ህዝቢ ጠሊሙ ኣብ ኤርትራ ከዳኽሮ ዝጸንሐ እምበር፡ ሎሚ ዘንቅሎ ዘሎ ሓድሽ ባህሪ ከምዘይኮነ ከነተኩረሉ ዝግበኣና እዩ።

ናይ ኢሳያስ ሃገር ናይ ምጥፋእን ምሕማስን ሃነፍነፍ በቲ ምስ ኢትዮጵያ ክገብሮ ዝጸንሐን ጋና ዝቕጽሎ ዘሎን ጥራይ ዝግለጽ ዘይኮነ፡ ምስቲ ንበዓል ሕቡራት ኢመራት ብምስጢር  መሬት ሂብካ ወተሃደራዊ መደበራት ክምስርታ ምፍቃድን ግነዖት መዳልያታት ምቕባሉን ኣዛሚድካ ዝረአ እዩ። ኢሳያስ ናይዘን መሬት ኤርትራ ወሲደን መዳልያ ዝሃበኦን ብኣኡ ዝዓገባ ዘይመስላን ሃገራት ድሌት ንምርግጋጽ ክሳብ ኣብ ጉዳይ ሊብያን የመንን ዘርእዮ ዘሎ ተለኣኣኽነት እውን ምስዚ ደሚርካ ዝረአ እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ኢሳያስ ምስቲ ብዶ/ር ኣብይ ዝምራሕ መንግስቲ ኢትዮጵያ ንምሽራኽ “ናይ ጸጥታን ወተሃደራውን ኣሰልጠንቲ ናብ ኣዲስ ኣበባ ልኢኹ ኣሎ፡ ናይ ኢትዮጵያ ወተሃደራት ከኣ ስም መሰልጠኒ መደበራት እንዳተጠቕሰ ኣብ ኤርትራ ይስልጥኑ ኣለዉ” ዝብሉ ሓበሬታታት ምጽራይ ደኣ የድልዮም እምበር “ክላእ እዝስ ዘይከውን እዩ” ኢልካ ዝስገሩ ኣይኮኑን።

ኣብዚ እዋንዚ ብዙሓት ወገናት ነቲ ንዓለምና ኣዝዩ ኣሻቒልዋ ዘሎ ኮቪድ-19 ኮሮናቫይረስ መዝሚዞም ፖለቲካዊ ጸወታታት የካይዱ ከም ዘለዉ ንዕዘቦ ዘለና እዩ። ገሊኦም ምርጫ የናውሑ፡ ገሊኦም ሕገመንግስቲ ይቕይሩ። ኢሳያስ ከኣ ካብ ቀደሙ ንሓደ ጉዳይ ብሓደ ተረኽቦ ደፊንካ ናብቲ ትደልዮ ኣቕጣጫ ናይ ምኻድ ሃብታም ናይ ምልኻዕ ተመኩሮ ኣለዎ። ኣብዚ እዋንዚ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ካልእ ብዝገደደ፡ ዝኾነ ቀረብ ኣብ ዘየብሉ ንዝተወፈየ ገንዘብ ብዘይተቖጻጻሪ  ኣብ ጅባኡ እንዳመለአ፡  ኣብ ገዛ ተዓጽዩ ኣደዳ ጥምየትን ጽምእን ኮይኑ ዝሓልፎ ዘሎ ህይወት ናብ ዝኾነት ስድራቤት ሓቲትካ ክረጋገጽ ዝኽእል እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ዝያዳ ንኤርትራን ኢትዮጵያን ዘራኽቡ ተሃወስቲ ጸጥታውን ወተሃደራውን ወረታት ይቀላቐሉ ምህላዎም ከኣ ኢሳያስ ብድሕሪ ወጥሪ ኮሮና-19 ተሓቢኡ ነቲ ቅድም ዝፈሓሶ ውዲት ዝያዳ የኽርሮ ከምዘሎ ዘመልክት እዩ።

ሎሚ ንሕና ኤርትራውያን፡ ንልኡላውነት ኤርትራ ዝተኸፍለ ከቢድ ዋጋ ጸብጺብና፡ ብናይ ህዝቢ ኤርትራ ጽንዓትን ፍቕሪ ሃገርን ተኣማሚና፡ “ኢሳያስ ዝገበረ እንተገበረ ኤርትራዊ ልኡላውነት ኣይንቕነቕን እዩ” ምባልናኳ ካብ ሓቂ ዝረሓቐ እንተዘይኮነ፡ በዚ ከየራጠጥና “ከምቲ ኢሳያስ ዝሓልሞ ዘሎ እንተኾነኸ?”፡ ኢልና ክንጥርጥርን ንኹሉ  ኣብ ግምት ኣእቲና ክንዳሎን ናይ ግድን እዩ።

ኣብ ውሽጢ ከተማ ኣስመራ ኣብዝርከብ 5ይ መደበር ፖሊስ ተኣሲሮም ዝነበሩ ሰለስተ መንእሰያት፡ ናብ 22 ሰነ 2020 ኣብ ዘውግሕ ለይቲ ተወሲዶም ሃለዋቶም ከም ዝጠፈአ ምንጭታት ሰዲህኤ ሓቢሮም። እዞም ሃብቶም የማነ ተስፎም ካብ ጸዓዘጋ፡ ሰረቐ ኣስመላሽ ክብረኣብ ካብ ባረንቱን ሰመረ ሓይለኣብ  ኣብርሃ ካብ ሻንብቆን መጺኦም ኣብ ኮለጅ ማይነፍሒ እንዳተመሃሩ ከለዉ ዝተኣስሩ መንእሰያት እዮም። ናይዞም ብጸጥታ ህግዲፍ ተሰዊሮም ዘለዉ ሰለስተ መንእሰያት ክሲ ከኣ፡ “ኣብ ምንቅስቓስ ትንሳኤ ህዝባዊ ግንባር”  ዝበሃል ሕቡእ ውዳበ ተሳቲፍኩም” ዝብል ምዃኑ  ምንጭታትና ኣትሓሒዞም ገሊጾም።

ብኻልእ ወገን፡ ኣብ ሰንዓፈ ብወዲ ሓሊማ ዝእዘዙ ናይ ስለያ ኣባላት ብጉልባብ “ሲቪላዊ ምክትታል” ሰላማዊ ህዝቢ ኣብምግፋዕ ዝተዋፈሩ ምህላዎም ምንጭታትና ኣተሓሒዞም ገሊጾም። ካብዞም ብወዲ ሓሊማ ዝእዘዙ ኣባላት ጸጥታ፡ ምስግና ሃብተ “ዓንጃ” ዝሳጉኡን ዑስማን መሓመድ ሓምድን ዝተባህሉ ከም ዝርከብዎም እቲ ካብ ሰንዓፈ ዝበጸሓና  ጥሉል ሓበሬታ ኣረጋጊጹ።

ወዲ ሓሊማ ኣብቲ ብወገን ሰንዓፈ፡ ካብን ናብን ኤርትራን ትግራይን ጽዑቕ ምንቅስቓስ ዝነበረሉ ግዜ፡ ናይ ገያሾ ንብረት ክወርስን ብላዕ/ጉቦ ክቕበልን ዝውዕል ዝነበረ፡ ናይቲ ከባቢ ናይ ህግዲፍ ናይ ጸጥታ ሓላፊ እዩ። እቶም ንሱ ዘዋፍሮም እምበኣር፡ ኣብ ክንዲ ንግዝያዊ ጠቕሚ ምስ ህዝቦም ዝበኣሱ ናብ ልቦም ክምለሱ ነተሓሳስቦም።

AFRICAAFRICAN UNIONSOUTH SUDAN

AFRICAAFRICAN UNIONSOUTH SUDAN

African Union suspends South Sudan over unpaid bill

AU sanctions South Sudan over $9m membership debt

By Abdur Rahman Alfa Shaban
Source: africanews

The African Union (AU) has suspended South Sudan from the continental
body over failure to honour its financial obligations over the past
three years.

A letter from the country’s mission in Ethiopia to the Foreign Affairs
Ministry confirmed the development saying the amount in question came
up to over 9 million dollars. The Xinhua News Agency said the Ministry
had confirmed the suspension from the Addis Ababa-based body.

In clarifying the extent of the suspension, Hakim Edward, deputy
Foreign Affairs Spokesperson, said Juba’s AU membership attained in
July 2011 remained intact except that the country cannot participate
in AU meetings.

“We would like to confirm to the public that South Sudan is one of the
countries that have been sanctioned by the AU due to lack of yearly
financial contributions,” Edward said in a statement late last week.

“The Ministry of Foreign Affairs would like to assure the public that
it is coordinating with the ministry of finance to resolve the matter
not only with the AU but with other regional bodies,” he added.

Local news outlet Eye Radio also reported that South Sudan has a lot
of unpaid arrears to regional, international, and global bodies it
subscribes to. The country is also yet to clear its arrears to the
East African Community to which it owes about 24 million dollars.

South Sudan, which seceded from Sudan on 9 July 2011, joined the
African Union on 27 July 2011, becoming the 54th member.

A year ago, the AU’s Peace and Security Council voted to suspend
neighbouring Sudan from all AU activities until a civilian government
has been formed. The decision followed violent military action against
pro-democracy activists who helped toppled the government of Omar
Al-Bashir.

The council made the announcement after a meeting in Addis Ababa of
the member states of the pan-continental body. The country’s
membership was restored after the ruling military council and
opposition groups agreed to share power in a transition to democracy.

Page 6 of 369