رسالة إرتريا التوق- تسعُ قوميات، أم مواطنة حقّة؟ 08.05.2026
Written by Eritrea Al Touq
ነጅዋ ሙሳ ካዩንዳ
ስትራተጅካዊ ተበግሶ ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝተባህለ ሱዳናዊ ትካል፡ ውድብ ምንቅስቓስ ህዝባዊ ሓርነት-ሰሜን፡ ቅድሚ ሓደ ወርሒ ንዝተኣሰራ ሰራሕተኛ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ነጣፊትን ንክፈትሓ መጸዋዕታ ምቕራቡ ሱዳን ትሪቡን ሓቢራ።
እታ ነጅዋ ሙሳ ካዩንዳ ዝተባህለት ሱዳናዊት ነጣፊት ኣብ ወርሒ ማዝያ 2026 ኣብ ግዝኣት ኑባ ኣቶራ ኣብ ዝተባህለ ብምንቅስቓስ ህዝባዊ ሓርነት ሰሜን ዝመሓደር ፍሉይ ቦታ እያ ተኣሲራ፡ ድሕሪኡ ከኣ ናብ ማእከላይ ቦታ ናይቲ ምንቅስቓስ ካዩዳ ከም ዝተመሓላለፈት እቲ ተሓላቒ ኣካል ኣፍሊጡ።
እቲ ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ ዝጣበቕ ኣካል፡ እታ ግዳይ ብቕልጡፍን ብዘይቅድመ-ኩነትን ንክትፍታሕ፡ ነቲ ብዓብደል ዓዚዝ ኣል ሂሉ ዝምራሕ መሪሕነት ናይቲ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ኣተሓሳሲቡ። ናይታ ግዳይ ቤተሰብ ብወገኖም ናይ ጥዕና ጸገም ከምዘለዋ ክጠቕሱ እንከለዉ፡ ከም ቤተ ክርስትያን ጎበታት ኑባ ዝኣመሰሉ ሃይማኖታዊ ትካላት ከኣ ብኣካል ክርእይዋ ፈቲኖም ከም ዝተኸልከሉ ምቅልዖም ኣብቲ ዜና ሰፊሩ።
እቲ ነታ ሰራሕተኛ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ነጣፊትን ዝኣሰረ ምንቅስቓስ ንህዝባዊ ሓርነት ሰሜን ብስፍሓት ኣብ ደቡባዊ ኮርድፋንን ግዝኣት ብሉ ናይልን ዝንቀሳቐስ ኮይኑ፡ ኣብዚ እዋንዚ “ታእሲስ” ኣብ ዝበሃል መድረኽ ምስቲ ብጀነራል ዳጋሎ ዝምራሕ ተወርዋሪ ሓይሊ ሱዳን ኣብ ምሕዝነት ኣትዩ ኣንጻርቲ ብጀነራል ኣልቡርሃን ዝምራሕ ሓይሊ ዝዋጋእ ዘሎ እዩ። እታ ግዳይ ዝተኣሰረትሉ ምኽንያት ኣብ መንጎ ዓሌታት ዝተፈጥረ ጐንጺ ንምፍታሕ ዘኽእል ሽምግልና ስለ ዘካየደት ምዃና’ውን ተጠቒሱ።
ካዩንዳ ኣብ ከባቢ ኑባ ንነዊሕ ግዜ ዝጸንሐትን ኣብ ሰብኣዊ መሰላትን ስረሓት ዳግመ-ህንጻን ብዓብይ ከኣ ኣብ ምሕላቕ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ብዝጸንሓ ልሉይ ግደ ብብዙሓት እትፍለጥን ባእታ ምዃና እቲ ዜና ብተወሳኺ ሓቢሩ።
ጉዳይ ሱዳን ኣብዚ እዋንዚ ብውሽጣዊ ሕድሕድ ውግእ ኮነ ግዳማዊ ተጽዕኖታትን ኢድ ኣእታውነትን ኣብ ኣዝዩ ንቀርኒ ኣፍሪቃ’ውን ዘስግእ ኩነታት ወዲቑ ዘሎ እዩ።
Concluding Statement of the 6th North American Regional Conference of EPDP
Written by North American EPDP
The North American Region of EPDP held its biennial regular conference on May 2, 2026. This conference was held at a sensitive stage where rapid political changes and alignment of forces are taking place in the region. The North American assembly in terms of its heavy responsibility, discussed various topical and important issues and passed resolutions and recommendations accordingly.
At the opening of the session, the Chairman of the EPDP, Mr. Gerezgiher Tewolde, delivered a brief welcome speech and a summary of the holistic prevalent situation. Following that, the Chairman of the Organizing Committee of the North American regional conference, Mr. Yemane Fitwi, presented the agendas for discussion ensuing approval by the participants.
The North American conference discussed in detail the draft report of the Regional Committee Offices, which had already been circulated to the foundations, as the first item. Likewise, the conference heard and discussed meeting activities and financial report of the branches presented by the Regional General Auditor of the EPDP. It then unanimously approved the reports as a party document with all amendments made. According to the report, it passed decisions on important points that it believes should be done in a foreseeable future. One of the issues that the conference paid attention to was strengthening the internal capacity of the party stressing that it should be fulfilled to its entire extent by the party membership to achieve success of the 5th Congress of the EPDP in the coming year.
After completing the reports, the meeting discussed the following important and topical issues under the guidance of the three-member secretariat appointed to chair the conference.
The North American Region of the EPDP conducted a necessary assessment based on the decisions of its previous regular and emergency meetings. In this assessment, it recalled the June 2017 EPDP official proposal for working in unison where the party has been engaged with all political forces the last three years. The Congress strongly called on all Eritrean forces of change to make their contribution in this regard.
The North American Region of the EPDP took extensive time to assess another issue that has been developing in the region and has an impact on the Eritrean cause. The Congress also noted that the Ethiopian government is engaged in occupational and expansionist fashion to stir up war on the one hand and the PFDJ regime is becoming the main destroyer of peace and stability by engaging in regional alliance and conspiracies to merely extend its grip in power by defying the inherent interest of the Eritrean people.
The conference discussed the plight of Eritrean refugees in all corners of the world. Particularly, it explored some of the problems faced by Eritrean refugees in the African and Middle Eastern regions.
As per the EPDP constitution the North American Region of EPDP conference democratically elected a seven-member Regional Committee, one reserve and one General Auditor to lead for the next two years.
At the conclusion, the conference commended members and supporters of the EPDP for their material and morale contributions. In the future, we will continue to work to have the principles of the EPDP realized in all aspects, especially for the success of the upcoming 5th Congress by calling on all members and supporters to increase their contribution. It also called on the people of Eritrea to continue its unwavering struggle for justice, freedom and stability.
Let’s fight for constitutional governance, democracy and development!
መግለጺ 6ይ ጉባኤ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰ.ዲ.ህ.ኤ.) ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ
Written by ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ
خاض شعبنا الإرتري نضالاً طويلاً ومريراً من أجل الحرية والتغيير الديمقراطي، منذ استقلال البلاد، وظهور بوادر الاستبداد. ولكن بالرغم من ذلك تعثّر التغيير وطالت ليالي الظلم. وبالطبع هناك أسباب أدّت لذلك؛ من أبرزها انتشار العصبيات بمختلف أشكالها، وصمت المثقف، أو تقاعسه عن أداء دوره، مما جعل حراكنا بلا تقدّم.. وكأنّه يدور في حلقة مفرغة… مكانك سِر!.
لا نقول هنا أنّ العصبيات الدينية، والقبلية، والجهوية لم تكن موجودة قبل بروز سلطة الهقدف، وتفرّدها بالحكم، لأنّ تلك العصبيات في حالتها الطبيعية، باعتبارها إنتماءً وهوية، وبتجذرّها في التاريخ والثقافة لدى المكوّنات الإرترية، لم تكن مشكلة في حدّ ذاتها، بل صارت كذلك حين تمّ استخدامها سياسياً من قبل السلطة الحاكمة؛ فبدل إدارة التنوّع بعدالة، تحفظ إنسانية وكرامة المواطن الإرتري، عملت على جعله مصدراً لصراعات عقيمة لا تهدأ، عبر سياسة فرّق تسد، التي انتهجتها. مما أدّى بدوره إلى انقسام المجتمع الإرتري، وبالتالي غياب هويّة وطنية جامعة، وتآكل الثقة بين المواطنين.
في ظل واقع مأزوم كهذا، كان من المفترض أن يؤدّي المثقف الإرتري دوره؛ أن يكون صوتاً واعياً كما يجب أن يكون عليه، وناقداً، ومحذّراً من مخاطر الانقسام. لكن هذا الدور ظلّ غائباً إلى حدّ كبير.. إلاّ ما ندر من أسماء قليلة تُعد على أصابع اليد .. فلماذا حدث ذلك؟.
تتعدّد الأسباب … هناك من صمت خوفاً من القمع، أو الاعتقال والتغييب القسري أو التصفية الجسدية؛ ولا يمكننا هنا إغفال أن البيئة القمعية التي يفرضها النظام في الداخل، وفي الخارج عبر التخويف الممنهج للمعارضين، باستهداف ذويهم وممتلكاتهم ، ساهمَ بقدر كبير على قدرة المثقف على أداء دوره.. وهناك من صمتَ تواطؤاً؛ إما بدافع الانتماءات الضيقة، أو انسجاماً مع خطاب السلطة.. وهناك من انحازَ بشكل مباشر، وشاركَ في ترويج خطاب الكراهية، ونشرِ الشائعات والتضليلِ، وتخوين الآخر وتشويهه، وتعميق الانقسامات، وهناك المثقف الأناني؛ من نأى بنفسه بعيداً عن هموم الوطن، وسعى لخلاصه الشخصي، ومنفعته. وفي ظل تقاعس المثقف الذي يُفترض أنه معارض للسلطة، عن أداء دوره، يجد المواطن نفسه مشوّشاً، يتلقّف الخطاب.. ويتبنّاهُ على أنه حقيقة.. يشعر بالتهديد، فيبدأ بالانكفاء على مجموعته، والانغلاق داخل حدودها الضيقة، بحثاً عن الأمان. وهكذا تعمّ الكراهية بين أبناء الوطن الواحد، وتغيب الوحدة الوطنية، التي هي أساس أي تغيير ديمقراطيّ حقيقيّ.
إذا كنا جادّين في بناء مستقبل أفضل لنا وللأجيال القادمة، فلا بدّ من مواجهة هذا الواقع بشجاعة. علينا أن نرفض خطاب الكراهية، وأن نحارب سوياً كل من يروّج له… يجب ألا نخشى من مواجهة جميع من يعملون على توسيع الهوة بين مجتمعنا الإرتري؛ نبدأ أولاً بأقرب الناس إلينا، من تربطنا بهم صلات قُربى، أو عمل، أو مجاورين لنا في السكن؛ نحاورهم بهدوء وحكمة.. بثباتٍ نابع من مبادئ وقيم الثورة الإرترية المجيدة، وصمود سنوات النضال الطويلة.. واضعين مصلحة شعبنا نصب أعيننا.
ويبقى العبء الأكبر في محاربة الانتماءات والولاءات الضيقة، على المثقف الذي اختار معارضة النظام الحاكم، عن وعيٍ تام.. الذي اختار الوقوف إلى جانب شعبه، وإلى الجانب الصحيح من التاريخ… هذا المثقف يجب أن يتحلّى بالشجاعة والمعرفة معاً، بحيث تفيده المعرفة بتكوين فكرة شاملة عن مشاكل شعبنا، تلك المشاكل الحقيقية وليست المتوَهمة، التي يبثّ سمومها عناصر النظام الحاكم.. وتفيده الشجاعة في قول الحقيقة كما هي دون مواربة، أو مجاملة، أو تمييع. وعليه قبل كل شيء ألاّ يتأثّر بسُعار وسائل التواصل الاجتماعي… فالمثقف الحُر يُفترض أنه يمتلك حصانة ضد تلك الأمراض.. وهو لذلك لا ينجرف مع خطاب التحريضِ؛ بل يتبنّى خطاب الحقيقة، وهو دوماً يتحرّى الصدق قولاً وفعلاً.. لا يطبطب على الجراح، لا يخدّرها، بل يخرجها إلى العلن، ويحاول إيجاد الحلول والدواء الناجع لها حتى تطيب.
إنّ أولى العتبات نحو التغيير الديمقراطي تبدأ حين ينجح المثقّف في استعادة دوره الحقيقيّ في محاربة كل المشاكل الناجمة عن تأجيج العصبيات، والعمل على نشر الوعي الحر بشجاعة ومسؤولية.
ሪፖርተራት ብዘይዶብ ዝተባህለ ዓለምለኻዊ ትካል ብምኽንያት 3 ጉንበት 2026 ዓለምለኸ መዓልቲ “ናጻ ፕረስ” ኣብ ዘውጸኦ መግለጺ፥ ኤርትራ ካብ 180 ሃገራት ኣብ መወዳእታ ከም ዝተሰርዐት ኣፍሊጡ። ኤርትራ ናብዚ ደረጃ ዝወደቐትሉ ምኽንያታት ብዙሕ ምዃኑ ዝተጠቕሰ ኮይኑ፡ እቶም ቀንዲ ከኣ ዘይመንግስታዊ መዲያ ዘይምህላው፡ ኣገልግሎት ማሕበራዊ መዲያ ምእጋድን ጋዜጠኛታት ናብ ትካላት ፍትሒ ብዘይምቕራብ መወዳእታኡ ንዘይፍለጥ ነዊሕ ግዜ ምእሳርን ምስዋርን ቅድሚት ዝተስርዑ መዕቀንታት እዮም። ሱዳንን ኢትዮጵያን ከኣ ብቕደም ሰዓብ መበል 118ን 148ን ኮይነን ኣብቲ ዝርዝር ሰፊረን።
3 ጉንበት መዓልቲ ናጻ ፕረስ ኣብ ወርሒ ታሕሳስ 1993 ብሓፈሻዊ ኣኼባ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ከተማ ዊንድሆክ ዝተወሰነ ኮይኑ፡ መሰረታዊ ዓላማኡ ከኣ “ናጻነት ምግላጽ ሓሳብ” ንምትብባዕ ምንባሩ ኣብቲ መግለጺ ተመልኪቱ።
በቲ መግለጺ መሰረት፡ ብጠቕላላ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ደረጃ ናጻ ፕረስ ከንቆልቁል ከም ዝጸንሐ ብምጥቃስ፡ ብፍላይ ኣብዚ ኩነታት 180 ሃገራት ዝተዳህሰሰሉ ናይዚ ዓመት ጸብጻብ፡ ኣዝዩ ብዘሰንብድ ኩነታት ከምዘንቆቆለ ተገሊጹ። በዚ መሰረት ኣብዚ እዋንዚ ካብ ህዝቢ ዓለም ካብ ፍርቂ ንላዕሊ ኣብቲ “ ኣዝዩ ዝሓመቐ ኩነታት ፕረስ” ዝበሃል ደረጃ ይነብር ከምዘሎ ኣብቲ ጸብጻብ ተጠቒሱ። ናጽነት ፕረስ ናብ ከምዚ ዝኣመሰለ ደረጃ ንክወድቕ ቁጠባዊ፡ ጸጥታውን ደረኽቲ ረቛሕታት’ኳ እንተለዉዎ ግቡእ መስርሕ ፍትሒ ዘይምህላ ድማ እቲ ቀንዲ ምዃኑ ተሓቢሩ።
ኣብቲ መግለጺ፡ ሉግዘምበርግ፡ ስዊዘርላንድ፡ ኣየርላንድ፡ ፊንላንድ፡ ሽወደን፡ ደንማርክ፡ ኢስቶኒያ፡ ኔዘርላንድን ነርወይን፡ ዓሰርተ ናይ ጽቡቕ ኣብነት ኮይነን ተቒሰን። ኤርትራ፡ ደቡብ ኮርያ፡ ቻይና፡ ኢራን፡ ሳዑዲ ዓረቢያ፡ ኣፍጋኒስታን፡ ቬትናም፡ ቱርከሚስታን፡ ሩሲያን ኣዘርባጃንን ከኣ 10 ኣብ ሕማቕ ኩነታት ናይ ዘለዋ ሃገራት ኣብነት ተባሂለን ተገሊጸን።
More...
መንግስቲ ኣመሪካ፡ ብተደጋጋሚ እገዳ ከተንብረለንን ከተልዕለንን ካብ ዝጸንሓ ሃገራት ሓንቲ ኤርትራ እያ። ናይቲ እገዳታት ጠንቂ ኣሜሪካ ሃገራት ከምቲ ክኾናላ እትደልየን ዘይምዃን ሓደ ምኽንያት’ዩ። በዚ ኣቢላ ከተረጋግጾ እትደልዮ ረብሓ፡ ሓያልነትን ልዕልናን ንምርግጋጽ ዘለዋ ድሌት ከኣ ካልእ ምኽንያት’ዩ። ኣብ ልዕሊ ህግደፍ ክብየን ናይ ዝጸንሐ እገዳታት ጠንቂ ከኣ ምስ ናይ ግዳም ሓይልታት ብዝጸንሖ እኩይ ዝምድናታትን ናይ ከባቢ ርግኣትን ሰላምን ምዝራግ ዝመንቀሊኡ ኮይኑ፡ ክወርድን ክድይብን ዝጸንሐ እዩ። ካብኡ ሓሊፉ፡ ብሰንክቲ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ከውርዶ “ዝጸንሐን ዘሎን” ጭቆናን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ዝመሰረቱ ኣይነበረን። በዚ መሰረት እዮም ከኣ ኤርትራውያን ነቲ ወጽዓ ህዝቢ ኤርትራ ማእከሉ ዘይገበረ እገዳ ኣመሪካ “ኣስናን ዘይብሉ” ብዝብል ክነቕፍዎ ዝጸንሑን ዘለዉን።
ኣብዚ እዋንዚ መንግስቲ ኣመሪካ፡ ብዛዕባ’ቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዝጸንሐ እገዳ ዝለዓለሉ ኩነታት “ዳግመ-ርኢቶ” ናይ ምግባር ስጉምቲ ትወስድ ኣላ ዝብል ወረ መዘራረቢ ዛዕባ ኮይኑ’ሎ። ላዕለዋይ ኣማኻሪ ኣመሪካ ኣብ ጉዳያት ዓረብን ኣፍሪቃን ማሳድ ቦሎስ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ኤርትራ በጺሑ ነይሩ። ኣብዚ መስርሕ ግብጺ ወሲኽካ ሓያሎ ሸምገልቲ ከም ዘለዉ’ውን ይንገር። ናይዚ ናይ ኣሜሪካ ላዕልን ታሕትን መሰረታዊ ምኽንያት ግና ሎሚ እውን ወጽዓ ህዝብና ስለ ዝዓጠጣ ኣይኮነን። እንታይ ደኣ ኣመሪካ እቲ ውግእ ኢራን ተኸቲሉ ኣብ መጻብቦ ሆርሙዝ ዓቕሉ ዘጽብበሉ ዘሎ ኩለ-መዳያዊ ወጥሪ፡ ናብ መጻብቦ ባብ ኤልመንደብ እንተልሒሙ ንገማግም ባሕሪ ኤርትራ ከም መቆጻጸሪ ንምጥቃም ምዃኑ ዝግመት ኢዩ።
ህግደፍ ነዚ ኣጋጣሚ ከምቲ “ወይ ሓያል ኩን ወይ ምስ ሓያል ተጸጋዕ” ዝበሃል፡ መናውሒ ዕድመ ስልጣኑ ዝኸውን ደገፍ መርከቢ ክጥቀመሉ ስለ ዝደሊ ከም ዝድግፎ ምልክታት የርኢ ኣሎ። ህዝቢ ኤርትራ ግና እገዳ ኣመሪካ ዝድግፍ’ኳ እንተዘይኮነ፡ መባእታዊ ትጽቢቱ ናይ ግዳም እገዳ ክለዓለሉ ዘይኮነ፡ ካብቲ ጸብጺብካ ዘይውዳእ ዘቤታዊ እገዳታት ህግደፍ ናጻ ምዃን እዩ።
ህግደፍ ንገዛእ ርእሱ ከም “ፍትሓውን ልኡላውነት ካለኦት ዘይደፍር” ኣምሲሉ ብምቑጻር፡ ነቲ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊኡ እትውስኖ እገዳታት ዘይፍትሓዊ ኣምሲሉ ብምቕራብዩ ዝኸስስ። ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝተወስደ መቕጻዕቲ ኣምሲሉ ብምጥቃስ ከኣ “ዘይፍትሓዊ” እናበለ፡ ብስም ህዝቢ ኤርትራ “ንብዓት ሓርገጽ” ክነብዕ ዝጸንሐ ሓደገኛ ጉጅለ እዩ። ብመጽር ረብሓ ህዝቢ እቲ ቅድሚት ክስራዕ ዝነበሮ እቲ ሱር ሰዲዱ ህዝብና ደዊኑ ዘሎ፡ ዘቤታዊ እገዳ ናይቲ ጉጅለ ክኽውን ነይርዎ። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ህግደፍ ኣብ ታሪኹ እገዳ ዝዕድም ከባብያዊ ኢድ ኣእታውነትን ዘይምርግጋእን ኣይፈጸመን ውግኣት ኣይጻሕተረን ማለት ኣይኮነን።
“ኣብ 1994 ምስ መንግስቲ ሱዳን ዝነበሮ ዲፕሎማሲያዊ ዝምድና ኣቋሪጹ ንሓደ ጸረ መንግስቲ ጉጅለ ሱዳን ደጊፉ። እዚ ምዕባለ ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ኢድ ኣእታውነት ንክፍጠር፡ ከባብያዊ ዘይምርግጋእ ከስዕብን ኣብ ልዕሊ ኣብ ሱዳን ዝነበረ ህዝብና ዘጨነቐን ኩነታት ክፍጠርን ዝገበረ ምንባሩ ኣይርሳዕን። ብዙሓት ዜጋታትና ንብረቶምን ጥሪቶምን ተራስዩ ኣደዳ ማእሰርቲ ክኾኑ እንከለዉ ተሰዊሮም ደሃዮም ዝጠፈአ እውን ውሑዳት ኣይኮኑን።
ኣብ 15-17 ታሓሳስ 1995 ምስ የመን ዘካየዶ ሃንደበታዊ፡ ዘይሓላፍነታውን መሰረት ዘይነበሮን ኣብ መወዳእታ ደሴታት ሓንሽ ንየመን ብምርካብ ዝተዛዘመ ህንዱድ ውግእ ጻሕቲሩ’ዩ።
ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ኣብ መርሒ ማዝያ 2008 ዶባዊ ወጥሪ ምስ ማዕበለ፡ ቀጺሉ ከኣ፡ 10-13 ሰነ 2008ን ኣብ ከባቢ ዱመራ ውግእ ተኻይዱ። ከምኡ እውን ቀጠር ኣብ መንጎ ክልቲአን ሃገራት ዝነበራ ሰላም ናይ ምኽባር ተግባር ብ2017 ምስ ኣቋረጸት እቲ ወጥሪ ጌና መዕለቢ ኣይተገብረሉን።
ህግደፍ ኣብ 2006-2009 ምስ ኢትዮጵያ ንምውድዳር ኣብ ጉዳይ ሶማሊያ ኢድ ብምእታው፡ ሕብረት እስላማዊ ቤት ፍርዲ፡ ዝተፈላለዩ ጉጅለታት መሊሻን ኣልሸባብን ብምሕጋዝ ኣብቲ እዋንቲ ዝነበረ መሰጋገሪ መንግስቲ ሶማልያ ኣብ ምድኻም ኢድ ከም ዝነበሮ ከኣ ብሰፊሑ ዝተኸሰሉ ነይሩ።
ምስ ኢትዮጵያ ካብቲ ናይ 1998-2000 ጀሚሩ፡ ናይ ትግራይ ውግእ ተወሲኽዎ፡ ናብዚ ሎሚ ማዕቢልዎ ዘሎ ንልኡላውነትን ግዝኣታዊ ሓድነትን ኤርትራ ኣጀንዳ ናብ ዝገብር ደርጃ ዝበጸሐ ኣዝዩ ሰፊሕ ዝርዝር ዘለዎ ህውከት ዝፈጠረ’ዩ።” እዚኣቶም ኩሎም ንህግደፍ ጠንቂ ዘይምርግጋእ ብምዃን ንክቕጻዕ ካብ ዘቃልዕዎ ስግረ-ዶባዊ ህውከተኛ ተግባራት እዮም።
እቲ ኣገዳሲ ጉዳይ፡ ኣመሪካ ኮነ ካለኦት ኣብ ልዕሊ ህግደፍን ትካላቱን ክውስንዎ ዝጸንሑ እገዳታት “ንህዝቢ ዘይልክምን ጥንቁቑን’ዩ” ክብልዎ ዝጸንሑ ምዃኑ ዝዝከር እዩ። ብግብሪ ግና ንህዝቢ ኤርትራ’ውን ውሽጣዊ ጉዳያቱ ከይርእን ብዛዕባ ለውጢ ኸይሓስብን ከዳህልልዎ ዝጸንሑ እዮም። ህግደፍ ከኣ በዚ ተኸዊሉ ኢዩ ዕድመ ስልጣኑ ዘናውሓሉ ውዲት ዝኣልም። እቲ ዝያዳ ዘደንጹ ከኣ ህግደፍ ካብቲ ጸረ ህዝቢ ተግባራቱ ነቒሉ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ንዝሓለፈ ልዕሊ 30 ዓመታት ኣንቢርዎ ዘሎ እገዳታት በቲ ኣብ ልዕሊኡ ብካለኦት ዝተነብረ እገዳታት ኣማኻንዩ መሰረታዊ ሕቶ ህዝቢ ካብ ምምላስ ክሃድም ዝፍትን ምዃኑ እዩ። ናይቲ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ኣንቢርዎ ዘሎ፡ ኣብ ገዛእ ሃገርካ ናይ ምንባርን ምስራሕን፡ ብናጻ ናይ ምቅስቓስን ሓሳባካ ምግላጽን ምውዳብን መሰል፡ ብዘቖምካዮ ሕግን ዝመረጽካዮም መራሕትን ናይ ምምሕዳር …….ወዘተ እገዳታት እውን ንኣሜርካን ካለኦት ቀጻዕቱን ከላግበሎም’ዩ ዝፍትን።
ስለዚ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሎሚ’ውን ናይ ኣሜሪካን ህግደፍን ናይ ምእጋድን ዘይምእጋድን ተዋሰኦ ንዓኻ ዘይንታይካ ምዃኑ ተረዲእካ ቆላሕታኻ ኣይትቐይር። እቲ ማሕበረ-ቁጠባዊ ህይወትካ ኣመዛቢሉ ዘሎ ነዊሕ ዝዕድመኡ እገዳ ህግደፍ ኣብ ምዃኑ ኣስትውዕሎን ተቓለሶን። ድድሕሪቲ ህግደፍ ንዓኡ ንክሕሾ ዝህንድሶ መደናገሪ ጐስጓስ ኣይትጐዓዝ። ቀዳምነት ቃልስኻ ከኣ ብመንጽር እቲ በደላት ናይቲ ጉጅለ ስርዓዮ እምበር፡ ነቲ ኣበሩ ሓቢኡ ንናይ ካለኦት እገዳ ከተራግሞ ዘካይዶ ጐስጓስ ገጽ ኣይትሃቦ።
ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብ2 ጉንበት 2026 ጉባአ ኣካይዳ። ኣብ መኽፈቲ እቲ ጉባአ ኣቦመንበር ኣሰናዲት ሽማግለ ብጻይ የማነ ፍትዊ መስርሕ ምስንዳእ ከመይ ከም ዝነበረ በብደረጃኡ ዘርዚሩ ብምግላጽ፡ ተሳትፎ ኣባላት ዞባ ኣብቲ መስርሕ ዝነኣድ ከም ዝነበረ ከኣ ኣብሪሁ። ኣቦመንበር ሓጻይት ሽማገል ብጻይ ፍሰሃየ ፍትዊ ብወገኑ፡ ነቲ ዞባ ኣብ መጻኢ ንምምራሕ ሕጹያት ኮይኖም ናብ ጉባአ ዝቐርቡ ኣባላት ንምምልማል ዝተገብረ ጻዕሪ ከመይ ከም ዝነበረን ውጽኢቱን ዝሕብር ጸብጻብ ኣቕሪቡ።
ኣቦመንበር ሰዲህኤ ብጻይ ገረዝጊሄር ተወልደ፡ ኣብቲ ጉባአ ኣብ ዘስመዖ ናይ ደገፍን ምትብባዕን ቃል፡ እዚ ኣብ ፍሉይ ኩነታት ሃገርናን ዞባናን ዝካየድ ዘሎ ጉባአ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ ተሳተፍቲ ናይ ዝሓለፍዎ መስርሕ ድልዱልን ድኹምን ጐድንታት ገምጊሞም መጻኢ ዝትልምሉ ክኸውን ተስፋይ ልዑል እዩ ኢሉ። እዚ ንከበሉ ዘለና እዋን ወሳንን ናይ ሓይልታት ለውጢ ብሓባር ምቅላስ ከም ዘድሊ ኣብሪሁ። ሰዲህኤ ኣብዚ መዳይዚ ግደኡ ከወፊ ቅሩብ ምዃኑ ብምጥቃስ ከኣ ኣተባቢዑ።
ነቲ ዞባ ክመርሖ ዝጸንሐ ብጻይ ደስበለ ካሕሳይ ብወገኑ፡ እታ ዞባ ክትሰርሖ ዝጸንሐት ኩለ መዳያዊ ዝርዝር ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ኣብቲ ዝሓለፈ ጉዕዞ ኣባላት ዞባ ከርእይዎ ንዝጸንሑ ተወፋይነት ድማ ኣመስጊኑ። ኣብ መጻኢ ክእረሙ ብዛዕባ ዝበሎም ድኽመታት ድማ ኣሚቱ።
ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ናይቲ ዞባ ገንዘባዊ፡ ዜናዊ፡ ጉዳይ ደቂ ኣንስትዮን ምቁጽጻርን ዝምልከቱ ጸብጻባት ቀሪቦም፡ ካብኡ ብምቕጻል፡ ጉባአ ኣብቲ ጸብጻባት ሰፊሕ ምይይጥ ብምክያድ ከም ሰነድ ዞባ ብምሉእ ድምጺ ኣጽዲቕዎ።
ድሕሪዚ ጉባአ ብብጸይቲ ኤርትራ ኣልኣዛር እትምራሕ ሰክረታርያ መዚዙ እናተመርሐ፡ ዝቐረበ ንድፊ ፖለቲካዊ መደብዕዮ ናይቲ ዞባ ተመያይጡ ኣጽዲቕዎ።
እዚ ጉባአ ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ሰዲህኤርትራ ኣብ መወዳእታ፡ ብመሰረት ቅዋም ሰልፊ ንመጻኢ 2ተ ዓመታት እትመርሕ 7 ዝኣባላታ ኣካልን ተቖጻጻርን መሪጹን ዝተፈላለዩ ለበዋታት ብምቕራብን ዕማሙ ዛዚሙ።
ካብ ምዝራብ፡ “እንታይ‘ዩ መትረፊኦም በል“ ብዝብል ኣርእስቲ ከም ሰብ ኣብ ሓቂ ተሞርኲሰ ሓሳባተይ ክህብ እንከለኹ፡ ሕልናዊ ዕረፍቲ ይህበኒ። ዝኸበርካ ተዛራባይ፡ ኣነ ከም ሓሳብ ኣቕራቢ ንሕና ከም ደቂ ሰባት 5 ሕዋሳት ዘሎና ክንስና፡ ወዲሰብ ቅድሚ ምዝራቡ ኣንታይ ይብልን ይዛረብን ክፈልጥ ኣለዎ እብል። ኣብዚ እቲ ዘገርም፡ ከም ሰብ ነቲ ዝበሃል ዘረባታት ምስ ሰማዕኩ ብዙሕ እዩ ገሪሙኒ። ምኽንያቱ መጀመርያ ወዲ-ሰብ ክቡር እዩ። ካብ ኣፍካ ዝሃበካ ምዝራብ ሽግሮም ወይ ኩነታቶም ባዕሎም ከም ዝፈልጡዎ ምስትውዓል የድሊ።
ኣነ ከም ጸሓፍን ሓሳብ ኣቕራብን፡ ንነዊሕ ዓመታት ዘስተብሃልኩሉ ሓደ ነገር ኣሎ። ንሱ ከኣ እቲ ዝገርም፡ ዝኾነ ነገራት ናይ ሃገርና እንተብኣዎንታዊ እንተብኣሉታዊ ኣብ ክንዲ ከም ዘለዎ እንዛረበሎምን እንገልጾምን፡ ንኩሉ ነገራት ብዕበጦ- ዕበጦ ንዓሰርተታት ዓመታት ዝኸይድ ዘሎ‘ዩ። እንታይሞ ረኺብና። እንሆ ከኣ ኣብ ፖለቲካዊ - ኤኮኖሚያዊ - ማሕበራዊ ናብራና፡ ብሰንኪ ዘሎ ኩነታትና “ስለምንታይ“ ኢልና ስለ ዘይሓተትና፡ እንሆ ዘዝተወልደ ንስደት ይጐዓዝ ኣሎ። እዚ ከኣ ወዲ-ሰብ መጻኢ ራኢ ክሳብ ዘይሃለዎ ቀጻሊ‘ዩ።
ሕሰብ ኤርትራዊ/ት፡ ኩሉ ስደት ከብቅዕ “ስለምንታይ“ በል። ክቡራትን ክቡራንን፡ ከም ደቂ ሰባት ካብ ስነምግባር ወጻኢ ኢና ንዛረብ ዘሎና። እቲ ዘገርም ናይዞም ኣፎም ዝሃቦም ተዛረብቲ ነቶም “ሃገራዊ ተጻወትቲ ኵዕሶ እግሪ ኤርትራ“ ተመሪጾም ዝመጹን 2 ግዜ ዓወት ዘመዝገቡን ክንሶም፡ ብሰንኪ ኣብ ዝገሹዎ ምትራፎም ከይሓፈሩ “ደይሪዘርቫ እዮም ፕሮፈሽናል ተጻወትቲ ኣይኮኑን“ እናበሉ ከነኣእሱዎም ከለዉስ ከም ሰብ መጠን ኣይገርመኩምንዶ? ኣንታ ተዛራባይ ጠንቂ መትረፊኦም እንታይ‘ዩ ኣቐዲምካ ክትፈልጥ ይግበኣካ።
ኣብ መወዳእታ ክብሎ ዝደሊ፡ እዞም ሰባት እዚኣቶም ኣእሙራዊ ብስለት ዝተሓወሶ ብክልተ መገዲ ፖለቲካዊ መልእኽቲ ኣመሓላሊፎም ኣዮም። ኣነ ድማ ከም ጸሓፍን ሓሳብ ኣቕራብን ኣብ ጉዕዞ ሂወቶም ጽቡቕ ዕድል እምነየሎም።
ክፍላይ ተኪአ
ጀርመን
