ክቡራት አስናዳእቲ ሽማገለን አባላት ኤርትራዊ ደሞክርስያዊ ማሕበር ጀርመን! ክቡራት መራሕቲን አባላትን ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ! ክቡራት ዕዱማት አጋይሽ!

አቀዲምና አብዚ ዓመታዊ ባዕልኩም ክንሳተፍ ዝገበርኩምልና ዕድመ ብስም ውድብና ሰውራዊ ደሞክርስያዊ ግንባር ኤርትራ(ሰደግኤ) ከነመስግነኩም ንፈቱ። ቀጺልና ድማ ባዓልኩም ከምቲ ብስሙ ዝሕብሮ ናይ ኩልና ተቓልስቲ ኤርትራውያን ባዓል ኮይኑ፡ ብድሙቕ ናይ ቃልሲ ወኒ ተሰነ'ዩ ክውጽእ ዘሎና ሰናይ ትምኒት ጥራይ ዘይኮነ፡ ብአካል አብዚ ምስኹም ተራኺብና ንቃልሲ ክሕግዝ ዝኽእል አስተዋጽኦ ክንገብር ከም ሃገራዊ ግደታና ገርና ከም እንውስዶ፡ በዚ አጋጣሚ ከነረጋግጸልኩም ንፈቱ።

ኣቶ ክብራኣብ ምስግና

ኩቡራትን ኩቡራንን ተቓለስቲ ሰልፊ ደሞክራስያ ህዝቢ ኤርትራ! ከምኡ ድማ ተቓላሳይ ህዝቢ ኤርትራን ፖሎትካዊ ውድባቱን! ኩነታት ህዝብናን ሃገናን ካብ ጊዜ ናብ ጊዜ ካብ ሕማቕ ናብ ዝሐመቐ ብናህሪ የንቆልቅል ከም ዘሎ ምንጋር ዘይድልዮ ብሩህ ነገር'ዩ። ብኸም'ዚ ዝኸዶ ዘሎ ቅልጣፈ እንተ ደአ ቀጺሉ ከአ ካብ ዛሕዛሕ ዝበለ ህዝብን ካብ ንፍሽለት ዝተቓልዔት ሃገርን ምህላው ሐሉፉ ካልእ ክትርኢ ኢልካ ምጽባይ ተራ የዋህነት ካብ ምዃን ሐሊፉ ካልእ ክባህል አይከአልን። አንጻላልዩና ዘሎ ከቢድ ሐደጋ ናብ ህዝብናን ሃገርናን ዝቐንዔ ስለ ዝኾነ፡ ናይዚ ሐደጋ መጥቃዕቲ ሰለባ ስለ ዝኾና ከአ ኣብ ወጥሪ ተጸሚድና ንርከብ አሎና። ነዚ ሐደጋ'ዚ ዝዓጽፍ ብንጹር ራእይን ውሕሉል ጥብበብን ዝተሰነየ ቃልሲ እንተ ዘይአካይድና ከአ ብለበዳ ረመጽ ፋሽሽታዊ ስርዓት ህገደፍ ተለብሊብና በቢተራ ውድቀትናን ሕለፈተ ሞትናን ካብ ምቕባልን ምጽባይን ካልእ መማረጺ የብልናን። እዚ ስለ ዝኾነ ከአ መፍቲሒ ናይ ሽግርና ቃልሲ ምዃኑ ፈልጥና አሚናን ከነብቅዕ፡ ቃልሲና ግን አንጻር ጸላኢና ክንድቲ ክንከዶ ዝግባእ ርሕቀት ክንከይድ ወይ ድማ ከነፍሪ ከም ዘይ ከኣልናን ብግብሪ፡ አብ ገገዛና ወይ አአብ ፖሎቲካዊ ውድባትና ሕሪሕራይ ገርና ተሞኪርና አሎና። ቀንዲ ጸላኢና ርእሰ ፋሽሽቲ ኢሰያስን ጉጅለ ህግደፍን ኮይኖም፡ እዚኦም እቕረ ዘይብሃሎም ጸረ ህዝባዊ ባህርያቶም ባዕሉ ዝነግረሎም'ዩ። ብዛዕባዚኦም ምምራር ጊዚኡ ሐሊፉ እዩ። ከፊኡና ዘሎ ካብ'ዚ ውርድ ኢልካ ዝረአ ኣብ ውሽጥና ንመዋእል ተሰኪምናዮ ክንከይድ ዝጸናሕና ድሑር አታሓሳስባ፡ ትምክሕትን ጽበትን ዚሰረቱ፡ ንቕድም ገጽና ፍሕት ከይንብል ዓጊቱ ሒዙና ከም ዘሎ፡ ብጭቡጥ ኣብ ባይታ ጎሊሑ ዝረኤ ዘሎ ክኽወል ዘይክእል ኩነታትና'ዩ። ነዚ አብነት ኮይኑ ክቐርብ ዝግብኦ ኣታሃላልዋ ደንበ ተቓውሞ'ዩ። አብ ውሽጢ ነብሲ ወከፍ ውድባትና አትዩ ዘሎ ናይ ምፍልላይ ሕማም ከም ብጉልሐይ ዝተለኽፋ ከብቲ ኮና አብ ፈቐድኡ ንሰሐግ አሎና። ናይ እዚ ለበዳ'ዚ መበገሲኡን ወይ ድማ ዋንኡ መን ምዃኑን ንምጽራይ አኣብ ገዛና እነካይዶ ምዑት ውሽጣዊ ቃልሲ ዝግበር ሐደ ነገር ኮይኑ፡ መፍትሒኡን ኣታሓሕዝኡን ድማ ንቃልሲ ብዘገልግል ሕድሕዳዊ ምትእምማን ትንፋስ ዝመልስ ገርና ምምላሱን ምሓዙን ከድልየና'ዩ። እዚ ምግባር ማለት ንህዝቢ አብ ቃልሲ ተአማሚኑ ተርኡ ክጻውት ዝዕድምን ዘተባብዕን ምዃኑ ተገንዚብና ህጹጽ ፍታሕ ክንገብረሉ ከአ የድሊ። ብኸም'ዚ ዘለናዮ ምቕጻል ግን ይአክል ክባሃል ኣሎዎ።

ውድብና ሰደግኤ ብለካቲት17-21. 2017 አብ ናይ 7ይ ውድባዊ ጉባኤኡ ዘሕሎፎም ውሳነታት ሐደ፡ አድላይነትን ህጹጽነትን ምምስራት ሰፊሕ ሕብረ ብሔራዊ ግንባር ፖለቲካዊ ውድባት ኤርትራ ጸረ ገባቲ ስርዓት ህግደፍ ዘቕነዐ፡ ህዝብታትና ተሳትፎኦም ዝስሕብን እምነት ዘንብረሎም ዝኽእልን ኢሉ ዝአምኖም፡ ብዝርዝር አውጁ'ዩ። ነዚ ዓቢ ጉዳይ'ዚ ውራየይ ኢሉ ተዓጢቕሉን ክዛተን ከአ አብ ምድላው ተዋፊሩ ይርከብ ከምዘሎ ደጊምና ክንሕብር ንፈቱ።

መልእኽትና ነዚ ኩቡር ባዓል'ዚ ዘዳለኹም አባላት ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ውድብኩም ኪኖ'ዚ ባዓል'ዚ ከይዱ ንናይ ሐባር ስርሓት አመልኪቱ አውጽእዎ ዘሎ እማመ በዚ ጀሚርዎ ዘሎ ትብዓት ጸኒዑ ምስ ተቓውምቲ ውድባት አብ ዘተ ልዝብን አትዩ፡ ሐባራዊ ፍታሕ ንምርካብ ክራባረብ ግዜ ከይውሰደ ብተግባር ክሰርሕን ምጅምር ወሳኒ እዩ ባህልቲ እና። ከም ተብግሶ ክተባባዕ ክአ ይግባእ። ልዕሊ'ዚ ተቢዑ ከአ አብ ደምበ ተቓውሞ ናይ ሓባር ጽላል ንምህላው ዝግበር ዘሎ ናይ ቃልሲ ጥምጥም ተሳትፍኡ አረጋጊጹ አውንታዊ ተርኡ ክጻወት ትጽቢት ይግብረሉ። ካልኦት እቶም ተወዲብና ንቃለስ ዘሎና ሐይልታትን ከአ ከምኡ አብዚ መዳይ'ዚ እጃምና ከነልዕል ሃገራዊ ግድታና'ዩ። አብ መብዛሕትኡ ደምበ ተቓውሞ አብ ጉዳይ ሐድነት ዘሎ ዝጸንሐን ግጉይ አረዳድአ፡ ብፕሮግራም ዝፈላለያ ውድባት ክሐብራ ከም ዘይክእላ ፈልጥና፡ ግን ድማ ህዝቢ ብስፍሓት ኣብ ቃልሲ ተሳቲፉ ቅልጽሙ አታሓባቢሩ ንቃልሱ ከሕይል ዝኽእል ቅኑዕ አንፈት ክሕዝ ምግባር ውድባት ክተሓባበራን ሐቢረን ክሰርሓን ይግባእ። ስለዚ ህዝቢ ማእከል ዝገበረ ናይ ሐድነት አንፈት ምኽታል ማለት ሕቶታት ህዝቢ ብግብእ ምምላስ የድሊ፡፡

ውድባት ካብ ህዝበን ወጻኢ ክነብራ ስለ ዘይኽእላን። ህይወት ናይ ተቓለስትን ራእይታቶም ዘይነጽፍ ፈልግ ኮይኑ ዝነብርን ዝቕጽልን ከኣ አብ ህዝቦም ዘሎዎም ጽኑዕ እምነትን ፍቕርን ዝገልጽ ስራሓት ብግብሪ ምስ ዝትግበሩን ብቕድመ ግንባር ምስ ዝመርሕዎን ጥራሕ እዮም። ውድባትና ነዚ ብግቡእ ዝተገንዘበን ብኑጹር ቃልሲ ዝተሰነየ፡ ብቐጻሊ ከይተሓለሉ ናይ ምሕዳስ ተገባራት ምስ ዘዝውትሩ እዮም ሐይሊ ትንፋስን ዝረኽቡ። ስለዚ እቲ ኩልና እንምነዮ ሐድነትን ህዝብታትና ዳአ እምብር ሐደነት ውድባትና ክኽውን አይግባእን። ህዝብና እንታይ እንተ ገብርና'ዩ፡ ናብ ሐደ መእዝን ገጹ ክምጽእ ዝኽእል ኢልና ክንሓስብን ክንምህዝን ይግባአና። ነዚ ዘጣዓዕም መልክዕ ውደባ ክንቀርጽ ከአ ግዜ ዘይህብ ብአፈርክቡ ዝግለጽ መዋእል ከምዘሎና ምፍላጥ አገዳሲ ኮይኑ ይስማዓና። ሰለዚ ሰፊሕ ባዓል ኤርትራ ነዚ ጉዳይ መድርኽ ከፊቱ ዘካትዕን ምቹእ ባይታ ብዝፈጥር መንገዲ ተወዲቡ ክቕጽልን ንመጻኢ'ውን ሓጋዚ ተራ ስለ ዝህልዎን ብዝበለጸ ክሕሰበሉን ምድላው ክግበረሉን ዝብል ለበዋ ነቕርበልኩም። ብዝተረፈ እንደገና ባዓልኩም ብዓውት ክዛዘም ንምነይርልኩም። የቐንየልና።

ዓወት ንቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ!
ውድቀት ንባሓቲ ስርዓት ህግደፍ!
ሰውራዊ ደሞክራስያዊ ግንባር ኤርትራ ዞባ ኤውሮጳ!

ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ክበጽሖ ዝደሊ ሸቶ ኣነጺሩ፡ ዝምረሓሉ ሕግን ስርዓትን ስኢሉ፡ ነዚ ሸቶ በቲ ሕጊ እንዳተመርሑ ዘተግብሩ ኣብ በበይኑ ተዋፊሮም ብሓባር ዝዓሙ ኣካላት ኣለዉዎ። እዞም ሓደ ሸቶ ዘለዎም ኣካላት፡ በቲ ይርሓሰና ኢሎም ኣብ ሕጋዊ መድረኽ ዘጽደቕዎ ሕጊ ዝቕየዱን ቆጽሊ ብዘውደቕሉ መሪሕነት ዝምእዘዙን እዮም። ኣብ ሓላፍነትን ዕማምን ግና ነናቶም እጃምን ግደን ኣለዎም። ካብቲ ብዙሕ ዝዋፈርሉ ደረጃታት እቲ ጐሊሑ ዝረአ ኣብ መንጎ መሪሕነትን መሰረታትን ዘሎ ዝምድናን ናይ ዕማምን ተሓታትነትን ምክፍፋል እዩ።

እዞም ኣብቲ ምክፍፋል ጐሊሖም ዝረኣዩ መሪሕነትን መሰረታትን ነናይ ገዛእ ርእሶም ደረጃታት ኣለዎም። ንኣብነት መሪሕነት ክንብል እንከለና ሓጋጊ፡ ፈጻምን ፈራድን ኣካላት እንዳበልና ንጠቕሶም።  ናይዞም ኣካላት መሪሕነት ምንቅስቓስ ከከም ኩነታቱን መድረኹን ግደ ሓዲኦም ዝያዳ ክጐልሕ ይኽእል። ንኣብነት ኣብ ከምዚ ሎሚ ንርከበሉ ዘለና ናይ ለውጢ ቃልሲ ግደ ፈራዲ ኣካል ክንድቲ ዝድለ ኣይጐልሕን። መሰረታት እውን ከከምቲ ናይቲ ውድብ ናይ ኣወዳድባ ሕግን ናይ ቅርጺ ኣሰራርዓን፡ ጉጅለ፡ ጨንፈር፡ ንኡስ ዞባ፡ ዞባ … ውዘተ እንዳበለ ይዝርጋሕ። ኩሎም እዞም ኣካላት ናይ ሓላፍነትን ተሓታትነትን ደረጃኦም ዝውስን ሕጊ ኣለዎም። እዚ ናይ ሓላፍነትን ዕማምን ምክፍፋልን ዝምረሓሉ ሕግን ብወለንታን ድሌትን ውሱናት ዝትለም ዘይኮነ፡ ኣብ ሕጋዊ መድረኽ ብደሞክራስያዊ ኣገባብ’ዩ ዝውሰን። መብዛሕትኡ ግዜ ከምዚ ዓይነት ስልጣን ዘለዎ መድረኽ ጉባአ እዩ። ኣብ ጉባአ ነዚታት ክትትልም ምብቃዕ ኣብ መስርሕ ዓወት መባእታዊ ስጉምቲ እዩ። እቲ ቀንዲ ላዕለዎት ይኹኑ ታሕተዎት ኣካላት ዝፍተንሉ ኣብ ምትግባሩ ምዃኑ ተመኩሮና ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚ ኣረጋጊጹልና እዩ።

ናይዞም ኣካላት ሓላፍነት ከምቲ ዝተጠቕሰ ሰፊሕ ዝርዝር ዘለዎ ኮይኑ፡ ኣሕጺርካ ንምጥቃሱ ግና ኣብ መንጎ ወሳንን ተግባርን ኣካላት ዘሎ ርክብ’ዩ ምባሉ ይከኣል። ምኽንያቱ ቀንዲ ሓላፍነት መሪሕነት ኣብ ኣድላዪ ጉዳያት ምውሳን ኮይኑ፡ መሰረታት ድማ መምስቲ ዝቃለስሉ ከባቢ ብዝሰማማዕ ኣገባብ ኣብ ባይታ ምትግባር እዩ። እዚ ክበሃል ኣንከሎ ግና መሪሕነት ውሳነኡ ሃብታም ንክኸውን በቲ ሕጋዊ መስንኖ ንዝመጾ ናይ መሰረታት ሓሳብ ኣይቅበልን ማለት ኣይኮነን። ብኽምዚ ኣገባብ ከኣ መሰረታት ኣብ ምውሳን እውን ይሳተፉ። ካብዚ ሓሊፉ መሪሕነት ንመሰላት ናይቶም ሕጊ ዘኽብሩ መሰረታት ብዘይግህስን ኢድ-ኣእታውነት ብዘየንጸባርቕን ኣብ ምትግባር ኣይሳተፍን ማለት ኣይኮነን።

ካልእ ንዝምድነኦም ዘንጸባርቕን ዘደልድልን ኣብ ሕድሕዶም ዘሎ ምቁጽጻርን ምትእርራምን እዩ። እዚ ምትእርራም ከድምዕ ከኣ ቅድም ምስ ነብስኻ ምዝራብን ብጽሞና ምሕሳብን የድሊ። ጨንፈር ንንኡስ ዞባ ከተእርም ምናልባት’ውን ክትነቅፍ እንተኾይና ቅድም ነብሳ ክትሓክኽ ይግበኣ። ንኡስ ዞባ ንዞባ ቅድሚ ምንቃፋን ምእራማን ናታ ጉዳይ ምርኣይ ግድን እዩ። ዞባ’ውን ከምኡ ቅድሚ ናብ መሪሕነት ሰልፊ ምንቅዕራር ናይ ገዛእ ርእሳ ዕዮ ገዛ ምስርሓን ዘይምስርሓን ክትድህስስ ይግበኣ። መሪሕነት ብወገኑ ኣብ ትሕቲኡ ዘለዉ ኣካላት ክቆጻጸር እንከሎ ከም መሪሕነት ክዓሞ ዝግበኦ ምዕማሙ ክንድህስስ ናይ ግድን እዩ።

ካብዚ ሓሊፉ መሰል ናይቶም ብደረጃኻ ከተመሓድሮም፡ ክትመርሖምን ድንድል ኮይንካ ምስ ላዕለዋይ ኣካል ከተራኽቦምን ሓላፍነት ዝሃቡኻ ኣካላት መሰላት እንዳገሃስካን ጀሆ ሒዝካን፡ ናብ ላዕሊ እንዳንቃዕረርካ “መን ከማይ” ምባል ሰማዒ እዝንን ተቐባሊ ቀልብን ኣይረክብን እዩ። ኮታ “ወዮ ናታስ ንሓማታ” እዩ ዝኸውን። ብፍላይ ከኣ ገለን ብትምህርቶም ገለን ድማ ብሃብታም ተመኩሮኦም ዓይኒ ከተውድቐሎም ዝጸናሕካ ኣካላት ነናቶም ድኽመትን ሕጽረትን ምርኣይ ስኢኖም ወይ ርእዮም ከምዘይረኣዩ ኮይኖም  ኣብ ከምዚ ዓይነት “ኮር ተገልበጥ” ክትረኽቦም እንከለኻ ኣዝዩ ዘተዓዛዝብ እዩ።

እዞም ኣካላት፡ መሪሕነትን መሰረትን ዝተኣራረሙ ጥራይ ዘይኮኑ፡ ብመሰረት እቲ ኣቐዲሞም “ይርሓሰና” ኢሎም ዝተቐበልዎ ሕጊ ዝተሓሳሰቡ እውን እዮም። እዚ ምትሕስሳብ ግና ኣበይን መዓስን ይኸውን ናይ ገዛእ ርእሱ ቀጥዒ ዘሎዎ እምበር ኣብ ዘድለየካ ግዜን ቦታን ፌርማታ ፈጢርካ መስርሕ ቃልሲ ዓጊትካ ዝካየድ ኣይኮነን። በብደረጃኦም ዝግበሩ ካብ ናይ መሪሕነት ክሳብ ናይ ጨናፍር  ዘለዉ ስሩዓት ኣኼባታት ለበዋታት ዝንጸባረቐሎም መተሓሳሰቢ መድረኻት እዮም። ካብ ናይ መሪሕነት ጀሚርካ ክሳብ ናይ ጨንፈር ዘለዉ ስሩዕ ጉባአታት ከኣ ሕጊ ኮነ መሪሕነት እትቕይረሎምን ኣተመሓይሸሎምን ዝለዓሉ ሕጋዊ መተሓሳሰቢ መድረኻት እዮም። ምናልባት ነዞም ስሩዓት ጉባአታት ዘየጸቢ ጉዳይ እንተኣጋጢሙ ብመሰረት ናይቲ ንዓኡ ብዝምልከት ናይ ሕጊ ዓንቀጻት ዝፈቕዶ ህጹጻት ጉባአ ምጽዋዕ ከኣ ወግዒ እዩ። ነዚ ኩሉ ጠሓሒስካ ኣብ ማእከል ጐልገል ኣሰራርሓ ክትቅይር ምድንዳን ግና “ምሳር ኣብዘይ ለዓቱ” ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ኣይከውንን።

ኣብ ሓደ ዛዕባ ናይ ሓደ ውሱን ኣካል ሰልፊ ዘይዕግበት ከጋጥም ይኽእል። ከመይ፡ መዓስን ኣበይን ይእለ ከኣ ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ብሕጊ እዩ ዝቕየስ። እቲ ዘገርም ግና ነቲ ኣብ ውሱን ከባቢ ዝፍጠር ዘይዕግበት፡ እቲ ኣብ ካልእ ከባቢ ኣብ ሕጋዊ መስርዕ ቃልሲ ዘሎ ኣካላት ብቕምጡ፡ እንተላይ ናቱ ዘይዕግበት እዩ ኢልካ፡ ናይ ኣቃልሱና ዘይኮነስ ናይ ኣጻልኡና ነጋሪት ምውቃዕ እዩ። ብዓብይኡ ከኣ ኣብ ልዕሊ እቲ ብዘይፍልጦኡ ኣብ ክንድኡ ኮይንካ ክትቀርብ እትፍትኖ ኣካል ዘለካ ንዕቀትን ምቁንጻብን ዘርኢ እዩ። ከምዚ ዓይነት ጉዳይ ከጋጥም እንከሎ፡ መሰረታት ሰልፊ እንታይ ክገብሩ ከም ዝግበኦም ብዙሕ ዝተማህርሉ ተመኩሮታት ስለ ዘለዎም፡ ምኽሪ ዘድልዮም’ኳ ኣንተዘይኮነ፡ እቲ ንላዕሊ ዘንቃዕርር “ቅድም ናትካ ግበር” ክበሃል ከም ዝግበኦ ምዝኽኻር ግና ኣድላይን እዋናውን እዩ።

መልሲ ንወልዱ ነጋሲ፡ 

ኣብ መርበብ ገረግርን ቶጎርባን ዝተሰቅለት ጽሕፍቲ ሓው ወልዱ ነጋሲ ኣንቢበ። ብጣዕሚውን ገሪሙኒ። ኣብዚ ግዜዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ደንድስ ጽንሰት ከሎ ሓደ ተቃዋሚ በሃላይ በኣታ ከምኡ ኢሉ ክጽሕፍሲ ይትረፍ ኣይምሓሰቦን ከማን። ባዕሉ ኣብ ቃልዕ ካብ ወጸ፣ ሓው ወልዱ ንየናይ መስመር ወኪሉ እዩ ዝዛረብ ዘሎ ኢልካ ምሕታት መሰረታዊ እዩ። 

ሓው ወልዱን ገለ መሳርሕቱን ንናይ መስፍን ሓጎስ ዕላማ ንምትግባር ላዕልን ታሕትን ካብ ዝብሉ ክልተ ዓመት መሊኡ ኣሎ። ኩሉ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝፈልጦ፣ መስፍን ሓጎስ ኣብ ተቃውሞ ካብ ዝጽንበር ክቃለስሲ ይትረፍ ንስርዓት ህግደፍ’ውን ኰኒንዎ ኣይፈልጥን እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ግና ድሒሩ ከምዝተጋህደ ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰ.ዲ.ህ.ኤ.) ሓደ ስዉር ምንቅስቃስ ከምዝፈጠረ እዩ። ዕላማ ናይዚ ምንቅስቃስ ንሰ.ዲ.ህ.ኤ ከም ቍርዲድ ኮንካ ንኹሉ መደባቱ ምልማስን ኣብ ኣባላት ሕንፍሽፍሽ ኣእቲኻ ንሰልፊ ምፍሻልን እዩ። መሪሕነት ሰልፊ ውሽጣዊ ፍታሕ ክገብር ዋላኳ እንተፈተነ፣ ንፈተነኦም ጸማም  እዝኒ ስለዝሃበ ንሓው መስፍን ካብ ኣባልነቱ ኣወንዚፍዎ። 

ውሳኔ መሪሕነት ንዕላማ መስፍን ዝገትእ ምዃኑ ዝተዓዘቡ ወልዱን መሳርሕቱን ንውሳኔ መርሕነት ብዛዕባ ምውንዛፍ ኣባልነት መስፍን ነጺጎም ጥራሕ ዘይኮነስ ንህይወት ሰልፊ ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ንምልማስ ዝለዓለ ወፈራ ኣካይዶምን የክይዱ ኣለዉን። ነዚ ዝረኣየ መሰረት ሰልፍና ንህግደፍ ኣሕሊፍና ኣይንህብን ኢሉ ብሓይሊ ተላዒሉ ኣብ ቅዋም ተመርኵሱ ህጹጽ ጕባኤ ጠሊቡ። መሪሕነት ንጠለብ መሰረታት ኣብ ቅዋም ሰልፊ ትመርኵሱ ተቀቢልዎ። ንቀይዲ በተኽ ዝኾነት ዞባ ሽማግለ ድማ (ወልዱን ብጾቱን) ኣውሪዱ ብኣሰናዳኢት ሽማለ ተኪእዎ። ወልዱ ድላዩ ክጽሕፍ ይኽእል እዩ ብቅዋም ሰልፊ መስረት ግና ኣብ ዞባ ዝኾነ ሓላፍነት የልብሉን። 

ሓርማዝ ሰሪቅካስ ጉምብሕ ጉምብሕ ከምዝበሃል ንዕላማ መስፍን ንኸተግብሩ እናተላኽዑስ ንኸምስሉ ይግዕሩ። መስፍን ንህዝቢ ኤርትራ ሓሊዩሉ ኣይፈልጥን እዩ። ቀደም መገልገሊ ሎሚ መገልገሊ። ወይ ምሳና ወይ ምስ ጸላኢና ከምዝበሃል፣ መስፍን ሓጎስ ምስ ተቃውሞ ካብዘይኮነ ምስ ህግደፍ ጥራሕ እዩ ዝኸውን። ወልዱን መሻርኽቱን ከኣ ብፍላጥ ይኹን ብዘይፍላጥ ኣተግበርቲ መደባት መስፍን እዮም። 

ንኹሉ ዓይነት ሸርሕታት ከነፍሽሎ ኢና! 

ኣማን ተኽላይ

ብሓፈሻ ኣብ ኩሉ ጉዳያት ብፍላይ ድማ ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ ተመሳሳሊ ዕግበትን ተረድኦን ዘለዎም ሰባት ኣብ ትሕቲ ሓደ ትካል ይውደቡ። በዚ ውዳበ ኣቢሎም ድማ ፋሕ ኢሉ ዝጸንሓ፡ ኩለ-መዳያዊ ዓቕሞም ኣወሃሂዶም ናብቲ ብሓባር ዘማዕድዉዎ ሸቶ ዘብጸሖም ዓቕሚ የጥርዩ። እቲ ዘዋህለልዎ ዓቕሚ ከድምዕን ናብቲ ዘማዕድዉዎ ናይ ሓባር ሸቶ ንክብጻሕን ምእካቦም ጥራይ እኹል ኣይኮነን። ነዚ እኩብ ዓቕሚ ኣብ መዓላ ዘውዕል ሕጋዊ ኣሰራርሓን፡ ኣብ ሕድሕዱ ዝጸላሎ፡ ዝተሓጋገዝን ሕድሕድ ዝቆጻጸርን ካብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ ዝዝርጋሕ ናይ ስራሕ ምክፍፋል ናይ ግድን ይህሉ። እቶም ስራሕ ተኸፋፊሎም ዝዋፈሩ ኣካላት ነናቶም ዝዓምዎ እጃም ይወሃቦም። ዝዋስእሉ ድሩት ናይ ሓላፍነት ክሊ እውን ከምኡ።

እቲ ናይ ሕድሕድ ምጽልላውን ምቁጽጻርን፡ ብፍላይ እቲ ትኹላዊ፡  ላዕለዋይ ነቲ ታሕተዋይ ብኸመይ ይቆጻጸሮ  ናይ ገዛእ ርእሱ ባህሪ ኣለዎ። እቲ ካብ ላዕሊ ንታሕቲ ዝወርድ ኣብ መወዳእታ ናይ ምግዳድ ባህርን ስልጣንን ክህልዎ እንከሎ እቲ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ዝድይብ ግና ናይ ምትሕስሳብ፡ ለበዋ ምቕራብን ምዝኽኻርን እጃም እዩ ዘለዎ። እቲ ታሕተዋይ ናይቲ ላዕለዋይ እጃም እንተዘይወሰድኩ ኣብ ዝብለሉ ግዜ ጉዳያት ይዝረግ ርግኣት ከኣ ይጠፍእ። እቲ ላዕለዋይ ኣካል እውን ኣብ እጃም እቲ ታሕተዋይ እናሻዕ ኢድ ምስ ዘእቱ ዝበልሾ ጉዳያት ይህልዉ። ካብዚ ንምድሓን ንከምዝታት ከወግድ ዝወጽእ ቅዋምን ንዓኡ ተመርኲሱ ዝወጽእ  መምርሕን ምርዳእን ምኽባርን መተካእታ የብሉን። ነዚ ሕጊ ከተኽብር እንከለኻ ከኣ ቀንዲ ማእከልካ ንሱ እቲ ሕጊ እምበር ነቲ ሕጊ ከተግብሩ ኣብ ዝኾነ ጽፍሒ ዘለዉ ሰባት ክኾኑ ኣይግባእን። ምኽንያቱ እቲ ወሳኒ እቲ ሕጊ እምበር እቶም ዝቀያየሩ ሓለፍቲ ኣይኮኑን።

ኣብዚ ኣቐዲምና ዝጠቐስናዮ መዋስኢ ውድብ ወይ ሰልፊ እቲ ምክፍፋል ስራሕ ኣብ ደረጃን ዓይነትን ዕማም ጥራይ ዘይኮነ፡ ብኣሰፋፍራ እውን ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርናዓት ክዝርግሑ ውሁብ እዩ። ግና ድማ ኣብ ጽላል ሓደ ውድብ ናይ ሓባር ዕማም ኣብ ምዕዋት ምእንቲ ከድምዑ፡ ግቡእ ሓበሬታ ክሰንቁ ኣድላይ እዩ። ነዚ ዝዓምም ድማ እቲ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ዝቕመጥ ኣካል እዩ። ስለዚ ኣብ ሓደ ውሱን ኩርናዕ ናይቲ ትካል ዘሎ ምዕባለ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዘለዉ ኣካላት ይፈልጥዎ እዮም። ንኣብነት ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዘሎ ጉዳያት፡ ኣብ ኣወስትራልያ፡  ኣፍሪቃ፡ ኤውሮጳን ማእከላይ ምብራቕን ዘለዉ ኣካላት ይከታተልዎ እዮም። ብመሰረቱ እውን ናይቲ ንኹሎም  ከማእክሎምን ክመርሖምን ፈትዮም ኣብ ሕጋዊ በሪኽ መድረኽ  ዘንበርዎ ኣካል ንኣካላት እቲ ዝመርሖ ሰልፊ ወይ ውድብ ምምእካል እዩ ቀንዲ ስርሑ። ናይዚ ኣካል’ዚ (መሪሕነት) ውሳነታት ካብቲ  ቀንዲ ሕጊ ፈሊኻ ዘይረኣዩን ዝትግበሩን መምርሕታት እዮም። ነዚኦም እንዳዋሰንካ ዝተሓዝ መንገዲ ሕጋውን ስርዒታውን እዩ ምባል ግና ፈጺሙ ቅቡል ኣይኮነን። ዘይሕጋዊ ክንስኻ ምእንቲ ደጋጊምካ ምስባኽ ከኣ፡ ከንቱ እዩ።

ነዚ ሕጋዊ ናይ ሓበሬታ ኣዘረጋግሓን ኣፈጻጽማ ውሳነታትን መስመር እንዳጠሓስካ ዝግበር ጐድናዊ ናይ ሓበሬታ ኣዘረጋግሓ ንዘይሕጋዊ ኣከያይዳ ዘተባብዕን ኣፍራስን እዩ። ሰባት ከምዚ ዓይነት ኣገባብ ዝመርጹ ከኣ ዘመሓላልፍዎ ሓበሬታ ዘይጥዑይ ክኾኖም እንከሎ’ዩ።  እቲ ኣብ ከምዚ ኩነታት ዝዕሸዉዎ ዝደልዩ ከኣ  ብዘይሕጋዊ መስመር ኣዕናዊ ሓበሬታኦም ከሰኪሞም ከዕብድዎ ዝደልዩ ወገን እዩ። ኣቐዲሙ ብዛዕባቲ ብሕጓ ዝብልዎ በቲ ሕጋዊ መስመር ጥዑይ ሓበሬታ ከም ዝወነነን ብውሽጡ ይዕዘቦም ከም ዘሎን ኣይርድኡን እዮም።

ንኣብነት ብዛዕባ’ቲ ኣጸቢቑ ዝፈልጦ መሪሕነቱን ቅዋሙን ከምዚ ንሳቶም ጥራይ ዝፈልጥዎ፡ ብዙሕ ይዛረቡ። እቲ በቲ ናቶም ቅኒት ከኹድድ ዝደልይዎ ኣካል እንተኾነ ካብኣቶም ንላዕሊ፡ እንተዘየሎ ከኣ ክንደኦም ብዛዕባቲ ጉዳይ ኣፍልጦ ከም ዘለዎ እውን ይርስዑ እሞ መቲሮም ዘዝሃብዎ ጸይቂ ጥራይ ዝኹልስ ይመስሎም። ምናዳ ነቲ ኣብ ዕዳጋ ወሪዱ ዓዳጋይ ዘይረኸበ ሚዛኖም ንዒቑ፡ ስሚዑን ኣንቢቡን ስቕ እንተበለ ዝተቐበሎም ዝመስሎም እውን ይመስለኒ። ግና ሱቕ ኣብ ውሽጡ “በሉ ሰሚዕናኩም ኣለና። ካልእ እንተልይኩም ደኣ ኣምጽኡ እምበር እዝስ ኣይሕራይን።” ዝብል ተረድኦ ዝሓቖፈ መልሲ ምዃኑ ምርዳእ ይስእኑ እሞ ከምዚ “ሌባሌባ እንተበልዋስ ልዋልዋ ዝበልዋ ይመስላ” ከም ዝበሃል መመሊሶም የኮማስዕዎ።

ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተጠቕሰ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ሓላፍነት ዘሎ ኣካል፡ ካብቲ ቀንዲ ስረሓቱ ኣብ ታሕቲ ዘለዉ፡ በብኹርንዑ ብሕጊ ዝተሰለዓሎም ናይ ዕማምን ሓላፍነትን ሒዞም ዝዋስኡ ኣካላት ምቁጽጻር እዩ። ኣብቲ መስርሕ ጽቡቕ ንዝሰርሑ ይንእድን የተባብዕን። መንገዶም ንዝሰሓቱ ድማ ይመክር፡ የጠንቅቕ ከም ኣድላይነቱ ከኣ ይግስጥን ይቐጽዕን። ነቲ ዕማም ዘይበቕዕዎ ኣካላት ከኣ ካብ መዝነት የውርድን ካብኦም ይሕሹ ብዝበሎም ከኣ ይትክእ። እዚ ኩሉ ግና ከከም ዊንታኻ ዝትግበር ዘይኮነስ በቲ ኣቐዲሙ ኣብ ሕጋዊ መድረኽ ንኣብነት ኣብ ጉባአ ዝጸደቐ ቅዋምን ንዓኡ ዘነጽር ሕግታትን እንዳተመራሕካ እዩ። ሓደ ውድባዊ ኣካል ጨንፈር ንበሎ ዞባ ምናልባት እውን ንኡስ ዞባ፡ እቲ ስጉምቲ ዝወሰደ ኣካል ቅኑዕ፡ ሕጋውን ቅዋማውን ኢሉ ብዝኣመነሉ ኣገባብ ካብ ሓላፍነት ምስ ወረደ፡ ኣብቲ ትማሊ ዝነበሮ ቦታ ሎሚ ሕጋዊ ኣይኮነን። ዝነበረ እዩ ዝበሃል። ምኽንያቱ ሎሚ ዘበን ብናይ ዓሚ ብዕራይ ኣይሕረስን እዩ። እንተደኣ ኣብቲ ሰልፊ ኣለኹ ዝብል ኮይኑ ከኣ ነዚ ኣብ ልዕሊኡ ዝተወስደ ኣራሚ ስጉምቲ ምስ ኩሉ ዘለዎ፡ ዕቃበን ዘይዕግበትን ክቕበሎ ናይ ግድን እዩ። እዚ ኣገባብ ኣካል ዲሞክራስያዊ መስርሕ እምበር፡ ከምቲ ገለ ወገናት ከካብ ውልቃዊ ስምዒትን ዘበርዓነ ሕሳብን እንዳነቐሉ ዝብልዎ፡ ዘይሕጋዊ፡ ዘይቅዋማዊ ፈንጫሊ ኣይኮነን።

ክቡራት ኣንበብቲ ብቀዳምነት ዕዙዝ ልባዊ ሰላምታይ ብድሕሪ ምቕራብ፡-

ኣብ ጉዕዞ 26 ናይ ነጻነት ዓመታት ብሰንኪ በሓቲ ፖሊስታት ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ብሓፈሻ ኣብ ልዕሊ መንእሰይ ወለዶ ድማ ብፍላይ፡ ክበጽሕ ዝጸንሐን ገና ዝቕጽል ዘሎን ከቢድ ፖሎቲካዊ፡ ቁጠባውን ማሕበራውን ዕንወት፡ ኣሽንኳይ’ዶ ንዓና ነቶም ዋናታቱ ንዓለም ምሉእ’ውን ስውር ጉዳይ ኣይኮነን። ኣብዚ ህሞት’ዚ ኣብ ኤርትራ ብዝተፈላለየ መልክዕ ክግለጽ ዝኽእል ጨካን ግህሰት ሰብኣዊ መሰላትን ግፍዕታትን ዘይተተንከፈ ባእታ፡ ስድራ ቤት፡ ብሄርን ሃይማኖትን ፍጹም የልቦን። ብሳዕቤኑ ድማ ኣብዚ እዋን’ዚ ኤርትራዊ ዜጋ ዘይነጠባ ክፍለ-ዓለምን ሃገርን ዳርጋ የለን እንተተባህለ ፍጹም ምግናን ክኸውን ኣይኽእልን’ዩ። ኤርትራ ብድሕሪ ሃገራዊ ነጻነታ ምጭባጣ ካብተን ብምንጪ ስደተኛታት ኣብ ቀዳማይ ተርታ ዝተሰርዓ ሃገራት ክትስራዕ ታሪኻዊ ግድነት ኮይኑ ኣሎ። መንእሰይ ኤርትራ ነጻነት ዘለዎ ሰላማዊ ሂወትን ርጉእ መነባብሮን ንምምራሕ ናብ ዝተፈላለየ ሃገራት ንምስግጋር ኣብ ዘካይዶ ነዊሕን መሪርን ጉዕዞ ምድረ-በዳታትን ባሕርታትን ብደላሎ ሰብ ዘጓንፎ ቁጠባዊ ምዝመዛ፡ ጭፍጨፋ፡ መጨውይቲ፡ መሸጣን ኣካላዊ ብዝበዛን ንመላእ ማሕበረ-ሰብ ዓለም’ውን ብሩህ ክስተት’ዩ። ናይዚ ኩሉ ጠንቂ ድማ ኣብ ኤርትራ ብድሕሪ ምርግጋጽ ሃገራዊ ነጻነት ልጓም ኣልቦ ብሓቲ ስርዓት ምትካሉ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ይሕመቕ ይጸብቕ ብዘየገድስ፡ ንልዕልነትን ፖሎቲካዊ ነጻነትን ህዝቢ ዝገልጽን ንመንግስቲ ዝገርሕን ቅዋም ወይ’ውን ግዝኣተ ሕጊ ብዘይምህላዉ’ዩ። ፈረስ ብዘይልጓም መንግስቲ ብዘይቅዋም ናብ ጭቡጥ ጸድፊ ከምዝበሃል፡ ኤርትራ ናብ ርኡይ ደልሃመትን ዓዘቕትን ካብ ተምርሕ ዓመታት ኣቁጺራ ኣላ። እዚ ማንም ሰብ ይፍተዎ ይጽልኣዮ ብዘየገድስ፡ ኣብ ባይታ ዘሎ ጭቡጥ ክውንነት’ዩ።  

ብኣንጻሩ መራሕቲ ህግደፍን ሰዓብቶምን ምስዚ ኣብ ባይታ ዘሎ ጭቡጥ ክውንነት’ዚ ክላተሙ ጥራይ’ዮም ዝመርጹ። ከምቲ ብዓል ኣመል ኣመሉ ጎቦ ድማ ቦትኡ ነይገድፍ ዝብሃል ያታዊ ምስላ ነቲ ኣብ ኤርትራ ሳዕሪሩ ዘሎ ምግሃስ ኩሉ-መዳያዊ ሰብኣውን ፖሎቲካውን መሰላት፡ ምርጋጽ ነጻነትን ማዕርነትን ኩሎም መንፈሳዊ ሃይማኖታትን ኣብ ልዕሊ ጎረባብቲ ሃገራት ዝካየድ ጻሕታሪ ኲናት ፖሊሲታትን ምኽሓድ ልሙድ’ዩ። ካብኡ ዝኸፍአ ድማ ኣብ ኤርትራ ብባሓቲ ስርዓት ህግደፍ ሰናይ ፖሎቲካዊ ምሕደራ፡ ቁጠባዊ ገስጋስን ማሕበራዊ ፍትሕን ተረጋጊጹ ምህላዉ፡ ነጻነትን ማዕርነትን ኩሎም መንፈሳዊ ሃይማኖታትን ባህላዊ እምነታትን ዝተኸበረ ምዃኑ ክገልጹ ድሕር ኣይብሉን’ዮም። ኣብ ወጻኢ ዝምድናታት ብዝምልከት ድማ በቲ ኣብ ኤርትራ ዝርአ ገስጋስን ምዕባሌን ካብ ክቱር ቅንኢ ብዝብገስ ካብ ዝተፈላለዩ ጎረባብቲ ሃገራት ዝመጽእ እከይ ምትንኳልን ሽርሕታትን እንተዘይኮይኑ፡ ፖሊስታቱ ቅኑዕን ጥዑይን ምዃኑ ከረድኡና ህርድግ ይብሉ። ካብዚ ኣጉል እምነት’ዚ ብምብጋስ’ውን ንኤርትራ መዳርግቲ ዘይብላ ደሴት ሰላምን ፍትሕን ብምባል ስያሜ ክህቡ ምስማዕ ካብቲ ኣዝዩ ዘደንጹን ዘሕንኽን ጉዳይ’ዩ። ብርግጽ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ እዚ ኩሉ ማእለያ ዘይብሉ ጥልመትን ዕንወትን እናተፈጸመ ከሎ፡ ነቲ ዘይተኣደነ በደላት ዝፍጽም ዘሎ ጨካን ስርዓት ዘተባብዑን ዘሳስዩን ሕልንኦም ሞይቱ ብደዎም ዝተቐብሩ ጥራይ’ዮም ክብሃሉ ዝኽእሉ። ካብዚ ወጻኢ ካልእ ትርጉም ክህልዎ ኣይኽእልን’ዩ።

ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ነጻነትን ማዕርነትን መንፈሳዊ ሃይማኖታት ዘየኽብር ንህላወ ገለ እምነታት ድማ ኣይኣምን’ዩ። ገባቲ ኢሳይያስ ብዘይዝኾነ ሕፍረት ንእምነታት ጅሆባ፡ ጴንጠ፡………….ወዘተ ከቋሽሽ ከሎ እዚ ብኣሜርካ ዝተሰንዐ ሃይማኖታት’ዩ ብምባል፡ ብተደጋጋሚ ከም ዝምድር ጸሓይ ዝወቕዖ ሓቂ’ዩ። ብዝኾነ እዚ እምነታት’ዚ ኣብ ኤርትራ ክምለኽን ቤተ-ጸሎት ክሰርሕን ብሕጊ ስርዓት ህግደፍ ዝተኣገደ’ዩ። ብ1993 ጅሆባ ኣብ ረፈረንደም ምድማጽ ኣብዮም ብዝብል ምስምስ፡ ኣብ ልዕሊኦም ዝተፈላለየ ስጉምቲ ምውሳዱ ይዝኸር። ብድሕሪ’ዚ ንኩሎም ኣመንቲ ጅሆባን ጴንጠን ብኣካላት ጸጥታ እናተሃድኑ ክእሰሩ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ትሕቲ ጭው ዝበለ ጸልማት ጉድጓድ ብምእሳር ብሓይሊ ክሳብ እምነቶም ክቕይሩ ዝገደድሉ ኩነታት ምጽንሑን ምህላዉን ካብ ማንም ስውር  ጉዳይ ኣይኮነን። ብ1995 ምስ ጅሃድ ምትእስሳር ኣለዎም ብዝብል ልዕሊ 75 ዝኾኑ መሻይኽን ኣመንቲ ምስልምናን ካብ ዝተፈላለየ ከተማታት ዝተጨውዩ ክሳብ’ዚ ዕለት’ዚ ስድራ ቤቶም ኣብ ከመይ ዝኣመሰለ ውድዕነት ከም ዘለዉ ኣይፈልጡን’ዮም። እዚ ስርዓት’ዚ መቐጸልታ ናይቲ ኣብ ልዕሊ ዝተፈላለየ መንፈሳዊ እምነታት ከካይዶ ዝጸንሐ ኢድ-ምትእትታውን ንመራሕቲ ሃይማኖታት ብምጽላም ስጉምትታት ምጭዋይን ምእሳርን ድማ፡ ን3ይ ፓትራሪክ ኦርቶዶክስ ኤርትራ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ንመንፈሳዊ ክብሮምን ጸጋ ዕድሜኦምን ብምድፋር ብ2005 ናይ ምሕያር ስጉምቲ ምውሳዱ ይፍለጥ።

ኩሎም’ቶም ለባማትን ሕልና ዘለዎምን ዜጋታት ብሓፈሻ ኣመንቲ ኦርቶዶክስ ድማ ብፍላይ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ንምንታይ ንልዕሊ 10 ዓመት ዝኸውን ኣብ ማሕዩር ጸኒሖም? ዝብል ሕቶ ከልዕሉ ግድነት’ዩ። እቶም ገለ ምስ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ተመሳጢሮም ኣብዚ እከይ ተግባራት’ዚ ዝወዓሉ መራሕቲ ሃይማኖታት ዘቕርብዎ ኣጉል ክስታት ንጎኒ ገዲፍና፡ ቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ብዓቢኡ ነቲ መንግስቲ ኣብ ጉዳይ እምነታት ዘካይዶ ጭቡጥ ኢድ ምትእትታው፡ ብስም ሃገራዊ ኣገልግሎት ምግፋፍ ኣገልገልቲ ኣብያተ-ክርስትያን ብትሪ ይቓወሙ ምንባሮም ዝፍለጥ’ዩ። ኩሉ ነገር ደረቱ ምስ ሓለፈን ጸቕጥታት ናይቲ ስርዓት ምስ በዝሐን፡ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ መንፈሳዊ እምነቶምን ጸጋ ዕድሜኦምን ብዝእዝዞ መሰረት፡ ቅድም ምሕያሮም<<ብድሕሪ ምርግጋጽ ሃገራዊ ነጻነት ህዝብና ብክንድ’ዚ ደረጃን ናህርን ናብ መላእ ዓለም ከም ደቂ-ዛግራ ፋሕ ጭንግራሕ ክኣትዎን ክስደድን ፍጹም ኣብ ትጽቢትና ኣይነበረን። እቶም ከምኡ ዝገብሩ ዘለዉ ጓኖት ዘይኮኑስ፡ ደቂ’ዚ ሃገር’ዮም። ህዝቡ እናተበተነ ስቕታ ዝመርጽን ዓገብ ዘይብልን መራሕ ሃይማኖት መራሒ ክበሃል ዝኸኣል ኣይኮነን። ናተና ንብሎን ባዕልና ቆጽሊ ነውድቐሉን መንግስቲ ኣምላኽ ኣብ ሓጺር ግዜ ይዓድለና>> ብምባል ተባዕ መደረ ምስምዖም ይዝኸር። ገባቲ ኢሳያይስን ዓሻክሩን በዚ ተባዕ መደረ’ዚ ፍስሓን ሕጎስን ተሰሚዕዎም ደቒሶም ክሓድሩ ዝሕሰብ ኣይኮነን። ካብዚ ንደሓር ኣብ ልዕሊ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ እንታይ ዓይነት ስጉምትታት ይወሰድ? ንዝብል ሕቶ ካብ ምእሳሮም ወጻኢ ብገባቲ ኢሳይያስን ሰዓብቱን ካልእ ቅኑዕ መፍትሒ ሓሳብ ክቐርብ ምጽባይ ኣይኸኣልን’ዩ። ከምቲ ልሙድ ኣብ ፖሎቲካዊ ጉዳይ ንኩሉ ኣዕናዊ ፖሊስታት ናይቲ ስርዓት ዝቓወሙ ባእታታት ወይ ውድባት ሃሱሳትን ጠላማትን ዕሱባትን ዝብል ዝልጠፍ ስያሜታት፡ ንቅዱስ ኣቡነ እንጦንዮስ ንምሕያር ድማ ምስ ገለ መራሕቲ ሃይማኖት ኦርቶዶክስ ብምምስጣር፡ ምስ ተሓድሶ ጸልዮም፡ ምስ ምናፍቓን ተራኺቦም…….ወዘተ ብዝብል ጸለመታት ብምክያድ ክብሪ መንፈሶምን ጸጋ ዕድሚኦምን ብምድፋር ንክሕየሩ ተወሲኑ እቲ ስጉምቲ’ውን ብቀጥታ ተወሰደ።  

በዚ ጨካን ስጉምቲ’ዚ ድማ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ኩሉ’ቲ እከይ ባህግታቱን ሸርሕታቱን ሰሚርሉ ሓድነት ኩሎም መራሕትን ኣመንትን መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ ንልዕሊ 10 ዓመታት ተዘሪጉን ተበታቲኑን ኣብ ኣርባዕተ መዳይ ተኸፋፊሉ ጸኒሑን ይቕጽልን ኣሎ።

1. ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ኣብ መንፈሳዊ እምነታት ኢዱ-ምትእትታው ከካይድ ዝተቐበሉ፡ ንምጽላም ይኹን ንምሕያር ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ብቀጻሊ ዝተመሳጠሩን ዝተዋፈሩን መራሕቲ መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ። ምስኡ ብቀጥታ ዝዛመድ ሰዓብቲ ህግደፍ ምስቲ ስርዓት ብዘለዎም ቅርበትን ምድንጋጽን ነቲ ኣብ ልዕሊ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ዝተወሰደ እከይ ጸለመታትን ምሕያርን ዝድግፉ ተራ ኣመንቲ መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ።
2. ነቲ ብባሕቲ ስርዓት ህግደፍ ዝተወሰደ ኢድ ምትእትታውን ምስ ገለ መራሕቲ ሃይማኖት ብምምስጣር ኣብ ልዕሊ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ዝተገብረ እከይ ጸለመታትን ጨካን ምሕያርን ብድፍረት ዝቓወሙ መራሕትን ኣመንትን እምነት ኦርቶዶክስ።  
3. ኩሉ እናፈለጡን እናዕዘምዘሙን ብፍቓድ ኣምላኽ ዝወረደ ስለ ዝኾነ ክግበር ዝኸኣል ነገር የለን ሕጂ’ውን ብኣምላኽ ጥራይ’ዩ ዝፍታሕ ብዝብል ስቕታ ዝመረጹ መራሕትን ኣመንትን መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ።
4. እቲ ሓቂ ኣበይ ከም ዘሎ ምምማይ ዝተጸገሙ ኣብ ላንግላንጋ ዝወደቑ ንኡሳን መራሕትን ብርክት ዝበሉ ኣመንትን መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ’ዮም። ብዝኾነ ንኣስታት 10 ዓመት ዝኸውን ንመንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ ንምስንጣቕ ክካየድ ዝጸንሐ ከቢድ ሽርሕታት ብሓፈሻ፡ ኣብ ልዕሊ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ዝካየድ ዝነበረ ኣጉል ጸለመታትን ምሕያርን ድማ ብፍላይ ብዕርቂ ምዝዛሙን ካብ ማሕዩር ምፍትሖምን ዝገልጽ ብ21 ሓምለ 2017 ብድምጺ ኣሜርካ ዝተፈነወ ዜናን ጸብጻብን ነዚ ዝስዕብ ይመስል።     

   ፈነወ ድምጺ ኣሜርካ፡- ን10ተ ዓመታት ዝኣኽል ኣብ ሱባኤ ገዛ ጸኒሖም ዝተባህሉ 3ይ ፓትርያሪክ ኦርቶዶክስ ቤተ ክርስትያን ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ከም ዝተፈትሑ ተገሊጹ። ብርሃነ በርሄ ካብ ኣስመራ ነዚ ዝስዕብ ሓጺር ጸብጻብ ልኢኹ ኣሎ።

   ጸብጻብ ብርሃነ በርሄ፡-ኣብ መንጎ ቤት ጽሕፈት ቅዱስ ሲኖዶስ ኤርትራን 3ይ ፓትርያሪክ ኤርትራ ኣቡነ ኣንጦንዮስን ዝተፈጥረ ዘይምርድዳእ ብተበግሶ ወከልቲ ስምረት ገዳማት ኤርትራን ጉባኤ ሊቃውንቲ ኤርትራን ብዝተገብረ ናይ ኣስታት ሓደ ዓመት መስርሕ ሽምግልና ብዕርቂ ከም ዝተዛዘመ መልከ ጻድቕ ኣብርሃ ገሊጾም።

   ቃል መልከ ጻድቕ ኣብርሃ፡- ካብ ቅዱስ ሲኖዶስ ዘሎ መዛግብ መወኸሲ ክኾነና ምእንቲ ብኡ ሂቦምና ንዕኡ ከኣ ኣጽኒዕናን ርኢናን እንታይ እንታይ ተገይሩ ካብቲ መጀመርትኡ ክሳብ’ዚ መወዳእታ ከብጽሖ ዝኸኣለ ኩነታት መልክዕ ሓደ ብሓደ ኣጽኒዕና ብድሕሪኡ ሰናይ ፍቓድ ናይ ሲኖዶስ ምስ ኾነ ናብ ኣቦና ኣቡነ ኣንጦንዮስ ኬድና ተዛራሪብናዮም ንሶም’ውን ገዳማትን ሊቃውንትን ክትመጹኒ ከለኩም ዘይሰምዓኩም ጉዳይ የብለይን ብዝብል ብሕጉስ መንፈስ ተቐቢሎም። ስለዚ ተመላሊስና ካብኦም ዝውሰድ ቃላት ይኹን ካብ ሲኖዶስ ይኹን ብኩሉ መንገዲ ኣሰማሚዕና ኣረዳዲእና ናይ 18 መዓልታት ዝወድአ ኣብ ውሽጢ ዓመት ማለት’ዩ ውዲእና ነዚ ዕርቂ ብንጹር ኣብ ቤት ጽሕፈት መንበረ ፖትሪያርክ ካብ ዝነበርዎ መንበሪ ገዝኦም ኣምጺእና ዕርቂ ጌርና።

   መዛዘሚ ጸብጻብ ብርሃነ በርሄ፡- ኣቡነ ኣንጦንዮስ ሱባኤ ክገብርሉ ካብ ዝጸንሑ ገዛ ወጺኦም ብሰንበት 16 ሓምለ 2016 ኣብ ርእሰ ኣድባራት ደብረጼን ቅድስተ ማርያም ቤተ ክርስትያን ኣብ ዝተገብረ ናይ ጸሎትን ቅዳሴን ስነ-ስርዓት ከም ዝተሳተፉ ተፈሊጡ። 3ይ ፓትራሪክ ኦርቶዶክስ ኤርትራ ዝነበሩ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ቤት ጽሕፈት ሲኖዶስ ኤርትራ ኣብ ቁነና ወይ ሱባኤ ክጸንሑ ብዝሃቦ ውሳኔ መሰረት ን10 ዓመታት ኣብ ከባቢ እንዳ ማርያም ኣብ ዝርከብ ገዛ ከም ዝጸንሑ ካብቲ ቤት ጽሕፈት ዝተረኸበ ሓበሬታ የመልክት።ብርሃነ በርሄ

    መዛዘሚ ፈነወ ድምጺ ኣሜርካ፡- ስማዕትና ብርሃነ በርሄ ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ንዝተፈላለዩ ሰባት ኣዘራሪቡ ኣሎ። ኣብ ዝቕጽል ክንምለሶ ኢና።

    ኣብ ህላወ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍ ብርግጽ ሓቀኛ ዕርቂ ክረጋገጽ ይኽእል’ዶ? ዝብል ሕቶ ብሃሳስ ለባም ዝምለስ ሕቶ’ዩ። ምክንያቱ እዚ ስርዓት’ዚ ዕድመ ፖሎቲካዊ ስልጣኑ ንምንዋሕ ዝጥቐመሉ እንኮ ስልቲ ሓድነት ህዝቢ ኤርትራ ብምዝራግን ስኒት መንፈሳዊ እምነታት ብምጉዝዛይን ጥራይ ስለዝኾነ። ባዕሉ ንዝፈጥሮ ምስሕሓብን ግርጭታትን ሓቀኛ ዕርቂ ንምርግጋጽ በየናይ መምዘኒታት? ባህርያቱ’ውን ዝፈቕድ ኣይኮነን። ብዝኾነ ሕጂ’ውን ነቲ ንዕርቕን ምፍታሕ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስን ኣመልኪቱ ኣቐዲሙ ብቪድዮ ዝወጸ ስእላዊ መግለጺ፡ ድሒሩ’ውን ነቲ ብድምጺ ኣሜርካ ክፍሊ ትግርኛ ዝተመሓላለፈ ዜናን ብወኪሉ ካብ ውሽጢ ኤርትራ ዝተዋህበ ጸብጻብን ብምዝማድ ምስ ንዕዘብ ሓቀኛ ዕርቂ ዘይምፍጻሙ ጥራይ’ዩ ዘመላኽት። ምክንያቱ ኣብቲ ብቪድዮ ዝተፈነወ ስእላዊ መግለጺ፡ ብጀካ’ቲ ዕርቕን ሕድገታትን ምግባሩ ዝገልጽ ኣካል፡ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ካብቲ ዝተቐመጥሉ መንበር ዝኾነ ምንቅስቓስ ከይገብሩን ቃል ከይህቡን ፍቓድ ከም ዘይተዋህቦም’ዩ ዝእምት። ኣብቲ ብወኪል ድምጺ ኣሜርካ ብብርሃነ በርሄ ዝቐረበ ጸብጻብ ድማ <<3ይ ፓትርያሪክ ኦርቶዶክስ ኤርትራ ዝነበሩ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ቤ/ጽሕፈት ሲኖዶስ ኤርትራ ኣብ ቁነና ወይ ሱባኤ ክጸንሑ ብዝሃቦ ውሳኔ መሰረት ን10 ዓመታት ኣብ ከባቢ እንዳ ማርያም ኣብ ዝርከብ ገዛ ከም ዝጸንሑ ካብቲ ቤት-ጽሕፈት ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት>> ይብል። ኣብዚ መዳይ’ዚ ብዘይዝኾነ ቀለዓለም ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ብውሳኔ ስርዓት ህግደፍ ድዮም ን10 ዓመታት ተሓይሮም ወይስ ብመሰረት ውሳኔ ሲኖዶስ ኤርትራ? እቶም ንቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ን10 ዓመታት ዝሕልዉ ዝነበሩ ወተሃደራት ናይቲ ስርዓት ድዮም ወይስ ወተሃደራት ቤት-ጽሕፈት ሲኖዶስ ኤርትራ? ን10 ዓመታት ዝኸውን ብሓለዋ ወተሃደራት ዝካየድ ሱባኤ ኣሎ ድዩ? ዝብል ኣገዳሲ ሕቶታት ብቁዕ መልሲ ዝህብ ኣካል ኣይህሉን’ዩ።       

    ኣብ ኤርትራ ነጻነትን ሓርነትን ፕሬስ ዘፍቕድ ልዕልነት-ሕጊ ክሳብ ዘየሎ ንበይኑ ንወኪል ድምጺ ኣሜርካ ብርሃነ በርሄ ዝወሃብ ፍሉይ መሰል ክህሉ ዝኸኣል ኣይኮነን። ካብዚ ሓቂ’ዚ ብምብጋስ፡ድማ ብርሃነ በርሄ ንህዝቢ ኤርትራ ብሓፈሻ ንኣመንቲ መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ ድማ ብፍላይ ብበሓቲ ስርዓት ህግደፍ ብቀጥታ ቃል ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ከቕርብ ስለ ዘይተፈቐደሉ ቃል መልከ ቅዱስ ኣብርሃ ከሰምዕ ከም ዝተገደደ ምስጢር ክኸውን ኣይኽእልን’ዩ። እቲ ኩሉ ኣብ መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ ዝተፈጸመ ኣዕናዊ ሸርሕታትን ምትንኳላትን፡ ብሳዕቤኑ ድማ ካብ ኣህጉራዊ ቤተ-ክርስትያን ክትንጸልን ክትውገዝን ዝገበረ ምክንያታትን ብሓፈሻ፡ ኣብ ልዕሊ ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ዝተካየደ ርካሽ ጸለመታትን ን10 ዓመታት ክሕየሩ ዝተኣልመ እከይ ተግባራትን ድማ ብፍላይ ብተራ ዕርቕን ሕድገታትን ዝውዳእ ኣይኮነን። ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ከምዚ ዝኣመሰለ ሕሱር ድራማታት ክቕበሉ ዘገድድ ብቁዕ ምክንያት’ውን ኣይህሉን’ዩ። ኣብ ውሽጢ’ዚ 10 ዓመታት ክንደይ ግዜ ተፈቲኑ ብቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ተቐባልነት ዘይረኸበ ጉዳይ’ውን’ዩ። ፍጹም ግልጽነት ይኹን ተሓታትነት ዘይብሉ፡ እቲ ስርዓት ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ዝነበሮ ኣሉታዊ ተራን ብንጹር ይቕሬታ ከይሓተተን ዝፍጸም ዕርቂ ፍጹም ቅንዕና ክህልዎ ኣይኽእልን’ዩ። ካብዚ ሓቂ’ዚ ብምብጋስ ኩሎም ኣመንቲ መንፈሳዊ እምነት ኦርቶዶክስ ዕርቂ ምፍጻሙን ቅዱስ ኣቡነ ኣንጦንዮስ ካብቲ 10 ዓመታት ተሓይረምሉ ዝነበሩ ከም ዝተፈትሑን ብኣንደበቶም ቃሎም ከይሃቡ፡ ብሓቲ ስርዓት ህግደፍን እቶም ገለ መሻርኽቶም መራሕቲ ሃይማኖትን ብዝፍንውዎ ሓበሬታታት ክታለሉ ፍጹም ኣይግባእን ይብል።

   ሰናይ ትምኒትን ንባብን

   ነፀረኣብ ኣስመላሽ

   30 ሓምለ 2017  

ትርጉም ጥልመት ኩልና ከምዘይንስሕቶ: ኣብ መንጎ ደቂሰባት፥ ውድባት፥ ሰልፍታት፥ ማሕበራት፥ ዘሎ ናይ ሕድሕድ ዝምድናን ርክብን ዝጠምሮም፡ ሓባራዊ ረብሓን እምነትን ክከሓድ እንከሎ ዝፍጠር እዩ። እቲ ዝምድናታት ውዒሉ ሓዲሩ ስነምግባርን ስነስርዓትን ብዝጎደሎ ኣካይዳ ዝብገስ ጽልኢ ይኹን ቅርሕንቲ ናብ ምጥርጣራትን፥ ዘይዕግበትን፥ ገጹ የምርሓካ። በዚ ምኽንያት ከኣ ኣብቲ  ዘራኽበካን ዘዛምደካን፥ ወይ እውን ዝጠምረካ ጉዳያት እምነት ብምጉዳል ወይ እውን ኣብ ርእስኻ ጥራይ ተኣማሚንካ ናብ ምጥሓስን ዝምድና ገጽካ ክትመጣጠር እንከሎኻ ናብ ጥልመት ገጽካ ኢኻ ትጎዓዝ።

ጥልመት ንፋሕ ብትን ወይ እውን ዘይምስምማዕ ኣዝዩ ዘራጉድ ኮይኑ፡ ነቲ ምስ ፈረሰ ብቐሊሉ ክምስረት ዘይከኣል እምነት ኣብ ሓደጋ የውድቖ። ምኽንያቱ እምነት ኣንተዘይሓሊኻዮ ብቐሊሉ ተሰባራይን ተነቃፋይን  ስለ ዝኾነ ብቕጽበት ክጠፍእ ወይ እውን ከምዘይነበረ ክኸውን ስለ ዝኽእል። እዚ ዘመልክቶ እንተልዩ ጽልእን ቅርሕንትን ብሓንቲ ደቒቕ ክዕምባባን ከስፋሕፍሓን ከለዋ፡ እምነት ግና ብብዙሕ ውረድ ደይብን ተጽዋርነትን ኣቢልካ ነዊሕ ግዜ ወሲድካ እዩ ዝምስረት። ኩሉ እትኣምኖ ዝነበርካ ናይ ብሓቂ እንተዘይነይሩ ነቲ ዝነበረካ እምነት ብሓንቲ ደቒቕ ምሒኻ ናብ ጎደና ጥልመት ምኻድ ቀሊል እዩ።

በዚ መስረት ጥልመት ብጣዕሚ ሓደገኛን ኣዕናውን ምዃኑ ምርዳእ ከድልየና እዩ። ስለዚ እቲ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ዝነበረካ እምነት ድልዱል ስለ ዘይነበረ ኣብ ልዕሊ እትኣምኖም ዝነበርካ እምነትካ ከተጉድል እንከለኻ  ንነፍስኻ ትጠልም ከምዘሎኻ እውን ምስትብሃል የድሊ። ምኽንያቱ ስለ ዝኣመንካዮም  ኣሚኖሙኻ እምበር እንተዘይትኣምኖምሲ ኣይምቐረቡኻን። ልክዕ እዩ ወዲ ሰብ ካብ ፍርሕን ነድርን ወይ ቊጠዐ ምስ ዝብገስ እታ እምነት እትደልዮ ፍቕሪ፥ ሕውነት፥ ምክብባርን ስኒትን ኩሉ ብሓደ ሰዓት ክሰባበር ስለዝኽእል እታ ጥልመት ትቕልቀል። ጥልመት ከኣ ሒዛቶም ትመጽእ ሳዕቤናት ጽልኢ፥ ቅርሕንቲ፥ ምቁንጻብ፥ ጸርፍን ብደዐን ዝኣመሰሉ ነቲ ሃዋህው የበላሽውዎ’ሞ እቲ ኩሉ ትኣምነሉ ዝነበርካ መራጎዲ ጥልመት ይኽወን።

ጠላም ከኣ ክሳብ ንዕላምኡ ምጥላም ስለ ዝበጽሕ ናይ ተጻዋርነት ባህሪ ኣይህልዎን እዩ። ነቲ ኩሉ ዝሓለፎ ጡዑይ ሃዋህውን ምስ ደቂ ሰባት ዝፈጠሮም ዝምድናታትን ብዘይ ወዓል ሕደር ብትኽትኽ እዩ ዘብሎ። ጽባሕ ንግሆ ወይ እውን ኣብ መጻኢ ክንራኸብ እንዲና ኢሉ ስለ ዘይሓስብ ብዓይኒብለይ ስኒብለይ ንኹሉ ክድምስሶ ዝእግሞ ኣይኮነን። በዚ ዝኣክል ሓሶትን ምድንጋራትን ሓዋዊሱ ንዝኣተዎ መብጸዓ ክጥሕሶ ግዜ ዝወስደሉ ኣይኮነን። ስለዚ ጥልመት ኣብ  ዝረኣየሉ እዋን እምነት ከም ጽላሎት እዩ ዝኸውን። እምነት ክሳብ ሞት ክትሕዞ እምበር ኣብ መንጎ ክትበትኖ ከሎኻ፡ ንዓኻ’ውን ዝኣምነካ ኣይህሉን።

ሽግርና እምበኣር ነቲ ብነዊሕ ዓመታት ዝተጠርየ እምነት ብቐሊሉ ክጉረሽ ምዃኑ እንዳፈለጥና፡ ናተይ ሓሳብ ካብዘይተሰምዐ ከምቲ (ድሕረይ ዳንዴር ኣይትብቆላ) ዝበሃል ይኸውን። ምኽንያቱ ኣብ ክንዲ ፍቕሪ ጽልኢ፥ ኣብ ክንዲ ምጽውዋር ምንፍፋግ ተዘውትር’ሞ ነቲ እትኣምነሉ ዝነበርካ ናይ ፖለቲካ ይኹን ማሕበራዊ ሕግታት ወይ ቀይድታት ርዒምካ ምኻድ ከምዘይበቓዕካዮ እዩ ዘመስክር። እወ! ዝኾነይኹን እትኣምነሉ ጉዳይ መስርሕ እምበር ተረኽቦ ከምዘይኮነ ኩልና ንርድኦ ይመስለኒ። እዚ ማለት ኣብ ፖለቲካዊ ዓለም እንከሎና ንፖለቲካ ከም መስርሕ እምበር ከም ተረኽቦ ገርና ክንግምቶ እንተዀይና ዝፈጥሮ ጸገም ክህልው ምዃኑ ርዱእ እዩ።

ንፖለቲካ ብመንጽር ተረኽቦ ክንርእዮ ከሎና ልሙሳት  እዩ ዝገብረና። ምኽንያቱ ነቲ ንኹልና ዘንጸላሉ ሓደጋ ሓባራዊ ክንሱ ኣብ ናይ ውሱን ተረኽቦታት ብምድሃብ ናይ ኩልና ምዃኑ ዘንጊዕና  ክነስተብህለሉ ኣይንኽእልን። ኣብ ተረኽቦታት ምንባርና ድማ ነቲ ንምንታይ ንቃለስ ከም ዘለናን፥ ስለምንታይከ እብ ከምኡ ዝኣመሰለ ኣሎናን ዝብል ፍታሕ ወይ ተረድኦ ክህልወና ክንጽገም ኢና። ኩልና ኣብ ሰልፍታት ንሃሉ፥ ኣብ ማሕበራት ካብዚ ህዝቢ ኤርትራ ኣትይዎ ዘሎ ጸበባን መከራን ፍታሕ ክነናዲ እምበር ኣብ ነንሓድሕድና ምውድዳር ከምዘይኮነ እንተዘይተረዲእና፥ ከድና ከድና ኣብ ጥልመት ገጽና ኢና ክንጎዓዝ። ነቲ ግዝኣተ ሕጊ ዝበሃል  ጠማሪናን፥ ንግርጭታት ፍታሕ ዘናድየልናን ምዃኑ ብምዝንጋዕ፥ ኣነዶ በዚኦም ወይ በቲኦም እናበልና ንዝረአ ምፍሕፋሓት ማዕረቲ ዓብይ ፍታሕ ንደልየሉ ዘሎና ቃልሲ ክኸውን ኣይግበኦን። እቲ ዘሎናዮ መድረኽ ሽግር ውልቀሰባት ናይ ምፍታሕ ዘይኮነስ ኤርትራ ትሃሉዶ ኣይትሃሉ ኣብ ዝብሉን፡ ንኽትህሉኸ እንታይ ክንገብር ኣሎና ኢልና ደኣ ክንሓስብ ኣሎና እምበር፥ ንፍልልያት ኣራጒድካ ብኣኡ ምህውታት ሽግር ህዝብና ክንፈትሕ ኣይንኽእልን ኢና።

ስለዚ ጥልመት ንእምነት ትድምስስ ካብ ኮነት፥ እምነት ምስኣ እንተጠፊኣ ከኣ ፍትሕን ርትዕን ክህሉ ኣይክእልን። ምኽንያቱ ትልመጥ እንተሳዕሪሩ፡ ኩሉ ውዕላት፥ መትከላት፥ ሕግታት፥ …  ወዘተ ክጠሓስ ማለት እዩ። እዚኦም እንድሕሪ ተጣሒሶም ከኣ ወዲ ሰብ ንቕድሚት ክስጉም ዘይኮነ ኣብ ዕንክሊልን ሓድሕድ ምክሳስን’ዩ ዝነብር። ዘሎን ዘየሎን ኣኻኺብካ ንሰባት ዘእምን ብዝመስል ኣገባብ ተጠቒምካ ዝሃነጾ ንምፍራስ እዩ ዝጽዕር። ምኽንያቱ ነቲ ባዕሉ ዘጽደቖ ሕግታት እንተዘይኣኽቢርዎን ዘይተማእዚዝዎን ከይዱ ከይዱ ኣይናተይን ይብሎ ኣሎ ስለ ዘስምዕ ንኽጠልሞ ግዜ ኣይወስደሉን እዩ። ሎሚ ኩልና ንልዕልና ሕጊ ብተግባር ክንውፈን ክንርዕምን እንተዘይበቒዒና፥ ጽባሕ ንግሆ ንሕና ከምዚ ህግደፍ ኣብ ኤርትራ ዝገብሮ ዘሎ፡ ልዕሊ ሕጊ ክንከውን ክንመጣጠር ኢና። እዚ ከኣ እዩ ኣነ ዝበልክዋ እንተዘይኮነት ካልእ ገደል ይእቶ ናብ ዘብል  ኣፍራስነት ዝእቱ።

ጋዜጣዊ መግለጺ

              ሓሙሻይ ዓመታዊ ዳግመ-ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ 

ዳግመ ርክብ ገዳይም ተጋደልቲ ተ.ሓ.ኤ.ነቲ ሰፊሕን ክቡርን ታሪኽ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ፡ ከም ዘይፍለ ኣካል ሓርነታዊ ታሪኽ ህዝቢ ኤርትራ፡ ተቐቢሩ ከይተርፍ፡ ከይርሳዕ፡ ብዝተፈላለየ መልክዑ ንምእካቡን ንምስናዱን ካብ 2012 ዝጀመረ ተበግሶ ለብዘበን ዓመት`ውን ካብ 30 ሰነ- 2 ሓምለ 2017 ኣብ ደንቨር- ኮሎራዶ ተኻይዱ።

1. ናብ ዝመጽእ ወለዶ ምስግጋሩ፡ ነቲ ተመክሮ ብግቡእ ብምጽናዕ፡ ካብኡ እንመሃሮ ንናይ ግዜናን መጻኢትን ኤርትራ ዘጋጥሙ ማሕበረ-ፖለቲካዊ ሽግራት ንምፍታሕ ዚህልዎ ኣበርክቶ ንምልላይን፡ ህዝብና ብግቡእ ከም ዚመሃረሉ ንምግባርን፣
2. ኣብ ሃገርና ኣካቢቡ ዘሎ ሓደጋታት ብምግምጋም፡ ንህዝብና ካብ ዝሓልፎ ዘሎ ናይ ጸበባን ደልሃመትን ኩነታት ከነገላግሎ፡ ንዝተዋህለለ ዓቕምታትና ኣኻኺብና፡ ዝተሰንቀ ተመክሮታትና ዳግም፡ ብዚበለጸ ኣሐዲስና ክንዋስኣሉ፣
3.  ካብ ዘለናዮ መንቀራቕሮ ንምውጻእ፡ ናይ ልቦና ዕምቆትን ናይ ኣሰራርሓ ዝተሓደሰ ተበላሓትነትን፡ ዘማለኤ ሓዲሽ ፖለቲካዊ ባህሊ ኣብ ምድህሳስ ተራና ከነዐዝዝ ካብ ዘለና ሓላፍነት ዝተወስደ ተበግሶ፣
4. ንውጉኣት ሓርነት ንምጥዋርን፡ ሃለዋቶም ንምክትታልን... ኣብ ዝተሰረተ ዕላማ...ንመበል ሓሙሻይ ዓመት ኣብ ደንቨር ኮሎራዶ ተኻይዱ።

ናይ 2017 ሓሙሻይ ዳግመ ርክብ ተ.ሓ.ኤ. ካብተን ዝሓለፋ ዳግመ ርክባት ፍሉይ ዝገብሮ፡ ናይ ቀርኒ ኣፍሪቃ ናይ ታሪኽ ተመራመራይን ሰናድን ጀርመናዊ ኣቶ ጉንተር ሹረደር፡  ተረኺቡ ዘቕረቦ ንኣበጋግሳ ሰውራ ኤርትራ ዝድህስስ ዝርዝር ሓበሬታን መርትዖታትን ኢዩ። ካብቲ ዘቕረቦ ሰነዳት ቅድሚ ሕጂ ብተረኽቲ ሰውራ ኤርትራ ዘይቀረበ ነይሩ። ኣቶ ጉንተር ንነዊሕ ዓመታት ሓያል ጻዕርን ድኻምን ኣካይዱ ዝሰነዶ ናይ 1950ታት ኤርትራውያን ሓርበኛታት ንናጽነት ምልዕዓላት መዓስን ከመይን ከምዝነበረ ብንጹር ተንቲኑነ ኣቕሪብዎ።

ብጻይ ዓብደላ ሱሌማን፡ ኣብ ቃልሲ ምእራም ሰውራ ኤርትራ ኣብ 1966 ዝጀመረ ብኣካል ፍሉይ ኣበርክቶ ዝገበረሉ ምንቅሳቓስ፡ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራን ናብ ደንከልያ ክትኣቱ ኣብ ዝተገብረ ጻዕርን፡ ናይ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ ናይ ወጻኢ ሓላፊ ኣብ ዝነበረሉን፡ ኣዝዩ ሃብታም ተመክሮ ኣቕሪቡ።

ብጻይ ሕድራይ ፍስሓ፡ ንቂያ ስርሒታት ናይ ተ.ሓ.ኤ. መቐጸልታ ናይ`ቲ ብሰፊሑ ከቕርቦ ዝጸንሐ፡ ብፍላይ ድማ ናይ ስዉእ ፍስሃየ ጅግና መስዋእቲ ኣብ ከተማ ኣስመራ ከቕርብ ከሎ፡ ብጾት ዶክ. ግርማይ ነጋሽን ዶክ. ኣንገሶም ኣጽባሃን፡ ``ብድሆታት ኣብ ምጽሓፍ ታሪኽ`` ብዝብል ቴማ ዘቕረብዎ ዓሚቝ ሓተታ ንዳግመ ርክብ ናይ 2017 ዝልለ ድምቀት ፈጢርሉ።

ዳግመ ርክብ 2017፡ ብጉዳይ ውጉኣት ሓርነት መደበር ከሰላ ዘትዩን ናይ ገንዘብ ወፋያ ተገሩን። ከምኡ`ውን ኣዝዮም ውፉያት፡ ንናይ ኣጋይሽና ናይ ነፋሪት ቲኬት፡ ናይ ሆቴል፡ ናይ መግቢ ውጻኢታት ብኣርባዕተ ሃብሮማት ዜጋታት ክሽፈን ምኽኣሉ፡ ካሜራን ስእልን ምልዓል (ናይ`ቲ ስነዳ ቀንዲ መትኒ)፡ ነቲ ኣኼባ ዝኸውን ናይ ድምጺ መግልሒ መሳርሒታት፡ ጉልበቶም ፍሉይ ክእለት ንስለ ዘወፈዩ ውፉያትን ንኹሎም እቶም ንናይ 2017 ዳግመ-ርክብ ክዉን ንምግባር ዝልለ ጻዕሪታት ንዝገበሩን ፍሉይ ምስጋና ዝግበኦም`ዩ።