ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ሓለዋ ሰብኣዊ መሰልን (ሁማን ራኢትስ ዎች) ዝተባህሉ፡ ክልተ ዓለም ለኻዊ ሰብኣዊ ትካላት ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዝተፈጸመ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል  ዘጻሪ ዓለም ለኻዊ ኣካል ክቐውም  ዝሓትት መግለጺ ከም ዘውጽኡ ሮይተርስ ብ16 ታሕሳስ 2021 ሓቢሩ ።  ክልቲኦም ሰብኣዊ ትካላት ኣብ ዘውጽእዎ ናይ ሓባር መግለጺ፡ ጸጥታዊ ሓይልታት ክልል ኣምሓራ፡ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል ይፍጽሙ ከም ዘለዉ ብምጥቃስ ከሲሶም።

እዚ ናይ 16 ታሕሳስ 2021 ናይ ሓባር መግለጺ፡ ካብቲ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ብጉዳይ ኢትዮጵያ ከካይዶ ዝመደቦ ኣኼባ ሓደ መዓልቲ ኣቐዲሙ ዝወጸ እዩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ነዚ ክካየድ ተመዲቡ ዘሎ ናይ ቤት ምኽሪ ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ኣኼባ፡ “ፖለቲካዊ ተልእኮ ዘለዎ እዩ” ብዝብል ከም ዝተቓወሞን ካለኦት ሃገራት ከይሳተፈኦ ከም ዝጸወዐን ተፈሊጡ።

ትካላት ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ሓለዋ ሰብኣዊ መሰልን ኣብዚ ናይ ሓባር መግለጺኦም ቆላሕታ ዝሃብዎ፡ ብሓፈሻ ኩነታት ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያ ኮይኑ ፍሉይ  ግምት ዝሃብዎ ከኣ ኣብ ምዕራብ ትግራይ ዝፍጸም ዘሎ ጥሕሰታት እዩ።

ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣብ ትግራይ ውግእ ካብ ዝጅመር ንደሓር፡ ትግራይን ኣምሓራን ናትና እዩ ኣብ ዝብልዎ፡ ቅድሚ ውግእ ኣብ ምምሕዳር ክልል ትግራይ ዝነበረ፡ ሰሜናዊ ምዕራብ ትግራይ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ጃምላዊ ቅትለትን ደብዳብ ከበድቲ ኣጽዋርን  ኣዝዩ ሰፊሕ ምምዝባልን ስደትን ከም ዘስዓበ እዚ ናይዘን ዓለም ለኻዊ ሰብኣዊ ትካላት ናይ ሓባር መግለጺ ጠቒሱ።

ኣብ ሕቡራት ሃገራት፡ ቤት ጽሕፈ መተሓባበሪ  ሰብኣዊ መሰላት (ኦቻ) ብወገኑ፡ እቲ ውግእ ካብ ዝጅምር  ካብ ምዕራብ ትግራይ ብሓፈሻ ኣስታት 1.2 ሚልዮን ሰባት ከም ዝተመዛበሉ ብፍላይ ከኣ ኣብዚ ቀረባ መዕልታት ዝያዳ 10 ሺሕ ሰባት ካብ መረበቶም ከም ዝተመዛበሉ ሓቢሩ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ከኣ ኣብቲ ከባቢ ዘሎ ስግኣት ንተግባራት ምቕራብ ረዲአት ከም ዘየኽኣለ ሓቢሩ።

ብመሰረት እቲ ናይዘን ክልተ ዓለም ለኻዊ ትካላት ናይ ሓባር መግለጺ፡ ኣብ ወርሓት ሕዳርን ታሕሳስን 2021 ኣብ ልዕሊ 31 ሰባት በደል ከም ዝተፈጸመን ካብኣቶም እቶም 25 ነበርቲ፡ ኣደባይ፡ ሑመራን ራውያንን ምዃኖም ካብቲ ሓደጋ ዝተረፉ ሰባት ብስልኪ  ከም ዝሓበሩ ገሊጹ። እቲ መግለጺ ኣተሓሒዙ  ካብ ዝሓለፈ ወርሒ ሕዳር ጀሚሩ  ናይ ክልል ኣምሓራ ፖሊስ፡ ሚልሻን ፋኖን ዝተባህሉ  ጸጥታዊ ኣካላት፡  ኣብተን ኣቐዲመን ዝተጠቕሳ ሰለስተ ናይ ምዕራብ ትግራይ ከተማታት ንዝርከቡ ልዕሊ 15 ዝዕድሚኦም ደቂ ኣንስትዮን ደቂ ተባዕትዮን ኣባጽሕ ኣንዳኽበቡ ከም ዝኣሰርዎም ኣቃሊዑ።

ከምኡ እውን እቶም ዝተረፉ ናይተን ከተማታት ነበርቲ፡ ኣደታትን ህጽናትን፡ ብቐዋሚ ሕማማት ዝሳቐዩን ብዕድመ ዝደፍኡን  ዝርከብዎም  ከም ዝተሰጐጉ ኣብቲ ጸብጻብ ተጠቒሱ። ካብቶም ነብርቲ ሃዲሞም ናብ ማእከል ትግራይ ዝኸዱ ከም ዘለዉ እውን ተፈሊጡ። ከምቲ ናይተን ትካላት መግለጺ ዝጠቐሶ ብዛዕባዚ ፍጻመ እቲ መረጋገጺ ካብ ናይ ዓይኒ መሰኻኽርን ናይ ሳተላይት ምስልታትን ከም ዝተረኽበ ኣፍሊጡ።

መግለጺ እዘን ትካላት፡ ላዕለዎት ሓለፍቲ ኢትዮጵያ ኣብ ልዕሊ ሰላማዊ ሰባት ዝፍጸም ዘሎ በደላት ጠጠው ክብልን ብዘይኣገባብ ዝተታሕዙ ሰባት ክልቀቑን ኣዘኻኺሩ። ኣተሓሒዙ ከኣ ውድብ ሕቡራት ሃበራት ብወገኑ፡ ክሳብ ሎሚ ዝተፈጸመ ገበናት ዘጻሪ ዓለም ለኻዊ  ዘይሻራዊ ኣካል ብህጹጽ ከቕውም ጸዊዑ።

ኣቦመንበር ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብጻይ ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ) ብ11 ታሕሳስ 2021 ምስ ኣባላት ሰዲህኤ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብዚ ኣብ እዋናዊ ጉዳያት ዘተኮረ ኣኼባ ቀንዲ ኣጀንዳኡ፡ “ኣብ ዓመተ 2021 ብሰዲህኤ ዝተዓሙ ስረሓት” ኮይኑ፡ ብዛዕባ ዝተፈላለዩ ኣገደስቲ ሃገራውን ዞናውን እዋናዊ ዛዕባታት ሰፊሕ መርሂ ሂቡ።

ኣቦመንበር ሰዲህኤ፡ ዝያዳ ቆላሕታ ሂቡ ዝርዝር መብርሂ  ዝሃበሎም ዛዕባታት፡ 1) ምህናጽ ውሽጣዊ ሰልፋዊ ዓቕሚ፡ 2) ደንበ ተቓውሞ ኤርትራን ጉዕዞ ሓባራዊ ስራሕን 3) ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ ኣስጋኢ ውግእን ሰዲህኤ ብዛዕባኡ  ከካይዶ ዝጸንሐ ሚዛንን ዘቕረቦም መፍትሕታትን 4) ዝምድና ሰልፊ ምስ ጐረባብቲ ሃገራትን ፖለቲካዊ ሓይልታትን ዝብሉ እዮም።

ኣቦመንበር  ኣብቲ ንምህናጽን ምድልዳልን ሰልፋዊ ዓቕምን ዝሃቦ ዝርዝር መብርሂ፡ ርኢቶ ሰዲህኤ ንጹር ኮይኑ ንምትግባሩ ዘኽእል ሓድነትና ዝያዳ ከነትርርን ሓያል  ዓቕሚ ክንድልብን ከም ዘድልየና ጠቒሱ። ኣተሓሒዙ ከኣ ኣብ 2021 ብነፍሲ ወከፍ ኣብያተ-ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ ዝተኻየዱ ንጥፈታት ዘርዚሩ። ኣብ ዳህሳሱ ሓያሎ ኣውንታዊ ውጽኢታት ከም ዝተመዝገቡ ብምጥቓስ፡ ኣብ መጻኢ ከኣ ዘለዉና ሕጽረታትን ብደሆታትን ንምውጋድ ቀጻሊ ዘይሕለል ቃልሲ ስለ ዝጽበየና ኩልና ክንዳለወሉ ከም ዝግበኣና ኣብሪሁ።  ኣብ መጻኢ ሰዲህኤ ቀዳምነት ሂቡ ክዓሞም ካብ  ዝግበኦ ነጥብታት ከኣ ኣስፊሩ።

ኣብቲ ንሃለዋት ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ብዝምልከት ዝሃቦ ዓሚቕ መብርሂ ድማ ብሓባር ዘስረሓና መድረኽ ክንፈጥር ዘይምኽኣልና ማእከል ናይ ሕጽረትና ምዃኑ ጠቒሱ። ኣብዚ እዋንዚ ካብዚ ዘለናዮ ምርሕሓቕ ከውጸኣና ዝኽእል ብስም ሓይልታት ለውጢ ኤርትራ ክዛረብን ክስጉምን ዝኽእል ሰፊሕ ጽላል ምፍጣር ምዃኑ ኣብሪሁ። ነዚ ብዝምልከት ብኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሓይልታት (ኤፖሓ) ይካየድ ብዛዕባ ዘሎ ጻዕሪ ብምጥቓስ፡ እቲ ቅልጣፈ ግና ትጽቢት ካብ ዝተገብረሉ ንታሕቲ ምህላዉ ኣብሪሁ። ምስዚ ኩሉ ሕጽረታት ግና ሕጂ እውን ንምምስራት ሰፊሕ ጽላል መተካእታ ከም ዘየብሉን ነዚ ንምትግባር ሰዲህኤ ጻዕሩ ከም ዝቕጽልን ኣስፊሩ። ፖሓኤ መጽናዕቲ ዘካይዱ ኣካላት እቚሙ ነዲፍዎ ዘሎ፡ ቻርተር፡ ቅዋምን መርሕ መንገድን ክሳብ ሕጂ ብኹለን ዝምልከተን ኣባል ሰልፍታትን ውድባትን ዘይምጽዳቑ ካብቲ ሕጽረታት ሓደ ምዃኑ ኣብሪሁ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ድማ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ዝተፈላለዩ ንኡሳን ናይ ውድባት ምጥርናፋት ይፍጠራ ከም ዘለዋ ጠቒሱ፡ እዚ ምጥርናፋት ንመስርሕ ምምስራት ናይቲ ኣብ መስርሕ ዘሎ ሰፊሕ ጽላል ዕንቅፋት ኣይክኸውንን እዩ ዝብል ትጽቢት ከም ዘለዎ ኣመልኪቱ።

ኣቦመንበር ተስፋይ ነዊሕ ግዜ ወሲዱ ዘብረሆ ካልእ ዛዕባ፡ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝካየድ ዘሎ እሞ ናብ ዞባዊ ስግኣት ከይሰጋገርን መቆራቆሲ ልዕለ ሓያላን ከይከውንን ዘስግእ ዘሎ ኩነታት እዩ። ኣብዚ ዛዕባዚ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ ሰዲህኤ ነዚ ኩነታት ቅድሚ ናብ ውግእ ምዕራጉ ክከታተሎን ግቡእ ሚዛናት ክሕዘሉ ከም ዝጸንሐን ገሊጹ። ሰዲህኤ ብዘይካቲ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ፍሉይ መድረኻት ዘካየዶ ዝነበረ ምይይጣት፡ ኣብ ናይ ጉባአ ንዝምድና ዝምልከት ውሳነኡ ኣትኪሉ ብደረጃ ፈጻሚ ሽማግለን ማእከላይ ባይቶን ተመጋጋቢ ትካላዊ ውሳነታት ኣሕሊፉ ብደረጃ ኣዋጅ ክገልጽ ከም ዝጸንሐ ሓቢሩ። ናይቲ ብሰዲህኤ ክውሰድ ዝጸንሐ ውሳነታት፡ ነቲ ውግእ ተቓዊምካ፡ ዝምልከቶም ኣካላት ብዘተ ንክፈትሕዎ ምጽዋዕ፡ ናይ ምምሕዳር ህግደፍ ኢድ ኣእታውነት ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ምኹናንን ህዝቢ ኤርትራ ብጉዳይ እቶም ኣብ ዘይጉዳዮም ኣብ ትግራይ ከይዶም ዝሞቱ ደቁ ክሓትት ምምሕጻን፡ ናይ ሲቪል ሰባት ህይወት ኣብ ምጥፋእን ንብረቱ ኣብ ምርሳይንን ኢድ ዘለዎም ኣካላት ተጻርዩ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ተሓተቲ ክኾኑ ምድፋእ፡ ናይቲ ውግእ ግዳይ ንዝኾነ ህዝቢ መሰረታዊ ነገራት ክቐርበሉ…… ወዘተ ዝብሉ ከም ዝርከብዎ’ውን ኣቦመንበር ኣስፊሑ ገሊጹ። ምስዚ ብምትሕሓዝ በቲ ሓደ ወገን ኣብ መንጎ ሱዳንን ኢትዮጵያን ዘሎ ወጥሪ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ኣብ ሱዳን ዘሎ ፖለቲካዊ ቅልውላ’ውን  ኣሻቓሊ ምህላዉ ኣቦመንበር ተስፋይ ጠቒሱ።

ድሕሪዚ ሰፊሕ መግለጺ፡ ኣቦመንበር ሰዲህኤ፡ ተሳተፍቲ ኣኼባ ኣብቶም መብርሂ ዝተዋህበሎም ዛዕባታት ዝተፈላለዩ ሕቶታት ኣቕሪቦም። ብፍላይ ከኣ ብሓፈሻ ዲፕሎማስያዊ ስረሓት ሰዲህኤ ከተኩረሎም ዝግብኡ ብፍላይ ከኣ ዝምድናና ምስ ብህወሓት ኣትምራሕ ትግራይ፡ ኢትዮጵያ ፡ ሱዳንን ካለኦት ጐረባብቲ ሃገራትን ኣብ መጻኢ “ብኸመይ ክንሕዞ ይግበኣና?” ኣብ ዝብል ዝሰፈሐ ግዜ ዝወሰደ ምይይጥ ነይሩ። ኣቦመንበርን ኣባላት ፈጻሚ ሽማግለን ከኣ ነቲ ዝቐረበ ሕቶታት እኹል መልስታት ሂቦም። ተሳተፍቲ ብወገኖም ነቲ ዝቐረበ ሓባሪ መብርሂ ኣመስጊኖም ከምዚ ዓይነት ኣኼባ ቀጻሊ ንክኸውን ለበዋ ኣቕሪቦም።

ኣብ መደምታ ኣቦ መንበር፡ ኣተሓሳስባ ሰዲህኤ ዓዳጊ ንክረክብ፡ ምሕያል ሰልፊ ቁልፊ ጉዳይ ምዃኑ ጠቒሱ፡ ኣባላት ሰልፊ ከም ወትሩ ሰልፎም ንምድልዳል ኣብ ኩሉ መዳያት ክጽዕቱ ተላብዩ። ነቲ ኣብቲ ኣኼባ ዘርኣይዎ ውሕሉልን ሓላፍነታውን ተሳትፎ ከኣ ንኢዱ።

“ሃገራዊ ሽማግለ ኤርትራውያን ኣብ ጀርመን” ዝበሃል ኣካል፡ ብ5 ታሕሳስ 2021 “ክተት ከም መድረኻዊ ግድነት” ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭረሖ ምስ ኤርትራውያን ነበርቲ ሃገረ ጀርመን  ኣኼባ ከም ዘካየደ ነቲ ኣኼባ ብዝምልከት ኣብ ዝዘርገሖ ጽሑፍ ሓቢሩ። እቲ ሽማግለ ኣብዚ ስሙ ከም ዝሕብሮ “ግድነታዊ” ዝነበረ ኣኼባ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣብ ጀርመን ዝነብር ኤርትራዊ ብውሕዱ 200 ዩሮ ክኸፍ ዝግደደሉን ዓቕሚ ዘለዎ ከኣ ዝያዳ ከብርክተሉ ምርድዳእ ከም ዝተበጽሐ ይጠቅስ። ኣተሓሒዙ ከኣ እዚ ከም ፕሮጅርክት ተወሲዱ ካብ ወርሒ ታሕሳስ 2021 ጀሚሩ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ክትግበር ይእዝዝ።

እዚ ከምዚሉ እንከሎ፡  ናይቲ ኣኼባ ተሳተፍቲ ዝነበሩ ኤርትራውያን ወገናት “እቲ ንሕና ክሳብ ዘለና ህዝብና ኣይጠምን፡ ሃገርና ኣይነድፍር” ብዝብል  ተሳታፊ ኣኼባ ተረዳዲእሉ ዝተባህለ ክፍሊት፡ ውሱናት ኣቐዲሞም ወሲነምዎ ዝጸንሑ እምበር፡ ናይ ኩሉቲ ተሳታፊ ውሳነ ከምዘይነበረን ከተግብርዎ ቅሩባት ከምዘይኮኑ ኣቃሊዖም። በቲ ካልእ ወገን ግና ዋላ ኣይዕገብሉን ዓቕሚ ኣይሃልዎምን፡ ናብ ዓድኻ ምጋሽ ጀሚርካ፡ ካብ ምምሕዳር ህግደፍ  ኣገልግሎት ዝሓቱ ኣካላት ካብ “ከይፈተኻ ምኽፋል” ካልእ ምርጫ ከም ዘየብሎም ይገልጹ።

እቲ ዝተዘርግሐ ጽሑፍ ከም ዝሕብሮ፡ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ትሕቲ “ክተት ከም መድረኻዊ ግድነት” ዝብል ጭረሖ ካብ ህዝቢ ገንዘብ ንምእካብ ኣገዲዱ ዝተበህለሉ  ምኽንያት እቲ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ኣብ ልዕሊ ቁጠባዊ ትካላትን ላዕለዎት ሓለፍትን ህግደፍ ወሲናቶ ዘላ እገደኣ፤ ክቕጽልዩ ዝብል ስግኣት  ምዃኑ ኣብቲ ዝተዘርገሓ ጽሑፍ ሰፊሩሎ። እቲ ዘገርም ከኣ ኣሜሪካ ስለምንታይ ኣብ ልዕሊ ህግደፍ እገዳ ከም ዝወሰነት ንጹር ክነሱ፡ ኣብቲ ጽሑፍ “ኣሜርካ እናዓበየ ይኸይድ ብዘሎ ልምዓትና ቀኒኣ” ዝመንፈሱ ዘገርም ሓሳብ ምስፋሩ እዩ።  ከምኡ እውን እቲ ጸላእቲ ኣብ ልዕሌና ተላዒሎም ዝብል ልሙድ መዳህለልን ሸሓጥን ምህዞ  ኣብዚ ሓድሽ ክተት እውን ይጥቀምሉ ኣለዉ።

እዚ ከምዚ ዓይነት ባዕልኻ ጸገም ፈጢርካ ተገልቢጥካ ገንዘብ ኣምጽኡ ምባል፡ ህዝቢ ንምሕጋዝ ዘይኮነ፡ ሳጹን ህግደፍ ናይ ምህጣር ዕላማ ዘሎ ወፈራን ፕሮጀክትን ኣብ ጀርመን ጥራይ ዝውሰን ዘይኮነ፡ ኣብ ካለኦት ኩርነዓት ዓለም እውን ከም ዝቕጽል ከም ርዱእ ዝውሰድ እዩ። ስለዚ ኤርትራውያን ኣብዚ መዳይዚ ናይ ዝሓለፈ ተመኩሮም መዚኖም ብጉልባብ “ህዝቢ ንምሕጋዝ” ሓይሊቲ ወጻዒኦም ጉጅለ ካብ ምድላብ ክቑጠቡ ናይ ብዙሓት ኤርትራውያን ጸዋዒት እዩ።

ሽዱሽተ  ምዕራባውያን ሃገራት፡ “ንሕና ኣወስትራልያ፡ ካናዳ፡ ደንማርክ፡ ኔዘርላድስ፡ ብሪጣንያን ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካን”  ብዝብል ብ6 ታሕሳስ 2021 ኣብ ዘመሓላለፈኦ ሓጺር ናይ ሓባር መልእኽቲ፡ ኣብዚ እዋንዚ ካብ ኢትዮጵያ ይወጽእ ዘሎ ጸብጻባት ከም ዘሻቕለን ገሊጸን። እቲ የሻቕለና ዝበለኦ ጸብጻብ ብዛዕባ ዘርኢ መሰረት ዝገበረ ብዘይክሲ ዝካየድ ዘሎ ኣዝዩ ሰፊሕ ማእሰርቲ ምዃኑ ኣስፊረን። ብምትሕሓዝ ከኣ እቲ ብ2 ሓዳር 2021 ኣብ ኢትዮጵያ ዝወጸ ናይ ህጹጽ ግዜ ኣዋጅ ውሱን ዓሌት ዓሊምካ ንምእሳር ቅቡል ምኽንያት ጌርካ ክውሰድ ከምዘይግበኦ እውን ናይተን ሃገራት ሓባራዊ መግለጺ ጠቒሱ።.

ብናይ ኢትዮጵያ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰልን ኣምንስቲ ኢንተርናሽናልን ዝወጸ ናይ ሓባር ጸብጻብ፡ ኣብ ልዕሊ ተጋሩ ሰፊሕ ማእሰርቲ ከም ዝተፈጸመ ጠቒሱ፡ እቲ ማእሰርቲ ተኸተልቲ ሃይማኖት ኦርቶደክስ፡ ካህናት፡ ብዕድመ ዝደፍኣ፡ ኣደታን ህጻናትን ከም ዘጠቓልል ኣብቲ ናይ 6 ምዕራባውያን ሃገራት መልእኽቲ ተጠቒሱ። ሰባት ብዘይ ኣፍልጦ ቤት ፍርድን ሰብኣዊ ብዘይኮነ ኣገባብን ከም ይእሰሩ ከም ዘለዉ እውን ኣብቲ መልእኽቲ ተጠቓሊሉ። መብዛሕትኡ ተግባራት ማእሰርቲ ዓለም ለኻዊ ሕጊ ዝጠሓሰን ብህጹጽ ጠጠው ክብል ዝግበኦ እዩ ዝበለ እቲ መልእኽቲ፡ እቲ ተግባር ብዓለም ለኻዊ ተቘጻጸርቲ  እዋናውን ቀጻልን ምክትታል ክግበረሉ ከም ዝገባእ ድማ እቲ መልእኽቲ ጸዊዑ።.

ብምቕጻል እቲ መልእኽቲ፡ ደጊምና ነቲ ዝፍጸም ዘሎ ግህሰ ሰብኣዊ መሰል ዝምልከት ዘለና ዓሚቕ ሻቕሎት ንገልጽ ምስ በለ፡ እቶም  ኣብቲ ናይ ሰብኣዊ ኮሚሽን ሕቡራት ሃገራትን ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኢትዮጵያን ናይ ሓባር ጸብጻብ ዝተጠቕሱ፡  ምስቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ግርጭት ብዝተተሓሓዘ፡ ብኹሎም ወገናት ዝተፈጸሙ፡  ወሲባዊ ግህሰትን ካልእ  ህውከትን፡ የሻቕሉና’ሎ ኢሉ። ኩሎም ወገናት ንምክልኻል መሰል ሲቪላት፡ ሰብኣውነትን ክኢላታት ጥዕናን ወሲኽካ ብመንጽር ዓለም ለኻዊ ሕግታት ግቡኣቶም ክፍጽሙ ኣብቲ መልእኽቲ መጸዋዕታ ቀሪቡ።

ኣብቲ ናይ ሓባር መልእኽቲ ከም ዝተጠቕሰ፡ ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዘሎ ጸገም ውግእ መፍትሒ ከምዘይኮነ ሰፊሩ። በዚ መሰረት ንዝኾነ ኣብ ዝሓለፈ ዝተፈጸመ፡ ዝፍጸም ዘሎን ኣብ መጻኢ ዝፍጸምን ግህሰት ኣብ ልዕሊ ሰቪል ንነጽግ። ኩሎም ዝምልከቶም ተዋሳእቲ ውግእ ጠጠው ከብሉ ይግባእ። ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ከኣ ካብ ኢትዮጵያ ይውጻእ ዝብል እውን ኣካል ናይቲ ሓባራዊ መልእኽቲ እዩ።

እቲ መልእኽቲ ናይ 6 ምዕራባውያን ሃገራት ኣብ መወዳእታ፡ ኩሎም ወገናት  ናይ ምዝታይ ዕድል ንምኽፋት ብዘይቅድመ ኩነት ተኹሲ ተጠው ምባል ክሓልፎም ዘይግባእ ዕድል እዩ ምስ በለ፡  ኢትዮጵያውያን ብኣካቢ ፖለቲካዊ መስርሕ፡ ሓባራዊ ምርድዳእን ሕጋዊ መስርሕን ሃገሮም ክሃንጹ ይግበኦም። ኣብ ርእሲዚ ኩሎም ተግባራት ግህሰትን ሰብኣዊ ጥሕሰትን ዝምልከቶም ኣካላት ተሓተቲ ክኾኑ ይግበኦም ክብል እቲ መጸዋዕታ ይዛዝም።

ምንጪ ስእሊ,EMBASSY OF THE STATE OF ER

ኤምባሲ ኤርትራ ኣብ ኣሜሪካ “ኣሚሪካዊ ኣባል ባይቶ ኢለምዎ” ንዝበሎ ብምቅዋም ተጸራሪ መግለጺ ከም ዘውጸአ ፈነወ ቢቢሲ ሓቢሩ። እቲ መግለጺ ነቲ እቶም ኣሜሪካዊ ኣባል ባይቶ ብራድ ሀርማን “ኤርትራ ናብ ትግራይ ሰብኣዊ ረዲአት ከይኣቱ ወደባታ እንተዓጽያ ሓይሊ ባሕሪ ኣሜሪካ ንግዳዊ ንጥፈታታ ከተዓናቕፎ ከም ዝኽእል ምግላጾም” ጠቒሱ ሓይሊ ክንጥቀም ኢና ንዝበልዎ “ዘሰንብድ እዩ” ኢልዎ። መግለጺ እቲ ኤምባሲ ኣተሓሒዙ ኤርትራ ረዲአት ናብ ኢትዮጵያ ከይኣቱ ከምዘይትዕንቅፍ እውን ሓቢሩ።

እቶም ኣባል ባይቶ ኣሜሪካ፡ ኣብቲ ኣብ ኢትዮጵያ ይካየድ ንዘሎ ውግእ ብዝምልከት ዘካየድዎ ኣኼባ ፍሉይ  ኮሚተ ጉዳያት ወጻኢ፡  ምስ ዝምልከቶም ኣሜሪካውያን ሰብ መዚ ኣብ ብፍሉይ ኣብ ዝተመያየጥዎ ነቲ ንኤርትራ ዝምልከት ሓሳብ ከም ዘልዓልዎ እቲ ዜናዊ ጸብጻብ ኣስፊሩ። ኣብቲ ኣኼባ መብርሂ ዝሃባ ኣብ ጉዳያት ወጻኢ ኣሜሪካ ሓላፊት ኣፍሪቃ ወ/ሮ ሞሊ ብወገነን  ዝምድና ኣመሪካን ኤርትራን "ኣሉታዊ" ምህላዉ ብምጥቃስ፡ ሰብኣዊ ረዲአት ብወደባት ኤርትራ ናብ ትግራይ ንምብጻሕ ዘሎ ተኽእሎ ጸቢብ ምዃኑ ኣሚተን።

እቶም ተወካሊ ካሊፎርንያ ኣባል ባይቶ ኣሜሪካ፡ ኣብቲ ዝተጠቕሰ ፍሉይ ኣኼባ ፡ ኣመሪካ ብቐጥታ ብነፈርቲ ህጹጽ ረዲኤት ናብ ትግራይ ከተብጽሕ ትኽእል እንተኾይና'ውን ነተን ሓላፊት ጉዳያት ኣፍሪቃ ተወኪሰምወን። ኣብቲ ወኸሰኦም  "ንምዃኑ፡ እቲ ዝህብዎ መልሲ'ኳ እፈልጦ'የ፡ ግና ንመንግስቲ ኤርትራ፡ መግቢ ኣብ ወደባት ኤርትራ ከነራግፍን፡ ማካይንና ብቐጥታ ናብ ትግራይ ክኸዳን ዘፍቅድ እንተኾይኑ ሓቲናዮዶ" ኢሎም። እተን ሓላፊት ጉዳይ ኣፍሪቃ ብወገነን ኣብ ዝሃበኦ መልሲ፡ "ከም'ቲ ትፈልጦ፡ ኣብዚ እዋን'ዚ ምስ ኤርትራ ዘለና ዝምድና ኣሉታዊ'ዩ” ድሕሪ ምባል፡ እቲ ተኽእሎ ከም ዘየለ ደጊመን ኣተንቢሀን።

ኣብቲ ኣኼባ ተሳታፊ ዝነበሩ፡ ኣሜሪካዊ ሓላፊ ምምሕዳር  ጉዳያት ምብራቕ ኣፍሪቃ ዶ/ር ዳያና ፑትማን  ብወገኖም  ክሳብ ሕጂ፡ ካብቲ ኣብ ዝሓለፈ ወርሓት ናብ ትግራይ ክኣቱ ዝነበሮ ሰብኣዊ ረዲኤት 11 እሚታዊት ጥራይ ከም ዝኣተወ  ነቶም ኣብቲ ኣኼባ ዝተሳተፉ ኣባላት ባይቶ ሓቢሮም።

ህግደፍ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ንፖሊሲ ኣሜሪካ ብፍላይ ኣብ ምብራቕ ኣፍሪቃ ክነቅፍ ዝጸንሐ እዩ። መንግስቲ ኣሜሪካ ብወገኑ ኤርትራ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ ኢድ  ኣብ ኣእትያ፡ ኣብ ትግራይ ብዝፈጸመቶ በደልን ግህሰታትን ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣብ ልዕሊ 4ተ ኣገደስቲ ትካላታን 2ተ ላዕለዎት ሓለፍቲ ናይቲ ኣብ ኤርትራ ዝገዝእ ዘሎ ህግደፍን ኣቐዲሙ ድማ ኣብ ልዕሊ ሓለቓ ጠቕላላ ወተሃደራ ስታፋ፡ እገዳ ከም ዝወሰነት ይዝከር። እቲ ኣሜሪካ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ እትወስዶ ስጉምቲ ቀጻሊ ከም ዝኸውን እውን ናይ ብዙሓት ግምት እዩ።

ቀዳም 27 ሕዳር 2021 ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ሰዲህኤ ንህዝቢ ክፉት ኣብ ዝነበረ ኣኼባ፡ ሓንቲ ላፕ-ቶፕ ኮምፕዩተር (Laptop Computer) ኣብ ዕጫ ኣውዲቑ። ጉባኤ ዞባ ቁጠባዊ ዓቕሚ ሰልፊ ንምሕያል ኣብ ዓመት ሓደ ግዜ ወፈያ ገንዘብን ንዕጫ ዝወድቕ ኣቕሓ ክቕረብን ብዘጽደቖ ዉሳኔ እዩ እቲ መደብ ተኻይዱ። በዚ ኣገባብ ኣታዊ ዝኸውን ገንዘብ ንማሕበራውን ውደባውን ዲፕሎማስያውን ንጥፈታት ሰልፊ ንምዕዋት ዝውዕል እዩ።

ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ እዛ ላፕ-ቶፕ ኮምፕዩተር (Laptop Computer) ኣብ ዕጫ ክትወድቕ መደብ ምስተለመ ኩሎም ኣባላት ብጻዕቒ ተዋፊሮም ስድራቤትን ፈተውትን ከም ዝሳተፉ ብምግባር ኣዝዩ ዕዉት መደብ ከምዝኸውን ጌሮም። ኩሎም ቲኬት ዝገዝኡ ፈተውትን ደገፍቲ ሰልፍናን ዝተዓደምሉ ንህዝቢ ክፉት ኣብ ዝነበረ ናይ ዙም ኣኼባ፡ ኣኼበኛታት እናተመልከቱ ዕጫ ወዲቓ ኣብ ሮቸስተር ኒው ዮርክ ዝተሸጠት ቲኬት ቁጽሪ 763175 ተዓዊታ።    

ሓንቲ ላፕ-ቶፕ ብ $500 (ሓሙሽተ ሚእቲ ቅርሺ ኣሜሪካ) ዝተገዝአት 675 ቲኬታት ብ $10 (ዓሰርተ ቅርሺ ኣሜሪካ) ብምሻጥ ልዕሊ $6,000 (ሽዱሽተ ሽሕ) ኣታዊ ክትገብር ክኢላ። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ንኹሎም እቶም ኣብ ንጥፈታት ናይዚ ዕጫ ብጻዕቂ ዝተዋፈሩ ኣባላትን፡ ዕጫ ብምግግዛእ ወፈያኦም ዘበርከቱ ዜጋታትን ልዑል ምስጋናኡ የቕርብ። ኣብ ዝመጽእ ተመሳሳሊ መደባት ሓገዝ ናይ ፈተውትን ደገፍትን ከምዘይጋደፈና ምሉእ እምነት ኣሎና።

ኣብ ዝመጽእ ግዜ ደሃይ ሰዲህኤ ሰሜን ኣሜሪካ ሒዝና ክሳብ ንመጽእ ተኸታተልትና ሰላም ቀንዩ። 

የቐንየልና።

ምልኪ ይፍረስ! ፍትሒ ይንገስ!

ክንዕወት ኢና!

ዜና ቤት ጽሕፈት ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ

11-28-2021

ሓሙሽተ ኤርትራውያን ተቐዳደምቲ ብሽክለታ ምስ ካለኦት 10 ኣፍሪቃውያን ተቐዳደምቲ ንብሉጽ ኣፍሪቃዊ ተቀዳዳማይ 2021 ክወዳደሩ ከም ዝተሓጽዩ ማዕከን ዜና ቢቢሲ ሓቢሩ። እዞም 5 ኤርትራውያን ዝርከብዎም 15 ኣፍሪቃውያን ተቐዳደምቲ ብስክሊት ኣብቲ ዝካየድ ዓመታዊ  ውድድር ብኣካየድቲ ውድድር ትሮፒካለ ኣሚሳ ቦንጎ (ዙር ጋቦን) ዝውሃብ ኣፍሪቃዊ ሽልማት ንምውሳድ ዝተሓጽዩ እዮም።

እቶም ነቲ ኣህጉራዊ  ውድድርን ሽልማትን ተሓጽዮም ዘለዉ ኤርትራውያን፡ ኣብ ቅድድም ሻምፕዮና ዓለም ተሸላሚ ብሩር መዳልያ ዝኾነ ቢንያም ግርማይ፡ መርሃዊ ቅዱስ፡ ሄኖክ ሙሉብርሃን፡ ናትናኤል ተስፋጽዮንን ናሆም ዘርኣይን እዮም።

እቶም መወዳርቶም ከኣ፡ ጉስታቭ ባሶን፡ ኒኮላስ ዲላምኒ፡ ርያን ሂብሲን  ልዊስ መንቲጅስን ዝተባህሉ ደቡብ ኣፍሪቃውያን ይርከብዎም። ኣብ ርእሲዚ ቦፓውል ዳውሞትን ሶሊማነ ኮነን ዝተባህሉ ደቂ ቡርኪናፋሶ፡ ዝሳተፉ ኮይኖም፡  ካብ ካሜሩን ከኣ፡ ብክሎቪስ፡ ካምዞንግን ኣርቱስ ተላን፡ ኣሊስያካ ሲሶን ካብ ኣይቮሪኮስት፡ ያሲር ሓምዛ ካብ ኣልጀርያን እውን  ከም ዝተሓጽዩ እቲ ዜና ሓቢሩ።

ኣብ 2020 ኤርትራዊ ቢንያም ግርማይን ያሲም ሓምዛ ካብ ኣልጀርያን ዝበለ ኣፍሪቃዊ ተቐዳዳማይ” ተባሂሎም ብኣካየድቲ ላ ትሪፒካለ ምሽላሞም ዝዝከር ኮይኑ፡ ኣብ 2021 ቢንያም ግርማይ ቅድሚ ሕጂ ብዘርኣዮ ተወዳዳርነትን ብዘመዝገቦ ዓለምለኻዊ ውጽኢትን  ንናይ 2021 ክወስድ እዩ ዝብል ልዑል ግምት ኣሎ ።

ቢንያም ግርማይ 24 መስከረም 2021 ኣብ ቤልጂም፡ ፍላንደርስ ኣብ ዝተኻየደ ውድድር ሻምፕዮን ብሽክለታ ዓለም ናይ ትሕቲ 23 ዓመት 2ይ ደረጃ ብምውጻእ ተሸላሚ ብሩር ሜዳልያ ምዃኑ ይዝከር።

ቢንያም ንኤርትራ ኣብ ውድድር ሻምፕዮን ቅድድም ብሽክለታ ዓለም ፈላሚ መዳልያ ዘመዝገበ ተቐዳዳማይ ብምዃን ዝበረኸ ዓወት ምስ ምምዝጋቡ ኣብዚ ተሓጽይዎ ዘሎ ውድድር ክዕውት ከምዝኽእል ብዙሓት ይግምቱ። እዚ ውድድር ካብ ዝተጀመረሉ 2012 ኤርትርውያን ተወዳደርቲ ንሓሙሽተ ግዜ ብልጫ ምውሳዶም ኣብቲ ጸብጻብ ተሓቢሩ።

ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥቅምቲ ብወተሃደራዊ ዕልዋ ካብ ስልጣኑ ተኣልዩ ዝጸንሐ ቀዳማይ ሚኒስትር ሱዳን ዓብደላ ሓምዶክ ናብ ቦትኡ ክምለስ ምዃኑ ካብ ቢቢሲ ዝተረኽበ ዜና ሓቢሩ። ብመሰረት እቲ ኣብ ሞንጎ ሰራዊት፣ ስቪላዊ መራሕትን ኣባላት ዕጡቓት ጉጅለታትን ዝተበጽሐ ስምምዕ ኣብ ርእሲ ናይ ሓምዶክ ናብ ቦታኡ ምምላሱ ኩሎም እሱራት ፖለቲካ'ውን ክፍትሑ'ዮም።

ብሰንክቲ ኣብ ሱዳን ብ25 ጥቅምቲ 2021 ዝተኻየደ ወተሃደራዊ ዕልዋን ንዓኡ ተኸቲሉ ዝተኣወጀ ህጹጽ ኰነታትን ንሰሙናት ዝቐጸለ ሓያልን ቀጻልን ህዝባዊ ናዕቢ ተኻይዶ ኣብ ልዕሊቶም ዝተቓወሙ ብዝተኸፍተ ተኹሲ ሓያሎ ሰባት ከም ዝሞቱ ዝፍለጥ እዩ።

ሓላፊ ሰልፊ ኡማ ፋድለላህ ነዚ ብዝምልከት ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ እቲ ስምምዕ ከም ዝተበጽሐ ጠቒሱ፡ እቲ ስምምዕ 21 ሕዳር 2021 ክፍረም ትጽቢት ከም ዘሎ ኣረጋጊጹ። ካብ ሙሁራት፣ ጋዜጠኛታትን ፖለቲከኛታትን ተዋጺኦም ነቲ ወተሃደራዊ ክፍልን ሲቪል ኣካላት፡ ዘዛተዩ ብወገኖም ንትሕዝቶ እቲ ስምምዕ ብዝምልከት መግለጺ ሂቦም። በቲ መግለጺኦም መሰረት፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ዓብደላ ሓምዶክን ሚኒስተራቶም ካብ ማእሰርቲ ወጺኦም ናብቲ ዝነበርዎ ስልጣን ክምለሱን፡ እቲ ሱዳን ዝጀመረቶ ናብ ዲሞክራሲ ናይ ምስግጋር መስርሕ ክቕጽልን ዝብሉ ይርከብዎ።

ጀነራል ዓብደል ፈታሕ ኣልቡርሃን ነቲ ስቪላዊ መሰጋገሪ ምምሕዳር ብምፍራስ ላዕለዎት ሓለፍቲ  ምስ ኣሰረ፡ ነቲ ስጉምቲ "ዕልዋ" ኣይኮነን ብምባል፡ ኣብ ሞንጎ ስቪልን ሓይልታት ጸጥታን ጎነጽ ክልዓል ዝደፋፍኡ ፖለቲካዊ ጉጅለታት ስለ ዝነበሩ ነታ ሃገር ካብ ዘስግኣ ኲናት ሓድሕድ ንምክልኻል ዝወሰዶ ስጉምቲ ምንባሩ ኣምሲሉ ከቕርቦ ፈቲኑ እዩ። ብኣንጻርዚ ህዝቢ ሱዳን ኣብ ካርቱምን ካለኦት ከባብታትን እታ ሃገር ንስጉምቲ ጀነራል ኣልቡርሃን ብምንጻግ ኣብ ዘርኣይዎ ተቓውሞታት መስርሕ ምስግጋር ናብ ዲሞክራሲ ንድሕሪት ዝመልስዩ ብዝብል ናብ ንቡር ንክምለስ ክጽውዑ ጸኒሖም እዮም።

ማሕበረሰብ ዓለም ብወገኑ ነቲ ዕልዋን ኣዋጅ ህጹጽ ኰነታትን ብምንጻግ  ኩሎም እሱራት ፖለቲካ ክፍትሑን ኩነታት ናብ ንቡር ክምለስን ክሓትት ጸኒሑ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ሕብረት ኣፍሪቃ  ሰዳን ኩነታታ ናብ ንቡር ክሳብ ዝምለስ ኣባልነታ ኣብቲ ሕብረት ክድስክል ወሲኑ እዩ። መንግስቲ ኣሜሪካ ከኣ ንሱዳን ክትህቦ መዲባቶ ዝነበረት 700 ሚልዮን ዶላር ጠጠው ከም ዘበለቶ ክትገልጽ ጸንሓ እያ።

ላዕለዋይ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት፡ ማእሰርቲ ተጋሩ ኣብ ኢትዮጵያ ከም ዘተሓሳስቦ ምግላጹ፡ ቢቢሲ ሓቢሩ። ናይቲ ኮሚሽን ወሃቢት ቃል ሊዚ ትሮስል ነቲ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተኣወጀ ህጹጽ ኩነታት ተኸቲሉ ኣብ ጐንደር፡ ኣዲስ ኣበባ፡ ባህርዳርን  ካለኦት ከባብታትን ፖሊስ ኢትዮጵያ ተጋሩ ይኣስር ከም ዘሎ ገሊጸን።

እተን ወሃቢት ቃል ብ16 ሕዳር 2021 ኣብ ጀነቫ ኣብ ዝሃብኦ መግለጺ፡ እቶም ዝእሰሩ ዘለዉ ምስ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ርክብ ዘለዎም ወይ ይድግፉ እዮም ዝተባህሉ ተጋሩ ምዃኖም ጠቒሰን። ምስዚ ብዝተተሓሓዘ ናይ ኢትዮጵያ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን እቲ ማእሰርቲ ብሄር መሰረት ዝገበረ ብዝመስል ከም ዝተኻየደን ከም ዘተሓሳሰቦን ምግላጹ እቲ ዜና ኣዘኻኪሩ።

ኮሚሽን ፖሊስ ከተማ ኣዲስ ኣበባ ብወገኑ፡ ሰባት ኣብታ ከተማ ዝእሰሩ ዘለዉ፡ ማንነት መሰረት ብዝገበረ ከምዘይኮነ ገሊጹ። ናይቲ ኮሚሽን ወሃቢ ቃል ካብቶም ዝእሰሩ መብዛሕትኦም ተጋሩ ምዃኖም ኣረጋጊጹ፡ ካብ ካለኦት ብሄራት ኢትዮጵያ እውን ዝተኣሰሩ ከም ዘለዉ ሓቢሩ።

እተን ናይ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰል ሕቡራት ሃገራት ወሃቢት ቃል ኣብ መግለጺአን፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ጥራይ ካብ ሓደ ሺሕ ንላዕሊ ሰባት ከም ዝተኣስሩ ዝሕብር ጸብጻብ ናብቲ ኮሚሽን ከም ዝቐረበ ጥቒሰን እቲ ኣሃዝ ካብኡ ንላዕሊ ከም ዝኸውን ጠቒሰን። ኣተሓሒዘን ከኣ እቶም  ሰባት ተኣሲረምሉ ዘለዉ ቦታ ደረጃኡ ዘይሓለወ መደበራት ፖሊስ ምዃኑ ኣስፊረን።

እተን ወሃቢት ቃል እቶም ዝተኣሰሩ ሰባት፡ ዝተኣስርሉ ምኽንያት ከምዘይንገሮምን ናብ ቤት ፍርዲ ከምዘይቀረቡን ዝገልጽ ኣታሓሳሳቢ ጸብጻብ ከም ዝቐረበን  ጠቒሰን። ኣተሓሒዘን ከኣ ናይቶም እሱራት መሰልን ድሕንነትን ክሕለው ሓቲተን። ብዘይካዚ 10 ሰራሕተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራትን 34 ምስቲ ትካል ዝተወዓዓሉ መራሕቲ መካይንን ምእሳሮም እውን ኣዘኻኺረን፡ እዞም እሱራት ወይ ክፍትሑ ወይ ከኣ ናብ ሻራ ዘየብሉ ቤት ፍርዲ ክቐርቡ ጸዊዐን።

ሊዝ ትሮሰል  ኣብ ኢትዮጵያ ክትግበር ጀሚሩ ዘሎ ናይ ህጹጽ ግዜ ኣዋጅ፡ ንሰብኣዊ ሓለዋን ሰብኣዊ ኣቕርቦትን ከም ዝሓላልኾ ዘለወን ስግኣት ብምጥቃስ፡ ነቲ ኣዋጅ ንዘተግብሩ ኣካላት ሰባት ኣሲሮም ናይ ምሓዝን ምጽናሕን ዕድል ከም ዝህብ ሓቢረን።

ኣብ ኢትዮጵያ ኣዋጅ ህጹጽ ኩነታት ኣብ ግብሪ ምውዓሉ ዘኸትሎ ኣሉታዊ ሳዕቤንን ፍልልያት ምስፋሕን ዘኸትል ብምዃኑ ነቲ ኮሚሽን ከም ዘተሓሳስቦ እቲ ዜና ሓቢሩ። መንግስቲ ኢትዮጵያ ኣዋጅ ህጹጽ ኩነታት ዝኣወጀ ህወሓት ንወሎ ተቖጻጺሩ ንከተማ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ሓደጋ ምስ ኣእተዋ ንምዕቃብ ሃገራዊ ልኡላውነት ብዝብል ምዃኑ እውን እተን ወሃቢት ቃል ጠቒሰን።

ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ ብ12 ሕዳር 2021 ብመሰረት መፈጸሚ ትእዛዝ ቁጽሪ14046 ብመገዲ   ገንዘባዊ ትካል (ትረጀሪ) ናይታ ሃገር ኣቢሉ፡ ኣብ ልዕሊ ትካላትን ላዕለዎት ሓለፍትን ኤርትራ እገዳ ከም ዝወሰነ ነዚ ብዝምልከት ብዘውጸኦ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣፍሊጡ። እቶም እገዳ ዝተወሰኖም ትካላት ኤርትራ፡ ህዝባዊ ግንባር ንዲሞክራስን ፍትሐን (ህግደፍ) ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ (ሓምኤ)፡ ሕድሪ (ትራስት)ን ኮፖረሽን ቀይሕ ባሕር (ኮቀባ)ን እዮም። ካብ ሓለፍቲ ከኣ ኣብ ልዕሊ ኣብረሃ ካሳ ነማርያም ሓላፊ ሃገራዊ ጸጥታን ሓጐስ ገ/ህይወት ወልደኪዳን ሓላፊ ቁጠባ ህግደፍን እዮም። እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ከም ዘነጸሮ ጠንቂ ናይዚ እገዳ እቲ ኣብ ኢትዮጵያ፡ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ግህሰት ሰብኣዊ መሰልን ወተሃደራዊ ጐንጽን ምዃኑ ኣብቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ተሓቢሩ።.

እዚ ናይ እገዳ ስጉምቲ፡ ኣብ ልዕሊ ነቶም ኣብ ኢትዮጵያ ክረጋገጽ ዝድለ ዘሎ ህድኣትን ሓድነት ሃገርን ከይረጋገጽ ሸለልትነት ዘርኣዩ ዝተወስደ እዩ። እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ከም ዝጠቐሶ፡ መንግስቲ ኣሜሪካ ኣብዚ እዋንዚ ምስ ኩሎም መሓዙታ ዞባውን ዓለም ለኻውን ህድኣት ምእንቲ ክረጋገጽ ኣብ ኢትዮጵያ ናብ ውግእ ምቁራጽ ዝዓለመ ዘተ ክብጻሕ ትሰርሓ ኣላ።.

በቲ መግለጺ መሰረት ህላወ ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ኣብ ኢትዮጵያ እዚ ዝቕጽል ዘሎ ውግእን ዘኸትሎ ዘሎ ሰብኣዊ ግህሰትን ቀጻሊ ንክኸውን ጠንቂ እዩ። መራሕቲ ሃገራት ካብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም ሰራዊት ኤርትራ ካብ ኢትዮጵያ ንክወጽእ ክጽውዑ ከም ዝጸንሑ እውን ተሓቢሩ። ፕረሲደንት ጆ ባይደን ብ17 መስከረም 2021 ዝኸተምዎ መፈጸሚ ትእዛዝ፡ ናብ ህዝብታት ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘቕነዐ ከምዘይኮነ ከኣ እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ሓቢሩ።

ኣብቲ ኣሜሪካዊ ትካል ገንዘብ ሓላፊ ምቁጽጻር ናይ ወጻኢ ንብረት፡ ኣንደርያ ኤም ጋኪ ነቲ ኩነታት “ነቲ ቀጻሊ ተግባር ናይቶም ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ ግህሰት ዝፈጸሙን፡ ንሓድነት ኢትዮጵያ ሸለል ዝበሉን ሰብኣዊ ግህሰት ዝፈጸሙን  ኤርትራውያን ተዋሳእቲ ንኹንኖም”  ክብሉ ገሊጸምዎ። ኣተሓሒዞም ከኣ እቲ ትካል ገንዘብ ኣሜሪካ፡ ኣብ ልዕሊ እቶም ነቲ ኣሻሓት ዘሳቒ ዘሎ ዞባዊ ቅልውላው ንክናዋሕ ዝሰርሑ ዘለዉ ኣካላት ስጉምቲ ንምውሳድ ኩሉ ዓቕሞምን ስጣኖም ከም ዝጥቀሙ ኣገንዚቦም።

እቲ ጋዜጣዊ መግለጺ ኣተሓሒዙ ናይቲ ጐንጺ ኣካላት ብዘይቅድመ ኩነት ናብ ዘተ ክቐርቡ ይግበኦም ኢሉ።  ካብዚ ሓሊፉ ኣሜሪካ ናብ ልዝብ ምእንቲ ክቐርቡ ኣብ ልዕሊ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮነ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ተወሳኺ ስጉምታት ክትወስድ ድልውቲ ምህላዋ ብምጥቃስ፡ ክሳብ ሕጂ ናብ ተኹሲ ምቁራጽ ዘብጽሕ ጭቡጥ ነገር ከምዘየለ ኣስፊሩ

Page 7 of 103