http://ascenteq.com/project/epdp

The struggle against Dictatorship and the Psychology of the Eritrean Politics

ዕላማ ናይዚ ሓተታዚ ኣብዚ እዋንዚ ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ ሰለምንታይ ኢዩ ካብዚ ዘለዎ ምንጽጻግን ኣብ ሓድሕድ ምንእኣሰን ክወጽእ ዘይከኣለ፣ ኣብ ዝሓለፈ ናይ 15 ዓመታት ቃልስና ኣብ በቦታኡ ዝጓነፈና ዘሎ ንምብራህ ኢዩ፡፤

ኣብ መንጎ እቶም ተቃለስቲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ወይ ድማ ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክርስያዊ ስርዓት ንምትካል ዝጓነፎ ውሽጣውን ግዳማውን ተጻብኦታት፣ ከምቲ ፕሮፈሶር ሃንቲንግቶን ኣብቲ ብዙሕ መጽናዕትታቱ ኣብ ሳልሳይ ማዕበል ኣብ ዝብል ጽሑፉ ከም ዝገልጾ፣ኩሉ እቲ ዝሓለፈ ማዕበላት ንደሞክራስያዊ ለውጢ ብዙሕ ሓጐጽጐጽን ዕንቅፋታትን ስለዝገጠሞ ገሊኡ ዝተዓወተ ገሊኡ ድማ ኣብ መንጎ ከይተዓወተ ዝፈሸለ ኣሎ ይብል ንኣብነት ኣብቲ ሳልሳይ ማዕበል ብ 1974 ኣብ ሃገረ ፖርቱጋል ኣንጻር ምልክነት ቀጺሉ ድማ ኣብ ሃገራት ደቡብ ኤውሮፓ ከም ንኣብነት፣ ስፓንየን ድሓር ድማ ኣብ ሃገራት ላቲን ኣመሪካ ካብ 1970ክሳብ 1980 ዝተኻየደ ቃልሲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ከም ሳልሳይ ማዕበል ክጽዋዕ ብዙሓት ተመራመርቲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ይሰማምዑሉ።

እቲ ኣብ ግዜ ምውዳእ ዝሑል ኩናት ዝተራእየ ድማ ራብዓይ ማዕበል ይበሃል። ኣብዚ ማሪና ኦተወይ ዝብሃል ተመራማራይ ( Marina Ottaway) ”ኣፍሪቃዊ ደሞክራስያውነትን ለኒናዊ ምርጫን” ኣብ ዝብል ጽሑፉ ብዛዕባ ምትእትታው ደሞክርስያነት ኣብ ሃገራት ኣፍሪቃ ዓወቱን ፍሽለቱን ብዝብል ወድዓዊ/ Emprical ትንተና የቅርብ፡፤ ከምኡ እውን ክራው ፍሮድ ያንግ ( CrawfordYoung) ዝበሃል ተመራማራይ ሳልሳይ ደሞክራስያዊ ” ማዕበል ኣብ ኣፍሪቃ” ኣብ ዝብል ጽሑፉ፣” ጸገማትን ግርጭታትን፣ ምቛም መንግስትን፣ ባእስን ደሞክራስያን ኣብ ኣፍሪቃ)ብዝብል እቲ ዝተረኽበ ባእስን ናይ ሓድሕድ ኩናትን ቅንጸላን ሕርሕራይ ገሩ ይገልጾ። እስከ እዚ ኣብዚ መበል 21 ዘመን ኣብ ኤርትራን ኣብ ከባቢ ሃገራት ኣፍሪቃን ማእከላይ ምስራቅን ዝካየድ ዘሎ ንስመዮ ”ሓምሻይ ደሞክራስያዊ ማዕበልክ” ናበይ ገጹ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ፣ ኣብ ናይ ሎሚ ጽሑፈይ ኣብቲ ናይ ኤርትራ ካብ ዝብገስ ክሳብ ሎሚ ኣበይ ገጹ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ ከም ምኽትታለይን ምንባባይን ምስቲ ዝሓለፈ ኣርባዕተ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ከነጻጽሮን ከቀራርቦን ክፍትን ኢየ፣

እተን ዘትኩረለን ነጥብታት ድማ እዘን ዝስዕባ ኢየን፡፤

⦁ እዚ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎኸ ካብቲ ዝሓለፈ ናይቲ ኣርባዕተ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ዝምድና ኣለዎዶ፣
መንቀሊ ናይዚ ሕጂ ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ዝርኤን ዝጓነፈናን ዘሎ ናይ ሓድሕድ ምንጻግን፣ ምስትናዓቅን ካበይ ዝወረስናዮን ኢዩ፣

⦁ እዚ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣብ ኤርትራ ከምቶም ዝሓለፉ ማዕበላት ንገለ ሃገራት ዘዔወተ ንገለ ሃገራት ግን ኣብ ሓድሕድ ውግእን ፍሽለትን ዶ ከይከውን ካብተን ዝፈሸላን ዝተዓወታን እንታይ ክንመሃር ክ ኢልና፣

⦁ እቲ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ ካብተን ካልኦት ሃገራት ኣብ ትሕቲ ምልክነት ክሳቀያ ዝጻንሓኸ ብእንታይ ንፍለ፣

1. እዚ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ዘሎኸ ካብቲ ዝሓለፈ ናይቲ ኣርባዕተ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ዝምድና ኣለዎዶ፣መንቀሊ ናይዚ ሕጂ ኣብ ውሽጢ ሓይልታት ንደሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ኤርትራ ዝርኤን ዝጓነፈናን ዘሎ ናይ ሓድሕድ ምንጻግን፣ ምስትናዓቅን ካበይ ዝወረስናዮን ኢዩ፣

እቲ ዝሓለፈ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ኩሉ ብሰላማዊ ኣገባብ ኣይተወድኤን፣ ንኣብነት ናይ ፖርቱጋል ( Salazar) ይኹን ስፓንየን ( Francisco- Franco)ብዙሕ ደም ፈሲሱን ንብረት ጠፊኡን ኢዩ፣ እቲ ኣብ ላቲን ኣመሪካ ዝተኻየደ እውን ብቀሊል ኣይኮነን ተ ዓዊቱ፣ንኣብነት ምልካዊ ወተሃደራዊ ስርዓት ፒኖሸት( Pinochet) ክንደይ ሰብን ንብረትን ድሕሪ ምሕላቅ ኢዩ ኣብ ዕርቂ ዝኣተወ፣ እቲ ዝነውሔ ምልክነት ኣብ ፖርቱጋል ኢዩ ነሩ፣ ኣብ ሃገራት ምዕራባዊ ኣፍሪቃ ብፍላይ ኣብተን ግዝኣት ፈረንሳይ ዝነበራ እውን ብ1990 ኣቢሉ ዳርጋ ኩሎም ምልካውያን ወተሃደራዊ ስርዓታት ፍሽለቶም ምስ ፈለጡ ነቶም ተቃወምቶም ተፈላጥነት ሂቦም ገሊኤን ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ምሕደራ ዝተሰጋገራ ኣለዋ፣ ንኣብነት በኒን ትበሃል ሃገር ሓንቲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ዝተዓወተት ኢያ፣ ገሊኤን ድማ እቲ መስርሕ ደሞክራስያ ተዓንቂፉ ኣብ ምልክነት ተመልሳ። እቲ ብ2011 ካብ ቱኒስያ ጀሚሩ ናብ ግብጽን ሊብያን ቀጺሉ ናብ የመን ድሓር ድማ ናብ ሱርያ ዝቀጸለ እቲ ገና ዘይተወድኤ ማዕብል ደሞክራስያዊ ምንቅስቃስ ኢሎም ይገልጽዋ ተመራመርቲ ደሞክራስያዊ ማዕበላት። ካብዚኣተን እታ ሓንቲ ብውሑድ ክሳራ ናብ ደሞክራስያ ንምስግጋር ዝበቅዔት ሃገረ ቱኒስያ ጥራሕ ኢያ፣ እተን ካልኦት ግን ኣብ ኩናት ሓድሕድን ግርጭትን ስለ ዝኣተዋ እቲ መስርሕ ገና ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ክሳገራ ኣይከኣላን፣ እቲ ምኽንያታት ካብቲ ዝጸንሔ ኣመሰራርታ መንግስትን፣ ፖሊቲካዊ ስልጣን ብሲቪላዊ ይመሓደር ስለዝነበረ እቲ ወተሃደር ኣብ ፖሊቲካዊ ስልጣን ቦታ ሰለዘይነበሮ ክኸውን ይኽእል ኢሎም ዝምስክሩ ኣለዉ፡፤

ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ እውን ንቃልሱ ምስቲ ናይተን ኣንጻር ምልክነት ናብ ደሞክራስያውነት ዝምድና ኣለዎ፣ ምኽንያቱ እቲ ምንጪ ግርጭት ኣብ ሕቶ መንግስታዊ ኣወዳድባን፣ ቅዋማውን ደሞክራስያውን ሕንጸት ሃገር ሰለዝኾነ። እተን ኩለን ሃገራት ናጽነትን ምስተጐናጸፋ፣ እቲ ናጽነት መሪሑ ዝመጽኤ ነቲ ምስግጋር በቲ መስርሕ ሕዝባውን ደሞክራስያውን ክንዲ ዝመርሖ፣ ኣነ ኢየ ናጽነት ኣምጺኤልካ፣ኣነ ዝበልኩኻ ግበር ዝብል ትምክሕቲ ክንዲ ድልየታት ሕዝብን፣ ጠለባትን፣ ዝምልሽ ብኢደ ወነንኡ ነታ ሃገር ከምቃሕ ዝበሎ ክመርሓ ይብገስ፣ድሕሪ ገለ ዓመታት ድማ እታ ሃገር፣ ኣብ ትሕቲ ሕሱምን ጭካንን ውልቀ መላኺ ስርዓት ትሳቀ፣ ኤርትራ ሎሚ ከምቲ ማክስ ወበር ( Max Weber) ዝብሎ እታ ሓንቲ ከም ነጻ ሃገር ዘቁጽራ እቲ ኣህጉራዊ ተፈላጥነት ሉዑላውነት እንተዘኮይኑ ከም ሃገር ናይ ሕዝባ ሉዑላውነት ዘይብላ፣ ማለት ከም ነጻ ሃገርን መንግስትን ዘፍልጣ እቲ ሰለስተ ዝተኣሳሰረ( Components) ትሕዝቶታት ንሃገር ሃገር ዘብላ/

መሰረታዊ ቅርጻ መንግስቲ- Physiscal basis of the state
ትካላት መንግስቲ- Institutions of the state
ስነ- ሓሳብ መንግስታዊ ምሕደራ- The idea of the state

ዘይብላ ብወተሃደር ትሕሎ ናይ ውሑዳት ሰባት ብሕታዊት ኩባንያ እምበር ኣብ ኤርትራ በዚ ሰለስተ ኣካላት ዝተመስረተ መንግስታዊ ምሕደራ የለን፡፤

አብ መንጎ ተቃወምትን እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልካዊ ስርዓትን ፍልልያቱ ኣብ ኣቋቁማ መንግስትን ሕዝብን ዘሎ ፍልልያት ኢዩ፣ ስለዚ ደንበ ተቃውሞ ከጽንዖን ክፈልጦን ዘለዎ ቃልሲ ናብዚ ሕቶ እዚ ዝተመርኰሰ ክኸውን ኣለዎ በሃላይ ኢየ፣ እቲ ኣብ ውሽጢ ተቃውሞ ደንበ ናብዚ ንክበጽሕ ኩነታት ብኣካደምያውን ተመክሮኣውን ኣፍልጦታት ከሰንዮ ኣለዎ። ደንበ ተቃውሞ እዚ ናይ ሎሚ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ካብ ናይ ዝሓለፈ ዕጥቃዊ ቃልሲ ዝተፈልየ ምዃኑ ክግንዘብ ኣለዎ፣ ነዚ ኣፍልጦ ክህልዎ ድማ ዝሓለፈን ዘሎን ዝመጽእን ንክፈልጥ ዘኸእሎ ታሪኻዊ ኣመጻጽኣን ኣፈታትሓን ፖሊቲካዊ ግርጭታቱ ብኣካደምያዊ መጽናዕቲ ክስነድን ኣብኡ ተመርኲሱ ድማ ደሞክራስያዊ ኣፈታትሓ ከናዲ ኣለዎ።

ኣብዚ ኣካደምያዊ መጽናዕቲ ብሓደ ሸነኽ ምስግጋር ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያውነት፣ በቲ ካልእ ሸነኽ ድማ ብረታዊ ግጭትን ኣፈታትሓ ፍልልያትናን ምስቲ ናይ ካልኦት ሃገራት እናዛመድና፣ ክፍለጥ ዘለዎ እቲ መስርሕ ምስግጋር ካብ ደንበ ተቃውሞ ጀሚሩ ኣፈታትሓ ውሽጣዊ ግርጭታቱ ካብ ብሕጂ ክፈልጦ ዘለዎ እምበር ሕጅስ ነዚ ምልክነት ንእለ ድሓር ንሓስበሉ ዝብል ብሂል ኣብቲ ናይ ዝሓልፈ ኣካደምያዊ መጽናዕታት፣( Huntington, Gene Sharp) ሃንቲንግቶን ወይ ድማ ጂን ሻርፕ ኣይሰማማዕን፣ እንተድኣ ድሕሪ ወድቀት ምልክነት ንሕሰብሉ ክይኑ እቶም ከምኡ ዝብሉ ናይ ግድን ኢዩ ብኤምፕሪ/ Emprical examples ክቅርቡልና ኣለዎም። ኣብዚ ግዜዚ እቲ ክጽናዕ ዘለዎ እቲ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዘሎ ፖሊቲካውን፣በርገሳውን ከምኡ ድማ ነጻ ውልቀሰባትን ዝብል ዝተፈላልየ ሓይልታት ናበይ ገጹ ኢዩ ዝኸይድ ዘሎ ከመይ ገሩ ድማ ኢዩ ነዚ ምልክነት ኣልጊሱ ድሕሪ ምልክነትከ እንታይ ዓይነት መንግስቲ ክተክል ይሓስብን፣ ምስ ሕዝቢ ዘለዎ ዝምድናን ኣብ ሓድሕዱ ዘለዎ ስኒትንከ ክሳብ ክንደይ ተኣማምነት ኣለዎም ክፍተሽ ዘለዎ ጉዳይ ኢዩ።

እቲ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝርኤ ዘሎ ናይ ምንጽጻግን፣ነንሕድሕድካ ምንሻውን፣ ኣብ ናይ ዘመና ሓዲሽ ተክኖሎጂ ኣቲኻ ናይ ቃላት ውግእ ምዝውታር ካብ ፖሊቲካዊ ታሪኽ ኤርትራ ካብ መሰል ርእሰ- ውሳነ ኤርትራ ካብ ዝሓለፋ ካብ ፖሊቲካዊ ሰልፍታት ኣብ ግዜ ፈደርሽን ከምኡ ድማ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝወረስናዮ ናይ ባእስን ቈየቋን ፖሊቲካ ኢዩ፣ ሰለዚ እዚ ውርሻ እዚ ንፖሊቲካዊ ሰነ-ኣእምሮ እናሃወኸ፣ ንቃልስና ድሕሪት ይጐቶ ኣሎ ካብዚ ሰነ - ኣእምሮኣዊ ናይ ፍርሓትን ሓድሕድ ጥርጠራን ክንወጽእ ኣይከልናን ዘሎና።

እቶም ፖሊቲካውያን ካብቲ ግዜቲ ጀሚሮም ዝመስረትዎ ከምቲ ማክስ ወበር/ Max Weber ዝሰምዮ ኣባታዊ ወይ ፓትርሞንያሊስም/ Partimonialism ማለት እቲ ወድዓዊ ኩነታት ሕዝብኻ ካብቲ ግላዊ ጥቅምታትካ ምስቲ ዘሎካ ስልጣን ዘይምፍላይ ኢዩ ይብል፣ እቲ ናይ ኤርትራ ፖሊቲካዊ ኣስዃኹዓ እውን ነዚ ይመስል፣ ፖሊቲካዊ ሰልፍታት ሞስሊም ሊግ ወይ ድማ ሰልፊ ኣንድነት ኣብ ሃገራዊ መንነታት ኣይኮናን ተመስሪተን ዝነበራ እንታይ ድኣ ኣብ ሃይማኖታውን ባህላውን ንኡስ መለለይታት ናይ ገለ ሕዝብታት ኤርትራ ሰለ ዝነበራ ነዊሕ ከይከዳ ነቲ ዝነበረ ፈደራላዊ ምሕደራ ኣፍሪሰን ንኤርትራ ምስ ንጉሳዊ ስርዓት ሃይለ ስላሰ ከምትቁረን ገበርኣ። እቲ ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ዝተራእየ እውን ኣሰዃኹኡ ካብቲ ናይ ዝሓለፈ ምስሊም ሊግን/ Moslem League ስልፊ ኣንድነት/ unionist party ዝፍለ ኣይነበረን፣ ክልቲ ኡ ድማ ኣብ ትሕቲ ፓትሪሞኒያልሲም ዝብል ኣምር ንውልቀ መሪሕነት ካብቲ ናይ ሃገር ኣይፈልይዎን ኢዮም፣ ን ኣብነት ኢሳያስ ኣፈወርቂ ማለት ብኣኣቶም ኤርትራ ማለት ስለዝኣምኑ፣ ነብስ- ተኣማምነት የብሎምን ከምኡ እውን ኣብ ደንበ ተቃውሞ እዚ ተራእዮዚ ኣሎ። እምበር ደንበ ተቃውሞ መታን ካብ ናይ ምንጽ ጻግን፣ ምስትናዕቅን ክወጽእ እንታይ ክግበር ኣለዎ፣ እቲ ስልጣን ውልቃዊ ኮይኑ እቲ ናይ ሕዝቢ ጉዳያት እውን ንሱ ጥራሕ ዝውስኖ ምስ ዝኸውን እቲ ፓትርሞኒኣሊስም ዓንቃፍን ነቲ ባኅርያዊ ፍልልያት ናይ ሕዝብታት እናስተን ዓቀን፣ ነንሕድሕዶም ከምዝጓነጹን ከምዘይሰማምዑን ገሩ ዕድመ ስልጣኑ የንውሕ፣ እቲ ሎሚ ኣብ ደንበ ተቃውሞ ዝርኤ ዘሎ ናይ ምንዕዓቅን፣ ነንሕድሕድካ ምንጫትን ናይ ሎሚ ዘይኮነስ ምስ ፖሊቲካዊ ታሪኽና ተኣሳሲሩ ዝመጽኤ ኢዩ፣

ኤርትራ ከምተን ካልኦት ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሕ ሕዝብታት፣( Multi-cultural) ዝተፈላለየ ቋንቋታትን ሃይማኖታትን ዘለዎም ዝነብሩሉ ሃገር ኢያ፣ ኣብ ሓንቲ ሃገር ብዙሕ- ባህላውን ፣ ሃይማኖታውን ምህላው ሃብቲ ሃገር ድኣ እምበር ጸገም ኣይኮነን፣ ጸገም እቲ ነዚ ብዙሓውነት ከተመሓድር ዘይምኽኣል ኢዩ። ደንበ ተቃውሞ ነፍሰ ወከፍ ፖሊቲካዊ ይኹን በርገሳዊ ወይ ውልቃዊ ኣብዚ ግዜዚ ቀዳምነት ክህቦ ዘሎ መጀመርያ ነዚ ኣብ ውሽጡ ኮይኑ ዝዕንቅፎ ዘሎ ጸገማት ኣለልዩ ክኣልዮን ከመሓድሮን ጻዕርታት ከካይድ ኣለዎ፣ ናይ ዝሓልፈ ተመክሮታት እትቀስመሉን እትመሃረሉን ሰሚናራትን ዋዕላታትን እናወደብካ ድማ ንናይ ሕዝብኻ ኣፍልጦ ብዛዕባዚ ግርጭታት ኣተኣላልያኡን ኣፈታትሓኡን ምንዳይ እዋኑ ኢዩ።

2. እዚ ዝካየድ ዘሎ መስርሕ ደሞክራስያዊ ቃልሲ ኣብ ኤርትራ ከምቶም ዝሓለፉ ደሞክራስያዊ ማዕበላት ንገለ ሃገራት ዘዔወተ ንገለ ሃገራት ግን ኣብ ሓድሕድ ውግእን ፍሽለትን ከይከውን እንታይ ክንገብርን ከነማልእን ኣሎና ካብተን ዝፈሸላን ዝተዓወታንክ እንታይ ክንማሃር ኣሎና?

ምትእትታው ድሞክራስያውነት ከምቲ ኣቀዲመ ዝገለጽክዎ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ዝሓትት ኢዩ፣ ገለ ሃገራት ብዝሓጸረ ግዜ ንምልክነት ስዒረን ናብ ደሞክራስያዊ ስርዓት ዝተሰጋገራ ኣለዋ ዝበዝሓ ግን ካብ ምልክነት ናብ ምልክነት ካብ ኩደታ ናብ ኩደታ እናተሳገራ ክሳብ ሕጂ ኣብ ትሕቲ ምልክነት ዝሳቀ ሃገራት ኣፍሪቃ ብዙሓት ኢየን። ደሞክራስያዊ ስርዓት እቲ ዝሔሽ ስርዓት ምሕደራ ምስቲ ውሽጣዊ ኣመሓዳድራ ኣብ ምምዕባል ዝርከባ ሃገራት ጠቃሚ ተባሂሉ ዝፍለጥ ዝውቱር ዳርጋ ዝበዝሓ ሃገራት ዓለም ዝኽተልኦ ስርዓት ምሕደራ ኢዩ፡፤ ናይ ደሞክራስያ ኣገላልጻን ኣቃውማን ኣገዳስነቱ ኣብቲ ንደምክራስያዊ ለውጢ ዝቃለሱ ዘውጽእዎ ስትራተጂ ይምርኰስ፣ እዚ ድማ ናብቲ መጨረሽታ ክትበጽሖ ትደሊ ዝመርሓካ ናይ ሎምን ጽባሕን መገዲ ምስኣልን ብኡ ተመሪሕካ ድማ ነቲ ግዝያዊ ዕንቅፋታት ብልዝብን ምርድዳእን እናፈታሕካ ናብ መጻኢ ገጽካ እናማዕዶኻ ምስትእትጓዓዝ ኢዩ ካብ ፍሽለትን ውግእ ሓድሕድን ንሃገርካን ሕዝብኻን ዋሕስ ናይ ብሓንሳብ ብሰላም ናይ ምንባር መሰረት ተንበር፡ በዚ መንጽርዚ ቃልሲ ደንበ ተቃውሞ ከመይ ይመስል፣ ናበይ ገጹ ኢዩኸ ዝዝንብል ዘሎ ናብቲ ንህዝቢ ኤርትራ ካብ ምልክነት ናብ ድሕነት ዝመርሕ ኮይኑዶ ይርኤ ኣሎ ወይስ ከምተን ካልኦት ቅድሚ ሕጂ ዘይተዓወታ ብሰንኪ ሕጽረታተን ካብ ኩደታ ናብ ኩደታ ኣብ ድኽነትን ብልሸውናን ዝነብራ ሃገራት ክትከውን ኢያ፣ሕቶ ናይ ኩሎም ብኤርትራ ዝግደሱ ኮይኑ ኣሎ፣ እቲ ዝዓበየ ሕቶ ሎሚ ደንበ ተቃውሞን ኩነታቱን ድኣ እምበር ምልጋስ ምልካዊ ስርዓት ኣብ ኤርትራ ኣይኮነን፣ እቲ ስርዓት ባዕሉ ወግሔ ጸብሔ ነፍሰ-ቅትለት እናካየደ ባዕሉ ክወድቅ ኢዩ እቲ ሕቶ እቲ ድሕሪኡ ዝመጽእ ኢዩ።

ደንበ ተቃውሞ በዚ ሕዝዎ ዘሎ መገዲ እንተድኣ ቀጺሉ ኣብ ውሽጡ ቅርጻን ኣስራርሓን ንሕጅን ጽባሕን ብንጹር ኣቀሚጡ እንተዘይተቃሊሱ እምነት ሕዝቡን ተቀባልነት ብኣህጉራዊ ማህበረ ሰብ ተቀባልነት ስኢኑ ኣብቲ ዝደልዮ ለውጢ ክይበጽሔ ክተርፍ ይኽእል፣ እዚ መታን ከይርከብ ኢዩ ድማ ብዙሓት ግዱሳት ኤርትራውያን ኣምሪሮም ዝጽሕፋን ዘተንቡሁን ዘለዉ።

ካብ ዝሓለፈ ማለት ካብ ምውላድ ኤርትራዊ ሃገራውነት ክሳብ ሎሚ ዝወርስናዮም ጊጉይ ኣፈታትሓ ከምኡ እውን ካብ ክባቢናን ዓለምን ከምዚ ናትና ኩነታት ቃልሲ ዘሕለፋ ተማሂርናዶ ኣይተመሃርናን ኢልና ምስ እንመዝን፣ ገና ኣይተመሓርናን ኣሎና ብሃላይ ኢየ፣ተማሂርና ነርና እንተንኸውን ገለ ምልክታት ናይ ለውጢ ምረኤርና፣ክሳብ ሕጂ ግን ኣብ ዕንክሊል ኢና ንነበር ዘሎና።ካብዚ ዕንክሊሎ ክንወጽእ ምምኽካርን ምልዝዛብን ብሃገር ደረጃን ብኣህጉራዊ ደረጃን ከድልየና ኢዩ።

3. እቲ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ቃልሲ ካብ ምልክነት ናብ ደሞክራስያ ካብተን ካልኦት ሃገራት ኣብ ትሕቲ ምልክነት ክሳቀያ ዝጻንሓኸ ብእንታይ ንፍለ፣

ምልክነት ኣብ ሓንቲ ሃገር ታሪኻዊ ኣመጻጽኣ፣ እቲ ሎሚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ምልክነት ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ዝመጽኤ ኣይኮነን ምስቲ ታሪኻዊ ፖሊቲካዊ ቃልሲ ዝተጸንሰሰ ስዒቡ ድማ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ዝዓበየ፣ ነንሕድሕዱ ክቅንጽል ዝመጽኤ ባህሊ ማለት ንፍሉይ ርእይቶ ዘለዎ እናቀንጸለ ዝመጽኤ ድሕሪ ናጽነት ድማ ሕዝቢ ኤርትራ ፍቶ ጽላእ ንሕና ኢና ንገዝኣካ፣ ንሕና ዝበልናካ እንድሕሪ ዘይትግበር ኰንካ ኤርትራና ግደፍ ባዕሉ ናይ ትምክህትን ትዕቢትን ካብተን ድሕሪ መግዛእቲ ማለት 1945 ናጽነተን ዝተጓነጸፋ ሃገራት ኣፍሪቃ ዝፈልዮ ባህሊ ናይ ትዕቢት ምንጪ ናይዚ ኣብ ኤርትራ ነጊሱ ዘሎ ውልቀ-መላኺ ኢዩ። እተን ሃገራት ኣፍሪቃ ብ1945 ናጽነተን ዝተጓነጸፋ ኣብ መጀመርያ ብሓውሲ-ደሞክራስያ ኢየን ጀሚረን፣ ናይ ምስግጋር ግዜያዊ መንግስትን ፓርለማን ቅዋምን እውን ነርዎን፣ እቲ ኣብ ኤርትራ ስልጣን ዝሓዘ ውድብ ግን፣ ካብታ ዝተበገሰላ ማለት ናጽነት ካብ ዝጭብጥ ግዜ ጀሚሩ ብዘይ ናይ ሓሶት መብጽዓታት ወይ ድማ ንይምሰል እንተዘኮይኑ ብሓቂ ኣሚኑሉ ኣይኮነን ነቲ ሕጂ ገለ ካብቲ ስርዓት ተኣልዮም ቅዋም ይተርጐም ዝብሉ ዘለዉ እውን እቲ ሕቶ ሕዝቢ ክንየው ቅዋም ምዃኑ ክፈልጡ ኣለዎም። ንዑ በሉ ቅዋም ንተርጉሞ እንተበለ ከምቲ ናይ ዛየር መንግስቲ ምቡቱ ኮይኑ እቶም ተቃውምቲ በዚ ናይ ሞቡቱ ምትላላት ዝመስል ኣሚናኦም ምስ ኣተዉ፣ በዛ መላዝኣ ገሩ ድማ ንቶም ተቃውምቲ ብብሓደ ኣጥፈኦም ኣብ ኤርትራ እውን እዚ ስልቲ ናይ ሞቡቱ ከይድገም ተቃወምቲ ብሓቂ ደሞክራስያዊ ለውጢ ዝደልዩ በዚ መታለሊ መላታት ምልኪ ክታለልዩ የብሎምን፣ እቲ ውሩይ ፍሉጥን ፕሮፈሶር ጂን ሻርፕ/ prof.Gene Sharp/ ኣብ ጽሑፋቱ ከምዝገልጾ ተቃወምቲ ንደምክራስያዊ ለውጢ ኣብ ድኹም ኩነታት ከለዉ ምስ ምልካዊ ወተሃደራዊ ስርዓት ኣብ ዘተ ክኣትዉ የብሎምን ይብል፣ ዳርጋ ኩለን ኣንጻር ምልክነት ዝሰዓራ ሃገራት እቲ መላኺ ስርዓት ኢዱ ሂቡ ወይ መህደሚ ምስ ዝሓት ጥራሕ ክኸውን ኣለዎ።

ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ካብቶም ካልኦት ዝፍለየሉ ሓደ እተን ናይ ካልኦት ሃገራት ኣብ ውሽጢ ሃገር ኢየን ቃልሰን ዝጀመራን ዘለዋን፣ እቲ ናይ ኤርትራ ግን ኣብ ስደት ኢዩ ጀሚሩን ዘሎን፣ እዚ ድማ እዩ እቲ ዝ ዓበየ ፍልልይ፣ እቲ ካልእ ደንበ ተቃውሞ ኤርትራ ክሳብ ሎሚ ኣብዚ 15 ዓመት ንኩሉ ዝጥርንፍ ናይ ሓባር ጽላል ኣብ ትሕቲ ሓድነታዊ ሃገራዊ መንነት ንኩሉ ብሔራት ብማዕርነት ዝሓቁፍ ንመጻኢ ናይ ብሰላም ብሓባር ምንባር ዘውሕስ ኪዳን መስሪቱ ክሰርሕ ዘይምኽኣሉ እውን ካልእ ፍልልይ ካብቶም ካልኦት ሃገራት ኢዩ።

ኣብ መደምደምታ መታን እቲ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ዘሎ ሕዝብን ወተሃደርን ኣንጻር ምልክነት ክለዓል ጭቡጥ ስእሊ ናይቲ ኣብ ደገ ዘሎ ተቃውሞ ክርኢ ኣለዎ፣ እዚ እንተድኣ ርእዩ ድማ ከልዓል ናይ ግድን ኢዩ እሞ ንዑ ቅርጻ ኣወዳድባናን ኣስራርሓናን ንሕድስ ብዝብል መዛዘሚ ጽሑፈይ እድምድም።

ዝተወከስክወንጽሑፋት/ References 

1. John W. Harbeson, ” Rethinking Democratic Transitions: Lessons from Eastern and Southern Africa,” in Richard Joseph ( ed) State, Conflict, and Democracy in Africa.
2. Young Crawford, ” The third Wave of Democratization in Africa: Ambiguities and contradictions.”
3. Spears, Ian S,. ” Understanding inclusive peace agreement in Africa”: the problem of power sharing.
4. Huntington, Samuel P. The third Wave: Democratization in the late twentieth century.
5. Tekeste Negash, Eritrea and Ethiopia, : ” The federal Experience”, Nordiska Afrikainstitutet, Uppsala 1997.
6. David Bloomfield and Ben Reilly, ” Characteristics of Deep- rooted conflict”
7. Gene Sharp, ” From dictatorship to Democracy” A conceptual Framework for Liberation, The Albert Einstein Institution.

ኣብ ታሪኽ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ፥ ኩሉ ዜጋ ምእንቲ  ዝፈትዋ ሃገሩ ሓቢሩን ተኸባቢሩን ተኸላኺሉላ እዩ። እዚ ሓቢሩ ምቅላሱ ከኣ እዩ ሃገራዊ ሓርበኝነት ፈጢሩ ሃገራዊ መንነቱን ታሪኹን ዘዕቈበ። እዚ ታሪኽ እዚ እዩ እምበኣር እምነ-ኩርናዕ ኮይኑ ከም ደቂ ሓንቲ ሃገር ብማዕረ ዝጠምረናን። ህዝቢ ኤርትራ ከም ሓደ ኣካል ሕብረተ-ሰብ ዓለም  ናእሽቱ ይኹን ፍርዝን ዝበሉ ቁርቁሳት ወይ ፍልልያት ኣይነበርዎን ማለት ኣይኮነን። እዚ ቁርቁሳትን ፍልልያትን  ብዝያዳ ጎሊሑ ዝተራእየ ናብ ርእሰማላዊ ኣገባብ ክኣቱ ምስ ጀመረ ገኒኑ።

ህዝቢ ኤርትራ፥ እምበኣር ካብ ባዕዳውያን ገዛእቲ ክገላገል ዝገብሮ ዝነበረ ቃልሲ፥ ድሒሩ እውን ኣብ ግዜ መግዛእቲ እንግሊዝ ፖለቲካዊ ሰልፍታት መስሪቱ ምንቅስቓስ ምስ ጀመረ ስጡም ሃገራዊ መንነቱ ኣረጋጊጹ እዩ። ይኹን እምበር ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ፖለቲካዊ ቃልሲ እቲ ብዘገምታዊ ዝፍጠር ዘነበረ ናይ ሓሳባት  ፍልልያትን ምፍሕፋሓትን ዘይተርፍ ብምንባሩ ኣብ መንጎ ሰልፍታት ቁርቁሳት ክረአ ጀሚሩ። እዚ ኣብ ግዜ ፈደረሽን ጎሊሁ ዝተራእየሉ ፍልልያት ከኣ ኣብ መንጎ ቀጽሪ ነጻነትን ምስ ኢትዮጵያ ኣንድነት ዝብሉን በቲ ሓደ ወገን፥ በቲ ካልእ ከኣ እቲ ኣብ መንጎ እተን ናይ ቀጽሪ ናጽነት ዝነበራ እውን እንተኾነ ቁርቁሳት ኣይነበረን ማለት ኣይኮነን። ንኣብነት ምምስራት ናይ ራቢጣ ኣልእስላምያ ነገዛእ ርእሱ ኣብቲ ዘይርጉእ ፖለቲካዊ ሃዋህው ዝተፈጥረሉ ህሞት ብምንባሩ ነቲ ክርስትያናዊ ሸነኽ ብዝያዳ ናብ ናይ ኣንድነት ገጹ ከድህብን ክዛዙን ደራኺ ነይሩ ክበሃል ይከኣል። ብተወሳኺ ነዚ ዝፈጠረ ከኣ እቲ ናይ ዕብለላ መንፈስ ኣብ ክልቲኡ ሸነኽ ብምንባሩ ከይኮነ ኣይተርፍን።

ኣብቲ ግዜ እቲ በቲ ሽዑ ዝነበረ እዋን ማለት እቲ ግርጭት ኣብ መንጎ ክርስትያንን እስላምን ዝመስል  ንክኸውን ብእንግሊዝ ይኹን በታ ሽዑ ምስ ዓለም ርክብ ዝነበራ ኢትዮጵያ ከይተረፈት ብዝንዛሕ ዝነበረ በታታኒ ጐስጓሳት ዘንቀሎ ፍልልያት ፈጢሩ እዩ። ይኹን እምበር ኣቦታትና እቲ ምእንቲ እታ ሃገር ከይትበታተን ወይ ከይትመቓቐል ኢሎም ምስ ኩሉ እቲ ፍልልያቶም፥ ነቲ ናይ ሓያላን ሃገራት ሸርሒታት መኪቶም፥ ነቲ ፈደረሽን ምቕባሎም ክሳብ ክንደይ ለባማት ከም ዝነበሩና ዝሕብር እዩ። ሳልኡ ከኣ እዩ ዋላ እዚ ፍልልያት እዚ እንተነበሮም ቅድም ፖለቲካዊ ድሒሩ ድማ ብረታዊ ቃልሲ ዝጀመረ።

ልክዕ እዩ እዚ ፍልልያት እዚ ብግዲኡ ኣብቲ ሕብረተሰብ ክሕድሮ ዝኽእል ኣሉታዊ ይኹን እውንታዊ ጽልዋ ነይርዎ እዩ። ካብዚ ዝነቐለ እቲ ቅድም ክብል ዝነበረ ፍልልያት ተደጒሉ ይኸይድ ስለ ዘነበረ ምስቲ ኣብ ሜዳ ዘጓንፍ ዝነበረ ገለገለ ጉድለታት ክሳብ ናብ ምፍንጫል በጺሑ። ሳዕቤናቱ ከኣ ክሳብ ሎሚ የሳቕየና ኣሎ። ምኽንያቱ እቲ ኣብቲ ቃልሲ ተዓዊቱ ዝወጸ ሓይሊ ነቲ ሕሉፍ ይኹን ክመጽእ ዝኽእል ግርጭታት ክፈትሓሉ ዝኽእል መስመር ከትሕዞ ስለ ዘይደለየ እነሆ ህዝብና ሓርነት ስኢኑ ይሳቐን ይበርስን ኣሎ። እዚ ስርዓት እዚ እውን እንተኾነ ንሓደነት ህዝቢ ብዙሕ ዘገድሶ ስለ ዘይኮነ፥ ጅሆ ሒዝዎ እምበር ናጽነትን ፍትሕን ሂቡ ህዝቢ ከቕስን ንረብሓኡ ኣይኮነን።

እዚ ናይ ሎሚ ምእንቲ ሓድነት ህዝብን ቅዋማዊትን ዲሞክራሲያዊትን ሃገርን እነካይዶ ዘሎና ቃልሲ ክዕወት ኣለዎ። እዚ ዝዕወት ከኣ ብጠማርን ኣካብን ሓሳብ እምበር በታኒ ሓሳባትን ግብርን ምኽታል መሊሱ ናብ ምልኪ ዝወስድ  ናይ ምልኪ ባህሪ እዩ። ኮታ ዘረሓሕቕ እምበር ዘቀራርብ ኣይክኸውንን እዩ። ምኽንያቱ ምስ ተረሓሓቕካ እንደገና ተቐራሪብካ ጸገማትካ ምፍታሕ ከቢድ እዩ። በታኒ ሓሳባት ነቲ ሃገራውን ሓባራውን ዕላማ ከም እትዝንግዕ ዝገብር እዩ። ካብዚ ዝተላዕለ ከኣ ነቲ ቅኑዕን ስነፍልጠታውን ዝኾነ ጉዳያት ንጎኒ ገዲፍካ ኣብቲ ናይ ውልቃዊ ረብሓታት ክትዛዙን፥ ንኣሉታውን ድሑርን ስምዒታት ተወንዚፍካ ላዕልን ታሕትን ትብል። ነዚ ንምትግባር ድማ ጠርናፍን ኣካብን ብዘይኮነ ኣገባብት ውደባ ሃስውስው ኣብ ምባል ክተድህብ ትጅምር። ከምቲ ምስላ ኣበው ዝብሎ ከኣ “ላምሲ ብኢዳ ዝቐርባ ብእግራ ትሓክኽ” ማለት ንሓርነታዊ ቃልሲ ዘዕዉቱ ነገራት ገዲፍካ በታታኒ ሓሳባት እናኣምጻእካ ሓርነታዊ ዓወት ዝብል መዝሙር ክኸውን ኣይክእልን እዩ።

እዚ ተሰሊፍናሉ ዘለና መድረኽ፥ መድረኽ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ካብ ኮነ፥ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ተሳኒኻን፥ ተኸባቢርካን ሓሳብ ሕድሕድ ብምስማዕን ሓቢርካ ብምስራሕን ጥራሕ እዩ ዝረጋገጽ። ደሓር ከኣ እቲ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንረብሓ ውልቀሰባት ዘይኮነስ፡ ፍትሕን ሰላምን ንናይ ኩሉ ዜጋ ምውሓስ ማለት እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንግርጭታት ይኹን ፍልልያት ተዓጊሱ ዝጻወር እምበር ብናይ ርኢቶ ፍልልያት ኣመኽንዩ ናብ ምፍሕፋሓት፥ ጽልኢ፥ ቅርሕንቲ ወይ’ውን ክሳብ ዓመጽ ገጹ ኣይብርኽን። ስለዚ ነቲ ንሓድሕድና ምድኻምን ፍልልያትን ልዕሊ እቲ እነካይዶ ሓርነታዊ ቃልሲ ክኸዱ ካብ ምግባር ምቑጣብ ከድልየና እዩ። ምኽንያቱ ግርጭታት ይኹን ፍልልያት፡ ኩሉ ግዜ ክህልዉ ስለ ዝኾኑ ብኣኦም ኣመኽኒና ወይ ኣሳቢብና ኩሉ ዓቕምና ኣንጻር ምልኪ ኣብ ክንዲ ነቕንዕ ኣብቲ ረግረግ ናይ ምልኪ ክንጥሕል ኣይግባእን። በቶም ዝነበሩ ይኹኑ ህልዋት ፍልልያት ተገዚእና ምስ እንጎዓዝ ናብ ጉጉይ ኣቕጣጫ ስለ ዘምርሓና፥ ጉጉይ ኣቕጣጫ ከኣ ጉጉይ ፍታሕ እዩ ዝፈጥረልና።

ስርዓት ኢሳያስ ንህዝቢ ክጭፍልቖን ከሳቕዮን እንከሎ ንስልጣኑ ክብል እምበር ንልምዓት ወይ ብልጽግና ሃገርን ህዝብን ኣይኮነን። ደምበ ተቓውሞ ከኣ በኣንጻሩ ኣብ ክንዲን ሓርነታዊ ቃልሲ ዝጠልቦ ኣምራት ከም ኣሳታፍነት፥ ብዝተሰማማዕካሉ ምምእዛዝ፥ ዝኣመሰሉ መሰረታዊ ኣምራት ምድግጋፍ፥ በታታኒ ሓሳባት ክቕልቀል እንከሎ፥ ኣብ ክንዲን ዲሞክራሲያዊ ለውጢ ንስልጣኑ ክብል ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ደሓር ከኣ ኣንጻር መላኺ ስርዓት ዝቃለስ ኩሉ፥ ዲሞክራሲያዊ ኣተሓሳስባ ኣለዎ ወይ ደጋፊ ዲሞክራሲ ማለት ኣይኮነን። ምኽንያቱ ምስቶም ዕንወትና፥ ፍልልያትናን ግርጭታትናን ዘጋድዱ እናተጓዓዝና፥ ብኣኦም ክንቅጽል እንከሎና ካብ “ንምስግጋር ካብ ምልኪ ናብ ዲሞክራሲ ክሳብ ክንደየናይ ንበቕዖ?” ዘብል ሕቶ ከልዕል ናይ ግድን እዩ።

ጉባኤ ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ ኣብ ሆላንድ ብዓወት ዛዚሙ፥  

ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ ኣብ ሆላንድ ፡ መዲብዎ ዝጸንሐ ጉባኤ ማሕበር ብዕለት 07-10-2017 ኣካይዱ። ኣቦ መንበር ማሕበር ፥ ናይ እንኳዕ ድሓን መጻኩም ቃል ድሕሪ ምሃቡ ፥ ንተሳተፍቲ ኣባላትን ፡ ከምኡ’ውን ነቶም ብቕቡል ምኽንያት ንጉባኤ ክመጽኡ ዘይጠዓሞም ኣባላትን ፥ ተደናገጽትን ብምዝካር፥ ነዚ ቅዱስ ናይ ግብረ-ሰናይ ማሕበር ሓቢርና ናይ ምድንፍዑን ምቕጻሉን ንምዝታይ ምምጻእኩም ብስም ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ሆላንድ ፥ ብዝያዳ’ውን ብስም እቶም ክንሕግዞም ዝግብኣና ናይ መደበር ከሰላ ኣካለ ጽጉማን ብምምስጋን ኣኼባ ከፊትዎ። ቀጺሉ ፡

ነጻ ማሕበር ናይ ኣካለ ጽጉማን ብምቛም ኣድማዕን ዓቢ ኣስተዋጽኦን ክህልዎ ፥ ኣብ ኤርትራውያን ከይተሓጽረ ናይ ዓለም ግብረ- ሰናይ ቆላሕታ ክረክብ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ዓቢ ዕንቅፋት ምዃኑ ኣስሚርሉ። ኣብዚ እዋን’ዚ ዋላ’ ኳ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ስቓይን ናይ ሓሳረ መከራ ህይወት የሕልፍ እንተሎ ካብኡ ናብኡ ግን እቲ ንነጻነት ኤርትራ ዝሰንከለ ኣብ ስደትን ውሽጢ ሃገርን መዐቀኒ ዘይብሉ ሕሰም የሕልፍ ከምዘሎ ርዱእ ምዃኑ ኣስሚርሉ። ካብዚ መሪር ሓቂ ብምብጋስ ነቲ ብ 2002  ዝተወስደ ስጉምቲ ምቛም ነጻ ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ብመሪሕነት ሓውናን ብጻይናን ተስፋይ ተኽልዝጊን ከልኦት ብጾትን የመጉስን የመስግንን።

ቀጺሉ ኣቦ መንበር ማሕበር ሓፈሻዊ ሃለዋት ኣካለ-ስንኩላን መደበር ከሰላ፥ ብፍላይ ድማ ናይ ዝሓለፉ ዓመታት ማሕበርና ብወግዒ 2011 ካብ ዝምስረት ንዕብየት መሕበር ዝተገብሩ ጻዕርታትን ፥ ማሕበር ክገብሮም ዝጸንሐ ደገፋት ይኹን ንጥፈታት ከምኡ’ውን ኣብ ጉዕዞ ዘጋጠሙ ብድሆታን ብሰፊሑ ጻብጻቡ ድሕሪ ምቕራብ ፥ ገንዘባዊ ጸብጻብ ንምቕራብ ናብ ተሓዝ ገንዘብ ማሕበር ኣመሓላሊፍዎ። ተሓዝ ገንዘብ ማሕበር ብወገኑ ኣታውን ውጻእን ገንዘባዊ ጸብጻብ ማሕበር ብደቂቑን ብጽፈትን ድሕሪ ምሕባር ፥ ኣኼባ ናብ ኣባላት ንክበርህ ዝድለ ሕቶታትን ናይ ርእይቶታትን ምልውዋጥ ተመሓላሊፉ።

ኣኼበኛ ፡ ንዝቀረበሉ ጸብጻብ ሓፈሻዊ ሃለዋት ኣካለ ጽጉማን መደበር ከሰላን ፡ ብወገና ክንገብሮም ዝጸናሕና ደገፋት ይኹን ንጥፈታት ፡ጽፉፍን ብሩህን ምዃኑ ዕግበቱ ድሕሪ ምግላጽ ፡ ኣብ ናይ እንካን ሃባን ተደጋጋፊ ሓላፍነታዊ ልዙብ ርእይቶታት ተጸምደ። ገለ ንምጥቃስ ፥ ኣብ እነካይዶ ጐስጓስ ፥

• ብተበግሶን ዕላማን ናይ’ዚ ማሕበር ፡ ገለ ብፍላጥ ፡ ገለ ድማ ብዘይምፍላጥ፡ ብዙሓት ሰባት ስለዝደናገሩ ፡ እዚ ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ኤርትራ ፡ ካብ ዝዀነ ፖለቲካዊ ጸጊዕ ነጻ ፥ መኽሰብ ኣልቦ ናይ ግብረ ሰናይ ማሕበር ምዃኑ ምግላጽን ምቅላሕን ከምዘድሊን ፥  ብተወሳኺ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ንድንፋዐ ማሕበር ፥ በብወገኑ ክጉስጉስን ኣባላት ክስሕብን ከምዘለዎ ርእዩ።
• ገንዘባዊ ዓቕሚ ማሕበር ንምድንፋዕ ፥ ካብ ግብረ ሰናይ ማሕበራትን ትካላትን ሓገዝ ክርከበሉ ዝኽእል መደባት ክንፍትሾ ከምዘሎና ተሓቢሩ። ብተወሳኺ እቲ ብወገና ክንገብሮ እንኽእል ናይ ድራር ዕድመ ብምድላው  ወፈያታት ምሕታት ሓጋዚ መደብ ክቕጽል ከምዘለዎ ።

ብድሕሪዚ ምምራጽ ሓዳስ ኣካያዲት ሽማግለ ፡ ሓደ ካብቲ መደብ ስለዝነበረ፥ ብምልኡ ኣኼበኛ ፡ነታ ዝጸንሐት ሽማግለ ዝጐደላ ወሲኽካ ክትቅጽል ስለዝተሰማምዐ ፥ ሓሙሽተ ዝኣባላታ ኣካያዲት ሽማግለ ማሕበር ኣቚምና ። ናይዚ መዓልቲ’ዚ ኣኼባ ፍሉይ ዝገብሮ ፥ ነፍሲ ወከፍ ኣባል ብመሰረት ዕላማ ማሕበር ሓላፍነታውን ፡ ልዙብ ሃናጺ ዝደጋገፍ ርእይቶታቱን ንዕላማ ማሕበር ዘደንፍዕ ፥ ሞራል ዝህብ ምንባሩ ንኩሉ ኣባል ምስጋናን ሞጐስን ይግባእ።

በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ንኩሉ ኣብ ሆላንድ ዝነብር ኒሕ ዘለዎ ኤርትራዊ ክንብሎ እንደሊ፥  ልእላውነትሃገርናብብዙሕመስዋእትንስንክልናንዝተረጋገጸን ፥ክቡርታሪኽናንሓበናንጥራይዘይኮነስ ፥ ክንዕቅቦንክንሕብሕቦንዘሎና ፥ ሃገራዊ ሓላፍነትን ፡ ግዴታንምዃኑ፡ኩሉኤርትራዊ  ክፈልጦዝግባእሓቂእዩ። ንጀጋኑ ስውኣት ሞጐስ ፥ ንኣካለ ስንኩላን ምሕጋዝን ፥ ሃገራዊ ሓላፍነት ናይ ንፍሲ ወከፍ ዜጋ ምዃኑ ምዝኽኻር ዘድልዮ ኣይመስለና። ካብዚ ሓቂ ብምብጋስ ዓቕምና ዝፈቕዶ ምሕጋዝ ፥ ዝያዳ ንነብስና ናይ ሕልና ዕረፍቲ ስለዝህበና ፡ ነፍሲ ወከፍና ሃገራዊ ሓላፍነትና ዘቕስን ተግባር ከነሰንዮ ነማሕጽን።

ዘለለማዊ ዝኽሪ ንጀጋኑ ስዉኣትና !!

ክብርን ሞጐስን ንህዝቢ ኤርትራ  !!

  ሽማግለ ማሕበር ኣካለ ጽጉማን ሆላንድ

Under the chairmanship of party head, Mr. Mengesteab Asmerom, the  newly elected 9-person Executive Committee of the Eritrean People's Democratic Party (EPDP) met on Saturday, 7 October 2017, and finalized drafting action plans to be implemented by the offices in close conjunction with the rank-and-file of the party during the coming 12 months. The drafts, based on general guidelines given by the Central Council, will be put into effect  as soon as they revised and approved by the Central Council.

This EC regular meeting was the first since the body was elected on 17 September by the 8th regular meeting of the Central Council. The EPDP elects/re-elects its executive body every 12 months.

The EC meeting also pinpoints the priority tasks for the party during the coming few months. These will include meetings for party members as well as the general public, and intensive contacts with political and civic organizations struggling for democratic change in Eritrea. 

Likewise, the meeting explored developments affecting Eritrea and its people, both at home and abroad, and took conclusions on every issue it discussed. Among the issues considered at the meeting was the pointless babble of a minuscule group that pointlessly attempted to question the legitimate actions and decisions of the party leadership and described those futile attempts as irresponsible and devoid of any basis whatsoever.

At concluding its meeting the Executive Committee renewed its strong appeal on party members and friends of the party to redouble their efforts in promoting every aspect of EPDP's work plans for the common good.