ኣብ ሃወኽን ተርባጽን ዝነብር፣ ንኩነታት ካብ ስነ-መጎት ወጻኢ ከምድላዩ ገይሩ ዘቕርብን፣ እቲ ንሱ ጥራሕ ዝረኣዮ እምበር፣ ካልእ ሸነኽ እንታይ ከምዝሓስብን ከምዝምድብን ፈጺሙ ኣብ ግምት ከየእተወ ትኽ ኢሉ ኣብ ምጉጅጃል ገጹ እዩ ዘድህብ። ቀጺሉ ድማ ኣፋ ዝሃቦ ይምድርን ይገልጽን። በቲ ንሱ ሒዝዎ ዘሎ ሓሳብ ምስ ካልኦት ተወሃሂዱን ተዛሚዱን ክኸይድ ከኣ ፈጺሙ ኣይሓስቦን። እዚ ከምዚ ዝዓይነቱ ኣተሓሳስባ ቅድሚ ሎሚ በታቲኑናን ጎጃጅሉናን እዩ።
ንኣብነት፡ ኣብ ጀብሃን ሻዕብያን ዝነበርና ኩልና ተቓለስቲ ተራ ይኹን መሪሕነት ንናጽነትን ንዲምክራስን እዩ ነይሩ ቃልስና። እዚ ከኣ ባዕዳዊ መግዛእቲ ካብ ሃገርና ኣልጊስካ መተካእትኡ ሰላም ራህዋ ሕጊ ዝሰፈና ሃገር ሓቢርና ክንሃንጽ ዝነበረ ዕላማና ብሰንኪ ዝፈጸምናዮ ጌጋታትን ምጉጅጃልን፣ ሃገርና ክንሃንጽ ኣይከኣልናን። ኣብ ክንድኡ ከኣ ኣብ ዝገደደ ሽግራትን ፍልልያትን ብምጥሓል ምትእስሳርን ሓድነት እቲ ሕብረተሰብና ከም ዝበታተኽን ኣብ ዲቕ ዝበለ ደልሃመት ከምዝኣቱን ገይርናዮ ንርከብ። ኩልና ኤርትራውያን ደግፍቲ ይኹን ደለይቲ ፍትሒ ዝተጋገናዮ ጌጋ ኣርሒቕና ክንሓስብ ዘይምኽኣልናን ናይ ጽባሕ ዘይምሕሳብናን እነሆ ንስደትን ብረሰትን ተሳጢሕና ንርከብ ኣሎና። ሕጂ እውን ነዚ መላኺ ስርዓት ክነልግስ ብሓዲሽ መንፈስ ኣብ ክንዲ ንለዓዓል በቲ ዝሓለፈ ወይ ብስምዒት ተደሪኽና፣ ነቲ ናይ ጽባሕ ኣብ ግምት ከየእቶና፡ በቲ መዓልታዊ ቅጥዒ ዝሰኣነን፡ ምርምር ዘይተኻየደሉ ዝጸሓፍ ጽሑፋትን፡ መልሓሱ ዝሃቦ ዝውርውርን ነቲ ሓቂ ካብቲ ሓሶት ነጺልና ንኸይንፈልጥ ዓጊቱና ኣሎ። እዚ ኩሉ ሓቁን ሓሶቱን ተሓዋዊሱ ዝዝረብን ዝጸሓፍን ከኣ ብመን ይውንጨፍ ኣሎ ብዘየገስ ነታ እንኮ ዝነበረትና ርእሰ ተኣማንነት ተጎጃጂልና ከም ነህስሳ እዩ ጻዕርታት ዝካየድ ዘሎ።
ብሓፈሻኡ ደምበ ደላይ ፍትሒ እምበኣር፣ ውድባቱ ይኹን ሰልፍታቱ ወይ በርጌሳውያን ማሕበራትን ህዝባዊ ምንቅስቓሳትን ተራ ውልቀሰባትን፡ ንሃገራዊ ጉዳይ ዘዕኵኽ ጉዕዞ ጌና ስለዘይተተሓሓዞ ሃገራዊ ጥምረት ክረጋገጽ ኣይተኻእለን ዘሎ። እዚ ከኣ ዘይተኣደነን ሕልኽልኽ ዝበለን ፍልልያት እናተጋፈሐን እናተንዝሐን ይቕጽል ኣሎ።እዚ እውን ብግዲኡ ንውሽጣዊ ዲሞክራሲያዊ ህይወት ዝሰኵዕ ኣገባብ ከይምዕብል ጋሪድዎ ይርከብ። በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ሓባራዊ ወይ ሓድነታዊ ቃልሲ ከውሕስ ዝኽእልን፣ ንሃገራዊ ስምዒትን ጥምረትን ዘደልድል መርሆ ከይሕንጽጽ ተጸጊሙ ኣሎ።
ስለዚ ደምበ ተቓውሞና፡ ካብቲ ካብ ፖለቲካዊ ሃልኪ ወጺኡ ንሕሉፍ ጉዕዞኡ ዳግመ ገምጋም ብምግባር ናብ ከዋጽእ ዝኽእል ሃገራዊ ራኢ ክጥምትን ክሕንጽጽን የድሊ። ምኽንያቱ ኩሉ ንፍትሕን ዲሞክርስን እቃለስ ኣሎኹ ዝብል ሓይልታት ኣብ ሓደ ዝተጠርነፈ ራኢ ዘየዕስሎ ምኽንያት ዋላ ሓንቲ የለን። ስለምንታይ ደኣ ነቲ ካብ ምልኪ ንዲሞክራሲ ዝብል ኣምር ገዲፉ፡ ነቲ ሓደ ክሰጉግ ነቲ ሓደ ክሓቍፍ ኣብ ዝገብሮ ዘሎ ምዕልባጥ መዋጽኦ ስኢኑ ገሊኡ ውዳበ ኣየድልን፡ ገሊኡ ድማ ጋድምዶ ትኹል እናበለ ትልኽ ዝብል ዘሎ።? እዚ ዘብርሆ ጉዳይ እንተልዩ እቲ ናይ ሎምን ናይ ጽባሕን ጠለብ ህዝብና ክምልስ ዝኽእል ሓባራዊ ራኢ ዘይምውናን እዩ። ንሱ ድማ፡ ኣብ ክንዲ ዘተሓቓቝፍ ዝበታትን፣ ነቲ ፖለቲካዊ ስነፍልጠት ስሒቱ ኣብ ጓል ነገር ብምሽማሙ፣ ክሳብ ለይቲ ሎሚ ብዛዕባ ንፍልልያትናን ሽግራትናን ከመይ ንፍትሕ ዝብል የለን እንትርፎ ንመቓልስቱ ክፈላልን፡ ክድውንን ከካፍእን ከነውርን።
ብመሰረቱ ኩሉ ኣባል ደምበ ተቓውሞ፣ እቲ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ፖለቲካዊ ቃልሲ ምዃኑ ክዝንግዕ የብሉን። ፖለቲካዊ ቃልሲ ምዃኑ ካብ ፈለጠ ድማ ክተሓሓዞ ዝግበኦ ስራሓት ኣብ ክንዲ ደገፍቲ ህግድፍን ተቓወምትን፣ ጀብሃን ሻዕብያን፣ ጐነጻውን ዘይጐነጻውን፣ በርጌሳውን ዘይበርጌሳውን፡ እንበለ ዝጐጃጀል፣ እዛ ሃገር ንኹሉ ከምእትምልከትን፡ ኩሉ ወዲ ሃገር ኣብ ዝሃለወ ይሃሉ ብማዕረ ከምትብጽሖን ገይሩ ክቐርብ እዩ ዝግባእ። ይኹን እምበር ክሳብ ሕጂ ሒዝዎ ዘሎ ኣገባብ ንሓባራዊ ረብሓ ዘደልድል ኣዕኑድ ገዲፉ፡ ንኹሉ ብዘይጥርንፍ ኣገባብ ኣሰራርሓ እዩ ዝኽተል ዘሎ። ንኣብነት ንጉዳይ ሃገር ዝምልከት ሓቢርካ ናይ ምብጋሱን ቅጥዒ ናይ ምትሓዙን ፈጺሙ ኣየዘውተርን። እቲ ዝገደደ ድማ እቶም ንሰላማዊ ቃልሲ ዝብሉ ተጠርኒፎም ኣለዉ፡ ንሕና ድማ እቶም ብጐነጽ እንበል ክንጥርነፍ ኣሎና ዝብል ሓሳብ ምጉጅጃል ናይ ደለይቲ ፍትሒ ድዩ።? እታ እንደልያ ፍትሒኸ ብብረት ክትመጽእ ትኽእል ድያ።?
ስለዚ፡ ፍትሕን ማዕርነትን ግዝኣተ ሕግን ከምኡ እውን ፖለቲካዊን ቁጠባውን ማበራውን ምዕብልናታት ንመላእ እቲ ዜጋ ዝምልከት ስለዝኾነ፡ እቲ ንቕሎኡን ኣበጋግሳኡን ንመላእ ህዝቢ ዝጠመተን ዘሳትፍን ክኸውን እምበኣር ናይ ግድን እዩ። ምኽንያቱ እቲ ንካልኦት ከየሳተፈ ዘዳሎ ፖለቲካ ንኹሉ ብሒቱ ብኣነ ዝበልኩኹም ጥራሕ ኢኹም ዝዓይነቱ ኣካይዳ ስለዝኸይድ፣ ጽባሕ ንግሆ እውን እታ ኣሰያስ ፡’’ ስልጣን ብሓይለይ ኣምጺኤያ፡ ብሓይሊ ከኣ ውሰድዋ’’ ዝበላ ኢያ ክትከውን። ስለዚ፡ ኩሉ ጻዕርናን ቃልስናን ምጉጅጃል ዝውገደሉን ሃገራዊ ርኢና ዝሰምረሉን ኣገባብ ክንክተል ኣሎና ። እዚ ድማ ኣብቲ ዝካየድ ፖለቲካዊ ንጥፈታት ሰላማዊ ኣገባብ ቃልሲ ዋሕስ ናይ ዲሞክራስን ሰላምን ስለዝኾነ ንፍቶ ንጽላእ ንኣና ንህዝቢ ኤርትራ ንሱ ጥራሕ እዩ ዝዋጻኣና። ስለዚ ሰላም ፍትሒ ንደሊ እንተዀንና ነቲ ናይ ጐነጽን ሰላማውን ኣገባብ ዝብል ስነፍልጠታዊ ትንታኔኡ ተገንዚብና ንምጉጅጃል ኣብ ክንዲ ንጥቀመሉን ስምዒታዊ ሚዛናት ንህበሉን ኣየናዮም እዩ ንረብሓ ህዝብናን ዋሕስ ዲሞክራሲያውነትናን ዝውዕል መሚና ክንፈልጦን ክንርድኦን የድሊ። በዚ ኣቢልና ድማ ኣብ ክንዲ ኣንጻር ሓድሕድ ንቃለስን ንጎጃጀልን ንረብሓ ኩሉ ሓብርና ምስራሕ ክንጸምድ ይግባእ።
ሓደ ህዝቢ ዝልለየሉን ከም ባህሊ ዝወሰዶን መፍለዪ ሐለገት ኣለዎ። እዚ ከም ባህሊ ዝወስዶ መለለይኡ ብዓይኒ ካለኦት ክረኣይ እንከሎ ብኣውንታ ወይ ብኣሉታ ክምዘን ይኽእል። ነቲ ዋናኡ ግና ኣርማኡ እዩ። እዚ መለለይ ባህሊ’ዚ ኣውንታዊ እንተኾይኑ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ናይ ምስግጋር፡ ኣሉታዊ እንተኾይኑ ድማ ከም ዝውገድ ናይ ምግባሩ ዕማም ናይቲ ተካኢ ወለዶ መንእሰይ ሓላፍነት እዩ። እቲ ተካኢ ወለዶ ነዚ ክገብር እንተዘይክኢሉ ግና ኣብ ታሪኽ ተሓታትን ተወቃስን እዩ ዝኸውን። ነዚ ሓላፍነት ዝስከም ድማ መንእሰይ እዩ።
ህዝቢ ኤርትራ ከም ህዝቢ ብዙሓት ከም ባህሉ ዝወሰዶምን ዝንየተሎምን መለክዕታት ነይረምዎን ኣለዉዎን። ነዚ መለለይታት’ዚ ናይ ምቕጻልን ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ናይ ምትሕልላፍን ሓላፍነት እምበኣር ናይዞም ሕጂ ኣብ መድረኽ ቃልሲ ዘለና ኤርትራውያን ዜጋታት እዩ። ነዚ ሓላፍነት እዚ ንምዕዋት ቅድሚ ናይ ብዙሓት ጠቕሚ፡ ውልቃዊ ረብሓ ብምስራዕ፡ ወይ ድማ ንበይናዊ ጻዕሪ ቅድሚ ሓባራዊ ጻዕሪ ብምስላፍ ዝረጋገጽ ከም ዘይኮነ ክንግንዘብ ይግበኣና። ኣብዚ ሎሚ ናይ ጉዳያት ሕድሕድ ምጽልላውን ምምልላእን ኣብ ዝለዓለ ደረጃ ዝበጸሓሉ ናይ ግሎባላይዘሽን መዋእል ሓባራዊ ሃገራውን ህዝባውን ዕማም ኣወንዚፍካ፡ በይንኻ ውልቃዊ ፍታሕ ከተምጽእ ዝረአ ዘሎ ስደትን ካልእ ብሕቱው ተበግሶታትን ክውገድ ዝግበኦ ምዃኑ ብጽሞና ክንርደኦ ዝግበኣና እዩ። በይነይ ምባል በይንኻ ስለ ዘትርፍ።
ታሪኽ ህዝብና ከም ዝምስክሮ፡ ፍቕሪ ስራሕን፡ ፍቕሪ ሃገርን ክምኡ’ውን ናይ ሕድሕድ ምትእምማን፡ ካብቶም ብዙሓት ህዝቢ ኤርትራ ዝልለየሎምን ከም ባህሉ ወሲዱ ካብ ወለዶ ናብ ወለዶ ከመሓላልፎም ዝጸንሐን መለለይኡ እዮም። እዞም ከልተ መለልዪ ህዝብና ኮይኖም ዝጸንሑ ናይ ጽንዓት መለክዕታት ብባህሪኦም ብሓባር እምበር ብውልቂ ዘይዝውተሩን ንዝኾነ ጸቢብነት ገጽ ዘይህቡን ብምዃኖም ንእግረ መንገዶም ጽኑዕ ሓድነት ህዝብና ዘመልክቱ እውን እዮም። ናይ ኣርበዓታት ፖለቲከኛታት ወለድና ንከይጣለሙ፡ ኣስላማይ ዝሓረዶ ብሓባር፡ ክስታናይ ዝሓረዶ’ውን ብሓባር ከም ዝተመገቡ ዘዘንቱ ቀንዲ ብልዕቲ ናይ ሓድነት ታሪኽና ኣይንርሰዖን ኢና ዝብል እምነት ኣለኒ። እዚ ኣቀማምጣ ጉዳይ ሃገርን ሃይማኖትን ከመይ ክኸውን ከም ዝግበኦ እውን ዘመልክት እዩ። ሎሚኸ ንሕና ከምኡዶ ኣለና ወይስ ኣይፋልናን ንምንጻር ድማ እስከ ኣብ ገገዛና ኮይና መምስ ሕልናና ንዛተ። ብዛዕባ ህዝቢ ኤርትራ፡ ካብ ኤርትራ ወጻኢ ኣብ ዝኾነ መድረኽ ክለዓል እንከሎ እውን ናይ ኤርትራውያን ፍቕሪ ስራሕን ፍቕሪ ሃገርን ሓቢሮም ክለዓሉ ዝጸንሑ መግለጺ ክብሩ እዮም። ቅድሚ ሕጂ ህዝቢ ኤርትራ ንሃገሩ ዘለዎ ፍቕሪ ብረሃጽ ጥራይ ዘይኮነስ ብደም እውን ኣረጋጊጽዎ እዩ። እዚ ድማ በቲ ንዓለም ዘደነቐ፡ ነዊሕ፡ መሪር፡ ክቡር ደም ዝተኸፍሎን ዕዉትን ቃልሱ ምእንቲ ነጻነት ኤርትራ ኣመስኪርዎ እዩ። እዚ ብኸምዚ ክልለ ዝጸንሐ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሎሚ ተወፋይነቱ ብላሽ ኮይኑ፡ መለለይኡ ስደትን ዘይምትእምማንን ካለኦት ናይ ዕቤት ዕንቅፋታትን ክኸውን ምርኣይ ዘሕዝንን ዘሕፍርን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ህዝብና “ክልተሻብ ከይረአ” እውን ዘየስግእ ኣይኮነን።
ናብዚ ኣሰካፊ ኩነታት ገጽና ከነምርሕ ጠንቅታት ካብ ዝኾኑ ምኽንያታት ሓደ ጉጅለ ህግደፍን ወጻዒ ፖሊሲታቱን ቀዳማይ እጃም ከም ዝወስዱ ንፈላለየሉ ኣይኮነን። እንተኾነ ኩሉ ንዓኡ ኣላጊብናሉ እናሻዕ እንዳተራገምናና እንዳሓርቀምናን ጠጠው ክንብል ቅቡል ኣይኮነን። ጉጅለ ህግደፍስ ሕራይ ነቲ ምዕሩግ መርኣያ ህዝብና ኮይኑ ዝጸንሐ ውርሻና ኣፍሪሱ፡ ናይ ህዝብና ሕልናን ንያትን ኣምኪኑ፡ ናቱ ሃንጐሊማ ባህልን ኣሰራርሓን ከተኣታቱ፡ ካብዚ ዝረኽቦ ኣብ ስልጣን ናይ ምንባር ዕድል ኣሚቱ ዘንቀደ ኣዕናዊ ጉጅለ እዩ’ሞ ስራሑ ዋኒኑ’ዩ ዝገብር ዘሎ ንበል። በዚ ኣገባብ’ዚ ኣቢሉ ከረጋግጾ ዝደሊ ኣዕናዊ ሸቶን ከብርሶ ዝደሊ ህዝባዊ ጸጋን ከም ዘለዎ ድማ ዘዳዲ ኣይኮነን። ንሕና እቶም ረብሓና ምስ ረብሓ ህግደፍ ዘይኮነን ብኣንጻሩ እንስራዕንከ እንታይ ኢና ንገብር ዘለና። ደድሕሪ ጉጅለ ህግደፍ ዲና ናብ መቓብር ክንወርድ ዝግበኣና ወይስ ናትና ህዝባዊ ምርጫ ኢና ክንወስድ ዝግበኣና ክንሓስበሉ’ሞ ዘዋጸኣና ክንውስን ኣብ እንግደደሉ ቀራና መንገዲ ከም ዘለናኸ ይረኣየናዶ ኣሎ። ርኢኻ ከምዘይረኣኻ ስቕ ምባል ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብናን ታሪኹን ንክዕንድር መንገዲ ካብ ምጽራግ ሓሊፉ ካልእ ትርጉም ከምዘይህልዎ ክንርስዕ ኣይግበኣናን።
ናይ ጸገማትና መሰረታዊ መፍትሒ ዘይኮነ ስደት ክንመርጽ ዘገደደና ጸረ ህዝቢ ተግባራት ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ ተደጋጊሙ ዝተገልጸ ኩልና ዘይንፈላለየሉ እዩ። ሎሚ ስደት ኣብ ኢርትራ ካብ ሓደ ስድራቤት ሓደ ወይ ክልተ ኣባላት ዝወስድዎ ስጉምቲ ዘይኮነስ ሓንቲ ስድራ ቤት ብምሉኣ፡ ወረ ኣብ ገሊኡስ እንተላይ እንስሳ ዘቤታን ሓርጪ ቤታን ጠቕሊላ እትጐዓዝሉ “ ስደት” ዝብል ቃል ካብ ዝገልጾ ንላዕሊ ዝመረረ እዩ። እዞም ስድራቤታት ነዚ ስጉምቲ ክወስዱ እንከለዉ ኣብ ዝበጽሑ ምዕራባዊ ዓለም እንተበጽሑ “ገዛና ጠዋሪ ዘየብሉ ክዓኑ እዩ” ዝብል ስኽፍታን ሻቕሎትን ዕረፍቲ ከም ዝኸልኦም ፍሉጥ እዩ። እዚ ሻቕሎት’ዚ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ እቲ ዕንወት ግና ኣብ ሓደ ስድራ ቤት ጥራይ ተደሪቱ ዝተርፍ ዘይኮነ ናብ ዓብይ ዕንወት ናይቲ ትማሊ ብፍቕሪ ሃገሩ፡ ሓድነቱን ተወፋይነቱን ዝግለጽ ዝነበረ ህዝብን፡ ናብታ ብኣዝዩ ክቡር ዋጋን ኩርኳሕ ናይ ቃልሲ ጉዕዞን ዝተረኽበት ሃገር ኤርትራ ክልሕም ከም ዝኽእል ኩልና ኣብ እንሰግኣሉ ናይ ፈተነ መድረኽ ኢና ንርከብ ዘለና። ብመንጽር’ዚ ኣቲናዮ ዘለና ናይ ትኸል ወይ ንቐል መድረኽ፡ ብክንድኡ ደረጃዶ ንሻቐልን ንስከፍን ኣለና ንዝብል ግና መልሰይ እንድዒ እዩ። ማዕረ ክብደት ናይቲ ሓደጋ ንስከፍ ዘለና ኣይመስለንን። ርግጽ’ዩ ሓደ ጸገም ይልመድ እዩ። ኢትዮጵያውያን’ኳ ኑሮ ካሉት መቃብርም ይሞቃል (መነባብሮይ ኢንተኢልካዮ መቓብር’ውን ይመውቕ) ኢሎም ይምስሉ እዮም። እቲ ምስ ጸገም ምልማድ ክሳብ ነቲ ጸገም ተቓሊስካ ተወግዶ፡ ምኽኣሉ እንተኾይኑ ባህርያዊ እዩ። ንሓዋሩ በቲ ጸገም ተመሊኽካ ተለማሚድካዮ ክትነብር እንተተቐቢልካዮ ግና ከለኻ ሞት እዩ ዝኸውን።
ንሕና ኤርትራውያን ትማሊ ብጽንዓትን ጅግንነትን ንረኣየሉ ዝነበርና ባህልናን ክብርናን ተደዊኑ፡ ሎሚ ክልተሻብ ከይንረኣ፡ ምስካፍና ንቡር ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ናይ ምስካፍና መግለጽስ ካብዚ ገጢሙና ዘሎ ናይ ትኸል ወይ ንቐል ግዜ ብኸመይ ኢና እንወጽእ?” ንዝብል ሕቶ ምልሲ ንክትረክብ ብምህርኳትን ምብልሓትን እዩ ክረጋገጽ ዝግበኦ። ነዚ ንክትበቅዕ ድማ ዓይነቱ ብዘየገድስ መስዋእትነት ዝሓትት እዩ። ብመሰረታዊ ዕላማኡ፡ እቲ ነጻነት ንምምጻእ ኣብቲ ናይ ሰላሳ ዓመታት ኣሻኽ ጉዕዞ ዝተኸፍለ መስዋእትነትን፡ እዚ ሕጂ ዝጽበየና ዘሎ መስዋእትነትን ሓደ እዩ። ህዝባውን ሃገራውን ክብርን ቀጻልነትን ንምርግጋጽ ዝዓለመ። ኣብ ኣፈጻጽማኦምን ክብደት ዝሓትዎ ዓይነት ዋጋን ግና ክፈላለ ይኽእል። እዚ ፍልልይ ካብቲ መስዋእትነት ዝኽፈለሉ መድረኽን ባህሪ ናይቲ ግጥምን ዝነቅል እዩ። እቲ ናይ ቅድም ቃልሲ ዝያዳ ኣብ ናይ ዓውዲ ውግእ ጅግንነት ዘተኩር ዝነበረ ኮይኑ፡ ናይ ሎሚ ድማ ዝያዳ ኣብ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ ዘተኩር እዩ። ነቲ ናይ ቀድም ኮነ ናይዚ ንርከበሉ ዘለና መድረኽ መስዋእትነት ሓደ ካብ ዝገብሮ ካልእ መሰረታዊ ጉዳይ ክልቲኡ ጅግንነት ብሓባር እምበር ብውልቂ ዘይዕመም ምንባሩን ምዃኑን እዩ። ውጽኢቱን ረብሓኡን’ውን ከምኡ ሓባራዊ እዩ። ሎሚ እውን ከምቲ ናይ ቀደም “ሎሚ ዘይከተት ዳርጋ ዝሞተ” እንተበልና ዘኽፈኣልና ኣይኮነን። ቀደም ኣንጻር ባዓዳዊ መግዛእታዊ ሓይሊ፡ ሎሚ ድማ ኣንጻራ ሃገራዊ ወጻዒ ጉጅለ።
ሓደ ጸገም፡ ከምዚ ሎሚ ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ ንህዝብና ገጢምዊ ዘሎ ከጋጥም እንከሎ፡ እቲ መፍትሒ ካብቲ ጸገም ምህዳም ከም ዘይኮነ ንረዳደኣሉ እዩ። ክትሃድመሉ እንከለኻ መሊሱ ሻዲኑ ናብቲ ዘለኻዮ ስለ ዝስዕበካ፡ እቲ ህድማ ናይቲ ጸገም መወዳእታ ክኸውን ኣይክእልን እዩ። እቲ ጸገም ደድሕሬኻ ዝኸይድ ምዃኑ ኣብ ናትና ተመኩሮ፡ በቲ ጉጅለ ህግደፍ 2% ካብ ኣታዊኻ ክፈል ዝብለካ ጥራይ ኣይኮነን ዝግለጽ። ኣብ ልዕሊ’ቲ ኣብ ዓዲ ገዲፍካዮ ዝኸድካ ህዝብን ክብሪ ሃገርን በደል ክፍጸም እንከሎ ምስማዕን ብኣኡ ምኽንያት ወትሩ “ዓሕ” ምባልን ካብቲ ጸገም ብኣካል ሃዲምካ ብሕልና ግና ከም ዘይህደም ዘመልክት እዩ። እዚ ካብ ኮነ እቲ እንኮ እቲ መዋጸኦ፡ ነቲ ዘጋጠመ ጸገም ፊትንፊት ምግጣም ጥራይ እዩ ዝኸውን። ጸገም ምስ ኣጋጣመ ኣብ ክንዲ ናብ ስደት ምምራሕ ኣብቲ ዘለኻዮ ኮይንካ ምስቲ ናይ ስደት ጠንቂ ኮይኑ ዘሎ ምግጣም ሓደን ቀዳማይን ተመራጺ እዩ። እዚ ግጥምያ ኣብቲ ዘለኻዮ ጉጅለ ህግደፍ ዝዕንድረሉ መሬት ኤርትራ ኮይንካ ኣብ ዘይተኻእለሉ፡ ቦታ ቀይርካ ማለት ኣብ ስደት ኮይንካ ምጥምጣም ድማ ካልእ ኣገባብ ኣገጣጥማ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ፡ ብሰንኪ እቲ ጉጅለ እትፈትዋ ሃገርን ህዝብን ክትገድፍ ተገዲድካ ከተብቅዕ፡ ደሓር መጻንዕ ምስ ሓዝካ ተመሊስካ፡ ንዓኡ ንጉጅለ ህግደፍ “እንታይዶ በዲሉኒ እዩ፡ መን ኣሎ ካብቲ ጉጅለ ዝሓይሽ” ብዝብሉ ሓረጋት እንዳኮሓሓልካ ምሕላቕ፡ ሕሉፍ ሓሊፍካ ድማ ኣብ’ቲ ሳዕሪ በቚልዎ ዘሎ ኤምባሲታት ናይቲ ኣኼስ ጉጅለ ከይድካ ኢድ ምንሳእ፡ ዘገርም፡ ዘተዓዛዝብን ኤርትራዊ ጽንዓት ዘህስስን እዩ። ብመንእሰያት ክፍጸም እንከሎ ድማ የስደምም። ከምዚ ዓይነት ዘሕፍር ተንበርካኺ ስጉምቲ ንምውሳድ፡ ናይ ተቓወምቲ ውድባት ድኽመት፡ ብሓባር ዘይምስራሕን ዘይኣሳታፍነትን፡ ከም ምኽንያት ምቕራብ ፈጺሙ ተቐባልነት የብሉን። ሓቀኛ ትሕዝቶኡስ ቅድሚ ህዝብኻን ሃገርካን ነብስኻ ካብ ምፍታው ዝሓልፍ ኣይኮነን። ርግጽ እዞም ናይ ሓይልታት ተቓውሞ ድኽመታት የለዉን ንምባል ዘይኮነስ፡ እዞም ጸገማት እዚኣቶም ብቓልሲ እምበር ነብስኻ ካብ ቃልሲ ብምግላል ዝውገዱ ከም ዘይኮኑ ንምእማት እዩ። እዚኣቶምን ከምዚኣቶም ዝኣመሰሉን ጸገማትን እንተዘይህልዉ’ሞ ኸዓ ብመሰረቱ ቃልሲ’ውን ኣይመድለየናን።
8 ጥቅምቲ 2014
نعي ومواساة
ببالغ الحزن والأسى سمعنا نبأ وفاة المناضل الشيخ حامد صالح تركي الذي وفاته المنية اليوم الأربعاء 8 أكتوبر 2014
أصالة عن نفسي وباسم قيادة وقواعد حزب الشعب الديمقراطي الإرتري اعزي أسرة الفقيد وزملائه في قيادة الحزب الاسلامي الإرتري للعدالة والتنمية وأعضاء الحزب في كل مكان بهذه الخسارة الوطنية وهذا الفقد الجلل داعيا عز وجل أن يتقبله مع الشهداء والصديقين في جنات الفردوس.
إنا لله وإنا إليه راجعون.
منقستآب أسمروم
رئيس حزب الشعب الديمقراطي الإرتري
8 اكتوبر 2014
ተጋዳላይ ሸኽ ሓምድ ሳልሕ ቱርኪ፡ ሎሚ 8 ጥቅምቲ 2014 ካብ'ዛ ዓለም ብሞት ከም እተፈልየና ዝሕብር ኣሕዛኒ ወረ ሰሚዕና።
ብስመይን ብስም መሪሕነትን መሰረታትን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ንስውእ መንግስተ-ሰማይ የዋርሶ፣ ንቤተሰቡን መቃልስቱ ኣባላት መሪሕነትን መሰረታትን እስላማዊ ሰልፊ ኤርትራ ንፍትሕን ልምዓትን ድማ ጽንዓት ይሃብኩም፡ ጠሉ ድማ የውርደልኩም ብምባል ናይ ወሪድኩም ዘሎ መሪር ሓዘን ተኻፈልቲ ምዃና ንገልጽ።
መንግስተኣብ ኣስመሮም
ኣቦ መንበር ሰዲህኤ
8 ጥቕምቲ 2014
EPDP THIRD REGIONAL CONGRESS OF NORTH AMERICA – 9/27 - 28, 2014
Written by EPDP North America
The EPDP third regional Congress of North America was held at the backdrop of the unique Frankfurt Festival of Aug. 2014. Representatives of the congress began arriving in the City of Chicago via air and land from near and far corners of the United States and Canada not to mention some of our members who suffered waiting in airports due to unexpected flight cancellations. Though there was a delay, most of them made it to the congress.
On the morning of 9/27, after Kaleab Kiflegiorgis, a member of the preparatory committee gave a brief welcome speech and Woldu Negasi, chairman of the preparatory committee thanked the outgoing zoba committee and highlited the important role of Kaleab and Mahari Berhe in the preparatory committee, the official kick off of the congress began. According to the wishes of the preparatory committee, Alem Yohannes, member of the central committee and deputy of foreign affairs in the U.S. recognized by name the following individuals for their special contributions to our party like compatriots Mohamed Ali Ibrahim, who was imprisoned for seven years before independence by EPLF, and later member of EPDP central committee, now abducted by an unknown enemy whose whereabouts not yet known to us. At this point, Alem reminded the congress that until we find him efforts shall not stop. Dr. Gebremeskel, Antonio Tesfai, Zahaye Aria, Woldu Negasi, Tesfai Degiga, Girmai Temesgen(Kashi ) and Tesfai Kahsai.
Tesfamichael Yohannes, member of the executive committee and head of the organizational office praised the preparatory committee and the Chicago branch for their tireless work that enabled us to convene the congress.
Then Tesfai Degiga, member of the executive committee and head of economic office read a good wish message from the chairman of EPDP (Mengsteab Asmerom) to the congress. He also recounted the one year anniversary of the Lampadusa tragedy and the dire conditions of our people at home and abroad. Degiga reminded the congress and the reader about the continuous memoranda /petitions of EPDP to International Organizations and individual countries to provide aid towards training the Eritrean youth who are languishing in refugee camps in Sudan, Ethiopia, Israel and others without any skills or future. Tesfai Degiga concluded by wishing the congress success.
After that, brother Yosef Haile, now former chairman of NA, presented a frank report on the two - year experience of the committee. He put it briefly as follows:
· Challenges were experienced and some successes were registered.
· He revealed the weak and strong points of zoba and branhes.
· He set forward to the congress points that have to be improved through discussion and finding solutions for future use.
Teku Tesfai, then treasurer presented the North America congress his financial report as following:
· A total two – year membership fees.
· Monies collected through donations and other campaigns.
· And he depicted the general report of the finances and its management in a table.
The 3rd. congress selected a five - member committee to manage or lead the congress. They are: Alem Yohannes, Woini Woldeselassie, Girmai Temesgen (Kashi), Efrem Taffere and Twolde Mahari. Under the leadership of this committee the congress debated thoroughly on the reports presented by the respective individual zoba leadership. At last the reports were ratified by great majority.
A Self - Assessment Centered Study Was Presented By the Task Force:
This document, the first of its kind in EPDP, was briefed to the congress by brothers, Dr. Gebremeskel and Laine Khasai. It was an in depth study of the activities/inactivities of our North America members.
PS: The task force was assigned by Zoba leadersip.
In turn sister Eritra Alazar, member of EPDP executive committee and head of Eritrean women’s office reminded the congress that are tasks carried on by responsible (interested) members both in the party and zoba levels.
Resolutions And Recommendations Of The Congress:
The 3rd. NA Congress emphasized on the Following:
· The Pastoral Letter of the four Catholic Bishops of Eritrea which the congress renewed its unconditional support.
· The Jan., 2014 heroic attempt of wedi Ali against the dictatorial system in Asmara.
· The 2014 issues raised in the Pretoria Conference, again repeated in Frankfurt and Bologna festivals were solidly supported by the congress.
The North America Congress also re-assured its solidarity with the group known as ”DELAITI FITHI,”
The main contents of the resolutions and recommendations will be posted separately.
With regard to the predicament faced by our refugees, the congress discussed ways and means for solutions however, the consensus reached was to replace the Isaias regime with a democratic system by searching ways of creating connections between the Diaspora and the home front movements in order to strengthen the struggle. Though this may seem a
far - fetched idea, it is the only lasting solution for the refugees and our people in general.
After two long days of discussions and spirited debates the Congress elected its leaders democratically and concluded its task. Members of the congress left the venue with their heads up and morally strong.
The Anniversary of the Lampedusa Tragedy
Written by Mattathias Schwartz
By Mattathias Schwartz (from The New Yorker of 3 October)
The West’s long history of sluggish responses to refugee crises turned especially ugly one year ago today, when a boat from Africa sank within sight of the Italian island of Lampedusa. More than three hundred people drowned, mostly immigrants fleeing the troubled East African country of Eritrea. They had made a difficult crossing through the Sahara and Libya by car and on foot, only to pay several times the price of a plane ticket to be packed shoulder to shoulder on a boat too small and too old for their numbers. In April, I wrote about their journey for the magazine, and about a Catholic priest, Mussie Zerai, whose phone many Eritreans have called from kidnappers’ prisons. Eritreans carry Zerai’s number with them during sea crossings, and it often falls to him to notify rescuers when their boats begin to sink or run out of fuel.
368 coffins of Lampedusa on 3 October 2013.
This week, Zerai and some of the survivors will commemorate the disaster on Lampedusa, along with the Comitato Tre Ottobre, a coalition seeking to make October 3rd an official day of remembrance under Italian law. The Comitato says that it will release three hundred and sixty-eight lanterns and organize an urban flash mob with three hundred and sixty-eight activists wearing white sheets. Earlier this week, a group of survivors met with Pope Francis. “I feel things that I can’t tell you, because I can’t find the words to say them,” he reportedly said. “I ask all the men and women of Europe to open the doors of the heart!”
Abba Mussie Zerai
The shame of last October 3rd gave Zerai and many other activists a rallying point, and provoked some action. The Italian government launched a program called Mare Nostrum to patrol the Mediterranean, which it says has saved more than a hundred thousand lives to date. But the program is winding down, and its replacement, organized by Frontex, the European border-control group, will likely be much diminished in budget and scale. Yesterday, Cecilia Malmström, the E.U. home-affairs commissioner, pointed out the disparate rates at which E.U. states take in refugees. Sweden led the way last year, giving protected status to more than twenty-six thousand immigrants. In many Eastern European countries, the number was less than fifty.
Citizenship is evolving from a marker of identity into a commodity. Malta sells passports for around one and a half million dollars. Multiple Caribbean citizenships are going for a few hundred thousand dollars each. Even the United States releases special EB-5 visas for people who make million-dollar investments that create ten or more jobs. Meanwhile, thousands of people who can’t afford to pay these prices continue to drown in the Mediterranean each year. Last month, human traffickers intentionally drowned more than five hundred immigrants, mostly Syrians, Egyptians, and Palestinians, who refused to switch to a smaller boat in the middle of the sea. Like the Eritreans, many were not economic migrants but asylum seekers fleeing violence, famine, and repressive governments.
The current asylum system is part of what’s enabled human traffickers to thrive; demand for their services would be much reduced if immigrants could apply without first reaching European or American soil. This week, President Obama announced that Central American children with parents in the U.S. will be able to seek processing in Honduras, Guatemala, and El Salvador. The parents must be “lawfully present” in the U.S., a term that encompasses citizens, green-card holders, refugees, and others with official protected status. There were more than four hundred thousand U.S. deportations last year, most of them to Mexico and Central America. The total number of refugee admissions designated for Latin America and the Caribbean is four thousand.
Last month, I spoke with Zerai on a train from Zurich to St. Gallen, where he performed the Mass. As before, he was juggling pastoral duties with pleas for help coming in by phone, e-mail, and Facebook. “Young people look at the Internet and he see opportunities in other countries,” he told me. “We are not in the Middle Ages. He wants freedom … that is the ambition of every human being.”
Top EU and Italian Dignitaries Join 1st Memorial of Lampedusa Tragedy; PFDJ Regime was Absent
Written by By EPDP Delegate in Lampedusa
By EPDP Delegate in Lampedusa
The first anniversary of the Lampedusa tragedy was marked in Lampedusa in the presence of high European Union and Italian dignitaries and representatives of regional and international organizations closely concerned with human rights ande migration issues. Also attending were survivors of the tragedy that claimed 368 lives a year ago, family members of the victims as well as Eritrean political and civil society organizations, among them the Eritrean People’s Democratic Party (EPDP). The absence of the Eritrean regime was very noticeable.
Attending the 3 October ceremonies at Lampedusa Airport and at the spot where the tragedy occurred a year ago included the newly designated EU High Representative and Italian Foreign Minister Ms Federica Mogherini; the President of the EU Parliament, Mr. Martin Schultz of Germany; the President of the Italian Chamber of Representatives, Ms. Laura Boldrini; Ms. Maria da A. Esteves, the President of both the Portuguese Parliament and union of Mediterranean zone parliaments; representative of Pope Francis, Cardinal Antonio Maria Veglio, and many Italian officials, and representatives of UNHCR and other human rights organizations.
EU and Italian dignitaries in a minute of silence in commemoration of Lampedusa victims
Among a good number of Eritreans were Father Mussie Zerai; Dr. Alganesh Fisseha (Ghandi); Ambassador Andebrahan Weldegiorgis of National Dialogue Forum (Medrek); Mr. Woldeyesus Ammar of EPDP; and representatives of Eritrean Democratic Party; Eritrean National Salvation Front, and Eritrean civil society organizations in Italy and other parts of Europe. The Eritrean regime was not invited nor did it volunteer to join the memorial day of so many Eritrean victims of its own doing, and whom it infamously wished to call the “African migrants”. 
At the Lampedusa Memorial Conference held in the morning hours of 3 October at the airport, nearly a dozen dignitaries spoke on the historic importance of the tragedy that befell so many Eritreans in the immediate shorts of Lampedusa a year ago to the day. Ms Mogherini expressed Italy’s ande EU’s renewed commitment to save lives in the Mediterranean Sea, and Mr. Schultz spoke of the wounds that the Lampedsua tragedy inflicted both upon Eritrean families and the “dignity and conscience of Europe”. They and other speakers pledged to do all what they can to create policies that can solve the problems related to the influx of refugees and migrants from Africa and the Middle East. Young Eritrean who spoke representing the Otobre civil society and other organizers of the event, called the tragedy an incident that “should and could have been avoided”.
Soon after the conference at the airport, the dignitaries with survivors of the tragedy and family members of the victims boarded the fleet of boats that took them to the spoke where the tragedy took place only about 1.5k away from the shores of Lampedusa. The EU and Italian dignitaries threw a wreath of flowers to the sea on the very spoke where the fateful boat sank with all its victims.
Later on the day, religious leaders organized an inter-faith memorial in the Island of Lampedusa at which candles were light at ever mention of the 368 victims of 3 October 2013.
Following the church memorial ceremony, survivors of the tragedy led a large demonstration that headed to the spoke on which the 155 survivors of the incident were pulled to safety. It was a heavily rainy evening but the demonstrators were not stopped from their march and final prayers and sermons by Eritrean Catholic and Orthodox priests who were part of the memorial ceremonies of the day.
Earlier on 1 October, families of the Lampedusa victims and the survivors were received in audience with Pope Francis in the St. Peter’s Cathedral in the Vatican in which the Pope pledged to help in giving a proper burial for the remains of the victims of Lampedusa in Eritrea or to at least give them a common cemetery in Italy. (Harnnet.org will have a special reportage on these intensive events of the first Lampedusa Memorial Day in Italy).
ኣርዓዶም በርሀ
ሞትን ሕልፈትን ኩሎም ናይ ደሓን መግለጺ ኣይኮኑን። ሞት ካብ ሕልፈት ዝፍለ ሓንሳብ ምስ ኮነ ዘይምለስ ብምዃኑ ክኸውን እንከሎ፡ ሕልፈት ግና ብህይወት እንከለኻ ብሰንኪ ድኽመትካ ዘጋጥመካ ካብ ሞት ፈሊኻ ዘይርኣ መሪርን ጣዕሳኡ ዘይወጸልካን ተረኽቦ እዩ። ከምዚ ኣንበሳሲ “ ኣሽንኳይ ሞትስ እርጋንኳ ኣሎ” ኢሉ ንእርጋን ዝያዳ ሞት ዝመረረ ንምዃኑ ይገልጾ ዝበሃል፡ ናይ ሕልፈትን ሞትን ዝምድና እውን ብኸምኡ እዩ ዝምሰል። እቲ ዝመዉት ኮነ ዝስዋእ ክሓልፍ እንከሎ ናብቲ ተራፊ ኣረኪብዎ ዝኸይድ ከቢድ ኩለመዳያዊ ሕድሪ ኣለዎ። እቲ ተራፊ ከም ዘይሞተ ዝፍለጥ ድማ ናይቲ ዝተረከቦ ሕድሪ ክትግብር እንተኽኢሉ እዩ።
ኣብዚ ቅንያ’ዚ ጉዳይቶም ኣብ ዝሓለፈ ዓመት 2013 ኣብ መጀመርያ ሰሙን ናይዚ ወርሕዚ ኣብ ኢጣልያዊት ደሴት ላምፐዱሳ፡ ዝሃለቑ 368 ኤርትራውያን ግዳያት ኣዛራቢ ኮይኑ ቀንዩ ኣሎ። እቲ ዝያዳ ዝኸበደን ዓለም ዘናወጸን፡ ምናልባት ብሓንሳብ ክንድዚ ምጥፋኦም እንተዘይኮይኑ፡ እቲ ህልቂት ብኣኣቶም ዝጀመረ ዘይኮነ ቅድሚኡ ዝነበረ ድሕሪኡ’ውን ዝቐጸለ ምዃኑ ዝሰሓት ኣይኮነን። ሓምሳ ሞይቶም፡ ሚእቲ ተደጊሞም ዝብል መሪር ከብድኻ ዝበልዕ ዜና ምስማዕን ምንባብን መናብርትና ኮይኑ ኣሎ። መርከብ ጥሒላ ክበሃል እንከሎ እቶም ግዳያት እንተኾነ ኩላቶም እንተዘየለ ገሊኦም ኤርትራውያን ከም ዝኾኑ ከም ርዱእ ተወሲዱ፡ ንምርግጋጽ ኢልና ምሕታት ካብ ንገድፎ ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ኣሕዋትና ከም ዝሃልቁ ልሙድ እንዳኾነ፡ ነዚ ኣሕዛኒ ተረኽቦ ከም ሓደ ርዱእ ትዕድልቲ ናይ ኤርትራውያን ወሲድናዮስ፡ ኣብ ክንዲ ምሽቓልን መዋጽኦ ንምርካ ምብልሓትን ከም ሓደ ቅቡል ነገር ከይንርዕሞ ዘስግእ እዩ። ሎሚ ሎሚ እቲ ዘግርመናን ከም ሓድሽ ዜና ዝውሰድን፡ ክንድዚ ኤርትራውያን ኣብ ባሕሪ ጥሒሎም ዝብል መርድእ ዘይኮነስ፡ ኤርትራውያን ብምሉኦም ብሰላም ኣብ ኢጣልያ ኣትዮም ዝብል ብስራት እንዳኾነ ዝመጽእ ዘሎ ይመስል። እቲ ገለ ካብእቶም ሞይቶም ዝብል ልሙድ ስለ ዝኾነ።
ብባህልና ኮነ በተዓባብያና ክረአ እንከሎ፡ ኣይኮነንዶ ብኣማኢት ናይ ዝቑጸሩ፡ ናይ ሓደ ሰብ ህይወት እሞ ድማ ብሓደጋ ሓሊፉ ክበሃል እንከሎ፡ ክንሓዝንን ማይ ዘይኮነስ ደም’ውን ክንነብዕ ልሙድ እዩ። ኣብ ባህልና ኣብ ግዜ ድንገተኛ ሞት እዚ ጥራይ ኣይኮነን ዝረአ፡ በኺኻን ሓዚንካን ነቲ ዝሞተ ከተምልሶ ከም ዘይከኣል’ውን ሓፈሻዊ ተረድኦ ኣለና። ኣብ ክንዲ ኣብ ሓዘን ምኒን ምባል ብዛዕባ ህልዋት ምሕሳብ እቲ ዝሓሸ ምርጫ ምዃኑ እውን ኣብ ባህልና ግንዛበ ዘለዎ እዩ። ንሓደ ሓዘንተኛ ከተጸናንዖ እንከለኻ እውን “ንሱ ወሰኑ ይግበሮ” ኢልካ ኢኻ ንቅድሚት ንክሓስብ ተዘኻኽሮ። ሕጂ ድማ ንሕና ዓመት መጸ ብዛዕባቶም ብሓንሳብ ዝሃለቑ እሞ ንቡር ሓመድ ድበ ዘይረኸቡ ኣሕዋትና ምሕዛንን ሽምዓ ምብራህን ጥራይ ዘይኮነስ ብዛዕባ ህልዋት ኢና ቀንዲ ክንዛረብ ዝግበኣና። እዚ ማለት ግና በቲ ደረጃኦ ናይቶም ረኸብቲ መከራ ዝኽሪ’ውን መለበሚ ብዝኾነ መልክዑ፡ ክርሳዕ ኣለዎ ማለት ኣይኮነን። ነዞም ዝሃለቑ ኮነ ንቤተሰቦም እንድብሰሉ መንገዲ ንዓኣቶም እንዳዘከርካ ምንባዕን ምሕርቃምን ዘይኮነስ፡ እዚ ካባና ሓሊፉ ዓለም ዘናወጸ ሓደጋ ንከይድገም፡ ጠንቁ ኣለሊኻ ከተወግዶ ብምጽዓር እዩ ክኸውን ዝግበኦ በሃላይ እየ። ስለዚ እየ ድማ ብኽያትና ብዛዕባቶም ዝሞቱ ዘይኮነስ ብዛዕባቶም ብህይወት ከለና ዝሞትና ክኸውን ይግበኦ ክብል ዝደፈርኩ። “ናይ ሞት ይጽናሕ፡ ናይ ሕልፈት ይበኸ”።
ሎሚ ሃገራት ዓለም ከከም ዝመረጸኦ ናይ ዕቤት መንገዲ፡ ብኢንዱስትሪ ድዩ ብንግዲ፡ ብሕርሻ ድዩ ብወፍሪ፡ ብትምህርቲ ድዩ ብዲፕሎማሲያዊ ዝምድና፡ ብጥዕምና ድዩ ብምኽባር ሰብኣዊ መሰል፡ ኮታ ኣብ ኣፈጻጽማ መደብ ፕሮግራም ዕብየትን ምስግጋርን፡ ብዘመዝገበኦ ዓወታት ደረጃታት ክወሃበን እንከሎ፡ ኤርትራ ግና “ዝለዓለ ስደተኛታት ዘመዝገብት ዕሸል ሃገር” እናተባህለት ኣብ ናይ ሕማቕ መዝገብ ክትጽዋዕ ኢና ንሰምዓ ዘለና። ናይዚ ገበንዚ ተሓታቲ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ’ኳ ንጹር እንተኾነ፡ እዚ ክንሰምዕ እንከለና ከም ኤርትራውያን ዜጋታት፡ ክሳብ ክንደይ ጸጉርና ከም ዝቐውምን ሕልናና ከም ዝሽቑረርን ነፍሲ ወከፍና ዝርደኦ እዩ። ነዚ ሰሚዕና ቁሩብ እንተዘየሳሕዩና ግና፡ ከለና ሞይትና ኣለና ማለት እዩ። ሕልፈት ማለት ድማ ንሱ እዩ። ኣብ ከምዚ ኩነታት “ኣበይ እዩ ሃገርካ?” ክንበሃል እንከለና ኣብ ሓደ እዋን “ኤርትራዊ እየ” ብምባል ከምዘይተሐበና፡ ሎሚ ግና “ኤርትራዊ እየ” ምባል ዘሸቑርር ኮይኑ ኣሎ። ካልእ ሃገር ስለ ዘየብለይ ግና ሽልብግልብ እንዳበልና እንብሎ ኮይኑ ኣሎ። ኣይበሃል እዩ።
ኩሉ ዝነብዕ ሓዘንተኛ እዩ ማለት ኣይኮነን። ኩሉ ዝስሕቕ’ውን ሕጉስ ኣይኮነን። ኣብ ውሽጡ ጭካነ ሓቢኡ ምስ ከባቢኡ ንምምሳል ብደግኡ ዝነብዕ ክህሉ ከም ዝኽእል ፍሉጥ እዩ። ብኣንጻሩ ሓዘን እንዳተሰምዖ ከባቢኡ ንምምሳል ዝስሕቕ ኣሎ። እዚ እቲ “ውሽጡ ሕሩር” እንብሎ እዩ። ብስም እቶም ረኸብቲ መከራ መንእሰያትና እንዳ መሓለ እንዳ ጠሓለ ኣብ ውሽጡ ግና “ሕራይ ደኣ ኮኑ” ዝብል እውን ኣይሰኣንን። ናይዚ ሰብኣውነት ዝረሓቖ ዕብዳን ቀንዲ ሃንዳሲ ብዓብይኡ ጉጅለ ህግደፍ እዩ። ምናልባት ደኣ ናይ ቀረባ ፈለጥጡ ይፈልጥዎ እምበር፡ ዲክታቶር ኢሳይያስ እውን ንኹሉ እቲ ናይ ስዉኣት ቃል ብጋህዲ እንዳጠለመ “ስጋ ስዉኣት” ኢሉ ይምሕል ይኸውን። ብዓብይኡ ከዓ ኣብ ቅድሚ ዓለም ከይሓፈረ፡ ኣንጻር ሓፋሽ ህዝቢ ኤርትራ እንዳተዋሰአ ተጠሊዑ “ዓወት ንሓፋሽ” ክብል ንሰምዖ ኣለና። ተጸሊሉ ስለ ዘጸለሎም ነዚ ጠላም ቃሉ ዝደግሙ’ውን ውሑዳት ኣይኮኑን። ኣብዚ እዋንዚ ነዚ ዝተጠልመ ጭረሖ ዝደግሙ፡ በቲ ሓደ ወገን ድማ ወገን ህዝቢ ኢና ዝብሉ ኤርትራውያን ወገናት ክትሰምዕ እንከለኻ የገርመካ። እቲ ቀደም “ብዘበን ዉበ ዝጸመመስ ዝባን ዉበ ነበረ” ዝብል ምስላ ብዘይምኽንያት ከም ዘይተመሰለ ድማ ይርደኣካ። እምበኣር እዚ ኣጋጢሚና ዘሎ ተረኽቦታት ብልቢ በዞም ዝሓለፉ ግዳያት ኣሕዋትናን ኣሓትናን ንሓዝን እንተኾይናን ዘይኮይናን እንምዘነሉ እዩ። ሓቀኛ ናይ ሓዘና መግለጺ ከዓ ብዛዕባ ምረት ናይ ህልቀቶምን ጨንቆምን ምጭራሕ፡ ምጽሓፍ፡ ምምዳርን ሽምዓ ምብራህን ዘይኮነስ ነቲ ናብዚ ዘብጸሖም ጠንቂ ንምውጋድን መተካእታ ንምርካብን ነርእዮ ቅሩብነትን ተወፋይነትን እዩ ክኸውን ዝግበኦ። ኣብዚ ጉዳይ’ዚ ውፉይ ኮንካ ምቕራብ፡ ብኣዋጅን ብምቁር መደረታትን ዘይትግበር መብጸዓን ዝግለጽ ኣይኮነን። እዚ ክበሃል እንከሎ እቲ ዕማም እምብዛ ከቢድን ዘይትግበርን ዕማም እዩ ማለት ኣይኮነን። ኣብዚ ዝሓለፈ ዓመት “ሓውኻ ኣበይ ኣሎ?” ዝብል ናይ ኤርትራውያን መራሕቲ ሃይማኖት ካቶሊክ መሰረታዊ ሕቶ ተኸቲልና ብዙሓት ተመሳሰልቲ ሕቶታት እንዳሓተትና፡ ጽሒፍናን መዲርናን ኢና። እስከ ሕጂኸ ነቲ ጉዳይ ካባና ንጀምሮ እሞ “ኣነኸ ኣበይ ኣለኹ?” ኢልና ንሕተት እሞ፡ ከይሓባባእና “ኣበይ፡ ምስመን፡ እንታይ ንገብር፡ ኣለና?” ንዝብል ሕቶታት ምስ ነብስና እንዳተላዘብና ንመልስ እሞ እቲ ድኽመታትና ኣብኡ ክንረኽቦ ኢና። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ክሳብ ሕጂ ነዚ ሕቶታትዚ ብዘይምልዓል እውን ሕጽረታትና ኣይንፈልጦን ኢና ማለት ኣይኮነን። እቲ ሓቁስ ድኽመታትና ንፈልጦ ክነስና ንምእራሙ ትብዓት ምስኣና እዩ።
ናይዚ ኩሉ መከራ ቀንዲ ጠንቂ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ ዘይንፈላለየሉ ሓቂ እዩ። ጉጅለ ህግደፍ ነዚ ይቕረ ዘይበሃል ገበኑ ዝኸፍለሉ ዋጋ ከም ዝህልዎ ዘጠራጥር ኣይኮነን። ጉጅለ ህግደፍ ናብቲ ዘይተርፍ ውድቀቱ ዝጀመሮ ጉዕዞኡኳ ዘይቃረጽ እንተኾነ፡ ናትና ግደ ከዓ ነቲ ጉዕዞ ምቅልጣፍ እዩ። ምኽንያቱ ናይ ሓንቲ ዓመትስ ይትረፍ ናይ ሓንቲ መዓልቲ ናይ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ስልጣን ምጽናሕ ስንብራታ ኣብ ምህላውን ዘይምህላውን ሃገርናን ህዝብናን ክሳብ ክንደይ ምዃኑ ንርእዮ ዘለና ስለ ዝኾነ። ከይንዕሾ ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ፡ ዝሓልፍ ዘሎ ህይወትን ዝሃስስ ዘሎ ክብርን ናይ ኩልና ኤርትራውያን እምበር ናይ ፖለቲካዊ ውድባት ወይ ማሕበራት ጥራይ ኣይኮነን። እቶም በቲ ዝወርድ ዘሎ መቕዘፍቲ ንሓዝን ኤርትራውያን፡ እቲ ራህዋ ናይ ምምጻእ ሓላፍነት፡ ናይ ውድባትን ማሕበራትን ኣባላት ጥራይ ጌርና ብምውሳድ፡ ከይነራጥጥ ሓደራ ንብል። ብፍላይ ድማ ብጉዳይ ስደተኛታትን ኣብቲ ናይ ስደት መስርሕ ዝወርዶም ዘሎ መቕዘፍትን ክንዛረብ እንከለና፡ “ኪድ” ኢልና ነተባብዕ ወለድን፡ “ናብኡ ሕለፍ እሞ ኣነ ገንዘብ ክልእኽ እየ” እንብል ናይቶም ግዳያት ናይ ቀረባን ናይ ርሑቕን ኣዝማድን፡ ከቶ ብዛዕባ ተግባርና ክንሓስብ ኣብ እንግደደሉ መድረኽ ኢና ዘለና። እስከ “ ንስኻ እንተ ዘይትደፍኣኒ መን መጽደፈኒ” ንዝብል መሃሪ ኣበሃህላ ወለድና ግዜ ሂብና ነስተውዕሎ። ኤርትራ ንጉጅለ ህግደፍ መዕንደሪ እንገድፈሉ ሃገር ዘይኮነትስ ንሕና እቶም ውጹዓት ነቲ ዝውጸዓና ዘሎ ጉጅለ ኣንበርኪኽና እቲ ዝተጠለም ክብራ ክንመልሰላ ዝተረከብናዮ ናይ ሓባር ሕድሪ ከም ዘለና ኣይንሓስብን ዲና። ኤርትራ ብዓባያ ከይደሓነት፡ ናይ ቀረባ ኣዝማድካ ምድሓን ትርጉም ከም ዘየብሉ’ውን ንስሕቶ ኣይመስለንን።
ኤርትራዊ መንእሰይ ቀጥዒ ብዘየብሉ መንገዲ ሃገሩን ቤተሰቡን ራሕሪሑን ዝኸይድ ዘሎ፡ ብሰንኪ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ጉጅለ ህግደፍ ምዃኑ ዘይወሓጠሎም ልሳናት ጉጅለ ህግደፍ፡ ከኮማሰዐኦ ዝውዕላ ክሲ ኣብ ልዕሊ ምዕራባውያን ኣሎ። ሕራይ ነዚ ክሲ እዚ ምሉእ ብምሉእ ኣይንንጸጎ። እንተኾነ እቲ ወሳኒ ናይ ግዳም ተጽዕኖ ዘይኮነስ ውሽጣዊ ኩነታት እዩ እሞ፡ ጉጅለ ህግደፍከ ውሽጡ ጥዑይ ድዩ? ንዝብል ሕቶ ቀዳምነት ሂብና ክንምርምሮ ይግበኣና። እዚ ብፍላይ ነቶም ንጉጅለ ህግደፍ ኣንጺሆም፡ ደድሕሪ መራኸቢ ሓፋሽ ህግደ ስዒቦም፡ ንምዕራባውያን ክራገሙ ዝውዕሉ ወገናት ዝወሃብ ዕዮ ገዛ እዩ። ሕራይ ንሓሳዊ ስብከት ጉጅለ ህግደፍ ንስመዓዮን ነንብቦን። ነቲ ዝበሃልን ዝምደርን ምስቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ኤርትራዊ ቤተሰብ ዘሎ ኩነታት ከነመዛዝኖ ግና ናይ ግድነት እዩ። ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣባል ቤተሰብና ክንድውለሉ እንከልና ጐረቤት ከይሰምዖ ድምጹ ነክዩ “ ንጠሚ፡ ንዓርቕ፡ ንጸምእን ንጽልምትን ኣለና” እንዳበለና እንከሎ፡ ብድምጺ ሓፋሽን ኢረቲቪን ቀልብና ተሰሊቡ “ኣብ ኤርትራ መዓር ዘኒቡ ብላዕ ወስተ ኮይኑ” ኢልና ንዝምር እንተኮይና፡ ኣይኮነንዶ ኣብ ቅድሚ ኤርትራውያን ኣብ ቅድሚ ሕብረተሰብ ዓለም እውን መስሓቕ ሸራፋት ኢና ክንከውን።
ርሑስ በዓል ዓረፋ
4 ጥቅምቲ 1014
04.10.2014
ዝኽሪ ጃምላዊ ህልቂት ኣፍሪቃውያንን ዘይኣፍሪቃውያን ዜጋታት ኣብ ብዕለት 03.10.2013 ኣብ ማእከላይ ባሕሪ ዝሃለቑን ጌና ዝሃልቁ ዘለዉ ዜጋታት ብፍላይ ክኣ ኤርትራውያን፣ሶሞላውያን ፣ሶራዊያን፣ ዒራቓውያን ወዘተ… ካብ ኣብ ሃገሮም ዘጓንፎም ጭንቀት ዲክታተራዊ ግፍዕን ውግኣትን ከምኡ እውን ቁጠባዊ ጸገማትን: ህይወቶም ከድሕኑ ኢሎም ንኹሉ ጸገማት ከም ሳህራን ካልኦት ዓበይቲ ጽንኩር ብድሆታት ሲዒሮም ኣብ ሊቢያ በጺሖም ንወሽመጥ ውቅያኖስ ሊብያ-ኢጣልያ ክሳገሩ ዝሞቱ ጌና እውን ዝሞቱ ዘለዉን ትማሊ ዕለት 03-10-2014 ኣብ ሃገረ ጣልያን ተዘኪሩ።
ኣብዚ ዝኽሪ ናይ ላምፐዱዛ ተረኺቦም ዝነበሩ፡ መንግስታውያን ትካላት ከም ኣቦ ወንበር ፓርላማ ኤውሮዻ ኣቶ ሹልዝ ፣ ኣደወንበር ባይቶ ኢጣልያ ወይሮ ቦልደሪኒ ሓላፊት ወጻኢ ጉዳያት ኢጣልያ( ኣብዚ ቁረባ እዋን ናይ ኤውሮዻ ወጻኢ ጉደይን፣ ጉዳይ ስደኛታት እትካታተል እተመርጸት) ወይዞሮ ፈደሪካ ሞርጊኒን ካልኦት ዓበይቲ ሓለፍቲ ካብ ኤውሮዻን ኢጣልያን እዮም። ከምኡ እውን ንሰብኣዊ መሰላት ዝቃለሱ ኤርትራውያን ከም ኣባ ሙሴ ፣ምንቅስቓስ ሰብኣዊ መሰል ጋንዲ ወይዘሮ ኣልጋነሽ፣ ምትእስሳር ኤርትሮ - ኢጣልያ፣ ወይዘሮ ርብቃ ካልኦትን ተረኺቦም ነይሮ። ብፍላይ ክኣ እቶም ካብታ ብሓዊ ባርዕ ዝነደደት ጃልባ ብህይወት ዝደሓኑ፣ ካብ ተዓቚበምሉ ዘለው ሃገራት ነቒሎም ናብ ላምፐዱዛ ተመሊሶም ነቶም 366
ብሓንሳብ ዝሞቱን፥ እንተላይ እቶም ቅድሚኦምን ድሕሪኦምን ዝሞቱ ንምዝካር ምስ ህዝቢ ላምፐዱዛን መንግስታዊ ትካላት ናይ ዝኽሪ ስነስርዓት ኣካይዶም።
ብሰንኪ ዲክታተራት ዘጓንፎም ዘሎ ዘይተኣደነ ግፍዕታት፣ ንስደት ዘምርሕ ሕልና ደው ይበል። ከምቲ ክቡር ዻዻስ ፍራንሲስኮ ዝበልዎ፡ ‘’ዘይተኣወጀ ሳልሳይ ውግእ ዓለም ዝካየድ ዘሎ ኣብ ዝተፋላለየ ዞባታት ይገታእ፡ ዓለምና ሰላም ራህዋ ቅሳነት ዲምክራሲ ዓለም ምትሕግጋዝ እምበር ናይ ነንሕድሕድካ ምውጋእ ስርዓተ መእሰርትን መቕተልትን ምድቋስ መሰል ደቂ ሰባት ጠጠው ይበል’’ ዝብል መደረታት ተሰሚዑ።
እቶም ሰብ መዚ መንግስታውያን ትካላት ብዝካኣሎም ዓቕሚ ብግብሪ ክቃለስዎ ምዃኖም ቓል ዝኣተውሉ መዓልቲ እያ። ብወገን ህዝብን ፓለቲካዊ ውድባትን ምንቅስቓሳትን’ከ ንእንታይ ይገበር ዝብል ሕቶ ከመይ ዝበለ መልሲ ኮይን ተመባጺዖም ይኾኑ።? ብርግጽ ድማ እቲ ክግበርኦ ዝለዎን እዚ ዝስዕብ ምዃኑ ኣይንጠራጠርን። ንሱ ድማ፣ ቅድም ሓድነትና
ኣጠንኪርና ሓበራዊ ጽላል ሃሉዩና ብሓባር ነዚ ገባት ኣግላልን ዝኾነ ውልቀ መላኺን ሰዓብቱን ብስሩ ኣልጊስካ፣ ግዝኣተ ሕግን ዲሞክራሲን ሓድነት ህዝብን ልኡላውነት ሃገርን ንምብቃዕ ዕዙዝ ስርሓት ምክያድ። ከምኡ እውን እቲ ንስደት ዘሳጥሕ ዘሎ ቀንዲ ምኽንያት ንኸብቅዕ ኣትክሮና ህዝብኻ ንምድሓን ሓቢርካ ምቅላስ ክኸውን ይግባእ።
ብወገን ኤርትራዊን ትካላት ፖለቲካዊ ውድባት፣ ምንቅስቓሳት ሲቪካዊ ማሕበራትን፣ ውልቀ ዜጋታት ከምተን ኩለን ብኣኽብሮትን ወይ ፉሉይ ተዘክሮ ዘለወን መዓልትታት ኮይና ክትዝከርን መብጽዓታት ዝሕደሰላ ክትከውን ብምምሕጻን እነሆ መንግስቲ ጥልያን ንዕለት 03.10.2013 ኣብ ዓውደ ኣዋርሕ ተዘክሮ በዓላት ተሰዂዓስ ትማሊ ቢዒላ ዊዒላ።
ሰዲህኤ ዞባ ኤውሮጳ
ዜናን ባህሊን ሓላፊ
ፍትዊ ክፍለ
More...
ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
03.10.2014
ቀዳማይ ክፋል
ትማሊ ዕለት 2 ጥቅምቲ 2014 ቀዳማይ ዓመት ዝኽሪ ህልቂት መንእሰያትን ህጻውንትን ኤርትራውያንን ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ብናይ ሓዘን መዛሙርን ናይ ሓርነት ጭርሖታትን ከቢሩ ውዒሉ። እዚ ዝኽርዚ ምእንቲ እቶም ኣብ ሃገሮም ብሓለንጊ ድክታቶርያዊ ስርዓት ተለብሊቦም መጻኢ ዕድሎም ንምርኣይ ኣብ ጉዕዞ ስደቶም እንከለዉ ኣብ ገማግም ደሴት ላምፓዱሳ ምስ በጽሑ ማእከላይ ባሕሪ ጠሊሙ ብሓደ መዓልቲ ዝዋሓጦም 367 ነፍሳት ኤርትራውያንን ገለ ካልኦት ዜጋታትን ውን ዝርከብዎም ንኽብሪ ዝተገብረ ምስንዳእ እዩ ነይሩ። ዝኽሪ ሓደ ዓመት ህልቂት ላምፓዱዛ ኣብ ቀጽሪ’ቲ ኣብ ፍራንክፎርት ዝርከብ ኮንስላዊ ቤት ጽሕፈት ስርዓት ህግዲፍ ብዝተዳለወ ሰላማዊ ሰልፊ’ዩ ተጀሚሩ። ኣብዚ ናይ ሓዘን ሰልፊ’ዚ ዝተሳተፉ 98% እቶም ዕድሎም ኣጸቢቕሎም ነቲ ኩሉ ጸገማት ናይ ስደት ጉዕዞ ሰጊሮም ብሂይወት ዝተረፉ መንእሰያት እዮም ነይሮም። 
ሰላማዊ ሰልፊ ኣለም ኣሰፋው (ዕንባባ) ዝመርሖ ናይ ሳክስፎን/ጡሩምባ ናይ ሓዘን መዝሙር እዩ ተኸፊቱ። ኣለም ኣሰፋው ብዘለዎ ብልጫታት ነቲ ህዝብና ዝርድኦ ዝተፈላለየ ናይ ሓዘን መዛሙር ኣብ ጥቓ’ቲ ኣብ ማእከል ጽርግያ ተቐሚጡ ዝነበረ ክልተ ናይ ሬሳ ሳናዱቕ ቀሪቡ ከስምዕ ምስ ጀመረ፡ ተሳተፊ ናይ ሓዘን ሰልፊ ብትካዘ ተዋሒጡ ዘየስተንተነ ኣይነበረን። ኣዒንቲ ብዙሓት በቑባቛት ንብዓተን ዛርዩ፡ ገለውን ኣዒንቶም ቁጽርጽር ምስ በሎም ካብ ሰልፊ ወጺኦም ተኸዊሎም ክነብዑ ተራእዮም። ፍዳ ናይታ ብደም ህዝቢ ነጻነታ ዘረጋገጸት ሃገርን ህዝባን ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ከምዚ ኰይኑ ክትርእዮ እንከለኻ ድማ ተደራራቢ ሓዘን እዩ ዝፈጥረልካ።
ድሕርዚ፡ ኣማሓደርቲ ናይቲ ሰልፊ ብዝሃብዎ ሓበሬታ መሰረት፡
ህልቂት ላምፓዱዛ የብቕዕ!
ስደት ኤርትራውያን ንኸብቕዕ ብሓባር ንላዓል!
እምቢ ንምልኪ፡ እወ ንፍትሒ/እወ ንዲሞክራሲ
ውድቐት ንዲክታቶርያዊ ስርዓት ህግዲፍ
ሕሰም ህዝብና ብራህዋ ክድበስ፡ ምልኪ ይደምሰስ ዝብሉን ካልኦት ዝተፈላለዩ ናይ ሓርነት ጭርሖታት ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ብተደጋጋሚ ክቃልሑ ጀመሩ።
ስዒቡ ሓደ ካብ ኣሰናዳእቲ ናይ ሓዘን ሰልፊ፡ ንጠቐማጦ ናይቲ ከባቢ እቲ ብስም ቤት ጽሕፈት ቆንስል ኤርትራ ኣብ ጥቕኦም ሰፊሩ ዘሎ ኣካል፡ ተሓታትነቱ ዘጥፋኤ፡ መጥፍእ ህዝብን ጠላምን ምዃኑ፡ ኣብ ውሽጦም መሳርሒ ዲክታቶርነት ሓቚፎም ይነብሩ ምህላዎን፡ ንህዝቢ ናይቲ ከባቢ ዝልክም ስራሓት ከካይድ ከምዝኽእልን ዝሕብርን እንታይነቱ ዝገልጽን ብጀርመንኛ ሰፊሕ መብርሂ ኣቕሪቡ።
ብዘይካዚ፡ ዕላማ ናይቲ ሰልፊ ዝገልጽ ብጀርመንኛ ዝተዳለወ ጽሑፋት ብብዝሒ ኣብ ህዝቢ ከምዝዝርጋሕ ተገይሩ። ምስዚ ሓውኻ ኣበይ ኣሎ፡ ሓፍትኻ ኣበይ ኣላ፡ ዝብል ምልክት ዝሓዘ ማልያታትውን ንተሳተፍቲ ቀሪቡ።
እቲ ብስም ቆንስላዊ ቤት ጽሕፈት ኤርትራ ዝፍለጥ ገዛ ግን፡ ብስም ዝተፈላለየ ግብርታት መእምረሪ ገንዘብ ካብ ኤርትራውያን ካብ ምዃን ሓሊፉ ካልእ ዝገብሮ ኣገልግሎት ከምዘይብሉ ኩሉ ዝፈልጦ እዃ እንተኾነ፡ ሰልፈኛታት ምርኣይ ዓቕሉ ስለዘጽብበሉን ተጻዋርነት ዝብሃል ስለዘይፈልጥን ትማሊ ንሳልሳይ ግዝያኡ ተዓጽዩ ምውዓሉ ዝዝከር እዩ።
ናይ ሓዘን ሰልፊ፡ ኣብዝተመደበሉ ሰዓት 12፡00 ብሰላም ክድምደም ከሎ፡ ኣብቲ ካልኣይ ዝግበር ናይ ድሕሪ ቀትሪ ሰልፊ ንምርኻብ ግዜን ቦታን ብምዝኽኻር ተዓጽዩ።
ናብ ክቡር ኢሳያስ ኣፈወርቂ
ፕረዚደንት ሃገር ኤርትራ
ጉዳይ ፣ጠለብ ኣኼባታት ማእከላይን ሃገራዊን ብይቶታት
እቶም ቅድሚ ሕጂ ፊርማና ኣሰኒና ኣኼባታት ማእከላይን ሃገራዊን ባይቶታት ክትጽውዕ ዝጠለብና ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ብቲ ትጋገዩ ኣሎኹም ዝብል መልስኻ ስለ ዘይዓገብና ብኣኼባ ክፍታሕ ኣለዎ እንብሎ ሽግርን ንውሕስነት ደሞክራሲያዊ ምስግጋር ናብ ቁዋማዊ ሰርዓት ብህጹጽ ክውሰድ ኣለዎ እንብሎ ስጉምትታት ስለ ዘሎን ሕጂ እውን ደጊምና እቲ ስሩዕ ግዜኡ ድሮ ዘሕለፈ ምዱብ ኣኼባታት ባይቶታት ኣብ ውሽጢ ወርሒ ማያዝያ ክትዕድም ንጠለብ ኣሎና ።
ናይቲ ዝርኣየና ሽገር ኹነታትን እንጽብዮ ፍታሕን ዝገልጽ ጽሑፍ ድማ ኣተሓሒዝና ንሰድድ።
ተፈጢሩ ዘሎ ሽግርን ፍትሑን ።
ኣብ ውሽጥን ኣብ ደገን ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ ፤ ቅድም ናጻነት ክውን ንምግባር ውግእ ምስ ወያኔ ምስ ተጋህደ ድማ ልዑላውነት ሃገር ንምኽባር ፣ ዝፈትዎም መእሰያት ደቁ ኣሰሊፉ ፤ዝነበሮ ገንዘብን ንብረትን ክእለትን ብምሉእ ወኒ ንሃገር ኣፈውዩ ። ዕላማኡ ድማ ናጻ ኤርትራ ንምርኣይ ጥራይ ዘይኮነ ሓድነት ህዝቢ ተራጋጊጹ ኩሉ መዳያዊ ማዕርነት ማሕበራዊ ፍትሒ ፣ ህዝባዊ ምቁጽጻርን ፍቅርን ሰላምን ዝሰፈና ኤርትራ ንምርኣይን ዝነበሮ ሕልምን ሃንቀውታን ምዃኑ ማንም ኤርትራዊ ብምስትንታን ካብ ዝዛረበሉ ዘሎ ሓቂ እዩ።
እቲ መዘከር ይቅጽል ----======።
ነዚ ሽግር እዚ ንምፍታሕ ዘይሕጋውን ዘየድልን ኣገባባት ይእመት እዃ እንተሎ ፣ ብዘይካ ብሰላማዊ ደሞክራሲያዊን ሕጋዊ ልዝብን ፣ ካልእ ፍታሕ ከምጽእ ዝኽእል ኣጋባባ የለን ። ክንዲ ዝኮነ ሕጂ እውን ህጹጽ ኣኬባታት ማእከላይን ሃገራዊን ባይቶታት ተጸዊዑ ጉዳያት ክዝርበሎምን ስጉምትታት ክውሰደሎምን የድሊ ።
ስለ ምንታይ ህጹጽ ኣኼባታት ማእከላይን ሃገራዊን ባይቶታት የድሊ ?
ሀ/ ህግሓኤ ክቓለሰሎም ዝጸንሔ ዕላማታት ክውን ንምግባር
ቻርተርን ቅዋምን ህግደፍ ዝሓንጸጾም ራእይ ፡ ዓላማታትን ዕማማትን ብጭቡጥን ብግብርን ንምትግባር ፡
መሰጋገሪ መንግስቲ ኤርትራ ዝኽተሎ ብኣዋጅ 37/1993 ዝተሓንጸጸን ቃሉን መንፈሱን ንክኽበር ፡
ቁዋማዊ ባይቶ ኣብ 23 ግንቦት 1997 ዘጽደቆ ቅዋም ሃገረ ኤርትራ ንምትግባር
ማእከላይን ሃገራዊን ባይቶታት ኣብ ጥርን ብፍላይ ድማ ኣብ ነሓሰን መስከረምን 2000 ዓ.ም ካብ ዝገበሮ ገምጋምን ዘሕለፎ ውሳኔታታን መሰረት ብምግባር ስሩዕን ደሞክራስያዊን ምስግጋር ናብ ቁዋማዊ ስርዓት ንምርግጋጽ ።
ንስሩዕን ደሞክራስያውን ምስግጋር ናብ ቁዋማዊ ስርዓት ተደለይቲ ዝኮኑ ክፍጸሙ ዘለዎም ዕማማት ከም እኒ ----
ህጹጽ ህዝብዊ ክትዓት ኣብ ሕግታት ሃገራዊ መርጫን ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ምጽዳቅ ኣብ ሃገርዊ ባይቶ ።
ንሓራን ርትዓውን ሃግራዊ ምርጫ ኣቀዲሙ ክፍጥር
