http://ascenteq.com/project/epdp

ባዕዳዊ ገዛኢ ክብሃል እንከሎ ካብ ድገ ዝመጸ ፖሊቲካዊ ሓይሊ ኮይኑ፡ ነቶም ደቂ ሃገር እናኣሰረን እናቐተለን ነቲ ጸጋታት ሃገር እናመዝመዘ ክነብር ዝደሊ ሓይሊ እዩ። ኣብ ኤርትራ ዝተፈላለዩ ባዕዳውያን ገዛእቲ ተቐልቂሎም ነይሮም እዮም ።እንተኾነ እቲ ብዝያዳ ዝፍለጥ መግዛእቲ ጣልያን እዩ። ጣልያን ፍሪያምን ዝበለጸን መሬት ኤርትራ ንዜጋታቱ እናዓደለ ፣ ንኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ወተሃደራዊ ወራራት ኪኲናት ሶማል፡ ሊብያን ኢትዮጵያን እናለኣኸ ፣ንህዝብና ዘሳቐየን ዝቐተለን ባዕዳዊ ገዛኢ ነይሩ።ጉጅለ ህግደፍ ከኣ ንኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ኩናት ሓኒሽ፣ ሱዳን፣ ኢትዮጵያ፡ ሶማልን ኮንጎን ሕጂ ድማ ባሕሪ ስጊሩ ናብ ኲናት ሕድሕድ የመን መንእሰያትና ክስውኡን ክስንክሉን እዩ ዝገብር ዘሎ። እዚ ተግባራት እዚ ብኽመይ ካብ ናይ ባዕዳውያን ገዛእቲ ፈሊና ክንርእዮን ንኽእል ?

ጣልያን ኣብ ኤርትራ ክነብር ዝብል እምነት ስለ ዝነበሮ፡ ንከተማ ኣስመራ ተምሳል ሮማ ገይሩ ክሃንጻ ተራእዩ። እንግሊዝ ከኣ ካብ ኤርትራ ክወጽእ ምዃኑ ምስ ፈለጠ፣ ንብረት ህዝቢ ኤርትራ ክዘምትን ክሸይጥን ህንጻታት ክዕኑን ከፍርስን ተራእዩ ። ክነብር ዝብል ሕማቕ እናሰርሐ ጽቡቕ እውን ይሰርሕ እዩ ።ክኸይድ ምኳኑ ዝፈልጥ ግን ኣጥፊእኻ ምጥፋእ እዩ ዝመርጽ። ህግደፍ ከኣ ኣጥፊእኻ ምጥፋእ ዝመረጸ ጉጅለ እዩ ።

ኢሳያስ ኣፈወቂ ንሜዳ ኤርትራ ክውጽእ እንከሎ፣ታሪኽ ከም ዝሕብሮ ኩነታት ምዕብልና ኤርትራ ሚእቲ ካብ ሚእቲ ሃገራት ኣፍሪቃ ካብ ዝነበሮኦ ዝሓሽን ዝበለጸን ነይሩ ። ኤርትራ እታ ቀዳመይቲ ሃገር ድሕሪ ደቡብ ኣፍሪቃ ቅዋም ዝነበራ ሃገር ነይራ። እሞ ኣብቲ ግዜ እቲ ኢሳያስ ኣፈውርቂ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ሓሊዮት ሓዲሩዎ ንዝሓሸ መሰላትን ሞዕባለን ከምጽእ ክጋደል ዝተሰለፈ ሰብ ካብ ነበረ፤ ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ካብቲ ዝነበሮ ናይቲ ግዜ እቲ መነባብሮ ኣብ ዝኸፍአ ህልቀትን ምርሳይ ንብረቱ፡ ደቁን ሰብኣዊ መሰላቱን ዝዓለመ ፖሊሲ ሓንጺጹ ከጽንቶ ዝመረጸሉ ምኽንያት ፣ እንታይ ስለ ዝኾነ እዩ ?

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ቓልሲ ኤርትራ ክስለፍ እንከሎ፣ ናይ ነዊሕ ጉዑዞ እተጸንዐ ፖለቲካዊ መደብ ሓንጺጹ ከተግብሮ ቆሪጹ ዝተበገሰ ሰብ ነይሩ። ስለዚ እቶም ዝበዝሑ ተጋደልቲ ሃገራዊ ናጽነት ከምጽኡ ንመስዋእትነት ድሉዋት ክኾኑ እንከለዉ ፣ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን መልእኽቱ ፈጺሙ ክምለስ ዘተኣማምኖ ዱልዱል ሓይሊ ኣብ ድሕሪኡ ስለ ዘቐመጠ ኣብ ልዕሊ ተጋደልቲ በብዓይነቱ ገበናት ክፍጽም ሓጊዙዎ እዩ። ኮ/ል ፍስሃ ደስታ ኣብዚ ሕጂ ዝደረሶ መጽሓፍ “ ኢሳያስ ኣፈውርቂ እቲ ብማእከልነት ተስፋሚካል ጆርጆ (ህግደፍ ድሕሪ ናጻነት ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያል) ኣብ ቓኛው ዝተሳተፎ ኣኼባ ነቲ ዝፈረሰ ፈደረሸን ክመልስ እምበር ንናጽነት ኤርትራ ከምዘይኮነ ነቶም ኣሜሪካውያን ቃል ከምዝኣተወሎም ” ክብል ይገልጽ። እቲ ርክብ ናይ ልዑል ኣስራተ ካሳ ቡራኼን ኣፍልጦን ከምዝነብሮ እውን ይገልጽ ። ብተወሳኪ ኮ/ል ፍስሃ ደስታ ኣብ ቅድሚ ምጅማር ወራር ቀይሕ ኮኸብ ኩሉ ምድላዋት ምስ ተወደአ፣ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብሚኒስተር ዶ/ር ሳሊም ኣሕመድ ሳሊም ናይ ታንዛንያ ኣቢሉ ምስ ደርጊ ክዓርቆ ከምዝሓተተን፡ እንተኾነ መንግስቱ “ውንበዴ ኢዱ ክህብን ምስ ሰራዊት ኢትዮጵያ ክሕወስን እንተዘይኮይኑ ዝኾነ ነገር ከምዘይቅበል ኣቕቢጹ” ይብል ። እዚ ጥራሕ ኣይኮነን፤ እንደገና ኢሳይስ ኣፈውርቂ ምስቶም ብ1989 ንመንግስቱ ክግምጥሉ ዝተላዕሉ ጀነራላት (መርዕድ ንጉሰን ፈንታ በላይን) ቀንዲ ተሓባባሪ ከምዝነበረ ንጉዳይ ኤርትራ ብዘይ ቅድመ ኩነት፣ ኣብ ጣውላ ምስኦም ኮፍ ኢሉ ክፈትሖ ድልውነቱ ኣረጋጊጽሎም ነይሩ ይብል ።ንክልተ ሰሙን ተኹሲ ደው ክብል እውን ኣዊጁ ነበረ። ኣብዚ ተበግሶ እዚ ወያኔ እምቢ ከምዝበሉ ይገልጽ ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብ ሜዳ ምስ ወጸ ምቹእ ባይታ ጸኒሕዎ እዩ። እቲ ብበዓል ወልዳይ ካሕሳይን ብጾቱን ኣብ ኤትዮጵያ ኢድ ምሃብ ተረቢሹ ዝጸንሔ መሪሕነት ተሓኤ፣ ኣቶ ኢሳያስ ምስ መጸ ከም መፍትሒ ናይቲ ሽግር ብዙሕ ከይጸንሐ ሓደ ምሁርን ከበሳውን ተረኺቡ ተባሂሉ ንቻይና ተላእከ ። እዚ ዕድል እዚ ንኣቶ ኢሳያስ ኣፈውርቂ መደባቱ ከማዕብል ዕድል ከፊቱሉ እዩ ። እቲ ጀብሃ ክትሓቅቕ እያ ዝብል ትንቢቱ ብዘይ ምክንያት ኣይነበረን። ኣብቲ ኣብ ቓኘው ዝተገብረ ርክብ ጀብሃ ከም ናይ ኣስላም ተሓላቒት ተወሲዳ ጽልዋ ምስልምና ንኣሜሪካን ኢትዮጵያን ስለ ዘስገአን ኢሳያስ ኣፈወቂ ከምተልእኮ ብጀብሃ ክጅምር ሌነይሩዎ። ስለዚ ከምቲ እዞም ላዕለዎት ኢትዮጵያውያን ሓለፊቲ ዝገልጽዎ ዘለዉ፤ ሕልምን ድሌትን ኢሳያሳ ኣፈወቂ ናጽነት ኤርትራ ከምዘይነበረ እቲ ኩሉ ምስጢራት ሕጂ ብዝያዳ እናበርሀ መጺኡ ኣሎ ።ኢሳያስ ኣፈወርቂ እቲ ድልየትን ባህግን ህዝቢ ኤርትራ ንናጽነት ስለ ዝበርትዖ እምበር ኩሉ ግዜ መንነቱ ኣይገደፈን። ኢሳያስ ሕልሙን ድሌቱን ፍሉይ ስለ ዝነበረ፡ ንኹሉ ጻዕርታት ዕርቅን ዘተን ክነጽግን ክሕሰምን ጸኒሑ፣ መሻርኽቱ ዝነበሩ ህዝባዊ ሓይልት፤ ናይ ወጻኢ፣ ሓይሉ ምስ ኣደልደለ ጠሊሙ፣ ኣብ ሜዳ ኤርትራ ንወያኔ ዓዲሙ ኣብ ኹናት ሕድሕድ ኣሳቲፉ ። ድሕሪ ናጽነት ከኣ ኣብ 1991 ሓደ ውድብ ህግ እንተዝይኮይኑ ብዙሕነት ከምዘይቅበል ኣዊጁ እዩ። ካብዚ ጉዑዞ እዚ እንመሃሮ ነገር እንተሎ ፣ ምልኪ ጥራሕ ዘይኮነ ፣ ቀጻልነት መግዛእቲ እውን ዝኣመተ እዩ። ሃገራዊ ኣገልግሎት ንሰላምን ጸጥታን ሃገር ዝድለ’ኳ እንተኾነ ፣ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ግን ስልጣኑ ንደቡብ ክስፍሕን ናጻ ጉልበት መንእሰያት ክምዝምዝን ክጥቀመሉ መስሪቱዎ ።

ኣብዘን 50 ናይ ስልጣን ዓመታቱ፣ እንታይ ከም ዝፈጸመ እክብ ድምር ኣቢልና እንተ መዘንናዮ ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተወጢሑ እናቐተለን እናዓመጸን ነታ ካብ ልቡ ዝነቐለላ ዕላማ ምውራስ ስልጣን ዓባይ ሃገር ከረጋግጽ ይቓለስ ኣሎ። ኣብ ኮንፈረንስ ኣዲስ 1991 ሓደ ኢትዮጵያዊ ደጀዝማች ካብ ኤርትራ ትፍለ ንስኻ ናይ ኢትዮጵያ መራሒ ዘይትኸውን ክብልዎ እንከለው ኣብ ገጹ ዝተወለዐ ብርሃን ካሊእ እዩ ነይሩ ። እንተኾነ ወያነ እንከለዉ’ሞ ኣበይ ክረኽቦ። ስለዚ እዩ ንኹሉ ሽግራቱ ኣብ ክሳድ ወያነ ጠምጢሙ ወግሐ ጸብሐ ወያነ እንዳበለ ክጻረፍ ዝውዕልን ዝሓድርን ዘሎ። ሓደሓደ ኤርትራውያን ናይ ፖለቲካ ተንተንቲ ክገልጹ እንከለዉ ”ንሕና ዘገድሰና ተግባራት ኢሳያስ ኣፈወርቂ እምበር፡ ዘርኢ ወይ መበቆል ኣይኮነን ክብሉ ይስምዑ እዮም። እዚ ኣበሃህላ እዚ እወ ሓቂ እዩ። ተግባር ሚዛን ናይ ሓቅነት ስለ ዝኾነ። እንተኾነ ህዝብን ሃገርን ንክዕኑ ዝመረጸ ዜጋ፣ ኣብ ምልክት ሕቶ ክኣቱ ናይ ግድነት እዩ ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ነቶም ምኩራት መራሕቲ ኹናት ተጋደልቲ ኣደስኪሉ፣ ከምቲ ናታቶም ሽምን ዝናን ክረክብ ባዕሉ ኲናት መሪሑን ተሳዒሩን። ሓደ ሚልዮንን ፈረቓን ካብ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ንብረቱን መሬቱን ተሰዲዱ። 25 ኪ/ሜ ልዑላዊ መሬት ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ሓይሊ ሕ/ሃ ክኣቱ ከይፈተወ ዝፈረመ ሰብ እዩ ። ጉጅለ 15 ጉድለታትና ንኣርም። ህዝቢ ንብድል ኣሎና። ስለ ዝበሉ ኣሲሩ ክሳብ ሎሚ ይሳቕዮም ኣሎ። ንዝዓረፉ ብጾቱ ሜትሮን ፈረቓ ጉድጓድ መቓብር ዝኽልእ፣ እቲ ዘገርም ሓደሓደ ተቓለስቲ ኢና በሃልቲ፣ መራሒና እናበሉ ክውድስዎን ዲሞክራሲ ከምጸኣሎም ዝጽበዩን ከኣ ኣለዉ።

ኲናት ኣንጻር ኢትዮጵያ ኣብ ሓሳብ ህዝብን ተጋደልትን ኣይነበረን። ኤርትራ ነ

ናጻ ኣብ ዝወጸትሉ 1991 ኣብ ሲነማ ኦድዮን ዝተጋብኡ ዓበይቲ ዓዲ ዝሃብዎ ለበዋ “ድሕሪ ሕጂ ምስዛ ኢትዮጵያ እትብሃል ሃገር ኲናት ኣይንደልን” ዝብል ነበረ። እምበኣር እዚ ውግእ ብሃንደበት ዝተላዕለ ኮይኑ ብቕልጡፍ ፍታሕ ክርከቦ እዩ ዝብል ትጽቢት ህዝቢ ነይሩ። ከምኡ ስለ ዝነበረ እቲ ኣታሓሳስባ፣ ኣባል ጉጅለ 15 ተጋዳላይ ሃይለ ወልደትንሳኤ ኣብ ጀርመን ድሕሪ ውዕል ኣልጀርስ ኣብ ዝገበሮ ናይ ህዝቢ ኣኼባ “ወተሃደራት ሕ/ሃ ኣብ መንጎ ስለ ዝኣተዉ፣ ሕጂ ኣብ ጉዳይ ቅዋምን ጽቡቕ ምሕደራን ክንሰርሕ ኢና“ ኢሉ መዲሩ ነይሩ። እዚ ኣበሃህላ እዚ እቲ ኣብ ኩሉ ልቢ ኤርትራዊ ዝነበረ ሓሳብ እዪ። ተጋ/ ሃይለ ወልድትንሳኤ እዚ ክብል እንከሎ እቲ ማንታ ብህሪያት መቓልስቱ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ብፍጹም ይፈልጦ ኣይነበረን ።

ኢሳያስ ኣፈወርቂ ኣብዘን 25 በዘይቅዋም ዝገዘኣለን ናይ ድሕሪ ናጽነት ዓመታት፣ ከምቶም ካልኦት ኣፍሪቃውያን ዲክታተራት፣ ሓደ ግዜ እውን ንይምሰል ምርጫ ገይሩ 100% ተዓዊተ ክብል እውን ኣይፈተንን ። ሓቦን ምትእምማንን ስለ ዘይውንን። ሓደ ግዜ ሓጎስ ገብሪሂወት( ክሻ) “ ኢሳያስ ኣፈወርቂ እንተ ዝወዳደር ዝስዕሮ የለን” ክብል ፈኪሩ ነይሩ። እሞከ ደኣ እንተ ክስዕር ርግጸኛ ኮይኑ፣ እታ ሳንዱቕ ናይ ድምጺ ምሃብ ኩሉና ኤርትራውያን ን25 ዓመታት እንጽበያ ዘሎና ዘየቕርበልና እሞ ናይ ብሓቂ ከኣ ፕረሲደንት ሃገር ኤርትራ ክንብል መጸዋዕናዮ። እዚ ካብ ሬሳታት ስዉኣት ዝፈርሕ፣ ሕጂ ከኣ ርሃጽ ድኻታት ዘሚቱ ከይኣኽሎ፣ እተን ኣብ ጅባኹም ተሪፈን ዘለዋ ክጽንቅቐን ኢየ እናበለ ይፍክር ምህላዉ እዩ ዝንገር ዘሎ ። ኢሳያስ ኣፈወርቂ ምረጹኒ ክብል ዓዲ ዓዲ ክዘውር ዘይምዃኑ ኣቐዲሙ ኣብ ዓዲ ጣላያን ኣብ ዝገበሮ ቓለ ምሕትት ገሊጹዎ ነይሩ ። ምኽንያቱ ጉዳይ ምርጫ ከምዘይተዋጽኦ ስለ ዝፈልጥ ።

እቶም መሳርሕቱን መሳትይቱን ዝነበሩ ሰትዩ ክሰክር እንከሎ እንታይ ከምዝብል ገሊጾምልና ስለ ዝኾኑ ምድጋም ዘድልዮ ኣይኮነን። ብተወሳኺ እውን ካብ ኣፉ ዝሰምዓናዮ ብንዕቀትን ብድዔን “ኣዚ ህዝቢ እዚስ ! በጊዕ ዶ ሓሙስ ሓሙስ ክንሓርደሉ ድልዩና ?” እናበለ ናይ ንዕቀት ፈኸራ ኣስሚዑና እዩ። ንህዝቢ ኤርትራ ማይ ዝደለየ ኣብ ማይ ዘለዎ ቦታ ይኺድ ክብል እውን ሓቢሩና እዩ። ብዛዕባ ሽግር ህዝቢ ኤርትራ ሻቕሎት ዘለዎ ኣይኮነን። ከምቶም ቀዳሞት ወረርቲ ዓዲ ተኽላይ ሰፊሮም ዘመሓድሩ ዝነበሩ፣ ንሱ እውን ዓዲ ሃሎ ንክቕመጥ ምምራጹ ትዝታታት ኣሕዲርሉ እዩ ዝኸውን ።

ቀዳሞት ሰበ ስልጣን መግዝእቲ ኢትዮጵያ ንኤርትራውያን ዓበይቲ ዓዲ ኣኪቦም መሬት እምበር፣ ህዝቢ ኤርትራ ኣየድልየናን ክብሉ ደጋጊሞም ፍኪሮም ነይሮም። እንተኾነ ፍትሓዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ንስርዓት ሃጸይ ሃይለስላሴን ደርግን ቁጠባ ኢትዮጵያ ኣብ ዘይጻወሮ ድልሃመት ኣእትዩ ሓደ ድሕሪ እቲ ሓደ ስዒቡ ከም ዝወድቕ ገይሩ እዩ። እንተኾነ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ከምቶም ኢትዮጵያውያን ገዛእቲ ዝሓለምዎ ንኤርትራውያን መንእሰያት ኣብ ደረት- ኣልቦ ባርነት ቆሪኑ፣ ናብራ መሪሩዎም ሃገር ገዲፎም ከምዝጠፍኡሉ ይገብር ኣሎ። ካብ ብድመ ብሽምግልና ኣሜሪካን ሩዋንዳን ክወጽእ ኣብ ዝተሓተሉ ፣ ጸሓይ ተፈጥራዊ ዑደታ እንተ ኣቋረጸት እውን ከምዘይወጽእ ፍኪሩ ተሪፉ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ተሳዒሩ። እዚ ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ስለ ዘይወጸት ናይ ኣይሰላምን ኣይኲናት ኩነታት ተፈጢሩ ዘሎ ተሓታቲ ስርዓት ህግደፍ እዩ። ኢትዮጵያ ካብ ባድመ ወጸት ማለት፤ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ሰላም ረኺቡ ማለት ዘበት እዩ። ሰላም ክርከብ ጉጅለ ህግደፍ ክውገድ ኣለዎ ።

ካብ ባድመ ብሰላም ክወጽእ ዝተሓተ መራሕ ጉጅለ ህግደፍ፣ እምቢ ድሕሪ ምባል ኣብ ግንባር ዓሰብ ተደፊእና ክብልን ንወደባዊት ከተማ ዓሰብ ንጻላኢ ክትርፍ፣ ንሰራዊት ከንሳሕብ ዝኣዘዘ መራሒ ኣይኮነን ድዩ? እዚ’ኮ ናብ ፍርዲ እንተዝኸይድ ብጥልመት ናይ ሞት ብይን ምተውሃቦ ነይሩ ። ኢትዮጵያ ደኣ ዓሰብ እንተዝወሃባ እዚ ኩሉ ኲናት መዓስ መመጸ ነይሩ። ባድመ ብሕመቑ ምስ ተታሕዘት ክትመልስዋ ኣሎኩም ኢሉ ብምእዛዝ ክሳብ 2,000 ሽሕ ዝኸውን መንእሰይ ብዘይ ተጸንዔ እስትራተጂ ብጠያይቲ ወያነ ከም ዝጠፍኡ ዝገበረ ሽፍታ እንድዩ። ምስዚ ኩሉ መላግቦ ምስ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዘይውንን ክስምዖ ዝኽእል ቓንዛ የለን ።

እቲ ኣብ ማእኸል ከተማ ኣስመራ ብዕለት 4/3/16 ብጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ መንእሰያት ሃገራዊ ኣገልግሎት ዝተፈጸመ ቅትለትን ስንክልናን፣ ኣብ መዋእል እቲ ጉጅለ ሓዲሽ ነገር እኳ እንተዘይኮነ፣ ዘምሓላለፎ ዘየወላውል መልእኽቲ፡ ህዝብናንን መንእሰያትናን ብዘይ ፍርሓት “ድጊም ይኣክል ናብራ ባርነት” ብምባል ነቲ ተቓውሞ ኣብ ዝለዓለ ጽፍሒ ኣሰጋጊረምዎ ከምዘለዉ የረደኣና ።

እዚ መቕዘፍቲ ናይዞም መንእሰያት ዝኣዘዘ ጉጅለ፣ ብከምዚ ተግባራት ካብ ውድቀት ዝድሕን ይመስሎ ይኸውን ። እንተኾነ እቲ ፍርሒ ካብ ህዝብናን መንእሰያትናን ተቐንጢጡ ስለ ዘሎ፣ ኣብ ቀጻሊ ዝግበር ምግጫው መወዳእታ ናይቲ ጉጅለ ኽክውን እዩ። እዚ ሽፍታ ጉጅለ እዚ ሕጂ ዝወሰዶ ስጉምቲ ንዑኡ ናይ ሞትን ሕየትን ምዃኑ ኣይንዘንግዕ። ህዝባዊ ተቓውሞ ካብ ግዜ ናብ ግዜ እናበረኸ ይመጽእ ከምዘሎ ይዕዘብ ስለ ዘሎ፣ ሓደ መዓልቲ ሃብቲ ሃገር ዘሚቱ ክሃድም እዩ። ካብ ስደት ናብ ስደት እናኾብለለ ከኣ ክነብር እዩ ።

ደሕሪ 25 ዓመታት ናጽነት ሃገርና እቶም መሰረታውያን ዝኾኑ ነገራት ማለት ዝስተ ማይ፣ መብራህቲ፣ሕክምና፡ መጎዓዝያ፡ .. ወዘተ ክትስእን እንከላ፣ መንግስቲ ኣሎ ክብሃል ዝክኣል ኣይኮነን። ብሓጺሩ ዲክታተር ተባሂሉ ምጽውዑ እኹል ኣይኮነን። ስለዚ ልክዕ ከም ባዕዳዊ ገዛኢ ተራእዩ፣ እቲ ዓይነት ቓልሲ ብሓዲሽ ኣጋባብ ክውደብ ኣሎዎ። ኣብ ውሽጢ ሃገር ዘለለኹም ተቓለስቲ፣ 24 ግንቦት ድርብ ዓወት ክትገብሩልናን ኤርትራና ዓዲ ሰላምን ፍትሕን ንክትከውንን ጻዕርኹም ኣዛይዱ ።

ዝኽሪ ነቶም ነዛ ዕለት ህያው ንዝገበሩ ስዉኣትና !

ክብሮም ግረነት

5/19/16

ኣብ ፖለቲካዊ ታሪኽ ኤርትራ፡ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ዝተፈላለዩ ባዕዳውያን ገዛእቲ-ሐይልታት ክጭኾን ድሕሪ ምጽንሑ፡ ንስለ ናጽነቱን ሓርነቱን ሰውራ ብምብጋስ፡ ን 30 ዓመታት መሪር ቓልሲ ኣካይዱ፡ ሂወት ኣሽሐት ብሉጻት ደቑ ከፊሉ፡ ኣብ 1993 ልኡላዊት ሃገር ከረጋግጽ ኪኢሉ። ኮይኑ ግን፡ ብኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቒ ዝምርሑ ውሑዳት ጉጅለ፡ መብጽዓ ኣሽሐት ሰማእታትናን ህዝብን ብምጥላም፡ ኣብዚ እዋን እዚ፡ ድሕሪ 25 ዓመታት ምርግጋጽ ልእላዊት ነጻ ሃገር፡ ህዝቢ ኤርትራ ሰላም-ተሓሪምዎ፡ ኣብ ዘይቕሱን ፖለቲካዊ ሃዋሁ ናይ ውግእ፡ ማእሰርቲ፡ ሞት፡ ስንክልና፡ ስደት፡ ድኽነትን፡ ኮታ ኩሎም ሕሰማት መነባርሮ ሂውቱ፡ ካብቲ ኣብ ትሕቲ ባዕዳውያን ገዛእቲ ዘሕለፎ ብዝኸፍኣ መልክዑ ይቕጽል ኣሎ። ናይዚ እዋን እዚ ጭኾና ፍሉይ ዝገብሮ ከኣ፡ ንታሪኽን ዝና-ቓልሲ ህዝቢ ኤርትራ ዘሕስርን ዘህስስን ኮይኑ፡ ንህላወ ሃገርን ህዝብን ብዝፈታተን ደረጃ ኣብ ፕለቲካውን ቑጠባውን ከምኡውን ማሕበራዊ ዕንወት ኣቲና ንርከብ።    

ኣብ 60ታት መብዛሕትኣን ኣብ ትሕቲ ኤውሮጳዊ ግዝኣት ዝነበራ ናይ ኣፍሪቓ ሃገራት፡ ናጽነተን ረኺበን ናብ ህንጻ ሃገራውነት ክብገሳ እንከለዋ፡ ህዝቢ ኤርትራ ግን፡ ብሰሪ ናይ ወጻኢ ሐይልታት ፖለቲካዊ ሽርሕታት፡ ባህጊ ናጽነቱን ሓርነቱን ስለ ተነፍጎ፡ ሰብኣውን ሃገራውን ክብሩ ንከውሕስ፡ ኣብቲ ነዊሕ ናይ 30 ዓመታት መሪር ዕጥቓዊ ቓልሲ፡ ሂወት ከልተ ብሉጻት ወሎዶታት ደቑ ክኸፍል ተገዲዱ እዩ። ኣብ 50ታትን 60ታትን ኤርትራ ብተዛማዲ ምስ ካልኦት ኣፍሪቓውያን ሃገራት፡ ብቑጠባዊ-ትሕተ-ቕርጺ ይኹን ብደረጃ ዓቕሚ ሰብ፡ ሓንቲ ካብተን ኣብ ጽቡቕ ኣንፈት ደረጃ ምዕባለ ዝነበራ ኣፍሪቓውያን ሃገራት እያ ኔራ። ኮይኑን ግን፡ ብድሕሪ ንጉስ ሃይለ ስላሴ ፈደራላዊ ሕጊ ብምጥሓስ፡ ንኤርትራ ምስ ጎበጠ፡ ነቲ ሃገርና በጺሓቶ ዝነበረት ቑጠባዊ-ግስጋሰ ይኹን ኪኢላዊ ዓቕሚ ሰብ፡ ብረቒቕ ሜላ ናብ ኢትዮጵያ ክምዝግዕዝ ብምግባር፡ ነቲ ምዕባሌ ንረብሓ ሃገሩ ከምዝውዕል ጌሩዎ። ከም ሳዕቤኑ ከኣ፡ ኤርትራዊ ኪኢላ-ዓቕሚ ስራሕ ከምኡውን ትምህርቲ ንኽረክብ፡ ገለ ናብ ኢትዮጵያ፡ ገለ ንሜዳ፡ ገለ ከኣ ናብ ሕሱም መነባብሮ ስደት ክበታተን ጀመረ።

ከም ሳዕቤኑ ከኣ፡ ዓለምና ናብ ቅልጡፍ ቑጠባዊ ዕብየት ክትስጉም ከላ፡ ህዝቢ ኤርትራ ግን ናጽነቱን ሓርነቱን ከረጋግጽ ኣብ ናይ 30 ዓመታት ከቢድ ዕጥቃዊ ቃልሲ ተጸሚዱ ድሕሪ ምጽንሑ፡ ኣብ 1991 ሃገሩ ካብ ባዕዲ ነጻ ክገብር ከሎ፡ ብንዋታውን ሰብኣውን ዓቕሚ ዝዓነወት ሃገር እዩ ተረኪቡ። ኣብ ቑጠባዊ ዕብየት ናይ ዝኾነ ሕብረተ ሰብ፡ ደረጃ ምዕባሌ ዓቕሚ--ሰብ ወሳኒ ረቓሒ ስለ ዝኾነ፡ ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ንዝሐለፎ ዕድል ተኪኡ ምስ ዓለም ክጎዓዝ፡ ቑልጡፍ ናይ ተሃድሶን ህንጻ-ሃገርን ህዝብን፡ ብፍላይ ከኣ ናብ መንእሰይ ዘተኮረ ናይ ትምህርትን ስልጠናን ሰፊሕ ወፍሪ ምክያድ፡ ካብ ሐደ ንረብሓ ህዝብን ሃገርን ዝሐሊ መንግስቲ ትጽበዮ ቐንዲ ስርሕ ክኸውን ግቡእን ኩልና ተጸበናዮ እዩ ኔሩ።

ኮይኑ ግን እቲ ዘይተዓደለ ህዝቢ ኤርትራ፡ ከምቲ ሊዒሉ ዝተጠቕሰ፡ ካብ ናይ ነዊሕ ዓመታት በሰላ-ውግእ ትንፋስ ከይመለሰ እንከሎ፡ ኣብ ቐጻሊ ውግኣት ምስ ኩለን ጎረባብቲ ሃገራት፡ ቐጺሉ ከኣ ኣብቲ ብኣጋ ክእለ ዝኽእል ዝነበረ ዝዓበየን ትርጉም ኣልቦ ዝኾነ ውግእ ናይ 1998 ምስ ኢትዮጵያ ተኣትዩ። ኣብዚ ናይ ክልተ ዓመታት ውግእ ከኣ፡ ዝተኸፍለ ቑጽሪ ሂወት ኤርትራዊ፡ ካብቲ ኣብ ናይ 30 ዓመታት ንናጽነት ዝተኸፍለ ሂወት ዝበዝሐን ዝኸፍአን ኮይኑ፡ ኣብ ህዝብና ከቢድ ሞራላዊ ሃስያ ኣከቲሉ። እዚ ከኣ ሐደ ካብቶም ቕንዲ መርኣያ ጭካነን ጥልመትን ኣቶ ኢሳያስ ኣፈወርቒ ኮይኑ ስለ ህዝቢ ኤርትራ ቅንጣብ ሓልዮት ዘይብሉ መራሒ ምኻኑ ዘመስከረ ፍጻሜ እዩ። ንህዝቢ ኤርትራ ከኣ፡ ኣብታ ዘላታ ተወሰኸታ ኮይናቶ፡ ከቢድ ሰብኣውን ንዋታውን ዕንወት ገዲፉሉ ጥርይ ዘይኮነ፡ ሓደ ካብቶም ቐንዲ ረቓሒ ወይ እምነ ኩርናዕ ናብዚ ሕጂ ኣቲናዮ ዘለና ናይ ጥፍኣት እዋን እዩ። ኣብዞም ዝሓለፉ 25 ዓመታት ድሕሪ ናጽነት፡ ሰብኣዊ-መሰል ህዝቢ ኤርትራ ቀስ ብቐስ እንዳተጋህሰ ክመጽእ ድሕሪ ምምጽኡ፡ ብፍላይ ድሕሪ ውግእ ናይ 1998 ግን፡ እቲ ጥልመትን ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ህዝቢን ኣዝዩ ግሁድን ሰፊሕን እንዳኾነ መጺኡ። ኣብዚ እዋን እዚ ከኣ፡ ንህላውነት ሃገርን ህዝብን ኣብ ዝፈታተን ደረጃ በጺሑ ኣብ ሓደገኛ ፕለቲካዊን ቑጠባዊን ማሕበራዊን ኩነታት ተኣትዩ።       

ኣብ ፖለቲካዊ መዳይ፡ ኤርትራ ድሕሪ 25 ዓመታት ናጽነት፡ ሕጋዊ-ውዕል ዝምድና ህዝብን-መንግስትን ዘውሕስ ሃገራዊ ቅዋም የብላን፡ ከምኡውን ብምርጫ ህዝቢ ዝቖመ ሕጋዊ መንግስቲ፡ ማለት ሃገራዊ-ባይቶ ይኹን፡ ነጻ ትካላት መንግስቲ እውን የብልናን። ሓሳባትካ ናይ ምግላጽ መባእታዊ መሰል ደቒ-ሰብ እውን ስለዘየለ፡ ርእይትኦም ዝሃቡ ኣሽሐት ደቒ-ሃገር ብዘይፍርድን ብሕማቕ ኣተሓሕዛን ንዓመታት ሃለዋቶም ኣይፍለጥን። ስለ ዝኮነ ካኣ፡ ኤርትራውያን ሎሚ ኣብታ ምእንቲ ሐርነቶም ከቢድ ዝተኸፈሉላ ኤርትራ፡ ጉዳይ ሃገሮም ከምዘይምልከቶም ተቖጺሮም ፡ ከምኡውን ኣብዚ ዘለናዮ ምዕቡል ዘመን፡ ብሐርነት ክምሃሩን ክምዕብሉን ዕድል ተነፊግዎም ደንቒሮም ከም ባራዩ ተኣዘዝቲ ጥራይ ኮይኖም ኣብ ራዕዲ ክነብሩ ብስርዓት ህግደፍ ተፈሪድዎም ኣሎ።  

ኣብ ዲፕሎማስያዊ-ጉዳይ እውን፡ ኣብዞም ዝሐለፉ 25 ዓመታት ድሕሪ ናጽነት፡ ሃግርና ኣብ ማሕበረ-ሰብ ዓለም፡ ምስቲ ስለ ናጽነት ዝኸፈለቶ ክቡር ዋጋ ዝዳረግ ክብሪ ንክትረክብ፡ ብውሕልነት ኣይተሰርሐሉን። ከም ሳዕቤን ናይቲ ዘይሕጋዊ ዓንዳሪ ኣካይዳ ዲክታትርያዊ ስርዓት ከኣ፡ ሃገርና ምስ ማሕበረ-ሰብ ዓለም ኣውንታዊን ሃናጺን ዝምድናታት ከተማዕብል ኣይከኣለትን ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብ ኩለን ጎረባብቲ-ሃገራት ኮነ ካብ ኣለም ተነጺላ ትርከብ። ብተወሳኪ እውን ሕቡራት-ሃገራት ኣብ ልዕሊ መራሕቲ ኤርትራ ዘተኮረ ክልተ ማዕቐባት በይኑ። ብቐጻሊ እውን ሕቡራት-ሃገራት ኣብ ኤርትራ መጠነ-ሰፊሕ ግህሰት ሰብኣዊ-መሰላት ምህላዉ ስለ ዝገምገመ፡ መርማሪት ኮምሽን ብምቓም፡ እቲ ግህሰት-መሰል ስጋብ ገበን ኣንጻር ሰብኣውነት ክበጽሕ ይኽእል እዩ ኢሉ ስለዝገምገመ፡ ቐጻሊ መጽናዕቲ ኣብ ምክያድ ይርከብ። ከም ሳዕቤን ናይዚ ኹሉ ከኣ፡ ኣብ ዓለምና ሎሚ ካልኣይ መጸውዒ ስም ኤርትራ “ኣፍሪቓዊት ሰሜን ኮረያ” ኮይኑ ይርከብ።  

ኣብ ቑጠባዊ መዳይ እውን፡ ድሕሪ ርብዒ ዘመን ናጽነት ኤርትራ፡ ሃገርና ብባጀት ይኹን ብግሉጽነትን ዝሰርሕ መንግስቲ የብላን። ንብረት ህዝባዊ ግንባር ንብረት ህዝቢ ከም ምኻኑ መጠን፡ ካብ ሜዳ ህ/ግ ክንደይ ዝኣክል ንብረት ሒዙ ኣትዩ ስጋዕ እዚ እዋን እዚ ንህዝቢ ኣይተገለጸን። ስለዝኾነ ከኣ፡ ኣብዞም ዝሐለፉ ዝያዳ 50 ዓመታት፡ ሃብቲ ሃገርና ብዉሑዳት ብሕጊ ዘይተመርጹ ሰባት ጥራይ ዝፍለጥ ኮይኑ፡ እቲ ዋንኡ ዝኾነ ህዝቢ ኤርትራ ብስእነት ኣሰቓቒ ሂወት እንዳሕለፈ ከሎ፡ ብዛዕባ ሃብቲ ሃገሩን ማዕድናቱ ይኹን ወደባቱ ንመን ይካረ ወዘተ ህዝቢ ኤርትራ ንክፈልጥ መሰሉ ተሓዲጉ ይርከብ።

በቲ ካልእ መዳይ እውን፡ ገለ ካብቶም ቐንዲ ንቑጠባ ሃገርና ረሚሶም ዘለዉ ፖሊሲታት ዲክታተርያዊ ስርዓት ህግደፍ፡ ኣብዚ ዘለናዮ ዓለም፡ ነቲ ኣፍራይን መሃዝን ዓቕሚ መንእሰይ-ሃገር ከም ባርያ ጅሆ ሒዝካ፡ ከምኡውን ካብ ሃገር ዝኣቱን ዝወጽእን ናውቲ ብምልኡ ብውሑዳት ብህግደፍ ዝውነና ትካላት ቢሒትካን፡ ዕንወት እንተዘይኮኑ፡ ክመጽእ ዝኽእል ቑጠባዊ ዕብየት የልቦን። ከምሳዕቤን ናይዚ ከኣ ብሕታዊ-ወፍሪ ክፋል ቑጠባ-ሃገር ዓንዩ፡ ከምኡውን ኣውፈርቲ ይኹኑ መንእሰያት ኤርትራ፡ ሃገሮም ራሕሪሖም ንዓለም ኣዛራቢ ኮይኑ ዘሎ፡ ብዝሒ ቑጽሪ ሰደተኛታት ኤርትራ ኣኸቲሉ ይርከብ። ስርዓት ህግደፍ ንብዝሒ ቑጽሪ ስደተኛ-ኤርትራ ክሐብኦ ኣብዘይክእል ደረጃ ስለ ዝበጽሐ፡ ከምኡውን ካብቲ ቐንዲ ጥንቒ ስደት ዝኮነ፡ ዝኽሰሰሉ ዘሎ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰል ንምህዳም፡ ንህዝቢ ስራሕ ምፍጣር ሓላፍነት ፖሊሲታት-መንግስቲ ክንሱ፡ ንሕብረተ ሰብ-ዓለም ከዳናግር፡ ብዘይሕንከት፡ ጠንቒ ስደት ኤርትራውያን ናይ ቑጠባ እዩ ክብሉ ይስምዕ። ኣብ ቑጠባዊ መዳይ እምብኣር ኣብዞም ዝሓለፉ 25 ዓመታት ድሕሪ ናጽነት፡ ህዝቢ ኤርትራ ብሐርነት ጸጋታት ሃገሩ ተጠቒሙ ሰሪሑ ንቡር ሂወቱ ክመርሕ ስለዘይከኣለ፡ ኣብ ስደት ካብ ዝርከቡ መቕርቡን ቤተ-ሰቡን ናይ ዝሰድሉ ገንዘብ ተጸባይ ኮይኑ፡ ኣብ ኣዝዩ ሐደገኛ ተኣፋፊ ሂወት ይርከብ።

ጽሑፈይ ንምዝዛም፡ እዛ ከቢድ መስዋእቲ ዝተኸፍላ ሃገርና ኤርትራ፡ ከምዚ ሊዒሉ ተጠቕሰ፡ ድሕሪ ርብዒ-ዘመን ከም ልኡላዊት ነጻ ሃገር፡ ሎሚ ኣብ  ከቢድ ፖለቲካዊ፡ ዲፕሎማስያዊ፡ ቑጠባውን ከምኡውን ማሕበራዊ ከቢድ ቕልውላው ኣትያ፡ ክሳብ ንህላውነት ሃገርን ህዝብን ዝፈታተን ደረጃ በጺሓ ትርከብ። ካብዚ ኣቲናዮ ዘለና ከቢድ እዋን ንምግልጋል ከኣ፡ ብፍላይ ኣብ ስደት እንርከብ ዜጋታት፡ ካብቲ ኣዕናዊ ተመኩሮ ገለ ኣፍሪቓውያን ሃገራት ተማሂርና፡ ከምኡውን ካብቲ ህግደፍ ዕድሚኡ ንምንዋሕ ብዕሱባት-ሃሱሳቱ ኣቢሉ ሓድነትና ንምድኻም ኣበርቲዑ ዝሰርሓሉ ዘሎ ጸበብቲ ኣረኣእያታት ናይ ብሄር፡ ሃይማኖት፡ ኣውራጃ፡ ውድበይ-ውድብካ ወጺእና፡ ብሃገራዊ ንቕሐት፡ ፖለቲካዊ ራኢና ኣበሪኽና፡ ሐንቲ ብግዝኣተ-ሕጊ እትምራሕ፡ ንኹልና ብማዕርነትን ሰላምን ፍትሕን እንነብረላ ሃገር ክንሃንጽ፡ እቲ ረብሐ ናይ ኹልና ስለዝኮነ፡ ናይዚ መበል 25 ዓመት ናጽነት ሃገርና መብጻዓ ኩልና ክትኸውን ይምሕጸን።  

 የቐንየለይ

ተኽኣ ጸጋይ

ካብ በርክሊ ካሊፎርንያ ሕ/መ/ኣ

ግንቦት 16 2016

ከም ኤርትራውያን መጠን፡ ህዝብናን ሃገርናን፡ ኣብ ኣዝዩ ጽንኩርን፡ ተሪርን እዋን፡ ከም እንርከብ፡ ንኹልና ብሩህ ጥራሕ ዘይኮነ፡ ኣዝዩ ኣሻቓሊ ውን እዩ ። ኩነታትና ካባና ሓሊፉ፡ ንዓለም’ውን ኣታሓሳሳቢ ኮይኑ ኣሎ። ሃገርና ምስላ ተደዊኑ ባዲማ፡ ህዝብና ውላዱ ስኢኑ ዘኽቲሙ፡ መንእሰያትና ተስፋ ቆሪጾም፡ እግሮም ናብ ዝመርሖም ተበታቲኖም፡ ኣብ ስደት እንነብር፡ ደለይቲ ፍትሒን ለውጥን’ውን፡ ሓቢርና ዓቕምታትና ኣወሃሂድና፡ ክንምክት ስለ ዘይበቓዕና፡ ኣብ ሓድሕዳዊ ግርጭት ተሸሚምና፡ ህዝብን ሃገርን ከነድሕንስ ይትረፍ፡ ንነብስና’ውን ክንከላኸል ኣብ ዘይንኽእለሉ ደረጃ ወሪድና ምህላውና ኩሉ ዝምስክሮ ሓቂ’ዩ።

ነዚ መሰረት ብምግባር እምብኣር፡ ካብ'ዚ ዓዘቕቲ'ዚ እንወጸሉ፡ ፍታሕ ንምንዳይ፡ ህዝቢ ኤርትራ (ፖለቲካዊ እምነቱን ኣባልነቱን ብዘየገድስ)፥ ፖለቲካዊ ውድባት፡ ሰልፍታትን  ሲቪክ ማሕበራትን ፡ ተራኺብና እሂን ምሂን እንብሃለሉ፡ ናይ ሳልስቲ ዓውደ-ዘተ ኣዳሊና ኣለና። እዚ ብ “ሓቀኛ ዋና ኤርትራ ህዝባ’ዩ፡ ስልጣኔኡ ዋሕሳ ፍቕሪ ሓድሕዱ ከኣ ትንፋሳ” ዝብል ቴማ ዝተዳለወ ዘተን ፈስቲቫልን እዚ ንዕለታት 8፡ 9ን10ን ሓምለ 2016 (8, 9 & 10July 2016 ) ኣብ ጀርመን፡ ከተማ ካይዘርስ ላውተርን (Keiserslautern) ኢዩ ተዳልዩ ዘሎ። ብተገዳስነት ንኽትሳተፍዎ፡ ብኽብሪ እናዓደምና ከኣ ንኹለ-ሸነኻዊ እትገብርዎ ደገፍ ከኣ ኣቐዲምና ነመስግነኩም።

ኣብቲ ዘተ ምስታፍኩምን እቲ ንውድብኩም ወይ ማሕበርኩም ዝውክል ሰብን ኣቐዲምኩም ከተፍልጡና ትጽቢት ንገብር። ነቶም ተመዲቦም ዘለዉ ናይ ዛዕባታት ዘተ ማሕበርኩም ወይ ውድብኩም ንኣባላታ ኣቐዲማ ኣዛትያ ሓሳባ ናብ ኣወሃሃዲት ሽማግለ ከተቕርብ እንተደልያ ክትሕብሩና ንላቦ።

ንተወሳኺ ሓበሬታ ንዝዀነ ኣባል እታ ኣወሃሃዲት ሽማግለ ክትውከሱ ትኽእሉ።  
ኣወሃሃዲት ሽማግለ

لا شك اننا كارتريين على علم بما هو عليه شعبنا من معاناة وما يمر به من اوقات عصيبة، وكلنا مشغول بهذا الوضع. لقد اصبح العالم ايضا مهتم بقضية شعبنا وما آلت اليه الاوضاع في بلادنا. البلاد في تدهور مستمر والشعب فقد فلزات اكباده، وشبابنا لم يعد له امل البقاء في البلاد فاصبح يهاجر الى كل اتجاهات العالم، وبسبب ضعفنا نحن طلاب العدالة وعدم قدرتنا على تسيق جهودنا، وبقاءنا في وحل الخلافات البينية، لم نعد نستطيع انقاذ شعبنا ووطننا، ولا حتى الدفاع عن انفسنا. هذا هو واقعنا الذي لا نستطيع انكاره. بناءا على هذا ندعو جميع التنظيمات السياسية ومنظمات المجتمع المدني للمشاركة في ندوة للحوار والبحث لايجاد حلول ومخارج من هذا الوحل.
سوف تعقد الندوة تحت شعار: "ارتريا هي ملك لشعبها، وتطور شعبها هو الضمانة لها، التآخي و المحبة بين ابناء الشعب هو متنفسها".
التاريخ: من 8 الى 10 يوليو - 2016
المكان: مدينة كايسرسلاوتم (Keiserslautern) – ألمانيا

يرجى من الجميع ابلاغ اللجنة المنسقة للندوة بمشاركتكم واراءكم حول بنود الحوار المطروحة، ونشكر لكم مقدما حسن تعاونكم في ذلك ودعمكم.

لمزيد من المعلومات بامكانكم التواصل مع اعضاء اللجنة التنسيقية الواردة امساءهم ادناه:

- السيدة اببا ابراها – كندا
- السيدة وجدان ديقول – استراليا
- السيد مرهاوي ولديميكائيل – نيوزيلاندا
- السيد تخلي-ماريام قبري-جيورجس – المانيا

الايميل: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
 
لارسال دعمكم المادي:
Paypal ni Hizbawiezete  tecle.ghebregergis@t- online.de  Teclemariam Ghebregergis IBAN DE63500105175414573205 BIC INGDDEFF

በይ ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ብምክንያት 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራሰፍሕን ዕዉትን ሰሚናር ግንቦት 7 (7/5/16) ኣብ ከተማ ኦክላንድ ካብ ሰዓት12 ክሳብ ሰዓት 8 ድሕሪ ኣካይዱ።

         እቲ ብምክንያት 25 ዓመት ናጽነት ኤርትራ ዝተካየደ ሰሚናር ቀንዲ ዕላምኡ   ነቲ ስርዓት ህግደፍ ብናይ ሐሶት ዳንኬራተዓጠቅ ትሸብሸብ ዝብለሉ ዘሎ ናይ ናጽነት ጽንብል ኤርትራ ኣብ ውሽጢ 25 ናይ ናጽነት ዓመታት ከምቲ ስርዓት ህግደፍ ዝብሎ ኣብ ጎደና ምዕባለ’ዶ ወይስ ከምቲ ኣብ ባይታ ዘሎ ኣብ መንገዲ ጥፍኣት ነዚ ሐቂ’ዚዘንጸባርቅ ብመርቶዓታት  ዝተሰነየ ብሙሁራት ኪኢካታትን ካብ ሰሜን ኣሜርካን ኤውሮጳን ዘቅረብዎ ብዙሕ ህዝቢ ዝተሳተፎ ዕውት ሰሚናር ኔሩ።
 እዚ ዕዉትን ኣገዳስን ሰሚናር ከምቲ ኣብ ላዕሊ ተጠቂሱ ዘሎ ኣቀዲሙ ክግበርዝተመርጸሉ ምክንያት ነቲ ስርዓት ህግደፍ ብሐሶትህዝብን ዓለምን ንምድንጋር ናይኣታዊታቱ ንምክዕባትን ዝግብሮ ሜላ ንምብዳህን ነቲ ዝዳናገር ዘሎ ህዝቢ እቲ ሐቂ ፈሊጡ ነቲ ስርዓት ዝግብሮ ዘሎ ናይ ሐሶት መናውራ ክቃውመን ካብ ምድግፉ ክቁጠብን ክሕግዞ ምእንቲ’ዩ።

ትሕዝቶ እቲ ሰሚናር ህዝቢ ኤርትራ ነቲ ብሉጻት ደቁ ከፊሉ ዘረጋገጾ ነጻነት ፍረጻማ መሪር ቃልሱን ዋጋ መስዋእቲ ብሉጻት ደቁን ሰለዝኾነ ብክብሪ ክዝክሮን ክብዕሎን ዘየማትእ እኻ እንትኾነ ህዝቢ ኤርትራ ግን ኣብ ውሽጢዚ 25 ዓመታት እቶምመብጽዓ ስውእቶም ዝጠለሙ ጭፍራ መራሕቲ ህግደፍ ንኤርትራን ህዝባን ኣብ ዘይወጻእ ዓዘቅቲ ሸሚሞማ እናሃለዉ ኤርትራ ከም ኣብ መንገዲ ግስጋሰን ልምዓትንዘላን ሃገር ጌሮም ንምብዓል ዝዳለዉሉ ዘለዉ ብሩራዊ ኢዮቤል ሐቅነት ዘይብሉ ፈከራ ምኻኑን እቲ ኣብ ባይታ ህዝቢ ኤርትራ ዘሎ ሐቂ ግን ብኣንጻሩ ሽግር፣ መከራ፣ጥሜትንሕማምን፣ ስደትን ሞትን፣ማእሰርትን ስቃይን ምኻኑ ንምምካት’ዩ።

እቶም ኣብዚ ሰሚናር ወረቃቕቲ ዘቕረቡ ከኣ ኤርትራውያን ሙራትን ኪኢላታትን ኮይኖም ገለ ክፋል ዕድሚኦም እንተ ኣብ ምንግስታዊ ወይ ከኣ ብሕታዊ ትካላት ኤርትራ ብምስራሕ ዘሕለፉ እዮም።

ቁጠባዊን ሰብኣውን ኩንታት ኤርትራ፡ ናጻነት ፕረስን መራኸቡ ብዙሓንን፡ ህሉዊ ኩነታት ተክኖሎጂ ኤርትራ ብመጽር ክበጽሖ ዝኽእል ዝነበሮ ደረጃ፡  ፖሊስታት መሪሕነት ህገድፍን ጽልዊኡ ኣብ ብሂራት ኤርትራ ብፍላይ ከኣ ብሄረ ዓፋር፡ መሰላት ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ፡ ህልዊ ኩነታት ናይቶም ቅድሚ ናጽነት ናብ ሱዳን ዝተሰደዱ ኤርትራውያን፡ ሚለንዮም ደቨሎፕመንት ጎልስን እቶም ኣብቲ ሰሚናር ዝተዘተየሎም ኣርእስታት እዮም ነይሮም።

ኣብ ቁጠባ ጕጅለ ህግደፍ ብዘተኸተሎ ውዱቕ ናይ ንግድን ወፍርን ፖሊሲ፡ ከምኡ ከኣ እቲ ብሰንኪ ድፕልዮማሳዊ ውድቀቱ ክፈትሖ ዘይከኣላ ናይ ዶብ ኩነታት ዘስዓቦ ሓደገኛ ፖለቲካዊ ሃዋሕውን ተደማሚሮም ነቲ ካብ ቱሪዝም፡ ዕደና፡ ናይ ወደብ ኣገልግሎትን፡ መሸጣ ምህርቲ ባሕርን ክርከብ ዝግብኦ ዝነበረ ዓቢ ናይ ቁጠባዊ መኽሰብ ከም ዘይ ተረክበን፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ ቁጠባ ኤርትራ ኣብዚ እዋን ዳርጋ ኣብ ኣፍሪቃ ኣብ ታሕቲ ደረጃ ከምዝርከብ ጭቡጥ ኣብነታት ብምቕራብ ኣረዲኡ። ነዚ መጽናዕቲ ዘቐረበ ኣቶ ሰንጋል ወልደ ትንሳኤ ( ሓው ን ሚንስተር ሃይለ ወልደትንሳኤ ) እዩ ነይሩ።

ጕጅለ ህግደፍ ብሰንኪ እቲ ዝተኸተሎ ናይ ምልኪ ስርዓት ኣዝዩ ዝጻረር ስለ ዝኾነ ንነጻነት ሓበሬታን፡ መራኻቢ ብዙሓናን፡ ምስኡ ኢድ ንኢድ ተተሓሒዙ ዝከይድ ናይ ተክኖሎጂ ሓበሬታን እውን ብጽኑዕ ከምዥቆጻጸሮን፡ ከም ሳዕቤኑ ከኣ ሎሚ ኤርትራ ካብተን ብቱሑት ዝርገሐ ሓበሬታ፡ ተክኖሎጅን፡ ናጽነት ፕረሰን ዝጥቀሳ ሃገራት ዓለም ኮይናን፡ እቲ ናይ ኣፍሪቃ ሰሜን ኮርያ ዝብል ቅጽል ለጊብዋ ከምዘሎ ነቲ ጸብጻብ ዝቕረበ ኣቶ ተወልደ እስቲፋሎስ ኣረዲኡ።

ብዘይካዚ  እቲ  ብመሪሕነት ስርዓት ህግደፍ ብዙሕ ዝዝረበሉ ሚለንዮም ደቨሎፕመንት ጎል እቲ ዝበዝሐ ንዕኡ ዝምልከት ሓቤሪታ ካብቲ ጕጅለ ህግደፍ ዝህቦ ዝብጻብ ዝተወስደ ምኻኑን እዚ ከኣ ብዙሕ ሓቅነት ክምዝጎድሎን እቲ ነቲ ሰሚናር ዝሃበ ኣቶ ሳሚኤል ብሰፊሕ ኣረዲኡ።

ደቀንስትዮ ኤርትራ ብሰንኪ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት ተገዲደን ኣብ ኣባልት ሰረዊት ስለ ዝምደባ ብዘይ ድለተንን፡ ብሓይሊ ከም ዝድፈራን ካብቲ ኣብ ኣገልግሎት ብምኻድ ክወርደን ዝኽእል በደላት ንኽናገፋ ብዘይ ፍትወተን ኣብ ንኡስ ዕድሚን ይምርዓዋን  ወይ ውን ናብ ስደት የምርሓ ምህላወንን ነቲ ጸብጸብ ዘቕረበት ወ/ሮ ኤልሳ ካብ ኣትላንታ እረዲኣ።

 ጕጅለ ህግደፍ ንባህልን ልምንድን ብሄራት ኤርትራ ግዲ ዘይህብ ኣብ ርእሲ ምኾኑ፡ ነቶም ኣብ ብልምዳውን ባህላውን ምሕደራ ዝመሓደሩ ቢሄራት ኤርትራ ብኣስገዳድን ሓይሊ ብረትን ኣብቲ ናቱ ምስመር ከምዘእትዎምን ብሂረ ዓፋር ከኣ ናይዚ ሓደ ኣብነት ብኾኑን፡ ብስንኪ እዚ ከኣ ኣብ ደገ ዝርከቡ ተወልድቲ ብሄረ ዓፋር ናይ ገዛእ ርእሶም ምሕደራ ክህልውምን ፡ እዚ ክሳብ ዝተሓለወሎም ከኣ ኣብ ኣሕዋቶም ኤርትራውያን ኣብ ትሕቲ መሰላት ቤሂራት እተኽብር ሓንቲ ኤርትራ ሓቢሮም ንኽነብሩ ጸገም ከምዘይብሎም ነቲ ጸብጽብ ዘቕረበ ኣቶ ኣሕመድ ሞሓመድ ካብ ካናዳ ኣብ መደርኡ ኣረጋጊጹ ።          

ሱዳን ንቶም ሎሚ ድሕሪ ናጽነት ብስነኪ ዓመጽን ውዱቕ ምሕደራን ስርዓት ህግደፍ ዝስደዱ ዘለዎ መብዛሕቲኦም መንእሰያት ዝኾኑ ኤርትራውያን ጥራይ ዘይኮነት ፡ ነቶም ኣብ ሱሳታት ብሰንኪ መግዛእቲ ህይለስለሴን ደርግን ዝተሰደዱ ኣብ መዓስከራት ስደተኛታት ሱዳን ንወለዶታት ዝሰረቱ ኤርትራውያን እውን እትእንግድ ጎረቤት ሃገር  እያ። እዞም  ኣብ ምዓስከራት ዝነብሩ ኤርትራውያን ቀረብ ዝስተ ማይ፡ ሕክምና፡ ትምህርትን ኣብ ዘይብሉ ኣዝዩ ሕሱም ሂወት ከምዝነብሩ ብሰፊሕ ዘገለጸት መንእሰይ ሳብሬና ኣማን (ካብ ሎስ ኣንጀለስ) ምስ ኣቦኣ ጀሚል ኣማን (ካብ ከባቢ ዋሺንግቶን ዲሲ)፡ ኩሉ ኤርትራዊ ዓቕሙ ብምውህሃድ ንኹነታት ሂወት እዞም ስደተኛንታት ንምምሕያሽ ክሰርሕ ኣዘካኪሮም። መንእሰይ ሳብሬና ነቲ ተዓዚባቶ ዝመጸት ኣስካሕካሒ ሂወት ኤርትራውያን ኣብ ሱዳን ኣብ ዶኪመንታሬ ፊልም ጌራ ንምቕራብ ኣብምድላው ትርከብ:: 

እዚ ሰሚናር በቲ ዘቕረቦ ትሕዝቶ፡ ነቲ ሰሚናር ንምክያድ ዝተጠቅመሉ ቴክኖሎጅን፡ ብዙሑነት ናይቶም ነቲ ሰሚናር ዘካየዱ ኤርትራውያን ኪኢላታትን ኣዝዩ ፍሉይ ምንባሩ፡ ብዙሓት ተሳተፍቲ ናይቲ ሰሚናር ይገልጹ። ከምዚ ዝዓይነቱ ሰሚናራት ብድሕሪ ሕጂ ንኽካየድ ከኣ ኣዘኻኺሮም።

ነቲ ዝነበረ ሰሚናር ንምክትታል ኣብዘን ዝስዐባ ሊንክስ (ጥብቆ) ተወከሱ:       

Afar people suffering by Ahmed Mohamed (ጉዳይ ደቂ ዓፋር ዘሕለፍዎ ዘለዉ መከራን ድሌታቶምን ብ ኣሕመድ ሞሃመድ ካብ ካናዳ):   https://youtu.be/QPDn7VJKq_A

Women's rights by Elsa Mesfin (አዋናዊ ሽግራት ኣብ መሰል ደቂ ኣንስትዮ- ኤልሳ መስፍን): 

https://youtu.be/pUCZFba2OMI

ICT by Tewolde Stefanos (ዘመናዊ መራኸቢታትን ሓበሬታን ብ ተወልደ ስቲፋኖስ) 

https://youtu.be/34cXXYJwWRs

Eritrean Refugees in Eastern Sudan by Sabrina and Jamil (ሃለዋት ስደተኛታት ምብራቓዊ ሱዳን ሳብሪና ጀሚልን ጀሚል ኣማን): https://youtu.be/J7loNq-eExI

Mass Media and Mellinium development goals by Samuel N. (መራኸቢ-ብዙሃን: ሚለንየም ዲቨሎፕምነት ሸቶን ብሳሙኤል): https://youtu.be/vTLHS7whiX8

Eritrean Economy by Sengal Woldetensae (ውድዓዊ ገምጋም- ግስጋሴ ቁጠባ ኤርትራ ብሰንጋል ዎልደትንሳኤ

https://youtu.be/e9q6uHLc_i4

      ኣቅድም ኣቢሉ’ውን በይ-ኤርያ ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ "ስደተኛታት፡ ፍልሰትኤርትራውያን" ("Refugees: The Eritrean Exodus") ዝብል ዶኪመንታሬ ፊልም ብህቡብ ኣመሪካዊ ዳህሳሲ ክሪስ ኮተር ብምርምርን ሞያውነትን ዝተዳለወ ስነዳ ፊልም ብዕለት 28/4/2016 ብዓወት ዛዚምዋ:: እዚ መደብ ካብ ኣመሓዳሪት ከተማ ሪችመንድ፡ ቤት ጽሕፈት ኣመሓዳሪት ከተ ከተማ ኦክላንድ፡ ሓለፍቲን ሰራሕተጛታትን ዘይመንግስታውያን ማሕበራትን ኣለይቲ ስደተኛታቶምን ክሳብ ውልቃውያን ተጣበቕቲ መሰል ደቂሰባት ብሃንቀውታ ዝተጸበይዋ ፊልምእዩኔ ሩ። ኤርትራውያን ብሰንኪ ሕሱም ምሕደራ ሃገሮም ኣብ ዝተፈላለየ ናይ ስደተኛታት ቦታ ዘሕልፍዎ ዘለዉ ግፍዕን ሐሰረ መከራን ዘሪኢ ንኩሉቲ ተሳታፋይ ልቡ ዝተንከፈ ኣብ ከተማ ኦክላንድ  ዕዉት ስራሕ ኣካይዱ ኔሩ’ዩ። 

       ከም መቀጸልታ ናይ ብሩራዊ ኢዮበል ዝኽሪ ነቲ ጎብለል ኤርትራዊ ስነጥበባዊ ዮውሃነስ ትካቦ (ወዲ ትካቦ) ምስ ውሃ ዘበሉ ኣጀብቱ ን ምያዝይ 29 ኣብ ኦክላንድ ናይ ምሸታዊ ትልሂት ኣዳልዩ ከም ዘሎ ንሕብር:: 

ኤርትራውያን ንዲሞክራስያዊ ለውጢ ኣብ ቤይ ኤርያ (Bay Area Eritreans for Democratic Change- BAEDC)

ካሊፎርንያ - ሰሜን ኣመሪካ - This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.