ሕብረት ዝተበተነ ኩለ-መዳያዊ ዓቕሚ ዝእክብ ወሳኒ ናይ ዓወት መንገዲ እዩ። ኣድላይነት ሕብረት ኣብ ፖለቲካዊ ጉዕዞ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ኩሉ መዓልታዊ  ህይወት ሰባት ዝሰርሕ እዩ። ወለድና “ዝሓበራ ኣጻብዕቲ ኣርቃይ የጸንብዓ” ወይ “ኣሕዋት ምስ ዝሓብሩ ጸላኢ የባርሩ” ዝበልዎ ከኣ፡ ነዚ ዘንጸባርቕ እዩ። ክሳብ ክንድዚ ወሳኒ ግደ ዘለዎ ሓድነት ኮነ ሓቢርካ ምስራሕ ብቓልሲ ዝረጋገጽ እምበር፡ ብጥራዩ ወይ ብተፈጥሮ ዝወሃብ ኣይኮነን። ንምውሓሱ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ምጽውዋርን ምክእኣልን ቀንዲ ትግባራት እዮም።

ሓድነት ዓሚቕ ትርጉምን ትሕዝቶን ዝሓቖፈ ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ሕመረቱ ፍልልይ ኣይሃሉ ማለት ዘይኮነ፡ ንፍልልያት ንኹልኻ  ብዘርብሕ መስርሕ “እንካን ሃባን” ተኣማሚንካ ምምሕዳሩ እዩ። ሓድነት ሓንሳብ ምስ ኣረጋጊጽካዮ  ኣኺልዎ ኢልካ እተራጥጠሉ ዘይኮነ፡ መምስ ዝገሃድ ሓድሽ ተርእዮታት ዝምዕብልን ቀጻሊ ሓለዋን ምሕዳስን ዘድልዮን እዩ። ዋጋ ዘኽፍል እው እዩ። እቲ ዝኽፈል ዋጋ ግና እምብዛ ከቢድን ዘይከኣልን ዘይኮነ፡ ንምክእኣልን ምጽውዋርን እኹል ዕድል  ሂብካ፡ ንጸቢብነትን ስሰዐን ኣወጊድካ ብቐሊሉ ዝረጋገጽ ወሳኒ መሳርሒ እዩ።

ሓድነትን ሕብረትን ኩኩ ዘዝደለኻዮ ክትረክብን ዝበልካዮ ምሉእ ብምሉእ ክስምዓልካን ብምብሃግ ዝረጋገጽ ኣይኮነን። ኣብቲ ናይ ብዙሓት ርኢቶን ድሌትን ዝወዳደረሉ ሜዳ፡ ከምቲ ናትካ ሰዓሪ ክኾነልካ እትብህጎ፡ ከለኦት ሰብ ዝተፈልየ  ድሌትን ባህግን ከም ዝወዳደሩኻ ኣብ ግምት ምእታው ግድን እዩ። ስለዚ ኣብቲ ሜዳ መወዳድርትኻ’ውን ብጽሒት ከም ዝህልዎ ተገንዚብካ ንናይ ርኢቶ ፍልልያት ዕድል ምሃብ  ግድን እዩ። ምእንቲ ሓድነት ምቅላስ ቀሊል ዘይከውን ከኣ ፍልልያት  ንምቅርራብ ዝግበር ቃልሲ ፍሉይ ውሕልነትን ተወፋይነትን ስለ ዝሓትት እዩ።

ምስቲ ናትካ ዝጻረር ሓሳብ ክንጸባረቕ እንከሎ፡ ምስምዑን መተካእታ ዝበልካዮ ምቕራብን እምበር ተቐዳዲምካ ምኹናኑ ሃናጺ ኣይኮነን። እቲ ካብ ናትካ ዝተፈልየ ሓሳብ ዘንጸባርቕ ወገን ካበየናይ ኩርናዕ ከም ዝነቐለ ምርድኡ ኣገዳሲ እዩ። ካብዚ ዕጉስ ኣስተብህሎ ነቒልካ ተመሊስካ ነቲ ንስኻ ርኢቶ ንምምዕባል ዝነቐልካሉ ኩርናዕ’ውን ዳግማይ ዳህሳስ ምግባር የድሊ። እቲ ፍልልይ ዝፈጠረ ጠንቂ ኣባኻ ክህሉ ተኽእሎ ከምዘሎ ኣብ ግምት ምእታው ከኣ ልቦና እዩ። በዚ  መስርሕ  ምክእኣልን ምጽውዋርን ከኣ እንተኾነ ፍልልያት ዘወግድ፡ ብውሕዱ ከኣ ነቲ ርሕቀት ዘጻብብ መዋጸኦ ምርካብ የኽእል።

እዚ ከተዘንትዎ እንከለኻ ቀሊል ዝመስል፡ ብግብሪ ግና ክሳብ ሎሚ ዋጋ ዘኽፈለናን ግዜ ዝወስደልናን ዘሎ  ምውሓስ ሓቢርካ ምቅላስ፡ መንቀሊኡ ናይ ረብሓን ኣተሓሳስባን ተጻራርነት እዩ። እቲ ረብሓ ብነገራዊ ጸጋ ጥራይ ዝግለጽ ዘይኮነ፡ ናይ ኣተሓሳስባ፡ ናይ እምነት ……ወዘተ ዝኣመሰሉ ፍልልያት እውን  ነናቶም ናይ ምርሕሓቕ ብጽሒት ኣለዎም። ኣብዚ መዳያት “ኣነ ክጥቀምን ናተይ ሓሳብ እዩ ብሉጽ ምባልን” በይኑ ዕንቅፋት ሓድነት ኣይከውንን እዩ። እቲ ዕንቅፋት ዝኸውን ካብ ናትካ ንዝተፈልየ ናይ ካለኦት ድሌትን ኣተሓሳስባን ንዘለዎም ወገናት ኣብ ክንዲ ምኽባር፡ “እዛ እምባይ መን ይወርሳ” ብዝብል ዕዉር ትዕቢት፡ ኣብ ክንዲ ኩልኻ እትርበሓሉ፡ ናይ“ሰዓራይ-ሰዓራይ”፡ ናይ “ሰዓራይ- ተሰዓራይ” ወይ ናይ “ተሰዓራይ ተሰዓራይ” መንገዲ ምምራጽ እዩ። ካብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣተሓሳስባ  ንምውጻእ እምበኣር፡ ንምጽውዋርን ምክእኣልን ግቡእ ቦታ ምሃብን ሓቛፊ ሓሳብ ክትቅበል ድልዊ ምዃን ኣድላይ እዩ። ኣብ ርእሲዚ፡ ብፍላይ መልክዑን መልእኽቱን ብዘየገድስ ኣብ ውዱብ መስርዕ ቃልሲ ምስተጸመድካ፡ ኣቐዲምካ ብዝረዓምካዮም  ዲሞክራስያዊ ኣዕኑድን ትካላዊ ኣሰራርሓን ምእዙዝ ምዃን እውን  ድልዱል ዕርዲ መሕለዊ ሓድነት እዩ።

ኣብቲ ነዊሕ ጉዕዞ ቃልሲ ኤርትራውያ ካብ ዘየዕወትናዮም ሓደ፡ ዘተኣማምን ሓድነት ክንስርት ዘይምኽኣልና እዩ። ኣብዚ ዘይምዕዋትና  ናጽነትን ልኡላውነትን ኤርትራ ከይነረጋገጽኳ እንተዘይዓገተና፡   ኣብ ካለኦት መዳያት  ንከይንዕወት ዘዕንቅፈና ዘሎ እዩ። “ሓድነት ሓይሊ እዩ”  እናጨራሕና፡  ከነዕውቶ ዘይምብቃዕና   ጉዕዞ ሓድነት ዘይድፋእ እምባ ኮይኑና ከምዘሎ ዘርኢ’ዩ። ብሰንኪ’ቲ ኣብ ኢድና እናሃለወ ዘየዕወትናዮ ሓድነት፡ ኣዝዩ ብዙሕ ዋጋ ክንከፍል ምጽናሕናን ጋና ካብቲ ዕዳ ዘምውጻእናን ከኣ ዝሓለፈ ታሪኽና ኮነ ህልዊ ኩነታትና መስካሪ እዩ። ነዚ ኩነታትና ከም መድሃኒትካ ኣብ ኢድካ እንከሎ፡ ብዘይምጥቃምካ ብሕማም ምስቓይ ገይሮም ዝምስልዎ ወገናት ከኣ ሓቂ ኣለዎም።

ኣብ መስርሕ ቃልሲ ወለዶታት ክመላልኡ እንከለዉ፡ ተረካቢ ሕድሪ ካብቲ ዝተረከቦ ነቲ ዝጐደለ ናይ ምምላእን ነቲ ኣውንታ ዝያዳ ናይ ምርጓዱን ሓላፍነት ኣለዎ። ብመንጽርዚ ሎሚ ኣብ ቃልሲ ተጸሚዱ ዘሎ ኤርትራዊ መንእሰይ፡ በቲ ሓድሽ ኣተሓሳባኡን ውዑይ ጉልበቱን ክቓንዮምን ግቡእ መስርዕ ከትሕዞምን  ካብ ዝግበኦ ምድልዳል ሓድነት ሓይልታት ለውጢ ኤርትራ እዩ። ኣብዚ መዳይዚ እቲ መንእሰይ ብመንጽር ምድልዳል ሓድነት፡  ካብቲ ቀዳማይ ወለዶ ዘይፍለ ምናልባት’ውን ዝሓመቐ እንተኮይኑ፡ ንእስነቱ  ናይ ሓድሽ ኣተሓሳስባ ፈጣርነት ዘይኮነ፡ ተፈጥሮኣዊ ናይ ዕድመ ፍልልይ ኮይኑ እዩ ዝተርፍ። መንእሰይ ካብዚ ተሓታትነት ንክድሕን ብሓድሽ ኣተሓሳስባ ዝተሰነየ ምጽውዋርን ትዕግስትን ክዕጠቕ ይግበኦ።  ትሕተ-ሃገራዊ ስምዒታትን መንነትን ካብ ሃገራዊ ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ፈልዩ ብምርዳእ ከተግብር ክተብዕ ይግበኦ።

ሓድነት ቅድም ኣብ ኣእምሮ ናይቶም ብሓባር ክቃለሱ ዝወፍሩ እዩ ዝህነጽ። ምስ ነብሱ ተላዚቡ፡ ብዛዕባ ኣድላይነት ሓድነት፡ ኣተገባብርኡን ሓለውኡን፡ ከምኡ እውን ንምጽውዋርን ምትእምማንን ዝምልከት ብሱልን ተባዕን ተረድኦ ዘየማዕበለ ኣካል፡ ኣብ ዝኾነ ውዳበ ይሰለፍ ኣድማዒ ኣይከውንን እዩ። ምናልባት እውን ክሃንጽ ትጽቢት እናተገብረሉ ዓንቃፊ ናይ ምዃኑ ዕድሉ ክፉት እዩ።

ስለዚ ኣብ ዝኾነ ጸረ ህግደፍ ናይ ለውጢ ውዳበ ዘለኻ መንእሰይ ኤርትራ፡ ደው ኢልካ ኣስተውዕልን ምስ ሕልናኻ ተላዘብን።  ብምጽውዋር ክፍታሕ ብዝኽእል ፍልልያት ተስፋ ብምቑራጽ ዘይኮነ፡ ብምስትውዓልን ኣስተብህሎን ተስፋ ሰኒቕካ፡ ካብ ዘጋጥም ብኩራት እሂምሂን መዋጸኦ መንገዲ ክትረክብ ብምሉእ ዓቕምኻ ክትስጉም መድረኽ ይጽወዓካ’ሎ። ሕብረት ኣብ ዘየብሉ ዓወት ከምዘየለ ከኣ ርሑቕ ከይከድካ፡ ካብቲ ክትደግሞ ዝይግበኣክ፡ ከፋፋሊ ተግባራት ህግደፍ ክትሙከር መድረኽ ይጠልበካ’ሎ።

ዜና ዕረፍቲ ኣቶ ተስፋልደት ኣለም መሓረና ብመሪር ሓዘን ሰሚዕናዮ። ኣብ መበል 67 ዓመት ዕድመኡ ዝዓረፈ ኣቶ ተስፋልደት፡ ድምጺ ኤርትራውያን ንምዃን መርበብ ሓበሬታ ኣስማሪኖ ዝመስረተን ዘመሓደረን ብዙሓት ብዛዕባ ሃገሮም ክጽሕፉን ክዛረቡ ኣፍደገ ዝኸፈተን፡ ከምኡ እውን ህላወ ተቓውሞ ኤርትራ ኣብ ምስፋሕ ግደኡ ዘበርከተ ናይ ሓርነት ተቓላሳይ እዩ ነይሩ።

ብዙሓት ድሕሪ ሞቱ ሓዘኖም ክገልጹ እንከለዉ ዝሃብዎ ምስክርነትን ንሕና’ውን እነረጋግጾን፡ ኣቶ ተስፋልደት ካለኦት ኣሰሩ ንክስዕቡ ብዘተፈላለዩ መንገድታት ዝሓገዘን ዘተባብዐን፡ ኣብ ጉዳይ ምሕላው ሰብኣዊ መሰልን ስደተኛታትን ኣዕዚዙ ዝግደስን ኣርሒቑ ዝጥምትን ለጋስን ሕያዋይን ብምንባሩ ይዝከር።

እንተኾነ ሞት ዘይተርፍ ዕዳ እዩ እሞ፡ ንዓኡ መንግስተሰማይ የዋርሶ፡ ንስድራቤቱን ፈተውቱን ድማ ናይ ሓዘኖም ተኻፈልቲ ምዃና እናገለጽና ጽንዓትን ኣኻእሎን ይሃቦም ንብል።

ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ

4 ጥሪ 2024

ፓርላማ ኢትዮጵያ ብ2 ለካቲት 2024 ኣብ ዘካየዶ ፍሉይ ርክብ፡ ንዝሓለፉ 6 ኣዋርሕ ኣብ ክልል ኣምሓራ ክትግበር  ዝጸንሐ ኣዋጅ ህጹጽ ኩነታት  እንደጋና ን4 ኣዋርሕ ንኽቕጽል ከም ዝወሰነ ተፈሊጡ። ዕድመ ናይቲ ኣተገባብራ ኣዋጅ ዝከታተል 7 ኣባላት ዘለዉዎ ኮሚተ እውን ብተመሳሳሊ ክቕጽል እቲ ኣኼባ ወሲሙ። እዚ ኣዋጅ ዝተናወሕ ኣብቲ ኣብ መንጎ ሓይሊ ምክልኻል ፈደራላዊ መግስቲ ኢትዮጵያን ዕጡቕ ሓይሊ ፋኖ ኣምሓራን ውግእ ኣብ ዝቐጸለሉ እዩ።

እቲ ፓርላማ፡ ብሚኒስተር ፍትሒ ኣብ ዝቐረበሉ ንድፊ ድሕሪ ምምይያጥ ብዝሃቦ ድምጺ ናይ ኣብዝሓ ደገፍ ምርካቡ ምዃኑ ካብቲ ፓርላማ ዝተረኽበ  ዜና ሓቢሩ። እቲ ፓርላማ ነዚ ኣዋጅ ዘናወሓሉ ምኽንያት ኣብቲ ክልል ይካየድ ካብ ዘሎ ውግእ ወጺእካ፡ ሰላምን ምርግጋእን ንምውሓስ ምዃኑ ኣፍሊጡ።

እዚ ዝተናውሐ ኣዋጅ ህጹጽ ኩነታት፡ ኣብ 18 ነሃሰ 2023 ጸጥታዊ ኩነታት ክልል ኣምሓራ ኣጸጋሚ ምስ ኮነ፡ ንሽዱሽተ ኣዋርሕ ንክጸንሕ በቲ ፓርላማ ዝተወሰነ ነይሩ። ናይቲ ክልል ጸጥታ ናብ ዘስግእ ደረጃ ዝበጸሓሉ ምኽንያት ፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ “ምክያድ ዳግመ-ውደባ” ብዝብል ዕጥቂ ናይቶም ኣብ ውግእ ትግራይ ዝተሳተፉ ፋኖ ንምፍታሕ ብዝገበሮም ምንቅስቓስን ዘጋጠሞ ተቓውሞን እዩ።

ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ክልል ኣምሓራ፡ ይካየድ ብዘሎ ቀጻሊ ውግእ ህላወ መንግስቲ ብልጽግና ተዳኺሙ፡ ሓያሎ ከባብታት ኣብ ኢድ እቶም መንግስቲ “ጸበብቲ ኣምሓራ” ዝብሎም ፋኖ ኣትዩ ኣሎ። ብሰንክቲ ውግእ ብዙሓት ፖለቲከኛታት ኣምሓራ ዝእሰርሉ፡ ህይወት ብዙሓት ሲቪል ሰባት ዝጠፈኣሉን ትሕተ ቅርጻ ዝዓነወሉን ኮይኑ ዝቕጽል ዘሎ እዩ።

ናይዞም ብምስጢር ብኤርትራ  ሓገዝ ይግበረሎም’ዩ ዝበሃሉ ፋኖ ዕላማ ኣብ መጻኢት ኢትዮጵያ  ዘይንጹር ኮይኑ፡ ናይ ኣወዳድባ ጸገማት  ከም ዘለዎም’ውን ብዙሓት ንኩነታቶም ብቐረባ ዝከታተሉ  ፖለቲከኛታት ዝገልጽዎ እዩ።

Thursday, 01 February 2024 20:45

Dimtsi Harnnet Kassel 01.02.2024

Written by

ኣብ መወዳእታ ወርሒ ጥሪ 2024፡ ኣብ ኣሜሪካ፡ ካናዳ፡ ኤውሮጳን ኒውዜላንድን፡ ዝርከቡ ተወላዲ ዓፋር መበል 25 ዓመት ምምስራት ዲሞክራስያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ (ዲውዓቀባ) ከም ዘኽበሩ ብፌስቡክ  ኣብ ዘውጽእዎ መግለጺ ኣፍሊጦም።

እቲ መግለጺ ተሳተፍቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ዓፋር ኣብ ዝሓለፈ 32 ዓመታት ዝተፈጸመ ጭቆና ይገድድ ከም ዘሎ ጠቒሱ፡ ህዝቢ ዓፋር ምስ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣንጻር ጭቆና ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ከሕይል ከም ዝጸውዑ እቲ  ብ28 ጥሪ 2024 ብሓባር ዘውጽእዎ መግለጺ ጠቒሱ።

መግለጺኦም ህዝብና ካብ ጭቆና ክሳብ ዝናገፍ ቃልስና ክንቅጽል ኢና ኢሉ፡ ሕብረሰተሰብ ዓለም ብሓፈሻ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ብፍላይ ህዝቢ ዓፋር ናይ ጸጋታቱ ተጠቃሚ ዝኾንሉ ኩነታት ንምፍጣር ተጽዕኖኦም ከሕይሉ ንጽውዕ ኢሉ።

ምስዚ ኣተሓሒዙ እቲ መግለጺ፡ ህዝቢ ኤርትራ ካብ ኣርዑት ጭቆና ህግደፍ  ክሳብ ዝላቐቕ ሓቢሩ ንክቃለስ ኣዘኻኺሩ፡ ተሳተፍቲ  ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ) በጺሕዎ ዘሎ ስምምዕ ከተግብሩ ድሉዋት ምዃኖም ብምርግጋጽ፡ ካለኦት ተቓወምቲ ሓይልታት ኤርትራ  እው ቃልሶም ከሕይሉ ምጽወዖም ኣስፊሩ።

ከምኡ እውን ኣብቲ መግለጺኦም ጐባብቲ ሃገራትን  ዓለም ለኻዊ  ትካላትን ኣብ ዝተፈላለየ  ቦታታት  ንዘለዉ ስደተኛታትን ሓተቲ ዑቕባን ዓፋር ንክሕግዙን ኣንጻር ህግደፍ ኣብ ዝካየድ ቃልሲ ንክተሓባበሩን  ጸዊዖም።

ኣብ መወዳእታ መግለጺኦም ድማ፡ ኣብ ወጻኢ ካብ ዝነብሩ መንእሰያት፡ ሲቪላዊ ማሕበራት፡ ዓበይቲ ዓዲ፡ ደቂ ኣንስትዮን ኣባላት ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕርን ዝኣባላታት ኣብ ቀጻሊ ንዝካየድ ሰፊሕ ኮንፈረንስ እተሰናድእ ኮሚተ ከም ዝመረጹ እቲ መግለጺ ሓቢሩ፡

ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ድሕሪ 41 መዓልታት ዝወሰደ ኣኼባ ምክያድ፡ ብ31 ጥሪ 2024 ሰፊሕ መግለጺ ኣውጺኡ። ኣብዚ ፍሉይ ኣኼባ ማእከላይ ኮሚተ፡ ብዘይካቶም ህሉዋት ኣባላቱ፡ ኣብ ሓላፍነት ዘይጸንሑ ነባራት ኣባላት መሪሕነትን ኣዘዝቲ ሰራዊት ትግራይን ተሳተፍቲ ምንባሮም እቲ መግለጺ ጠቒሱ።

ኣብዚ ኣኼባኡ ብዛዕባ ውድባውን ከባብያውን ምዕባለታት ብሰፊሑ ከም ዝገምገመ ኣብቲ መግለጺ ዝተጠቕሰ ኮይኑ፡ ብፍላይ ድማ ኣብዞም ዝስዕቡ ዛዕባታት ፍሉይ ቆላሕታ ሂቡ ዓሚቕ ሚዛን ከም ዘንበረ ኣብቲ መግለጺ ጠቒሱ። በዚ መሰረት፡

  • ኣብዚ እዋንዚ ይረአ ንዘሎ ናይ ከባቢና ጂኦ-ፖለቲካዊ ምልውዋጥ ብመንጽር ኣብ ትግራይ ዘዕድሮ ጽልዋ መዚኑ።
  • ዝጸንሖ ድኽመት ስትራተጂያዊ መሪሕነት ንዝተፈላለዩ ድኽመታትን ምክፍፋላት ኣቃሊዕዎ ከም ዝጸንሐ ተገንዚቡ፡ ካብዚ ንምውጻእ እንታይ ክግበር ከም ዘለዎ ብምምዛን ናብ ጉባአ ዘብጸሖ ምትዕርራይ ኣካይዱ፡
  • ኣብ መስርሕ ትግባረ ስምምዕ ፕሪቶርያ፡ ዕንቅፋታት ከም ዘጋጠሙ፡ ብሰንኩ ድማ ዝተጐብጠ መሬት ትግራይ ከምዘይተመልሰ፡ ብሰንኪ ውግእ ዝተመዛበሉ ተጋሩ ናብ መረብቶም ከምዘይተመልሱን ጉዳይ ተሓታትነት ከምዘይተሰርሓሉን ኣስሚርሉ።
  • ኣብ መንጎ ውድብን መንግስትን ዝነበረ ምትሕውዋስ ክንጸርን ክልቲኦም ኣካላት ነናቶም ዝሰርሕሉ ኣገባብ ንክንጸር ተረዳዲኡ፡
  • እናዓመቐ ዝኸይድ ምትዕርራይ ስትራተጅያዊ መሪሕነት ንምፍጣር ምትዕርራይ ኣካይዱ
  • ናብ ቀጻሊ ጉባአ ዘብጽሑ ምድላዋት ብዓንተቦ ክዕመሙ ዘኽእል መደብ ኣውጺኡ

እቲ መግለጺ ናብ ዝተፈላለዩ ኣካላት ናይ ቃልሲ መጸዋዕታ ዘውጸአ ኮይኑ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ብዝምልከት ድማ፡ “ኣብ ዝሓለፈ ግዜ ብሓባር ኣንጻር ጸላኢ ተቓሊስና ተዓዊትና። ደሓር ግና እቲ መስርሕ ተኾሊፉስ ክሳራውን ኣስዒቡልና። ካብዚ ሓሊፉ  ኣብ ዝሓለፉ 5 ዓመታት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ይቕረ ዘይበሃሎ በደል ተፈጺሙ። ስለዚ እቲ ጸረ ሰላም ተግባራት ከይቅጽልን ሰራዊት ኤርትራ ካብ ዝሓዞ መሬት ትግራይ ክወጽእን ቃልስኻ ቀጽል። ነቶም ኣብ ጸገም ህዝቢ ትግራይ ደገፍን ምትሕብባርን ዝገብሩ ዘለዉ ኤርትራውያ ከኣ ነመጉሶም” ዝብል መልእኽቲ ኣስፊሩ።

ማእከላይ ኮሚተ ህወሓት፡ ኣብዚ ህዝቢ ትግራይ ኣብ  ቅልውላው ዝርከበሉ ዘሎ ግዜ፡ ንክንድዚ መዓልታት ኣብ ኣኼባ ምጽንሑ ብዝተፈላለዩ ወገናት ተቓውሞ ከጋጥሞ ከም ዝጸንሐ ዝዝከር እዩ።

ኣብ ክልል ትግራይ ብዛዕባ’ሎ ጥሜት ዝወጽእ ሓበሬታ ዝተፈላለየ ምዃኑ ማሕበራት ረዲአት ግቡእ ሓገዝ ከየቕርባ ዕንቅፋት ካብ ዝኾነን ምኽያታት ኮይኑ ከም ዘሎ፡ ትካል “ሓባስ ንብዓት ኢትዮጵያ” ብዘካየዶ መጽናዕቲ ክርዳእ ከም ዝኸኣለ ኣፍሊጡ። እዚ ተጸዋዕነቱ ናብ ፓርላማ ዝኾነ ሰብኣዊ ትካል፡ ብዛዕብቲ ኣብ ትግራይ ዘሎ ጥሜት ዝወጽእ ዘሎ ኣሃዛት፡ ብፈደራል መንግስቲ ኢትዮጵያ 2.2 ሚልዮን ሰባት ብክልል ትግራይ ከኣ 4.2 ሚልዮን ሰባት  ምዃኑ ነቲ ሓቀኛ ኣሃዝ ንምርካ መጽናዕቲ ከካይድ ከም ዝደረኾ ኣፍሊጡ።

እቲ ሓቀኛ ኣሃዝ ናብቲ ብክልል ትግራይ ዝቐረበ ዝተጸገዐ ምዃኑ ጠቒሱ፡ ፈደራል መንግስቲ “ኣብ ትግራይ ናብ ሞት ዝበጸሐ ጥሜት የለን” ዝበሎ ግጉይ ምዃኑ ከም ዘረጋገጸን ሓቢሩ። ኣብ ትግራይ ካብተን ከቢድ ሓደጋ ጥሜት ኣንጸላልይወን ዘሎ 4ተ ዞባታት  ንወረዳታት ኣበርግለን ዋጀራትን ከም ኣብነት ወሲዱ፡ ብሰንኪ ጥሜት ልዕሊ 15 ሺሕ ሰባት ካብ መረበቶም ክመዛበሉ እንከለዉ፡ 355 ሰባት ሞይቶም፡ 3, 728 ተመሃሮ ከኣ ትምህርቶም ከም ዘቋረጹ ኣረጋጊጹ።

ትካል ሓባሲ ንብዓት ኣተሓሒዙ ብዘካየዶ መጽናዕቲ ኣሰፋፍራ ናይቶም ስደተኛታት ንገዛእ ርእሱ ረዲአት ብስሩዕ ንምቕራብ ኣጸጋሚ ከም ዝኾነ ብምጥቃስ፡ ዝምልከቶም ናይ ፈደራልን ክልልን ኣካላት ቅድሚ ነቶም ሓገዝ ከቕርቡ ዝግበኦም ዘይመንግስታዊ ትካላት ምውቃስ ዘድሊ ምትዕርራይ ምግባር ከም ዝግበኦም ኣተሓሳሲቡ።

ሓለፍቲ ምምሕዳር ትግራይ ኣቐዲሙ’ኳ ኣብቲ ክልል ኣጋጢሙ ዘሎ ጥሜት ምስቲ ብ1985 ኣስታት ሓደ ሚልዮን ሰባት ከም ዝቐተለ ዝንገረሉ ጥሜት ተመሳሳልነት ከም ዘለዎ ክገልጹ እንተጸንሑ፡ መንግስታዊ ትካላት ኢትዮጵያ ግና ናብ ሞት ዘብጽሕ ጥሜት የለን ኢለን ክከራኸራ ከም ዝጸንሐ ዝዝከር እዩ።

ጥሜት ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ትግራይ ጥራይ ዘይኮነ፡ ብፍላይ ኣብተን ኣብ ውግእ ዘለዋ  ክልላት ኣምሓራን ኦሮሚያን  ሞት የስዕብ ከም ዘሎ’ውን ሓበሬታ ኣሎ።

ዋና ጸሓፊ ኮሚሽን ሕብረት ኣፍሪቃ ሙሳ ፋቂ፡ ኣብቲ 29 ጥሪ 2024 ኣብ ከተማ ሮም ዝተጋበአ ርክብ  ኣፍሪቃን ኢጣልያን “ኣፍሪቃውያን ድኻታት ኣይኮናን” ከም ዝበሉ ካብ ሮይተርስ ዝተረኽበ ዜና ኣፍሊጡ። እቶም ኮሚሽነር ከምዚ ዝበሉ፡ ኣብቲ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ኢጣልያ ጆርጂያ ሜሎኒ ናይቲ ርክብ ዓላማ ዘፋለጣሉ መኽፈቲ ኣኼባ እዩ።

ኮሚሽነር ሙሳ ፋቒ ንተበግሶ ርክብ ኣፍሪቃን ኢጣልያን ናይ ሓባር ረብሓን ድልዱል ዝምድናን  ስለ ዝፈጥር ኣመስጊኖም፡ እንተኾነ ኣፍሪቃውያን ብዘይትግበሩ መብጸዓታት ኣይንሕጐስን ኢና ኢሎም። ኣተሓሒዞም ድማ እቲ ሓድሽ ቅዲ ዝምድና ምዕሩይ መንገዲ ክሕዝ ከም ዝግበኦ ጠቒሶም፡ “ኣፍሪቃ ለምንቲ ኣይኮናን” ንእትብል ሓረግ ከኣ ደጋጊሞም ከም ዝጠቐስዋ እቲ ዜና ሓቢሩ።

ቀዳመይቲ ሚኒስተር ኢጣልያ ብወገነን ንዕላማቲ ርክብ ከፋልጣ እንከለዋ፡ “ኣብ መስርሕ ዝምድናና ምስ ኣፍሪቃ ሓድሽ ታሪኽ ክጸሓፍ ንደሊ ኣለና” ኢለን። ኣብ ዝሓለፈ ግዜ፡ ተፈጥሮኣዊ ሃብታን መንእሰይ ሓይሊ ሰባን ዝዘንገዐ፡ “ኣፍሪቃ ድኻ እያ” ዝብል ዝንቡዕ ታሪኽ ክንገር ጸኒሑ እዩ ኢለን።

ኣተሓሒዘን ከኣ ካብ ኣፍሪቃ ዝረአ ዘሎ ዋሕዚ ዝደተኛታት፡ ነቲ ጠንቁ ዝኸውን ዘሎ ኣብቲ ቦታ እንተዘይፈዊስናዮ ጠጠው ዝብል ኣይኮነን ክብላ ገሊጸንኦ።

ኣብዚ ቀዳመይቲ ሚኒስተር ኢጣልያ ጆርጂያ ሜሎኒ፡ ነቲ ምስ ኣፍሪቃ ክስራሕ ተታሒዙ ዘሎ ዝያዳ ናብ ጸዓትን ትምህርትን ዘተኩር ፕሮጀክት 5.5 ቢልዮን ዩሮ ተመዲብሉ ከም ዘሎ ዝገለጻሉ መድረኽ፡ ወከልቲ 45 ሃገራት ኣፍሪቃ ተሳቲፎም። ካብቶም ዝተሳተፉ መራሕቲ ኣፍሪቃ ናይ ኤርትራ፡ ኢትዮጵያ፡ ሶማሊያን ኬንያን ይርከብዎም። ብዘካዚ ዝተፈላለዩ ላዕለዎት ሓለፍቲ  ሕብረት ኤውሮጳ እውን ተሳቲፎም

Page 4 of 547