Wednesday, 18 March 2026
feed-image Feed Entries
feed-image Feed Entries
Subscribe to this RSS feed
Friday, 29 September 2017 11:01

ሓደራ፡ ንሓድነት ህዝብን ሃገርን

Written by
ሓደራ፡ ንሓድነት ህዝብን ሃገርን

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ሎሚ ብዛዕባ ፖለቲካዊ ሃለዋት ኤርትራን ህዝባን ከነልዕል እንከለና ስርዓት ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ዘውርዶ ዘሎ በደል “ኢዚ ይሓይሽ” ዘይትብለሉ ኣዝዩ ነዊሕ ዝርዝር ዘለዎ ሕማቕ ኩነታት እዩ። እዚ ኩነታት ኣይኮነንዶ ንዓና ነቶም ግዳይ ንኸውን ዘለና ኤርትራውያን ኣብ ቅድሚ መድረኻትን ኣደባባያትን ዓለም እውን ኣሻቓልን ኣዛራብን ኮይኑ ዘሎ እዩ። ኤርትራ ኣብ ሐሕማቑ ቅድሚት ክትስራዕ እንከላ ከኣ የሕዝን። ናብቲ ነዚ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ ሕማቕ ኩነታት ቀይሩ ብዝሓሽ ንምትካእ ዝቃለስ ዘሎ ኤርትራዊ ደንበ እንተመጻእና እውን ዘየሻቕል ኣይኮነን። እዚ ደንበ’ዚ ኣይኮነንዶ ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍን ናይ ጭቆና መሳርዑን ተጽዕኖ ክፈጥርን ከድምዕን ንገዛእ ርእሱ ግቡእ ተቓዋሚ መልክዕ ክሕዝ ዘይከኣለን ኣብ ሰንከልከል ዘሎ እዩ። ናብ ብቕዓት ንምምጻእ ካብ ምጽዓት ግና ዓዲ ኣይወዓለን። ክሳብ ሕጂ ስለ ዘየድመዐ ንመጻኢ’ውን ኣይከድምዕን እዩ ኢልካ ምድምዳም ግና ናይ ተቓለስቲ ቋንቋ ክኸውን የብሉን። እቲ ጻዕርን ቃልስን ከኣ ሕጂ’ውን ክቕጽል እዩ።

እዚ ኩነታት ኣብ ኤርትራውያን ሻቕሎት ካብ ዘሕድር ነዊሕ ግዜ ኮይኑ ኣሎ። ካብ ምሽቓል ሓሊፎም ኤርትራውያን ካብዚ ዘለናዮ ዘይስጉም ኩነታት ኣብ ምውጻእ ይሕግዝ’ዩ ዝበልዎ መፍትሒ ሃሰው ካብ ምባል እውን ዓዲ ኣይወዓሉን። ገሊኦም ኣባላት ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ኮይኖም እቲ ውዳበታት ዝፈላልይዎ ኣወንዚፉ ኣብቲ ዘሰማምዕዎ ኣትኪሉን ቀዳምነት ሂቡን ክሰርሓሉ ዝኽእል ኩነታት ንምፍጣር ሃሰው ይብሉ ኣለዉ። እንተኾነ ካብቲ ከም ሓቢርካ መቃለሲ ዝቐርብ እማመታት ኣብ ሓዲኡ ንምርዓም ዘብጽሕ ምትእምማን ስለ ዘይበጽሑ ክሳብ ሕጂ ኣየድመዐን። እቲ ፈተነ ግና በቲ ክሳብ ሕጂ ዘይምዕዋት ከይተኾልፈ ተስፋ ብዘይምቑራጽ ይቕጽል ኣሎ። ወጽዓ ክሳብ ዘሎ ቀጻሊ ክኸውን ከኣ ናይ ግድን እዩ። ድሕሪ ምውዳቕን ምትንሳእን ቀጥ ኢልካ ምቛም ከም ዝመጽእ ከኣ ናይ ግድን እዩ። እዚ ክበሃል እንከሎ ግና ዝረአ ዘሎ ዘይምኽኑይ ምድንጓያት ኣሉታዊ ሳዕቤን የብሉን ማለት ኣይኮነን።

ካብዚ ሓሊፎም ንዓኣቶም ንሱ ቅኑዕ ኮይኑ ስለ ዝተራእዮም፡ ንፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ከም ሕሱም እንዳነቐፉን ህላወአን እንዳኸሓዱን ብሰንኪ ኣብ ልዕሊአን ዘሕደርዎ ጽልኢ ነቲ “ብዘይውዳበ ሓይሊ የለን” ዝብል ዘንጊዕም ክሳብ “ውድባት ኣየድልያን እየን” ናብ ምባል ተገማጊሞም ብዘይ ውዳበ ንተኣኻኸብ ኣብ ምባል ዝበጽሑ ኣለዉ። እቲ ዝጠልብዎ ዘለዉ ምትእኽኻብ ንገዛእ ርእሱ ውዳበ ምዃኑ ብዘይምስትብሃል። ንዝኾነ ኣካል ኣገባብ  ውዳበን ቃልስን ዝመርጸሉ  ባዕሉ’ምበር ካልእ ኣይኮነን ዝብል’ኳ ብዓይኒ መሰል ምውዳብን ሓሳባካ ምግላጽን እንተዘይተጻረርናዮ ኣብቲ መስርሕ ኣብ ግምት ክኣትዉ ዝግበኦም ግና ኣለዉ። ብዛዕባ ኤርትራን ህዝባን ንጭነቕን ንቃለስን ስለ ዘለና፡ ከም መማረጺ ኮንደኾን ለውጢ የምጽእ ኢልና እንሕዞ መንገዲ ነቲ ናይ ኩሉ ዓቕምናን ህልውናናን መሰረት ዝኾነ ሓድነት ህዝብን ሃገርን ኤርትራ  ክንህድዶ ዘይኮነስ ኣጽኒዕና ክንሕዞ ንምርጫ ዝቐርብ ዘይኮነስ ግድነት እዩ።

ንኤርትራ ካብዚ ዘላቶ ዓዘቕቲ ከውጸኣ ዝቐርብ ሓሳብ፡ ንናይ ክሳብ ሕጂ ዝተዋህለለ ዓወትን ህልውነኣን ዝያዳ ዝድርዕ እምበር፡ ተመሊሱ ንቑልቁል ዝነቁትን ነካይዶ ንዘለና ቃልሲ መሊሱ ዝሓላልኽን ክኸውን ይግባእን። ኤርትራ ቅድሚ ኩሉ ብኩለ-መዳያዊ ብዝሑነታ ዝወቀበትን ሳላኡ ህልውነኣ ዘረጋገጽትን ሃገር እያ። ናይ ክሳብ ሕጂ ዓወታ ከኣ ውጽኢት ውህደት ናይዚ ብዙሕነታ እዩ። ሎሚ ኣብኣ ዘሎ ሕሰምን ንመጻኢ እንጽበዮ ራህዋን ንኹልና ደቃ ብማዕረ ዝብጸሓና እዩ። እቲ ወጽዓ ኣብ ልዕሊ ኩሎም ደቃ ወሪዱ ዘሎ ብምዃኑ፡ እቲ ራህዋ ከኣ ብናይ ኩሎም ደቃ ጻዕሪ፡ ረብሓ ኩሎም ብዘንጸባርቕ ቃልሲ እዩ ዝረጋገጽ። ዝተወሰና ካብ ህዝባ ሸሊግና እንኸዶ መንገዲ ብቓጥታ ንሓድነታ ብኣሉታ ዝጸሉ ምዃኑ ከነስተብህል ይግበኣና። ሓደ ኣካል ካብዚ ናይ ሓባር ጉዕዞ ክወጽእ ክህቅን እንከሎ ከኣ ንዓኡ ኢና ናብቲ ግቡእ መስመር ንክምለስ፡ ክንምዕዶን ክንሕግዞን ዝገበኣና እምበር ሕነ መፍዳይ ብዝመስል መልክዕ ካልእ ናይ ንበይነይ ኣቕጣጫ መሪጽና ከነሰንዮ ኣይግበኣናን። ኣብዚ እዋንዚ ካብ “ኣግእዝያን” ጀሚርካ ክሳብ “መዝሙር ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን” ዝነጥፉ ዘለዉ ኤርትራውያን ኣካላት ከኣ ምርጨኦም ብመንጽርዚ ክቓንይዎ ነዘኻኽሮም። ኮታ ካብ “ከኸስብ’የ በሃላይ ከሳሪ” ምዃን ክዕቀቡ ከም ዝግበኦም ኣብ ርእሲ ልቦም ክንውስኸሎም ንደሊ። ካብቲ ክሳብ ሕጂ ኣየድመዐን እትብሎ መንገዲ ክትሃድም ክትብል፡ ናብ ካብኡ ዝያዳ ዝኸፈአ ሰልሚ ከይትሽከል ምጥንቃቕ ውሕልነት እዩ። እቲ ህቡብ ኤርትራዊ ደራፊ ነፍሰሄር ኣብርሃም ኣፈወርቂ “ ነቲ ሕማቕ ዝሓመቐ ኣለዎ” ዝበሎ ምስትብሃል እዋኑ እዩ።

ካብዚ መንገዲ’ዚ እንተወጺእና ካብ ዘጋጥሙ ጸገማት ሓደ ሓድነትና ምድኻም እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ኣብቲ ክብሎ ዝደሊ ናይ ምባል ዕድል ኣብ ዝረኸበሉ እዋን “ወጊድ ንዝፈላልየኒ” ከም ዝብል ከኣ ዘይምዝንጋዕ። ሓድነትና ምድኻሙ ናይ ለውጢ ዓቕምና መሊሱ ዘልምስን ግዳይ ናይቲ እንቃለሶ ዘለና ብምድኻምና ዝዓኩኽ ስርዓት ኢና እንኸውን። ዝጨራሕና እንተጨራሕና ከኣ ኣብ ራህዋ ንምብጻሕ ብዘይካ ብመንገዲ ምውጋድ ህግደፍ ካልእ መንገዲ የለን። ስለዚ እንሕዞ መንገዲ ኣብ ውሽጡ ንምውዳቕ ህግደፍ ዝዕንቅፍ ኣበር ከይህልዎ ብኹሉ ኣቕጣጫ ክንመምዮ ይግበኣና።

Published in EPDP Editorial
Read more...
Wednesday, 27 September 2017 05:19

ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ናይ ምሉእ ኣባላት ኣኼባ ኣካይዱ

Written by

 ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዞባ ሰሜን ኣመሪካ ብቀዳም መስከረም ዕለት 23 ናይ ምሉእ ሰሜን ኣመሪካ ኣባላት ኣኼባ ኣእንጊዱ። እዚ ሰለስተ ሰዓት ዝወሰደ ኣኼባ፣ ንስራሕ ብዝብል መንፈስ ተሰንዩ፣ ኣብዘን ዝስዕባ ኣርእስታት ብዑምቆት ትመያይጡ፤

1. ናይ ማእከላይ ባይቶ ኣኸባ ሰልፍና ኣብ ዝፍተነሉ ግዜ ክምህ ከይበለ ዘየማትእ ስጉምታት ብምውሳዱ ኣመጕሱ።

2. ናይ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ዕማማት ገምጊሙ፣ ምሉእ ደገፋ እውን ኣረጋጊጹ።

3. ህጹጽ ጉባኤ ንምግባር ኣስናዳኢት ሽማግለ በጺሕዎ ዘሎ መዓርፎ ንኢዱ። ጉባኤ ኣብ ዝተመደበሉ ግዜ ክፍጸም ምዃኑ ኣኼበኛ ኣረጋጊጹ።

ኣብ ኣኼበኛ ዝርአ ዝነበረ ምክብባርን፣ ምጽውዋርን፣ ምውህሃድን፣ ክንሰርሕ ኢና ዝብል መንፈስን ኣዚዩ መራኺ እዩ ነይሩ።

ድሌት ህዝቢ ዝዓግቶ ሓይሊ የለን።

Tuesday, 26 September 2017 22:58

ኣይፋልካን ዶክተረ

Written by

ሻብዓይን መወዳእታን  ክፋል

ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓሳባት እናቐረበ ዝብድሃካ ኣካል ምርካብ ጸጋ ምዃኑ ኣብ ዝሓለፈ ጽሑፈይ ጠቒሰዮ እየ። ንድሕሪት ዝጥምት ሓሳባት እናቐረበ ጐተት ዘብለካ ኣካል እተረኽብካ ግን መርገም እዩ። ብወገነይ እተፈላለየ ሓሳባት ሒዝካ ኣብ መድረኻት ሰልፊ ምክታዕን ንሰልፍና ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓሳባት ምቕራብን ደጋፊኡ እየ። ሰልፍና በብእዋኑ ነብሱ እናገምገመ ኣሐዳሲ መንገዲ ክወስድ ካብ ዘተባብዑ ኣካላት እየ። ፍሉይ ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓሳብ ምቕራብን፡ ንመላእ ኣባላት ሓሳባትካ ንኽቕበልዎ ብእሩም ኣገባብ ምቅላስን ትማሊ ደጋፊኡ እየ፡ ብድሕሪ ሕጂ ውን ክድግፎ እየ።ሰልፍና ኣሐዳሲ ተበግሶታት የድልዮ እዩ።

ንምሕዳስ ዝዕላምኡ ተበግሶ ክንወስድ ከለና ግን ትዂረትና ኣበይ ይኹን ኣገባብና ከምይ ይኹን ዝብል’ዩ እቲ ሽግር። ብወገነይ ጉድለታት ምእራይ ውሱን ክብሪ’የ ዝህቦ። ምኽንያቱ ጉድለታት ኣብ ምእራይ ብዙሕ ግዜኡ ዘጥፍእ ሰብ መብዛሕትኡ ግዜ ኣወንታዊ ንቕድሚት ዝውጥጥ ሓደስቲ ሓሳባት ኣብ ምቕራብ ድኹም ኮይኑ’የ ዝረኽቦ። ኣብ መድረኽ ሰልፊ ዘቕረብክዎ ምስላ ከቕርበልኩም። ጐምኣ ንዝነፈሰ መኪና ጐምኣ ከምዝነፈሰ ብኣሽሓት ቃላት ንዝነግራና ኣካል ንስርሑ ዉሱን ክብሪ ክንህቦ ንኽእል ኢና። ነቲ ዝነፈሰ ጐማ ከዓሪ ኣገባብ ተኸቲሉ ንዝሰርሕ ከኣ ዝያዳ ክብሪ ክንህቦ ንኽእል ኢና። ነቲ ጐማ ብኣገባብ ከተዓርዮ ፈቲኑ ምዕራዩ ምሰኣነ፡ ሓዲሽ ጐማ ብኣገባብ ክሰርሕ ንእተበገሰ ግን  ምሉእ ክብሪ ክንህቦ ንኽእል ኢና። ብዘይ ኣገባብ ንሕግን ስነሰርዓትን ምዕራይን ምሕዳስን ጐማ ጠሓሒሱ ክኸይድ ዝደሊ ግን ኣብ ዝኾነ ክበጽሕ ዕድል የብሉን። ንነብሱን ነታ መኪናን’ዩ ዝጐድእ።

ብወገነይ ሕጂ ውን ክንብል ኢሉ እምበር ኣይተደፍአን። እተፈላለየ ሓሳባት ሒዝና ኣብ ውሽጢ ሰልፍና ሓቢርና ክንቃለስ ንኽእል ኢና። እዚ ድማ ከብልሓና እምበር ከጒድመና ኣይክእልን እዩ። እቲ ዘጒድመና ኣገባብ ተኸቲልና ዘይምቅላስ ጥራይ እዩ።

ብወገነይ ኣብ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኮይነ ክቃለስ ከለኹ ኩሉ እቲ ዝደልዮ ይፍጸም ስለ ዘሎ ኣይኮነን። ብመትከል ግን እቲ ዓበይቲ ዕላማታት ሰዲህኤ ስለ ዝዓግበሉ ነቲ ዝተረፈ ብቓልሲ ከረጋግጾ ከምዝኽእል ኣሚነ’የ ዝቃለስ። እዚ ማለት ከኣ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ሰልፊ ብዙሓት ስለ ዝኾነ፡ ነፍሲ ወከፍና እቲ እንደልዮ ብምልኣት ክንረክቦ ኣይንኽእል ኢና። በዚ ምኽንያት’ዩ፡ ድልየት ብዙሓት ክንምእዞዞ ግዱዳት እንኸውን። ከምኡ ክንገብር እንተዘይክኢልና ግን ኣብ ዝኾነ ሰልፊ ተጠርኒፍና ክንጓዝ ኣይንኽእልን ኢና።

ብወገነይ እቶም ኣብ’ዚ መድረኽ’ዚ ካብ ዝበዝሑ ኣባላትና እተፈልየ ርእይቶ ኣጥርዮም ዘለው፡ ነቲ ዓበይቲ ዕላማታት ሰልፍና ኣይድግፍዎን’ዮም ዝብል እምነት የብለይን። እቲ ፍልልይና ኣብ ኣገባብ ኣቀላልሳና’ዩ ዘሎ። እቲ ብወገነይ ዝመኽሮ ድማ ነቲ ዝበዝሐ ኣባል ኣኽቢርዎ ዝጓዓዝ ዘሎ መንገዲ፡ ክብሪ ሂብካ ምቅላስ ዋላዃ ንግዜኡ ክሳራ ኮይኑ ይሰምዓካ እንተኾነ፡ ንመጻኢ ዝርከቦ ዓቢ መኽሰብ ኣስተውዕልካ ብምርኣይ ምምራጹ ዝሓሸ’የ ዝብል።

ብወገነይ ምፍንጫል እንተዘይትመርጽዎ ምፈተኹ፡ ምኽንይቱ ምፍንጫል ንኹልና’ዩ ዝጐድእ። ብተወሳኺ ምስ ሓቅታት ብዕሙት ምግጫው ድማ ፍጹም ጠቕሚ የብሉን። ዶክተር ገብረ፡ ኣብ መወዳእታ ኣቕሪብዎ ዘሎ ጽሕፍቲ፡ ነቶም ብዙሓት ኣውሒዱ ነቲ ኣብ መድረኽ ፖለቲካ ኤርትራን ኣብ ዓለምን ፍሉጥ ዘሎ ሰልፍናን መራሕቱን ትካላቱን ብፍላጥ ዘንጊዑ ምስ ዘየለ ሰዲህኤ ከላልየና’ዩ ፈቲኑ። ጽብሕ ነቲ ሕጋዊ መንገድታት ጠሓሒሱ ብዘይኣገባብ ንሕና ኢና ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝብለና፡ ንሕና ኢና መራሕቲ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝብልና እተመጹ ንህዝቢ ኤርትራ ብስራት ዘይኮነ መርድእ’ዩ ክኸውን። እታ ዝቐረበት ቻርተር ከኣ ኣንቢበያ እየ። ዝኾነ ሓዲሽ ሓበሬታ የብላን። እቲ ሓዲሽ ክብሎ ዝኽእል ተፈንጭልካ ኣብ’ታ ቻርተር ሓዲሽ ሕንጻጽ ምፍንጫል ክትውስኽ ትደሊ ምህላውካ ምፍላጠይ ጥራይ እዩ። ንምፍንጫል ዘተባብዕ ዝንባለኻ ካብ ጽሕፋትካ ይግንዘቦ ስለ ዘለኹ፡ ኣይፋልካን ዶክተር፡ ቅኑዕ መንገዲ ምኸር ጥራይ’የ ክብለካ ዝደሊ።

ኣብ ትሕቲ ኣይፋልካን ዶክተር ዝብል ኣርእስቲ ከቕርቦ ዝጸንሓኩ ጽሑፋት ኣብ’ዚ ደው ከብሎ እየ። ይኹንእምበር ብእተፈላለየ ኣርእስታት ንህዝብና ብሓፈሻ ንመእሰያት ኤርትራ ድማ ብፍላይ ዲሞክራስያዊ ንቕሓቶም ክብ ኣብ ምባል ዝሕግዝ ትሕዝቶታት ከቕርብ ክፍትን እየ። ክሳብ ሽዑ ነቶም ተገዲስኩም ንጽሑፈይ ዘንበብኩምን ደጋፊ ይኹን ተቓዋሚ ርእይቶ ዝሃብኩምን ሰላምታይን ምስጋናይን ይብጻሕኩም።

Monday, 25 September 2017 12:07

ፓለቲካ ማለት ክዝሕለካ ብኢድካ ክውዕየካ ብማንካ ድዩ?

Written by

ፓለቲካ ማለት እንታይ ማለት ኢዩ?

ፖለቲካ ማለት፡-

  1.  መንግስቲ (government)፡ ኣርቀቕቲ ሕጊ ዝኾኑ ትካላት፡ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ውልቀ ዜጋታትን፣ ህዝብን ሃገርን ብኸመይ ይመሓደሩ ንዝብል ሕቶ ንምምላስ ጽልዋታቶም ንኸሕድሩ ዝገብርዎም ንጥፈታት እንተላይ ንስልጣን ዝግበሩ ውድድራት ዘጠቓልል መስርሕ ኢዩ።
  2. ውልቃዊ ድሌታትን ባህግታትን ምስ ሓባራዊ ረብሓታት ብምትዕራቕ ህዝባዊ ኣገልግሎታት ንምብርካት ዝካየድ መስርሕ ኢዩ። (ሕግን ስርዓትን ምኽባር፡ ትሕተ-ቅርጻ ምውዳድ፡ ትምህርቲ፡ ሕክምና፡ ካልኦት ህዝባዊ ኣገልግሎታት፡  ….ወዘተ ምብርካት)
  3. ኣብ መንጎ ልዑላውያን ሃገራት፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ደርብታት ዝህሉ ዝምድናታትን ረብሓታትን ዝውስን መስርሕ ኢዩ።

 

ካብ’ዚ ትርጉም ናይ ፓለቲካ እንተደኣ ተበጊስና፡ ፖለቲካ ማለት ከምቲ ገለ ወገናት ዝገልጽዎ፡ ክዝሕለካ ብኢድካ ክውዕየካ ብማንካ ማለት ከምዘይኮነ ብቐሊሉ ክንርዳእ ንኽእል ኢና። ንፓለቲካ ክሳብ ክንድ’ዚ ኣቃሊልካ ምግላጹን ዘይትርጉሙ ምሃብን ኣብ ልዕሊ ኣህዛብን መንግስታትን ዓለም ዘለካ ክቱር ንዕቐት ጥራሕ ኢዩ ዘንጸባርቕ። እንተውሓደ’ኳ፡ ነተን ብቅዋም ዝግዛእ ፖለቲካ ዘለወን ዲሞክራስያውያን ሃገራት ፍልይ ዝበለ ጠመተ ምግባር ይግባእ ነይሩ። ንመለኽትን ዲሞክራስያውያን ሃገራትን ኣብ ሓደ መጉእ ኣእቲኻ ምውቃጥ ፍትሓዊ ኣይኮነን።

ፖለቲካ ማለት “ክዝሕለካ ብኢድካ ክውዕየካ ብማንካ” ዝብል ትርጉም ዝህብዎ እምበኣር፡ እቶም ንፖለቲካ ከም ስልቲ ወይ ድማ ከም ምትዕጽጻፍ ወይ ከም ሓሶት (ቦሎቲኮነ) ጥራሕ ዝገልጽዎን ዝርድእዎን ሸነኻት ኢዮም። በዚ ኣገላልጻ’ዚ፡ ንስትራተጂካዊ፡ መትከላውን ሞራላውን ክብርታት ናይ ፖለቲካ ቀንጢጦም፡  ኣገባቡ ብዘየገድስ ረብሓኻ ንምርግጋጽ ዝኾነ ይኹን እትወስዶ ስጉምቲ  ቅቡል ኢዩ ወይ ቅኑዕ ኢዩ ናብ ዝብል ግጉይ መደምደታ ክንበጽሕ ኢዮም ዝምህሩና። ንኣብነት፡ ሳዳም ሑሴን ንህዝቢ ብጃምላ ዘጥፍእ ኣጽዋር ኣለዎ ብዝብል ምስምስ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ዒራቕ ዝገበረቶ ወራር ፣ ከም በዓል ሮበርት ሙጋበ፡ ሙሰቨኒ፡ ኢሳያስ ኣፍወርቂ፡ ያሕያ ጃምህ፡  …ወዘተ፡  ዝኣመሰሉ መለኽቲ ዕድመ ስልጣኖም ንምንዋሕ ዝገብርዎ ናይ ቅዋም ምቅይያራትን “ከፋፊልካ ግዛእ” ዝብል ፖሊሲታት ወይ ፓለቲካ ቅኑዕ ኢዩ ናብ ዝብል ሓደገኛ መደምደምታ ኢዩ ዘብጽሓና። ፋሽስታዊ ስርዓታት ሂትለርን ሞሶሊንን ንልዕልነት ናይ ሃገሮምን ዓሌቶምን ቀዳምነት ብምሃብ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ኣህዛብን ሃገራትን ዝፈጸምዎ  ወራራትን ግፍዕታትን እውን ምኹኑይ ዝገብር ኣተሓሳስባ ኢዩ።

ማክያቨሊ እውን ሓደ ካብ’ቶም ኣገባብ ብዘየገድስ እቲ ዝድለ ስልጣን ምጭባጥ’ዩ ዝብል ዝነበረ ኢዩ። ህዝባዊ ግንባር ምስ ህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ ተመሓዝያ ብሰማንያታት ኣብ ልዕሊ  ሃገራዊ ሓይሊ (ተሓኤ) መጥቃዕቲ ዝፈነወት ካብ’ዚ ኣረዳድኣ’ዚ ተበጊሳ ኢያ። ሎሚ ድማ፡ ንኻልኦት ወያነ’ዶ ናይ ወያነ ልኡኻት እናበለ ክትከስስ ትስማዕ። ነዚ  ከም’ዚ ዝኣመሰለ ሓላፍነት ዘይብሉ “ምትዕጽጻፍ”፡  ፖለቲካ ማለት ክዝሕለካ ብኢድካ፡ ክውዕየካ ብማንካ ስለዝኾነ ቅኑዕ ኢዩ ኢልካ ምምጓስ ናይ ጥዕና ኣይኮነን።

ብኣገላልጻ ማክያቨሊ፡ እቲ ብቑዕ ዝብሃል መራሒ “ተዓጻጻፊ ባህርያት” ክህልዎ ኣለዎ ዝብል ኢዩ። እቲ ንመሪሕነት ብቑዕ ዝኾነ ንጠባያቱ/ታ ካብ ጽቡቕ ናብ ክፉእ እንደገና ከኣ ካብ ክፉእ ናብ ጽቡቕ ናይ ምቕያር ባህርያት ወይ ዓቕሚ ዘለዎ/ዋ ኢዩ/ኢያ ይብል።

Machiavelli's sense of what it is to be a person of virtù can thus be summarized by his recommendation that the prince above all else must acquire a “flexible disposition.” That ruler is best suited for office, on Machiavelli's account, who is capable of varying her/his conduct from good to evil and back again “as fortune and circumstances dictate” (Machiavelli 1965, 66).

ብስም ምትዕጽጻፍ ወይ ብስም ስልቲ፡ ንሞራላዊ ክብርታት ዘይሕሉ ስጉምቲ ባርኾት ምሃብ (justify ምግባር)፡ ንቅዱስን ዘይቅዱስን ዕላማታት ደዋዊስካ ምቕራብን፡ ንህዝቢ ምድንጋር እንተዘይኮይኑ ካልእ ፋይዳ የብሉን።

 

Sunday, 24 September 2017 21:22

ራዲዮ ድምጺ ሓርነት 23/09/2017 إذاعة صوت الحرية

Written by
ራዲዮ ድምጺ ሓርነት 23/09/2017 إذاعة صوت الحرية
Published in Radio
Read more...
Sunday, 24 September 2017 12:48

ኣይፋልካን ዶክተረ (ሻድሻይ ክፋል)

Written by

ሻድሻይ ክፋል

8ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእክላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ እናተኻየደ ከሎ፡ ብፈጻሚት ሽማግለ ዝቐረበ ንድፊ ውሳኔ፡ ኣብ መስከረም ተጠቂዑ ርኢናዮ። እቲ ከምዚ ዝገበረ ኣካል፡ ንሓድነት ሰልፊ ክሕሉ፡ ንምዕባለ ሰልፊ ንቕድሚት ምእንቲ ክውንጨፍ’ዩ ገይርዎ ዝብል እምነት የብለይን። ንድፊ ፈጻሚት ሽማግለ ውሳኔ ማእከላይ ባይቶ ኣምሲልካ፡ ኣብ መስከረም ምጥቅዑ ጥቕሙ እንታይ ምዃኑ ባዕሉ እቲ ዝጠቀዖ’ዩ ዝፈልጦ። ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ግን፡ ብኸምዚ ዝመስል ሕሱር ስራሕ ጉዕዝኡ ክዕንቀፍ ኣይኮነን።

ብውድባዊ መስኖታት ኣቢልካ ርእይቶኻ፡ ለበዋኻ፡ ተቓውሞኻ ምግላጽ፡ ኣብ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ፍቑድ’ዩ። ካብ ውድባዊ መስኖታት ወጺእካ፡ ኣብ ወብሳይታት ክትራገም ምውዓልን ምስጢራት ሰልፊ ምዝራውን ግን ሃናጺ ኣበርክቶ የብሉን። እቶም ከምዚ ዝገብሩ ዘለው ኣካላት ካብ ኣዕናዊ ምንቅስቓስ ወጺኦም ኣብ ውሽጢ ውድባዊ መድረኽ ሃናጺ ግደ ክጻወቱ’የ ዝመኽሮም።

እቲ ሓቂ ንምድፋን ምስሊ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን መራሕቱን ንምድዋንን ኣብ ወብ ሳይታት፡ በቶም ኣባላት ሰልፊ ምዃኖም እናገለጹ ዝጽሕፉ ዘለው ዝቐርብ ዘሎ ጉዳያት፡ በብሓደ ብዝርዝር ክትምልሰሉ ምፍታን ኣዝዩ ኣድካሚ ስራሕ’ዩ። እቲ ብወገነይ ዝመረጽክዎ ኣገባብ፡ ነቲ ኣዳናጋሪ ዝመሰለኒ ኣምራት መብርሂ ምሃብን ምስኡ ኣጐዛጒዘ ድማ ንኣምር ዲሞክራሲን ዲሞክራስያዊ ኣሰራርሓን ብዓቕመይ ከም ትምህርቲ ምቕራብን እዩ።

ሓቂ ንምድፋን ካብ ዝቐረቡ ሓሳባት፡ ምብራቓዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ኣካላት ንሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ይመርሕዎ ከምዘለው ዘመልክት፡ ተሓንጊርና ኣስመራ ክንኣቱ ትጽቢት ከምዝነበረና ትጽቢትና ምስ ማህመነ ግን ሓሪቕና ምስ ገሊኦም ከም እተባኣስና፡ ኣብ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ምልክነት ነጊሱ ምህላው፡ ቀንዲ ጸገም ሰልፍና ፈራዲ ኣካል ስለ ዘየለ ምዃኑ ወዘተ. ዝብል እዩ። ካብኡ ሓሊፉ ውን ኣብ ውልቃዊ ጉዳያት ብምእታው ካብ ሚንስተር ዝነበረ ዘመዶም ዝጽበይዎ ዝነበሩ ሓላፋታት ብዘይምርካቦም ኮርዮም ዝጸንሑ ብዝብል ኣዝዩ ሕሱር ነውራም ቃላት ቀሪቡ።

ምብራቓዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ኣካላት

- ኣብ ውሽጢ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝኾነ ይኹን ሓሳብ ሒዝካ ክትቃለስ ፍቑድ እዩ። ምብራቓዊ ኣተሓሳስባ ሒዙ ክቃለስ ዝደሊ ክቃለስ ይኽእል እዩ። ምዕራባዊ ኣተሓሳስባ ሒዙ ክቃለስ ዝደሊ ውን ክቃለስ ይኽእል እዩ። ዝኾነ ይኹን ኣተሓሳስባ ሒዝካ ኣብ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክትቃለስ ክትፍትን ከለኻ ግን ንዝበዝሑ ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣዕጊብካ ኢኻ ንሓሳባትካ ከተዓውቶ እትኽእል። ንዝበዝሑ ኣባላት ሰልፊ ምዕጋቦም ስኢንካ፡ ካብ መስኖታት ውድብ ወጺእካ ኣብ ወብሳይታት ምብራቓዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ዓብሊሎም እናበልካ ምርጋም ግን ኣብ ዲሞክራስያዊ መድረኽ ከም እተሰዓርካ’ዩ ዘመልክት።

- ዲሞክራስያዊመድረኽሰልፊዲሞክራሲህዝቢኤርትራነቶምዝጸዓሩነቶምብስነስርዓትእተቓለሱ’ዩብልጫዝህብ።ይኹንእምበር፡ሎሚተሳዒሩድምጺብዙሓትዘይረኸበ፡ብኣዕጋቢኣገባብእንተተቓሊሱንእንተጽዒሩንጽባሕክስዕርንድምጺብዙሓትክረክብንዘኽእሎማዕጾይኸፍተሉእዩ።ነዚኣገባብ’ዚብስነስርዓትክሕዞድሉውዘይኮነግን፡ካብዲሞክራስያዊመስርሕክሃድም’ዩዘለዎ።ካብዲሞክራስያዊመስርሕሃዲሙኣብወብሳይታትምስሓከለከኣ፡ክራገምእምበርኣብውሽጢሰልፊዲሞክራሲህዝቢኤርትራካልእኣድማዕንሃናጽንኣበርክቶክህልዎኣይክእልንእዩ።

- ምብራቓዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ኣካላት ዝብል ኣብ ወብ ሳይታት እንሰምዖ ዘለና ዘረባ እምበኣር፡  ሓቂ ንምግላጽ ዘይኮነ ሓቂ ንምድፋን ዝመጽእ ዘሎ እዩ። እቶም ምብራቓዊ ኣተሓሳስባ ዘለዎም ብሓይሊ ዘይኮነ ብድምጺ ብዙሓት ተደጊፎም ርእይቶኦም ከዓውቱ ዝሓስቡ እንተኾይኖም ከኣ፡ ምልካውያን ዘይኮነስ ዲሞክራስያውያን’ና ንብሎም ። ድምጽኻ ኣብ ውሑዳት ኮይኑ፡ ንድምጺ ብዙሓት ብቓል ይኹን ብግብሪ ከትዕምጽ ምፍታን ግን ጠባይ ዲክታቶራውያን እዩ። ሎሚ ሓይሊ ስለ ዘይብልካ ኣብ ወብ ሳይታት ሓኪልካ ተጸልም ኣለኻ፡ ሓይሊ እንተትረክብ ግን እንታይ ምገበርካ ክግመት ዝኽእል እዩ።

ሓንጋርን ተሓንጋርን

-ተሓንጊርና ኣስመራ ክንኣቱ ትጽቢት እንተነይሩና እንቛዕ ወዮ ትጽቢትና ፈሽለ። ስልጣን ኣብ ኢድ ህዝቢ ኤርትራ ክኣቱ እናተቓለስና ከለና፡ ተረዲኡና ድዩ ከይተረደኣና ተሓንጊርና ኣብ ኣስመራ እንተንኣቱ ንህዝቢ ኤርትራ ተወሳኺ መከራ’ዩ ምኾነ። ወዮም ሓንገርትና ብኢደወነኖም ኣብ ኣስመራ ኣትዮም ስልጣን ክጭብጡ እንተኾይኑ ሕልሞም ከኣ ንሶም ውን እንቛዕ ኣይሰለጦም።

-እቲ ኣጸላሚ ጸሓፋይ ግን ኣብ’ቲ ሓንጋሪ እምነት ስለ ዘለዎ ይመስለኒ፡ ነቶም ተሓንገርቲ ጥራይ’ዩ ከሲሱ። ብዛዕባ እቲ ሓንጋራይ ብዙሕ ክዛረብ ኣይደለየን። ወዮ ኣጸላሚ፡ እቲ ሓንጋራይ ብኢደ ወነኑ ስልጣን ኣብ ምሓዝ ዓቕምን ተሞክሮን ከምዘለዎ’ዩ ዝኣምን። ስለዚ እቶም ዝኸሶም ዘሎ ተሓንገርቲ ኮርዮም ካብ ዝባን ሓንጋራይ ምስ ወረዱ፡ ንዝባን ሓንጋራይ ብሒቱ ክሕዞ  ዝመረጸ’ዩ ዝመስል። እቲ ንድምጺ ብዙሓት ዝንዕቕ ቃንኡ ነዚ’ዩ ዘመልክት። ንመስርሕ ዲሞክራሲ እናነዓቕካ፡ ንውልቀሰብ ክንድዚ ዝኸውን ክብርን እምነትን ምሃብ ንመላእ ሰልፍን ትካላቱን ኣብ ዝባን ሓደ ውልቀሰብ ዘቐምጥ ኣረኣእያ ምቕራብ ዘገርም እዩ።

-ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ነቲ ኣብ ሓይልን ዓመጽን ዝምርኮስ ዝሓለፈ ተሞክሮና ብዝግባእ ገምጊሙ፡ ንዘይዓመጻዊ ኣገባብ ዝመረጸ ሰልፊ እዩ። ብሓይሊ ብረት ኣቢልካ ንድምጺ ብዙሓት ዓሚጽካ ስልጣን ምሓዝ ኣይድግፍን እዩ። ኣንጻር ምልካውያን እንገብሮ ዘለና ቃልሲ ምስ ተዓወተ ድማ፡ ስልጣን ኣብ ኢድ ጀነራላት ዘይኮነስ፡ ኣብ ኢድ ህዝቢ ኤርትራ ክኸውን’ዩ ቃልስና። ዝበዝሕ ኣካል ህዝብና ድምጹ ዝሃቦ ሰልፊ ድማ’ዩ፡ ክመርሓና መሰል ዝህልዎ። ነዚ ዕላማና እዚ ኣጸቢቑ ዝፈልጥ ኣካል ሓንገርትን ተሓንገርትን ዝብል ሕሱር ሞጐት ከቕርብ ከሎ ግን፡ ንዓና ዘይኮነስ ንገዛእ ነብሱ’ዩ ዘዋርድ ዘሎ።

ቀንዲ ጸገምና ፈራዲ ኣካል ዘይምህላው እዩ

-ንህዝብናንመንእሰያትንቅኑዕእንተመሃርናዮም’ዩጠቕሚዘለዎ።ክትተሃላልኽክትብልዘየለምቕራብነውሪእዩ።ኣብዓለምናኣብውሽጣቤትፍርዲዘለዎሰልፊሰሚዐኣይፈልጥን።ከምኡእንተኾይኑድማኣብሓደሃገር 10 ሰልፍታትእንተድኣረኺብና 10 ቤትፍርድታትእተንሰልፍታትክንርኢኣለናማለትእዩ።ሓጋጊፈጻሚፈራዲዝብልኣምራትኣብኣሰራርዓመንግስቲንረኽቦኢና።ኣብኣሰራርዓሰልፍታትግንብምልኣትክንረኽቦኣይንኽእልንኢና።ምኽንያቱሰልፊንውሱንዕላማከዐውትብፍቓዶምእተኣኽኸቡሰባትኣጠቓሊሉነቲዕላማዘረጋግጽቅርጺኣሰራርሕንሕግታትንዘቐምጥፖለቲካዊኣካልእዩ።ካብኣምርሃገርንመንግስትንኣዝዩእተፈልየእዩ።ኣብሓርነታዊቃልስናእተንውድባትቤትፍርድታትነይርወን፡እዚግንኣብ’ቲናጻቦታታትዘምሓድርኦህዝቢስለዝነበረንከምመንግስቲክሰርሓይግደዳ ብምንባረን እዩ።

ኣምር ዲሞክራስያዊ ማእከልነት

-ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ንምትሕስሳብ ዝምችእ ቅርጺ ክህልዎ ኣገዳሲ እዩ። ወዮ ኣጸላሚ ጸሓፋይ ንዲሞክራስያዊ ማእከልነት፡ ምብራቓዊ ኣተሓሳስባ እናበለ ብጽልኢ ብዘንባዕ ኣገባብ ከቕርቦ ከሎ ተዓዚብና ኢና። ቅኑዕ ሓሳባት፡ ካብ ምብራቕ ይምጻእ ካብ ምዕራብ ክንቅበሎ’ዩ ዝግብኣና። እቲ ግዝኣተ ሕጊ ዝብል ኣምርን ዲሞክራስያዊ ማእከልነትን ከኣ ብደቂቕ እንተመርሚርናዮ ብዙሕ ፍልልይ ዘለዎ ኣይኮነን። ዲሞክራስያዊ ማእከልነት ግን ዝያዳ ኣብ ኣሰራርሓ ዘተኮረ እዩ። ሓደ ዲሞክራስያዊ ሰልፊ ቅርጺ ኣሰራርሕኡ ንዲሞክራስያዊ ማእክልነት ዘዕግብ ክኸውን ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ከምኡ ዝመስል ቅርጺ ኣሰራርሓ’ዩ ንተሓታትነት ንዕዉት ኣፈጻጽማ ስራሕን ዝምችእ። ኣብ ምብራቕ ኣብ ተግባራዊ ኣፈጻጽማ እቲ ኣምር ፍሽለት እንተተረኽበ ከኣ፡ እቲ ፍሽለት ነቶም ተግበርቱ እምበር ነቲ ኣምር ከነሰክሞ ኣይግባእን።

-ዲሞክራስያዊ ማእከልነት፡ ውሳኔታት ብዲሞክራስያዊ ኣገባብ ብድምጺ ብዙሓት ክትውስን’ዩ ዘፍቅድ። ድሕሪ ምውሳንካ ከኣ ብውሳኔኻ ክትቅየድ ስለ ዘለካ’ዩ ማእከልነት ዝመጽእ። ስለዚ እቲ ዲሞክራሲ ነቲ ማእከልነት፡ እቲ ማእከልነት ድማ ነቲ ዲሞክራሲ’ዩ ክድግፍ ዘለዎ።  ነዚ መስርሕ’ዚ ብክለሳሓሳብን ግብርን ብቕኑዕ ኣገባብ ዝኽተሎ ሰልፊ እንተረኺብና፡ እቲ ሰልፊ ዲሞክራስያዊ ሰልፊ እዩ።

-እቲ ዲሞክራሲ ክምእከል እንተዘይኪኢሉ ግን ዕንወት’ዩ ዝርከብ። ማለት እተወሰነ ዘይፍጸም፡ እተመርጸ መሪሕነት ምእዙዙነት ዘይረክብ፡ ድምጺ ብዙሓት ዘይክበር እንተኾይኑ ዓወት ዘይኮነ ዕንወት’ዩ ዝርከብ።

-እቲ ማእክልነት ካብ ዲሞክራስያዊ መድረኽ ወጺኡ፡ ተመሊሱ ናብ ዲሞክራስያዊ መድረኽ ዝመጸሉን ምትሕስሳብ ዝፍጸመሉን ኣገባብ እንተቦዂሩ ውን ዕንወት’ዩ ዝርከብ። ውሳኔታት በብእዋኑ ብኣኼባታት ክኽለሱ እንተዘይክእሎም፡ መሪሕነት እተዋህቦ ውሱን ሓላፍነት ኣብ ግዜኡ ኣረኪቡ ንምትሕስሳብ ፍቓደኛ እንተዘይኮይኑ ዕንወት’ዩ ዝርከብ።

- ስለዚ እቲ ምስጢር ዓወት፡ ንዲሞክራስን ንማእከልነትን ብሚዛን ምሓዝ እዩ። ዝኾነ ዲምክራስያዊ ሰልፊ ነዚ ኣምር’ዚ ብሚዛን ዝሕዝ ቅርጺ እንተዘይኣማዕቢሉ ውድቀቱ ዘይተርፍ እዩ። ማእከልነት እንተተጋኒኑ፡ ውሳኔታት ኣብ ውሱን ግዜ በብእዋኑ ክኽለሱ እንተዘይክኢሎም፡ መሪሕነት ካብ እትዋህቦ ድሩት ግዜኡ ኣሕሊፉ ከምድልየቱ ብዘይ ገደብ እንተመሪሑ ምልክነት ይነግስ። ዲሞክርስያውነት ቀይዲ እንተስኢኑ፡ እተወሰኑ ክፍጸሙ እንተዘይክኢሎም፡ እተመርጹ መራሕቲ ክመርሑ ኣብ ዘይክእልሉ ኩነታት እንተበጺሖም ከኣ ምብትታን’ዩ ዝመጽእ። ሓድነት እቲ ሰልፊ ይፈርስ ውድቀት ከኣ ዘይተርፍ ይኸውን።

- ነዚ ከምዚ ዝመስል ትሕዝቶ ዘለዎ ኣምር ዲሞክራስያዊ ማእከልነት፡ ከም ወረቐት ዝቐዳድዶን ዘይትርጉሙን ዘይትሕዝትኡን ዘልብሶ ኣካል ምርኣይና ብሓቂ’ዩ ገሪሙና። ኣብ ዝደልዮ ዕላማ ክበጽሕ ምስሊ ሰልፊ ዲሞክራስን መሪሕነቱን ክድውን እተበገሰ ጸሓፋይ፡ ንፍሉጥ ፖለቲካዊ ኣምራት ከምድላዩ ጠማዚዙ ከቕርቦም ፍጹም ዘይምሕፋሩ ይገርመኒ እዩ።

-ክቕጽል እዩ-

Saturday, 23 September 2017 20:44

ክሳብ መወዳእታ ኣብ መትከልና ጸኒዕና ኣሎና

Written by

ወዲ ሰብ ብስስዕቲ፥ በለጽን ቅንእን ክጽለው ንቡር እዩ። ካብዚ ባህሪ እዚ ንምልቓቕ ከኣ ኣብ ውሽጡ ናይ ለውጢ ቃልሲ ከካይድ ይግበኦ። እንተዘይኮይኑ ኣብ ምዕብልና ናይ ሓደ ሕብረተሰብ ሃሳይ ግደ ከም ዝጻወት ዘጠራጥር ኣይኮነን። ሎሚ ዓለምና ኣብ ናይ ምትሕብባር፥ ምክብባርን ሓቢርካ ምንባርን ጐደና እትጎዓዘሉ ዘላ ህሞት፡ ንዓይ ጥራይ ይጥዓመኒ ኢልካ ሽግር ናይ ካልእ ከምዘይሽግርካ ምርኣይ ሓደ ካብቲ ኣቐዲሙ ተጠቒሱ ዘሎ ባህሪ እዩ።

ቅዱሳት መጻሕፍቲ ከም ዝገልጾ ተፋቐሩ፥ ተሳነዩ፥ ተሓባበሩ፥ ንሽጉር ርድኡ እዩ ዝብል። እዚ ናይ ኩሉ ሃይማኖታት እምንቶ ምዃኑ ኣይንስሕቶን ንኸውን። ሃይማኖት ዝፈላልን ዘባእስን እንተ ኾይኑ ግና መንፈሳዊ ኣይኮነን ማለት እዩ። ካብዚ ሃይማኖት ዝእዝዞ ቅኑዕ ተግባራት ወጺእና ክንንቀሳቐስ ከሎና፥ ኣብ ኩሉ ባህሪናን ጠባያትናን  ጽልዋ ክህልዎ  ናይ ግድን እዩ። ንኣብነት ኣይትቕተል፡ ኣይትሓሱ፡ ኣይትስረቐ፡ እናበለ ዘስተምህረና ሃይማኖታት ሸለል ኢልና ክንሕሱን ክንዘምትን ንርከብ ኣሎና።

ልብና ክፉእን ተንኮልን እናሓሰበ፡ ተመሊስና ኣመንቲ ሃይማኖት ክንመስል ንደሊ። እዚ  በለጻዊ ኣካይዳ ኣብ ፖለቲካ እውን ዓቢ ዓንቃፊ ግደ እዩ ዝጻወት። ናይ ገዛእ ርእስኻ ጌጋታት ንምሽፋንን ናትካ ሓሳብ ጥራሕ ቅኑዕ ምዃኑ ንምርኣይን ዘይተባህለን ዘይተገብረን ኣልዕል ኣቢልካ ምጽሓፍን ምምዳርን ነቲ ኣይትሓሱ ዝብል እዩ ዝጥሕስ።

ናይ ገዛእ ርእስኻ ኣጀንዳ ሒዝካ፥ ኣብ ልዕሊ ካለኦት ፖለቲካዊ ጽልዋ ንኸተሕድርን  ብዝኾነይኹን ዋጋ ከተእምንን ሒዅ ምባል ነገዛእ ርእሱ ናይ በለጽ መግለጺ እዩ። ነቲ ፖለቲካዊ መትከላትን ሕግጋቱን ዘንጊዒካ፥ ብናትካ ውልቃዊ  ዝምቡዕ ኣተሓሳስባን ኣተራጓጉማን ብናይ ሓጺር ዓላማ ወይ ጸቢብነት ዝተላዕጠጠ መርዛም መናፍሕ ምንዛሕ ከኣ እቲ ብናይ ኣነነት ዝተጠቕዐ ፍሹል ናይ ፖለቲከኛ ጻዕሪ እዩ።

ናይ ሓጺር ግዜ መኽሰብ ንምርካብን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ንምፍራስን ክግበር ዝጸንሐ ወስታታት እምበር ከምቲ ዝምደር ንምድንፋዕ ሰልፊ ከምዘይኮነ ርዱእ እዩ። ምኽንያቱ ኣብ ውሽጢ ሓደ ሰልፊ ኰይንካ ዝተፈለየ ርእይቶ ክህልወካ ንቡር ክነሱ፡ ዝተፈለየ ራኢ ሒዝካ  ምፍንጣሕ ነቲ ሰልፊ ዘርብሕ ኣይኮነን። ሕቡእ ውዳቤታትካ ሰሪዕካ፥ መን እንታይ ይገብር መዲብካ፥ ድሕሪ ኣዚ ኣነ ንሓድነት ሰልፊ እየ ብምባል እምበር ፈረ ዘለዎ ኣይኮነን። ብቐደሙ እውን ንውልቀ ሰብ ልዕሊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ምስራዕ እዩ ነቲ ጸገም ኣምጺእዎ። 

ልክዕ እዩ ዝተሰማማዕካሉ መትከልን፥ ዝሓንጸጽካዮ ቅዋምን ንጥቕምኻ ይኹን ጉጅለኣዊ ረብሓታት ኢልካ ልዕሊ ኩሉ ኣዕዚዝካ ምዝራብን ብኣኡ ምፍላልይን ከተራጉድ ምህላኽ ናይ ድኹማት መሳርሒ እዩ። ነቲ ብሓባር ኰይናን ሕጊ ተኸቲልና ዝመረጽናዮ መሪሕነትን ነቲ ንሱ ዘውጽኦ ፖሊሲታት ወይ መምሪሒታት  እናነጸግካ መሪሕነት ሕጊ ጥሒሱ ዘብል ኣይኮነን።

ኣብ ሓደ ሰልፊ ኣብቲ መትከልን ቅዋምን እንድሕሪ ተሰማሚዕካ፥ ነቲ መትከል ኣብ ግብሪ ዝትርጉም መሪሕነት ከኣ ዘወጽኦ መምርሒ ወይ ከኣ ፖሊሲ ርእይቶኻ ክትሀበሉ ዝኽልክል የለን። ነቲ ርእይቶኻ ግን ልዕሊ እቲ ዝበዝሑ ዝተቐበልዎ እንተዘይሰራዕኩሙለይ ምባል ግና፡ ንስኻ ኢኻ  ሕጊ ትጥሕስ ዘሎኻ እምበር እቲ ውሳኔ ዝውሰነ መሪሕነታዊ ኣካል ኣይኮነን። ምኽንያቱ እቲ መሪሕነት ክውስን እንከሎ ድሕሪ ክትዕ፡ ምይይጥን ሓሳብ ንሓሳብ ምውህሃብን እሞ ድማ ብብዝሒ ድምጺ እዩ። ስለዚ ናብ ግጉይ መንገዲ እናኣምራሕካ ኣነ እየ ቅኑዕ እናበልካ ምዝማር “ሓባል በልያ ከይትቅድመኪ” ዝዓይነቱ እዩ ዝመስል።

ቅድሚ ኹሉ ብፖሊሲ ወይ ብመትከል ኣይኮናን ንፋለለ ዘለና። ክንፈላለ ዝግበኣና ኣብ መሰረታዊ መትከል እዩ። ንኣብነት ኣብ ጉባኤ ዝተወሰነ፡ ምስ ጐረባብትና ተሳኒናን ተኸባቢርናን ኣብ ሓድሕድ ጉዳያት ጣልቃ ዘይምእታው ዝብል ፖሊሲ ኣሎና። እቲ ፖሊሲ ወይ መምርሕና ከኣ ምስ ጐረባብቲ ሃገራት ኣብ ጽልእን ግርጭትን ብዘየእቱ ኣገባብ ምውሳእን ምዝማድን ዝብል ናይ ትግባረ መምሪሒና ወይ ፖሊሲና እዩ። እዚ ናብ ኢትዮጵያ ኬድኩም፡ ስለምንታይ ምስ ውድባት ተዛቲኹም ኢልካ ምዕግርጋር፡ ኣነ እየ ፈላጥ፡ ብዘይካይ ዝፈልጥ የለን ካብ ምባል ዝፍለ ኣይኮነን። እዚ ከኣ ብስለት ዘይብሉ ፖለቲካ ብምዃኑ ነቲ ስነፍልጠታዊ ተንታን ክጥምዝዝን ከዘንብዕን ይፍትን። ከም ኣብነት ዓለም ብዓለሙ ዝሰርሓሉ “ድምጺ ብዙሓት ይስዕር” ዝብል መትከል ኣድማሳዊ ኣምር ገምጢሉ ዘቕርብ፡ ህልውናኻ ንምርግጋጽ ዝግበር ሓደገኛ ፍሕሶታትን ወስታታትን ካብ  ምዃን ሓሊፉ ካልእ ትርጉም የብሉን።

ልክዕ እዩ ሓደ ሰብ ክፉእ ክንሱ “ኣነ ክፉእ እየ” ኢሉ ክጽሕፍን ክምድርን ከምዘይክእል ርዱእ እዩ።  ኣብ ሓቂ ከይተሙርኰሰ ንኻልኦት ብምውንጃልን ንሱ ጥራሕ ቅኑዕ ኣምሲሉ ክገልጽን እንከሎ፡ ምልክት ዘይርጉእነት ምዃኑ ንጹር እዩ። እምበር እቲ ዝለዓለ ስልጣን ዘለዎ ጉባኤ ተጸቢኻ ኣብኡ እዋሕስ ኣግብእ ኣብ ክንዲ ምባህሃል፥ ኣብኡ ከም እትሰዓር ስለ ዝፈለጥካ ጎልጎል ገዲፍካ ጎቦጎቦ እንተኸድካ፡ ሓቅነት ዘይብልካ ምዃንካ ዘረድእ እዩ። ስለዚ እቶም ኣብ መትከሎምን ቅዋሞምን ጸኒዖም፡ ነቲ ዝመረጽዎ መሪሕነት ኣብ ጉባኤ ኣብጺሖም ክጸባጸብዎ ጸኒዖም ዝቃለሱ ኣባላት ዘለውዎ ሰልፊ ክፈርስ ማለት ዘበት እዩ።

 

Friday, 22 September 2017 22:08

Radio Demtsi Harnnet Kassel 21.09.2017

Written by
Radio Demtsi Harnnet Kassel 21.09.2017
Published in Radio
Read more...
Thursday, 21 September 2017 20:43

ከይንምናዕ ንጽናዕ

Written by
ከይንምናዕ ንጽናዕ

ርእሰ ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) 8ይ ምዱብ ዓመታዊ ኣኼባኡ ኣካይዱ ብዙሓት ጉዳያት ዳህሲሱ፡ ኣገደስቲ መድረኻውያን ውሳነታት ከም ዝወሰነ ኣብ ዘውጸኦ ደምዳሚ መግለጺኡ ኣነጺሩ ኣሎ። እዚ  ምዱብ ኣኼባ ባይቶ ዝተኻየደሉ ግዜ ብዙሓት ግዜ ዘይህቡ ውሽጣውን ግዳማውን ምዕባለታት ኣብ ዝተራእይሉ ግዜ እዩ። ማእከላይ ባይቶ ኣብዚ ኣኼባኡ ኣብ ሰልፊ ካብ ነዊሕ ግዜ ክቕልቀሉን ክሕቆኑን ዝጸንሑ’ሞ በቲ ክግበረሎም ዝጸንሐ ሓላፍነታዊ መሪሕነታዊ ኣተሓሕዛ ከምቲ ዝድለ ዘይሓወዩ ጉዳያት ነይረምዎ። እቲ ቀንዲ ከኣ ኣብ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ ክረአ ዝጸንሐ ምዕብልና እዩ። እዚ ጉዳይዚ ኣብቲ ኣኼባ ብኣዝዩ ዓሚቕን ሓላፍነታውን ኣተሓሕዛ  ምስተገምገመ፡ ደጊም ከም መቐጸልታ ናይቲ ብህድኣት ንምእላዩ ብመሪሕነት ክዝውተር ዝጸንሐ ኣተሓሕዛን ጻዕርን ብመሪሕነታዊ  ውሳነታት ተዛዚሙ እዩ።

እዚ ብኣኼባ ባይቶ ተወሲዱ ዘሎ ውሳነ ሓደ ስጉምቲ ንቕድሚት ኮይኑ፡ እቲ ቁስሊ መሊኡ ክሓውን ጉዳያት ግቡእ መስርሑ ሒዙ ክቕጽልን ግና ናይ ኩሉ ኣባል ሰልፍን፡ ንልዕልና ሕግን ሕጋዊ ኣሰራርሓን ዝሕለቑ ወገናትን ቀጻሊ ጻዕሪ ዝሓትት ምዃኑ ብሩህ እዩ። ሓደ ካብቲ ኣብ ቅድሜና ዘሎ’ሞ ከነዕውቶ ዝግበኣና ዕማም ህጹጽ ጉባአ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ እዩ። እዚ ብቐንዱ ኣብ ሰሜን ኣሜሪካን ከናዳን ናይ ዘለዉ ኣብ ጐኒ ሰልፋዊ ቅዋሞምን ሕጋዊ ትካላቱን ቀጥ ዝበሉ ዝምልከት ኮይኑ፡ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዝርከብ ኣካላት ሰልፊ’ውን ምእንቲዚ ክጽዕት ግድን እዩ። ኣብ ጐኒ ቅዋም ሰልፊ ቀጥ ምባልን ሓቀኛ ሓይሊ ሓድነት ምዃንን፡ ዘዘድልየካ ዓንቀጻት እንዳቖንጠርካ ብምጉላህ፡ ነቲ ባህ ዘይብለካ እንዳሰገርካ ሚዛንካ ምዝንባዕ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ንብምልኡ እቲ ኣብ ሕጋዊ መድረኽ ዝጸደቐ ሕጋዊ ሰነድ፡ እንተላይ ነቲ ምስ ውልቃዊ ድሌትካ ዘይቃዶ ዓንቀጻት ኣኽቢርካን ተማእዚዝካን ምቕባል ምልክት ምልክን ተንበርካኽነትን ዘይኮነ፡ ሓደ  ካብቶም  ዲሞክራሲ ዝሰርሓሎም ኣዕኑድ እዩ።

ካብቲ ዝጸናሕናዮ ቀጨውጨው ወጺእና ንቕድሚት ክንስጉም ቅሩበነትናን ተወፋይነትናን መተካእታ ዘይበሉ ኮይኑ፡ ነዚ ዝምጥን ንህልዊ ኩነታት ኣብ ግምት ዘእቱ ንቕድሚት ጠማቲ ኣሰራርሓ ምትእትታው ከኣ ኣገዳሲ እዩ። ኣኼባ ባይቶ ነዚ ኣብ ግምት ኣእትዩ መስርሕ ምሕዳስ ሰልፊ ዝእምት ኣቐዲሙ ሽማግለ መዚዙ ከጽነዖ ንዝጸንሐ ሰነድ ኣጽዲቑ፡ ንኣፈጻጽምኡ ዝምልከት ኣካል መዚዙ፡ መተግበሪ ሜላታት ቀይሱ ብስሩዕ ኣገባብ ክከታተሎ ከኣ ወሲኑ ኣሎ። እዚ መስርሕ ምሕዳስ ንውሽጣዊ ሰልፋዊ ሃለዋት ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ምስ ካልኦት ውድባት ዘስረሓና ሰፊሕ ጽላል ንምፍጣር ናብ ዘኽእል ዘተ ዝእምት እማመና’ውን ሓይልን ጉልበትን ዝህቦ እዩ።

ኩልና ከምዘይንዝገዖ ኣብ ደንበ ተቓውሞ ካብ ዘሎ ዓንቃፊ ጸገማት፡ እቲ ቀንዲ ፋሕ ዝበለ ኩለ-መዳያዊ ዓቕምና ኣወሃሂድና ኣብቲ ዘሰማምዓና ብሓባር ክንሰርሕ ዘይምኽኣልና ምዃኑ ተደጋጊሙ ዝተገልጸን ኩልና እናምነሉን እዩ። ማእከላይ ባይቶ ሰልፍና ነዚ ተገንዚቡ ኣቐዲሙ እማመ ሓባራዊ ስራሕ ፖለቲካዊ ቃልሲ ኣውጺኡ እዩ። ኣብዚ 8ይ ኣኼባኡ እውን ካብቶም መጸዋዕታ ዝተገብረሎም ወገናት ንዝተረኽበ ግብረ-መልሲ ዘተባብዕ ምዃኑ ምስ መዘነ፡ ካብዚ ንድሕሪ ነዚ ዛዕባዚ ኣብ ዝምልከት ክኽተሎ ዝግበኦ መንገድን ዝጽበዮ ቀጻሊ ርክባትን ዝምልከት ተሊሙ ኣሎ። ገለ ወገናት ንውሻጣዊ ሰልፋዊ ጉዳያት ካብ ምስ ካለኦት ወገናት ሓቢርካ ምስራሕ ነጺሎም ብምርኣይ፡ ኣብቲ ውሽጣዊ ጉዳይና ጥራይ ተኣሲርና ካብ ጉዳይ ሓድነት ውድባት ክንበኩር ዘይቅዱስ ነቐፈታ ከቕርቡ ጸኒሖም እዮም። እንተኾነ ዝያዳ ኣቓልቦ ሂብካ ምውጋን ውሽጣዊ ጉዳያትን ንሓባራዊ ስራሕ ቆላሕታ ምሃብን ነናይ ገዛእ ርእሶም ባህሪ ዘለዎም፡ ዝጸላለዉን ሓቢሮም ዝዕመሙን እዮም። እቲ ውሽጣዊ ሓድነት ንምድልዳል ዝግበር ቃልሲ ነቲ ምስ ካለኦት እትሰርሖ ዘሕይሎ እምበር፡ ዝጻበኦ ኣይኮነን። እቲ ሓባራዊ ስራሕ እውን ነቲ ውሽጣዊ ሓድነት ከምኡ። ሰለ’ዚ ከምቲ ኣብቲ መግለጺ ባይቶ ተጠቒሱ ዘሎ ኣካላት ደንበ ተቕውሞና ካብ ናይ ቅድሚ ሕጂ ተበታቲንካ ናይ ምውፋር ኣሉታዊ ተመኩሮ ተማሂርና ብሓባር ንምስራሕ ክንግደሰሉ ይግበኣና።

ስርዓት ህግደፍ ኣብዚ እዋንዚ ዕድመ ስልጣኑ ናይ ምንዋሕ መደብ ሰሪዑ፡ ነዚ ንምትግባር ይሕግዘኒ ዝበሎ ኢደወነናዊ ስጉምትታት ይወስድ ምህላዉ ንልኡላውነት ሃገርን ህዝብን ጥራይ ዘይኮነ ንህልውናኦም’ውን ኣብ ሓደጋ ዘእቱ ምዃኑ ኣኼባ ባይቶ ዝመዘኖ ካልእ ዕዙዝ ጉዳይ እዩ። ነዚ ከይሲ መደባቱ ንምዕዋት ንምድኻምን ምፍራስን ሓይሊ ተቓውሞ ከም ዝጽዕትን ነዚ ንምትግባር ቆርበት በጊዕ ዝተኸድኑ ተዃሉ ከዋፍርን ከኣ ናይ ግድን እዩ። ነዚ ሓደገኛ ጉዕዞ ህግደፍ ናይ ምዕጋት ሓላፍነት ናብ ሓደ ውድብ ወይ ማሕበር ዝግደፍ ዘይኮነ፡ ናይ ኩሉ ህልውናን ቀጻልነትን ኤርትራን ህዝባን ዘገድሶ ኣካል ሓላፍነት እዩ። ኣኼባ ባይቶ “ሓቢርና ንስራሕ ከነድምዕ፡ ሓቢርና ነድምጽ ከነስምዕ!” ዝብል ጭረሖ ከጉልሕ እንከሎ ከኣ ሓቢርካ ምስራሕ ድሕነት ሃገር ኣብ ምርግጋጽ ዘለዎ እጃም ንምብራኽ እዩ። ብኣንጻሩ ኣብዚ ሓቢርካ ምስራሕ ወሳኒ  ዝኾነሉ ግዜ ጸቢብ ውልቃውን ጉጅላውን ስምዒት ቅድሚት ሰሪዕካ ቀይዲበተኻዊ መንገዲ ምምራጽ ክሳብ ክንደይ ግዳይ ህግደፍ ንምዃን ዘቃልዕ ምዃኑ ክዝንጋዕ ዘይግበኦን እዩ። ካብዚ ንምድሓን ከኣ “ከይንምናዕ ንጽናዕ።”

Published in EPDP Editorial
Read more...
Wednesday, 20 September 2017 21:15

Final Statement of the 8th Regular Meeting of EPDP Central Council

Written by
Final Statement of the 8th Regular Meeting of EPDP Central Council

The Central Council of the Eritrean People's Democratic Party (EPDP) ended its 8th regular meeting  on 17 September 2017 after a chain of five sessions held since 26 August 2017.During those sessions, the Council solemnly reviewed and weighed  internal Eritrean and regional developments. Likewise, the Council thoroughly discussed various reports of the Executive Committee and, after making necessary changes and improvements, adopted them as legal party documents.

 

Topmost in the agenda of the 8th regular meeting of the Council was the ongoing distressing situation in Eritrea under the dictatorial PFDJ regime, and how this dilemma could be overcome. To this end, and after commending the efforts so far exerted by Eritrean activists and the international community in exposing the true nature of the regime and the crimes it has been committing against the new nation, the EPDP Central Council encouraged all struggling forces and their supporters to redouble their struggle in order to shorten the days suffering in Eritrea.

 

In addition, the Council reviewed and agreed on appropriate decisions regarding an anomaly that transpired within the North America zone of the party; the process of the Party Renewal project now underway, and the proposal for joint work in the Eritrean opposition camp. In regard to these issues, the Council agreed on points summarized below.

On North America Zone

After reviewing and weighing the various disruptive acts in the region and the legitimate and constitutional corrective measures taken by party leadership, the 8th regular meeting resolved as follows:

  1. The unruly acts and wild pronouncements of  some elements of the ex-zone committee in North America have nothing to do with the EPDP and its organs;
  2. Highly commended  EPDP North America members who are  abiding  by decisions of the party leadership elected at the second EPD Congress  and who are closely cooperating with the newly formed Preparatory Committee for an emergency zonal congress for North America party branches;
  3.  Likewise, the EPDP Council called upon all members in North America to closely cooperate with the Preparatory Committee and share their views by attending  the emergency congress now under preparation.  

 

On Party Renewal Process

Building on the decision of its 7th regular meeting of a year ago on the paramount importance of launching a process in party renewal, the Central Council thoroughly discussed report of its committee assigned a year ago to study the subject matter and decided as follows:

 

  1. Adopted the Party Renewal document after making necessary additions and changes;
  2. Formed a new Commission mandated to draft implementation modalities and to continue studying additional possibility for a successful party renewal; 
  3. The Council also decided to hold extraordinary meetings every two months to receive reports of the Commission and take necessary resolutions on the project.

 

On EPDP Proposal for Joint Work in the Opposition Camp

Acknowledging the fact that we in the Eritrean opposition camp as a whole did not measure up to the required level joint action to address as a matter of urgency the situation in Eritrea, the meeting affirmed that the EPDP proposal for joint work of the forces in the opposition was timely and critically important. Beside extending its deep appreciation to all organizations that so far positively reacted to the proposal with comments and further queries for clarifications, the Council mandated the Executive Committee to make extended outreach be they  individual organizations and/or groupings/alliances to promote the idea of joint action. Further, the Council called upon all political organizations and civil association in the opposition camp to review the weaknesses of the past in a responsible manner and make a new start with vigour and redoubled energy.

The regular meeting also discussed a report from the standing committee on financial and social affairs, and made distinction on matters that need further scrutiny by the committee and those that have be put to implementation by the executive body.

Based on its findings on current developments in the Red Sea Basin, which are far from serving the interests of our people and the general security of the region, the EPDP Central Council expressed its deep concern about the dangers posed by the lawless actions and relations of the Eritrean regime. Thus, in order to confront the looming dangers to Eritrea's every existence, the Council called upon the opposition camp to urgently look for a viable formula for joint work, and urged the Eritrean defence forces and regime sympathizers in diaspora to stand on the side of their victimized people.

As part of its agenda, this 8th regular meeting of the Council elected party chairman on the basis of its constitutional article 6.1.6. Eight candidates nominated by the new chairperson as his team were voted one after the other and approved to head various executive offices for the one-year. Also elected was the party auditor general.

On the other hand, the Central Council took time to highly commend the entire EPDP rank and file found in many parts of the globe for their efforts and unflinching dedication to strengthen the party and defend it from all sorts of threats and dangers. It encouraged the total party membership to continue extending their legitimate constructive ideas on the basis of party constitution  and boost their usual sacrifices of all kinds to further build up the EPDP.

At the conclusion of the fifth and final session, the Council paid tribute to compatriots who were arrest on 18 September 2001 as well as all those who disappeared or were incarcerated before and after that date and found themselves languishing in the prisons of the repressive regime or those who could have died of ill-treatment. The Council reminded the Eritrean people and the international community of their responsibility to make pressure bear on the dictatorial regime in Eritrea.   

We call for a joint action to make a difference!!

Glory and eternal memory to Eritrean Martyrs!!

 

EPDP Central Council

17 September, 2017

 

Page 440 of 638

Bahgna - EPDP TV / ባህግና - ሰዲህኤ ቲቪ

Radio

Announcements

Harnnet Media - ሓርነት ሚድያ

Video

EPDP Magazines

Patriotic Songs

Most Read