http://ascenteq.com/project/epdp

ብዕለት 31-10-2014 ዞባ ኤውሮጳ ኣብ ሰሰለስተ ወርሒ  ምስ ንኡስ ዞባታትን ጨንፍርን ኤውሮጳ ዘካይዶ ስሩዕ ኣኼባ ኣካይዱ።

መዛረቢ ዛዕባ፡-

1-     ህሉው ኩነታት ህዝብናን ሀገርናን ዓለምን፡

2-   ሃለዋትን ጉዕዞን ደምበ ፍትሕን ዲሞክራስን (ደምበ ተቓውሞ)

3-   ኩነታት ሰልፍናን ተተሓሒዝዎ ዘሎ መደብ ዕዮ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ ዞባ ኤውሮጳ ምግምጋም።

ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ንምዝታይ ምምሕዳር ዞባ ኤውሮጳ ንኹሎም ኣካየድትን ኣባላትን ዝካፈልዎ ኣኼባ እዚ ንዝተራእየ ጉድለታት እንግምግመሉን ንመጻኢ ንኽንሰርሓሉ እንኽእልል ኣብ ዝብል ሓሳባት ጠርንፍና ነቲ ዝምልከቶ ኣካል እነመሓላልፈሉ ብምባል ዝዓለመ ንኹሉ ኣባላትና ኣብ ውድብ እኹል ኩፉት ብምዃን ዝነቅፍ ውዕውዕ ኣኼባ እዩ ነይሩ። ኣቦ መነበር ዞባ ኣቶ ብርሃነ ገበረክርስቶስ ድሕሪ ሕውነታዊ ሰላምታን ንምንታይ እዚ ዝኣመሰለ ኣኼባ ምጽዋዕ ምግላጹ ኣብ ኣርእስታትት ኣትኵሩ መግለጺ ብተረታ ኣቕሪቡ።

        ሀ) ህልው ከነታት ሃገርናን ዓለምን ዝብል፡

ህዝብና ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ኣብ ዲያስፖራ ዘጓንፎ ዘሎ ጸገማት ብሓቂ ወደሲብ ክረኽቦ ዘይግበኦ ጸገምን ግፍዕን ይረክብ ምህላዉ ኩላትና እንርድኦን እንሰምዖን ዘለና እዩ። ንምጥቃስ ዝኣክል ኣብ ውሽጢ ሃገርና ቀረብ መግቢ፡ ማይ፡ ሓይሊ መብራህቲ ።ሕክምና ስእነት ኣፋውስ፡ ትምህርቲ ትሕቲ ምድሪ ዘቢጡ ህዝቢ ዓቕሊ ኣጽቢቡ እምቢታኡ ብምስማዕ፡ ከምዚ ኢልካ ንቕድሚት ክኸየድ ኣይካእልን ምባል ጀሚሩ ኣሎ። ኣብነት ብምጥቃስ ቅድም ብኣቡናት ካቶሊካዊ ቤተ ክርስትያን  ኣበይ ኣሎ ሓውካ ዝብል ጽሑፍ ኣንቢብናን ስሚዕናን፡ ብድሕሪኡ ካብ ሽዱሽተ ደብርታት ኣቡናት ቤተ ክርስትያን ተውህዶ ዝተጻሕፈን ዘስዓቦ ውጽኢትን እውን ናብ ናዕቢ ግጹ ዝጎዓዝ ምዃኑ ብሩህ ኮይኑ ብወገና ትኩር ኣድህቦን ነዚ ምዕቡል መራኸቢ ብዙሃን ብምጥቃም ነዚ ናይ ህዝብና ናዕቢ ምትብባዕን ዝተወደበ ኣሰራርሓ ክካየድ ዘድሊ ሓበረታን ጥርኑፍ ኣገባብ ክነውፊ የማሕጽን። እዚ ኮይኑ ነዚ ምዕባሌ ውሽጣዊ ምንቅስቓስ እንተኾነ ኣቐዲምና ብዝተረፈ ማዕረ ማዕሪኡ እኹል ምቅርራብን ጽኑዕ ምትእስሳር ሰልፍና ምስ ህዝብና ዓቢ ጻዕርን ስራሕን ይጽበየና ከም ዘሎ ምግንዛብ ምውሳእን የድሊ ክብል ኣብሪሁ። ብምቕጻል ኣብ ጎረባብትና ሃገራት ዘሎ ዘይርጉእ ሃለዋት ቀርኒ ኣፍሪቃ ንኹላትና ብሩህ ኮይኑ ገለ ገለ ኢትዮጵያ ምስ ሱዳን ዝግበር ምቅርራብ ንስርዓት ኢሳያስ ዝያዳ የነጽሎ ዘሎ ስለዝኾነ ውልቀ መላኺ ብወገኑ ዘይተኣደነ መናፍሕ ምግባርን ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ከኣ ንኽፋጠጣ ዝኽእላ ናይ ቦታ ምዕዳልን ዝተጠዋወየ ጽንኩር ፖለቲካ ከካይድ እንስተብህለሉን እንከታትሎን ዘሎና እዩ።  እቲ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ብሓፈሻ ብዙሕ ምንቅስቓሳት ይካየድ ኣሎ። ሓደ ካብኡ ምግምጣል መንግስቲ ኣብ ቦርኪና ፋሶ ብህዝባዊ ናዕቢ ዝተላዕለ ኣብ ጀነራላት ወዲቑ ዘለዎ ጉዳይ እዩ። ከምኡ ኣብ ኩሉ ዞባ ኤውሮጳ በብዓይነቱ ምንቅስቓሳት ንርግኣት ኣፍሪቃን ዲሞክራስን ዝነግሰሉ ክፍሊ ሃገር ከይትኸውን ዝዕንቅጽ ዘሎ ጉዳይ ኣትኵርና ክነስተብህለሉ ዝግባእ እዩ።  

ኣብ ሓድ ክፋል ሃገረ ኣፍሪቃ ኤቦላ ዝበሃል ሕማም ተላገብ ንደቂ-ሰባት ዘይምሕር ኣሽሓት ዜጋታት ኣፍሪቃ ዝሃልቁሉ ዘለዉ  ሕማም እዚ ንዓለም ኣስጋኢ ብምዃን ዓለምና ብምሉእ ኣትኩሮ ዝርእዮን ዝዛተየሉን ፍታሕ ንምርካብ ሃሰውሰው ዝብለሉ እዋን ምዃኑ እውን ኩልና ብማዕከናት ዜና እንሰምዖ እዩ። እንተ ናይ ውግእ ወረ ውግእ ግን ኣብ ኤውሮጳ ዩክረን ኣብ ማእከላይ ምብራቕ ዒራቕ፣ ሶርያ፣ ሊብያ፣ ዝካየድ ዘሎ ውዑይ ውግኣት  ህንጸት ህዝብታት እንታይ ንመሃር እውን ኣገዳሲ ኣርእስቲ ስለዝኾነ ናይ ህዝባዊ ናዕቢ ብኸመይ ክተመሓድሮ ዝብል ብተደጋጋሚ ክንመሃረሉ ዝግበኣና ኣርእስቲ ስለዝኾነ ብዝለዓለ ኣካል ዝሳተፍዎ ሰፊሕ ትምህርትን ምሉእ ምይይጥ ክግበር ክንዕድም ኢና ክብል እውን ኣብሪሁ።

        ለ) ሃለዋት ጉዕዞ ደንበ ፍትሕን ዲሞክራስን (ደምበ ተቓውሞ)

ደምበ ፍትሕን ዲሞክራስን ከም ትዕዝብትና ሓዲሽ ኣገባብ ኣዋዲዱ ንኹላትና ዘጽልል ጽላል ንኽህሉ ዝብል እቲ ዝለዓለ ክግበር ዘለዎ ስራሕ ምዃኑ እኳ ተረዲኡ ናብዚ ንምብጻሕ ህርድግ ይብል ከምዘሎ ንዕዘብ። እቲ ብወገን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናብዚ ንምብጻሕ ዝተፈላለዩ ጻዕርታት የካይድ ምዃኑ ኩላትና ዘይንስሕቶ እኳ እንተኾነ እዚ እቲ ቀንዲ ጻዕርታቱ ነቲ ብፍላጥ ይኹን ብዘይ ፍላጥ ኣብ ሃገራውን ዲሞክራሲያውን ቃልሲ ዝምስረት ኣዋዳድባ ምዃኑ ክንሱ፡ ህዝብና ግና ጌና ዘይተገንዘቦ ወይ ተገንዚብዎ ንምእራሙ ቅሩብ ዘይምዃኑ የርእየካ። ይኹን እምበር ሰልፍና ብዘይሕለል ሓድነት ህዝብን ልኡላውነት ሃገርን ግዝኣተ ሕግን ፍትሕን መሰል ዜጋታት እተኽብር ሃገር ንምምጻእ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ኣብ ሓደ ጽላል ንምብጻሕ እተን በረኣእያአን ሓደ ዝኾና ኣብ ሓደ ክጥርነፋን ምስተን ብኣረኣእያ ዝፈላለየና ድማ ሓቢርካ ብምስራሕ ነቲ ንኹላና ዘጽልል ዲያስፖራዊ ጽላል ጽኑዕ ምትእስሳር ምስ ኣብ ውሽጢ ሃገር ዝካየድ ምንቅስቓሳት ንምብጻሕ ጻዕሩ ብተደራረቢ ይካየድ ምህላ ከም ዝቕጽሎ እውን ኣብሪሁ። ከም እንርእዮ ዘሎና ናብዚ ንምብጻሕ ዝተፈላለየ ኮንፈረንስን ሰሚናራትን ተግይሩን ይግበር ከምዘሎን ንምሕባር ኣብ ደቡባፍሪቃ ዝተኻየደ ኣኼባ፣ ብድሕሪኡ እውን ኣብ ፈስቲቫል ፍራንክፈርት ንብዙሓት ተቃውሞ ዘሳተፍ ሓባራዊ ሰሚናር፡ ከምኡ እውን ቦሎኛ ፎርም ኣብዚ መጠረስታ ከኣ ኣብ ኣመሪካ ዋሽንግቶን ዲሲ ዝተኻየደ ብዕድመ ናይ ምሁራት ኣካላት ኤርትራዊ ንምጥጣዕ ዘተ ዝብል ኮነፈረንስ ብዝለዓለ ኣካል ሰልፍና ተኻፊልዎን እቲ ብወገን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ይጠቅምን ኣድላይን ዝበሎ ፍታሕ ኣቕሪቡን ንብድሕሪ ሕጂ እውን ድሕር ከምዘይብል ርጉጽ እዩ ክብል ሰፊሒ መብርሂ ሂቡ።

        ሐ) ኩነታት ሰልፍናን ተተሓሒዝዎ ዘሎ መደብን፡-

ብወገን ዞባ ኤውሮጳ በጺሕናዮ ዘለና ፍጻሜ መደብ ዕዮ ንምግምጋምን እንእምቶ ስራሕን ከመይ ይመስል ዝብል ነዊሕ ዘካተዐን ኣገድሰቲ ኣርእስትን ንጉድለታትና ዝእርሙ ሓሳባትን ጠሊቑ ተዛትዩ። እቲ ዘሕጉስ ድማ ኩሉ ኣባል ሰልፊ ካብ ሓለፍቲ ንኡስ ዞባን ጨናፍርን ውልቀ ኣባላትን በቲ ዝተሰርሐ እኳ እንተተናእደ ጌና ከምቲ ኣባላትናን ብማዕዶ ዝርእዩና ዘሎው ዜጋታትና: (እቶም ብዓይኒ ጽልኢ ዝርእዩናን ባእታታት ገዲፍካ) ዕጉባት ኣይኮናን ዝያዳ ክንሰርሕን ምምሕዳራዊ፣ንምዕቡል ምንቅስቓሳትን ሓሳባትን ምስ ብመትከል ካባና ዘይፍለዩ ሓቢርካ ምስራሕ ጥራይ ዘይኮነስ ነቲ መንደቕ ምፍልላይ ስዒርና እንሕይለሉ ዲሞክራሲያዊ ቃልሲ ዝድንፍዓሉ ክነማልእ ይግባእ ብምባል ምሕጽንታቶምን ድሌት ቃልሱ ብምግላጽ፡  ርሱንን ምክብባርን ዝመልኦ  እወንታዊ ዘተ ተኻይዱ።

ብሓላፊ ዜናን ባህልን ዞባ ኤውሮጳ

ፍትዊ ክፍለ 

ኣርዓዶም በርሀ

ሎሚ ብዛዕባ ኩለ-መዳያዊ ሃለዋት ሃገርና ኮነ ደንበ ተቓውሞና ክንዕዘብ እንከለና ብጸገም ዘይኮነስ ብጸገማት ተኸቢብና ከም ዘለና ንኹላትና ብሩህ እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ሎሚ ኣብ ሃገርና ጥሜት፡ዕርቃን፡ ጽምኢ፡ ጸልማት፡ስደት፡ ብዓብይኡ ድማ ሞትን መጭወይትን እንዳ ኩልና ስለ ዘሎ ብዛዕባኡ ሓደ ኣዘንታዊ ሓደ ድማ ሰማዒ ዛንታ እንኾነሉ ኩነታት የለን። ሎሚ ጸገም ኣብ ዓዲ ይሃሉ ኣብ ወጻኢ፡ ማዕጾ ኤርትራዊ ኣብ ዝኩሕኰሓሉ ዘይኮነስ ብሰንኪ ጉጅለ ህግደፍ፡ እንዳ ኩሉ ማዕጾ ተኸፊትሉ ኣብ ምድሪ ቤትና ሸናዕ ይብል ኣብ ዝሃለወሉ ደልሃመት ኢና በጺሕና ዘለና። ከምቲ ሃገርና ኣብ ሓደ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ደቃ ብጽንዓት፡ ሕድሕድ ምፍቓርን ኣብ ጉዳይ ሃገር ሓቢርካ ብምኽታትን ዝልለዩላ ዝነበረት፡ ሎሚ ግና እነሆ፡ ወረ ደሓን ሓሪምዋ ናይ ኩሉ ጸገማት መጉሓፊ ኮይና ኣለና። ብዛዕባ ሕማቕ ኣጋጣሚ ዜና ክንገር እንከሎ ስማ ይጽዋዕ። ሰናይ ዜና ክዝርጋሕ እንከሎ ግና “ኤርትራየ” እንተበልካስ ወይከ። ኣብ ከምዚ ደረጃ ምህላውና ዘሕዝን ኮይኑ፡ ካብዚ ጸገምዚ መውጽኢ መንገዲ ጠፊኡና ኣብ ሕንብሊል ምህላውና ድማ “ኣዝዩ ዘሕዝን” ዝብል ሓረግ ካብ ዝገልጾ ንላዕሊ እዩ። ንጸገማት መፍቲሕኦም መንገዲ ወጢንካ በቲ ዝወጠንካዮ መንገዲ ምጉዓዝ እምበር ደጋጊምካ ምጽብጻቦምን ምምራርን መፍትሒ ኣይከውንን’ዩ። ናይዚ ሓቅነት ድማ ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ ኣብ ዝሓለፉ ዝያዳ 23 ዓመታት ተመስኪሩ እዩ።

ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ኤርትራን ህዝባን ዝፍጽሞ ዘሎ ገበናት እቲ ዝዓበየ መርኣያ ናይ ጸገማትና እዩ። ንህዝብና እቲ ካብዚ መውጽኢ መንገዲ ይጠፍኦ እዩ ኣይብልን። ዓይነስውር እንተኾይንካ እቲ መሰረታዊ ድሌትካ ክትርኢ ዘኽእለካ ዘመናዊ ሕክምና ድዩ ማይጸሎት ከም ዘድሊ ነቲ ናይቲ ጸገም ግዳይ ዝኾነ ኣካል ኣይጠፍኦን እዩ። ምፍላጡ ጥራይ ግና እኹል ፍታሕ ኣይኮነን። እቲ ፍታሕስ በቲ መዋጸኦ እዩ ኢልካ ዝኣመንካሉ መንገዲ ብቐጻሊ ክሳብ ውጽኢት እትረክብ ክትምርሽ ምብቃዕ እዩ። ስለዚ ኣብ ተመኩሮና እቲ መዋጸኦ እንታይ ምዃኑ ምፍላጥን በቲ ዝፈለጥካዮ መንገዲ ናይ ተግባር ጉዕዞ ምክያድን ጌና ኣይተመጣጠነን እንተ ኢልና፡ እዚ ንኩነታትና ካብ ዝገልጹ ተረኽቦታት ሓደ። እኳደኣ እቲ ቀንዲ ገለጻና እዩ ዝብል እምነት ኣለኒ። ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ሕማቕ መዓልቲ ዝስለፈሉ ፈታዊ የብሉን። ብኣንጻሩ ብመትከል “ካብ ኢድ ናብ ኣፍ” ሎሚ ንዝፈተዎ ጽባሕ እንዳኣሰረን እንዳቐተለን ዝጐዝ “ንኺድ ጥራይ” ዝመምርሒኡ ዛርቲ እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ድማ ዋላ ነቲ ተጋዲሉ ኣብዚ ዘብጸሖ ተጋዳላይ እውን ንዝኣተወሉ ቃል እንዳዓጸፈ ዘየናሕስየሉ። ናይ ጉጅለ ህግደፍ ክፋእ በቶም ቁንጣሮ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚ ምስ ዲክታቶር ኢሳያስ ክሰኣሉን ክምድሩን እንዕዘቦም ካልእ ኩሉ ንሕስያ ገዲፍካ፡ ሰብኣውነት እውን ዝረሓቖም ሰባት ጥራይ ዝግለጽ ኣይኮነን። ነዞም ዝበልኩዎም ውሑዳት ዘርኢ መርገም በብውልቆም እውን እንተጸላእናዮምን ሕማቖም እንተተመነናን ኣየኽፈኣልናን። እቲ ቀንዲ ክንጸልኦን ከነወግዶ ክንቃለሶን ዝግበኣና ግና እቲ ንሳቶም ዝምርሕሉ ኣረሜናዊ ምህዞ ምዃኑ ብብሩህ ክንግንዘቦ ዝግበኣና እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ኢና ድማ ወይ ኢሳያስ ወይውን ካብዞም ዕማኾ ዝኾኑ ደቂ መዛሙርቱ፡ ብተፈጥሮ ይኹን ብኢድሰብ እንተዝሓልፉ’ውን ጉዳይና ይፍታሕ ማለት ኣይኮነን እንብል። ፍታሕ ክርከብስ እቲ ንሳቶም በቚሎምስ ከም ሮማዲ ከስፋሕሉ ዝጸንሑ፡ ሎሚ ግና ማይ ከም ዝሰኣነ ዋላኻ ፍንካሕካሕ ኢሉ ዝነቅዕ ዘሎ ፖለቲካዊ መሬት ብህዝባውን ደሞክራሲያውን ኣርሒቑ ዝጥምት ባይታ ክትካእ ይግበኦ እንብል ዘለና። ነዚ ኣተኻኽኣ መሰረታዊ ድዩ ጽገናዊ ዝብል ስም ኣብ ምጥማቕ ዘይኮነስ ዝርዝር ትሕዝቶኡ ኣብ ምስፋርን ምትግባሩን ኢና ክንጭነቕ ዝግበኣና። ኣብ ተግባር ዘይኮነስ ኣብ ምዕዳል ኣርእስቲ ክትወራዘ ምፍታን ግና ምናልባት ምስቲ “ኣዴኻስ ብስም ኣይትወጽዕካ” ዝብል መደዓዓሲ ኣበሃህላ ይሰማማዕ ይኸውን። እስኪ “ርቡሕ እቶት ኣይካብ ባይታን ካብ ባይቶ” ዝበሃል ወረጃ ኣዘራርባ ወለድና ንዘክር። ባይቶ ህግደፍ እምበኣር ፍትሒ ጥራይ ኣይኮነትን ተቐይንን፡ ማእቶት ኣህጒጓ ጥሜት፡ዓጸቦን ሕማምን እውን እትዕድም እያ።

ጸገማትና ካብ ኣረሜናዊ ተግባራት ጉጅለ ህግደፍ ጥራይ ዘይኮነስ እንተላይ ካብ ናትና ድኽመት ዝቕዳሕ ምዃኑ ከይንርስዕ ሓደራ እብል። ብዛዕባ ህግደፍ ክንዛረብ፡ መፍትሒ ከነነናድን ክንራገምን ናይ ግድን እዩ። እቲ ዝያዳ ዘምሕረልና ግና ብዛዕባናን ድኽመትናን እንተላይ ክንዛረብ እንከለና እዩ። ምናልባት እውን ብኣኡ እንተንጅምር ዝያዳ የምሕረልና። እቲ ንህደፍ ወቒዑ ዘድምን ንህዝቢ ጸዊዑ ዘስምዕን ዓቕሚ ኣብዚ ናትና መድረኽ ስለ ዝፍጠር። እዚ ዓቕሚዚ ውድባትን ማሕበራትን ተኣኪብካ ብምስራሕ ዘይኮነስ ቅድም ኣብ ውድብካ ዝጅመር እዩ። ከምኡ እንተዘይጌርና ግና “ ናታ ኣቐሚጣስ ናይ እንዳማታ” ክንበሃል ናይ ግድን እዩ። ብናተይ እምነት ጉጅለ ህግደፍ ናትና ኣቐሚጥና ብዛዕባኡ ጥራይ ክንራገም ውዒልና ክንራገም እንተሓደርና ኣይከሻቕሎን እዩ። ንዕኡ ዘሻቕሎስ፡ እቲ ኣርዑት ካብ ዝባኑ ከየውረድና ውሽጥና ንምጥዓይ ብዛዕባና እሞ ድማ ካብ ልብና ክንዛረብ እንተኽኢልና ሽዑ እዩ ጉጅለ ህግደፍ ከይደቀሰ ዝሓድር። ብሰንኪ ንጉዳይና ርኢና ከምዘይረኣና ኮይና ክንሓልፍ ምጽናሕና ዝኸፈልናዮን ንኸፍሎ ዘለናን ዋጋ ቀሊል ኣይኮነን። ከም ሳዕቤን ናይዚ ቃለዓለማዊ ኣተሓሕዛ ጉዳያት ውድባትና ሎሚ እውን ኣይሓየላን ድኹማት እየን። ድኻም በቲ ዋናኡ ኣፍልጦ እንተረኺቡ ኣበሳ ዘይኮነስ መምህር እዩ። እንተ ተሓቢኡ ግና ካልእ ለኪሙ ክጠፍእ ናይ ግድን እዩ። ድኽመት ኣብ ደንበ ተቓውሞና፡ ብብዙሕ ኣገባብ ዝግለጽ ኮይኑ፡ እቲ ዝኸበደ በሰላ ናይቲ ድኽመት፡ ኣብ ልቢ ናይቲ ካብ ለውጢ ረብሓ ዝጽበ ዘሎ ህዝብና ቦታ ክንረክብ ዘይምኽኣልና እዩ። ህዝብና ኣብዚ እዋን’ዚ “ለውጢዶ ትደሊ ኢኻ?” ክበሃል እንከሎ፡ መልሱ ብዘየማትእ “እወ እደሊ እየ” ዝብል ከም ዝኸውን ብቐጻልን ንጹርን ቋንቋኡ ኣሚቱልና እዩ። “እሞ እቲ ለውጢኸ ብመንዩ ክመጽእ?” ዝብል ሕቶ እንተ ኣስዒብናሉ ግና፡ መልሱ “እንድዒ” ዝብል ናይ ዝሓርበቶ ኣካል መልሲ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ንሕና እቶም መሪሕ ግደ ከም እንጻወት ዝኣወጅና ኣካላት ሓርቢቱና ኣብ ኣቕጣጫኡ ዘይተፈለጠ መኼዳ ከነኹድድ እንከለና፡ እቲ ኣብ ቀጥታዊ ኣርዑት ሓጺን ጉጅለ ህግደፍ ዘሎ ህዝብና እንተሓርበቶ የምሕረሉ እዩ እኳ ተዘይበልና ኣየኽፈኣሉን እዩ። ንድኽመት ፖለቲካዊ ውድባትና ክገልጽ እንከለኹ ኣበሃህላይ ሓፈሻዊ ኮይኑ፡ እቲ ጽዕነት ናይቲ ሓደ ካብቲ ካልእ ብደረጃታት ከም ዝፈላለ ዘንጊዐ ኣይኮንኩን።

ብግቡእ ዘይረገአ ጸባ ሓቚንኳ ጠስሚ ከም ዘይርከብ ኩልና ንፈልጦ እዩ። ንሕና ግና ሓደሓደ ግዜስ እቲ መባእታዊ ነገራት እውን እንዳጠፈኣና ነዚ መስርሑ ብግቡእ ዘይሓዘ ውዳበታት ኣላጊብና ዘድምዕ፡ ናይ ሓባር ግንባር ድዩ፡ ኪዳን ወይ ጻላል ክንምስርት ንምነ። ተግባር ዝያዳ ዘይጭበጥ ትምኒት ስለ ዝዛረብ ግና እኩብ ድምር ናይቲ ኣብ ውድባትና ዘሎ ስንፍና ተኣኪቡ ሓያል ውሕጅን ህቦብላን ፈጢሩ ሰንከልከል ከብለና ንዕዘብ ኣለና። ኣይኮነንዶ ሓደራ ህዝቢ ዝስከም ፖለቲካዊ ምቅርራብ፡ ሓዊ እውን ምስ ኣጐድካዮ እንተዘይ ኣንበድቢድካዮ እቲ ካብ ሓዊ እትጽበዮ ብርሃን ድዩ ሙቐት ኣይርከብን እዩ። እዚ ሓቂ’ዚ ኣብ ተመኩሮ፡ ምሕዝነት፡ ኪዳንን ባይቶን ርኢና ከም ዘይረና ክንሓልፎ እንተዘይኮይና ተነጊሩና እዩ። እንተኾነ ናይዞም መድረኻት ተዋሳእትን ኣለይትን እውን ነቲ ብመንጽር ትጽቢት ኤርትራን ህዝባን ዝየሕጉስ ተመኩሮኦም ርእዮም ከም ዘይረኣዩ ዓባቢጠምዎ ክሓልፉ እንተደለዩ፡ እቲ ኩነታት ግና ይርእዮም ከም ዘሎ ከስትብህሉ መተገብኦም። ነዚ ኩነታት ኣብ ክንዲ ተመሊስካ፡ ጉዕዞኻ ኣህዲእካን መሚኻን ካብ መሰረቱ ከተእርሞ ምፍታን፡ መመሊስካ ነቲ ኣብ ዘዝኸድካዮ ኩርናዕ ዝጸንሓካ ጌጋታት፡ ጌጋ ምውሳኽ፡ “ዘየለኻ ክነስኻ ኣለኹ እምበር” ካብ ምባል ፈሊኻ ዝረአ ኣይኮነን። መሰረቱ ዘይጠዓየ ንቕሎ ኣብ መስርሕ፡ ነቲ ክትልግብ ነቲ ክትውትፍ ዝግበር ጻዕሪ ግዜን ጉልበትን ካብ ምብላዕ ሓሊፉ ጠቕሚ ከም ዘየብሉ እነሆ ኣብ ቅድሜና ተገቲሩ።

እዞም ዝጠቐስኩዎም ናይ ምቅርራብ ተበግሶታት “ስለምንታይ ክዕወቱ ኣይከኣሉን?” ናይ ዝብል ሕቶ መልሲ ነዊሕ ዝርዝር ስለ ዘለዎ ሕጂ ኣብዚ ሓጺር ጽሑፈይ ኣይክትንክፎን እየ። ፈውሲ ግስም ሓደ ጉዳይ ንምጥቃስ ግና “ናብ ምምስራት ናይዚ ግንባራት ከነንቅድ እንከለና፡ ኣብ ክንዲ በዚ መሳርሒ ኣቢልካ ንጉጅለ ህግደፍ ክትስዕር ምምዕዳው፡ ንሓደ ካብቲ ምሳኻ ዝወፍር ግና ድማ ብርኢቶ ዝፍለየካ ውድባት፡ ማሕበራት ወይ ሰልፍታት ምድኻም ቅድሚት ምስራዕ ብሩህ መርኣያ ናይቲ ዘይምዕዋት እዩ። ነዚ ዝምልከት ኣብነት እንተዘይጠቐስካ ዝብለኒ ኣካል እንተልዩ፡ ንተሳትፎ ናይ ሽዑ ኣቦመንበር ሰልፊ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኮንፈረንስ ብሩሰልስን ኣንጻሩ ዝተደርበየ ዘይምኽኑይ ኣእማንን ዘኪረ እየ ዝሓልፍ። እዚ ዘሕዝን ግጉይ ኣሰራርዓ ጐንጽታት፡ ናይቶም መሃዝቱ ድኽመትን ብናይ ህዝቢ ዕድል ምጽዋትን ጥራይ ዘይኮነ፡ ንተንኮላቶም እውን ኮለል ኣቢሉ ዘርኢ እዩ። ንድኽመትን ናይ ዓቕሚ ውሱንነትን ተንኮል ክወሰኾ እንከሎ እቲ ሳዕቤን እንታይ ከም ዝኸውን ዝርዝር ዘድሎ ኣይመስለንን። ንመጻኢ’ውን እዚ ተንኮልዚ ክሳብ ዘይተወገደ፡ እቲ ዝምስረት ግንባር፡ መድረኽ፡ ምሕዝነት፡ ባይቶን ጽላልን ዝኾነ ስም ይጠመቕ ኣብ ድልዱልን ፍልልያት ዝጸውርን ባይታ ክሳብ ዘይተመስረተ ኣይክዕወትን እዩ፡ ምባል ካብ ተመኩሮኻ ክትመሃር ምብቃዕ እምበር ሕማቕ ምምናይ ኣይኮነን። ካብ ዝረአ ዘሎ ምዕባለ ተበጊሰ ከምዚ ብምባለይ “ነጋሪ ሕማቕ ፋል” ከምዘይትብሉኒ ተስፋ እገብር። ነዚ ክውንነትዚ ከምቲ ዘለዎ ኣቕሪብካ ኣብ ክንዲ ትመሃረሉ፡ ካባኻ ከተርሕቖ ጥራይ ምፍታን ከኣ ብግዜኻ ካብ ምጽዋት ሓሊፉ ካልእ ትርጉም የብሉን። ኣብ ባህልና ነቲ ሓቂ ከም ዘለዎ ምቕባል፡ ኣድላይ ግና ድማ ከቢድ ምዃኑ ንምብራህ “ሓቂ ተዛረብ’ሞ ኣብ መንገዲ ባቡር ደቅስ” ይበሃል እዩ።

ኣብ ርእሲ እዚ ንሃይማኖታዊ፡ ብሄራውን ከባቢያውን ብዙሕነት ካብቲ ዝግበኦ ንላዕሊ ብምምጣጥን ልዕሊ ዓቕሙ ቦታ ብምሃብን ክሳብ ክንደይ ንሻቐል ከም ዘለና ንሪኦ ኣለና። ጉዳይ ሃገርን ህዝብን ምስ ጉዳይ እዞም ዝጠቐስኩዎም ስምዒታት ብምድብላቕና ዘዝሓሰብናዮ ኣብ ፍረ ከከይበጸሐ ዝብተነና ዘሎ ከይኣክል፡ ጸገምን መፈላለዪ ስምዒታትን ከም ዝውሓደና፡ ካልእ ንሓቢርካ ንናይ ሓባር ዕላማ ምውፋር ዘሰኩን ተወሳኺ ዕንቅፋት ክትፈጥር ከይደቀስካ ምሕዳር ዘገርም እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ቅድም ኢሉ ብዙሕ ዘይዝረበሉን ዘየሰንብድን ዝነበረ ኣውራጂዊ ፍልልያት ዝበሃል ሓዲሽ ቁንቁኛ ብዘሕዝን መልክዑ ምቅልቓሉ ስለ ዘሻቐለኒ እየ ኣምበኣር ንኣርእስቲ ጽሑፈይ “ኣብክንዲሓድሽፍታሕስ፡ሓድሽጸገም፡ስለምንታይ?” ክብሎ ተገዲደ ዘለኹ’ሞ እስኪ ኩልና ንሕሰበሉን ንጨነቐሉን። ከምቲ “ብውሽጥኻ እንተሕዚንካ ንብዓት ኣይኣብን” ዝበሃል ብልቢ እንተተሻቒልና መዋጸኦ’ውን ክገሃደልና ስለ ዝኽእል።

6 ሕዳር 2014

ብዕለት 17.10.14 በርሊን ኣቋጻጽራ ስዓት 20h30 ብምጅማር ኣብ ሰለስተ ወርሒ ዝግበር ግቡእ ፖላዊ ኣኼባ ዞባ ኤውሮጳ ተኻይዱ።

  ዛዕባ

፩  ገምጋም ስራሕ ሓደ ዓመት ሽማግለ ዞባ ኤውሮዻ

፪  ብቤት ጽሕፈታት ቦርድታት ዞባ ኤውሮዻ ዝተኻየደ ስራሓት

፫  ኦዲትን ኣሳራርሕኡን

ነዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሱ ዘሎ ዛዕባ ብኣቦ ወንበር ብርሃነ ገብረክርስቶስ ንምዝካር ክቐርብ ከሎ ብቐዳምነት ግን ህሉው ኩነታት ህዝብን ሃገርን ዞባናን ዓለምናን ሓጺር መእተዊ ኸምዚ ዝስዕብ ሂቡ።

ዓለምና ኣብ ርእሲ እቲ ብተለቪዚዮናት እንርእዮን እንሰምዖን ዞሎና ወረ ውግኣት ኣብ ኢራቕ፣ ሶርያ፣ ሊብያ ፣ኻልእ ኽፍሊ ዓለም ቸቸንያ ሰላማዊ ስልፊ ተማሃሮ ብደገፍ ህዝቢ፣ ሆንግ ኮንግ ወዘተ…

ኣብዚ  እዋን እዚ ናይ ተፈጥራዊ ሕማም ተላግቦ ኤቦላ ፣ ዝስየም ምሕረት ዘይህብ ንኩሉ ፍጡር ዜጋ ዓለምና ኣሳጋኢን ለባዲን ብምዃኑ ብቕድም ዝስራዕ ዓለምለካዊ ዘተ ብፍላይ ክኣ ናይ ሓያላን መንግስታት ርክባት ዘተታት ብምግባር ህጹጽ ፍታሕ ንምርካብ ሃሰው ዝባሃለሉ ናይ ሕክምና ተማራመርቲ ኣንጻር እዚ ዓይነት ሕማም ፈውሲ ንምርካብ ዓለምለኻዊ ተዋሃሂድካ ምስራሕ ዝካወነሉ ፣ኸምኡ ኤንጅኦ ናይ ሑቡራት ሃገራት ኽፍሊ ጥዕናዊን መግባዊን እትካታተል ኣብ ዓለምና 12 ሃገራት መግቢ ብምስኣን ህልቀት ህጻናትን ዝበዝሔ ስኡን ዜጋታት ይካየድ ከም ዘሎ ጸብጻባ ኸትቕርብ ኸላ ኤርትራ ኻልኣይቲ ኻብተን ብሕጽረት መግቢ ዝጥቅዓ ዘለዋ ሃገራት ኾይና ቐሪባ።

እዚ ጥራይ ዘይኮነ መርማሪት ሽማግለ ዓለም ውልቀ መላኪ ስርዓተ ኢሳያስ ኣብ ህዝቢ ዘውርዶ ዘሎ ግፍዕታት ቀጻሊን ምንም ሕድገት ዘየሪኢ ብምዃኑ እቲ ተወሲኑ ዘሎ እገዳ ክቕጽል ምዃኑ ዝሕበረሉ እዋን እውን እዩ።

እዚ ገባቲ ኣግላሊ መጻይ ስርዓት ነዚ ኣብ ላዕሊ ዝገለጽናዮ ዝወስዶ ስጉምታት ካብ ዓለምና ተፈልዩ ፍረ ክህብ ስለ ዘይኽእል ህዝብና ኻብ ጸገም ናብ ዝገደደ ሕሰም እዩ ኽማሓላለፍ ዝኽእል ።

ኣብ ውሽጢ ሃገር ስርዓተ ውልቀ መላኺ ብህዝብን ድርጅታት ወይ መንፈሳውያን ትካላት ዝወርዶ ዘሎ ምንጻል ጥራይ ዘይኮነስ ኩናኔ እምቤታ ፣ንኣገልገልቱ ውጋዜን የጋጥሞ ኣሎ።

ኣብ ዝሓለፈ ሰሙናት ኣብ ላምፐዱዛ ዝተገብረ ዝኽሪ ህልቀት ዜጋታትና ኣብ ባሕሪ መዲተራንያ ኣቦ ወንበራት ፓርላማ ኤውሮጳን ሓላፊት ወጻኢ ጉዳት ኢጣልያ ካልኦት ሓለፍትን ዝተሳተፍዎ፣ ሰ. ደ .ህ. ኤ. ክኣ ብሉኡኽ ወጻኢ ጉዳይ ወልደ እየሱስ ዓማር ምስ ካልኦት ተቃለስቲ ንፍትሕን ዲሞክራሲን ውድባት ሲቪካዊ ማሕበራት ውልቀ ሰባት ኤርትራውያን እውን ዝተረኽብዎ   ተሳቲፉ ከምዝነበረ እንፈልጦ ኢዮ።

ኣብ ዞባና በቢዓቕመን ኑኡስ ዞባታትን ጨናፍር ኤውሮፓ ኣመሪካን ካልኦት ክፍልታት ዓለም ምስ ኩለን ደለይቲ ፍትሒን ብምትሕብባር ንዝኽሪ ህልቀት ላምፐዱዛን ንኹሉ ብሰንኪ እዚ ስርዓት ዝጸንቱ ዘለው ዜጋታት ዝኽሪ ንምኽባር ነጥፍታት ተኻይዱ።

ኸም እተዓዘብናዮ በቶም ኣርባዕተ ካተሊካዊ ዻዻሳት ዝተጻሕፈ ሓውኻ ፣ሓብትኻ ፣ኣበይ ኣለዉ ሕጂ ክኣ ሸውዓተ ኣቡናት ናይ ተዋህዶ ቤተክርስትያን ኻብ ማእከላይ ምስራቕ ፣ካብ ኤውሮዻ፣ ኣመሪካ  ንኣልገልቲ ስርዓት፣ ኣቶ ዮፍታሔር ድሜጥሮስ ገብረ ማርያም፣ ቀሺ ሃብቶም ርእሶም ብኡ ኣቢልካ ግብረ ውልቀ መላኺ ዝውግዝ ጠርናፊ ጽሑፍ ብዕለት 1.10.14 ዝወጸ ኩላትና ኣንቢብናዮ ኣለና ።

እዚ ዓይነት ብሓለፍቲ ቤተክርስትያናት ዝወጽእ ዘሎ ንናይ ህዝቢ ጠለብ ዘንጻባርቕን እምቢ ንምልካዊ ስርዓት ተላዒሉ ኸም ዘሎ ዝሕብር ኾይኑ ፡ብወገን ደምበ ፍትሕን ዲሞክራሲን ብሓፈሻ ብፍላይ ክኣ ሰ. ደ. ህ .ኤ. ነዚ ጠለባት ህዝብናን ድልየት ዜጋታትናን ኣብ መዓልኡ ክውዕል ዓቢ ስርሓት ኣብ ቅድሜና ይጽበየና ኣሎ።

ብወገን ጎረባብትና ሃገራት እንተ ኾይኑ ኻብቲ ናይ ቅድም ዝጸንሔ ምንጻል ስርዓተ ኢሳያስ ሓሊፉ ዝተራእየ ለውጢ ኣሎ ክብሃል ዝክኣል የለን። 

ኻብዚ ሓሊፉ ውሽጣዊ ጉዳይ ዞባ ኤውሮዻ ብምምልካት ገምጋም ስርሓት ኣካይዲትን ቦርድታትን፣ ዘሎ ምትእስሳር ምስ መሪሕነት ሰልፍን ንኡሳት ዞባታትን ጨናፍርን ኣቕሪቡ።

ብድሕሪኡ ኹሎም ሓለፍቲ ቤት ጽሕፈታት፣ ቦርድ ዝተማልኡ ስርሓትን ብፍላይ ክኣ ጌና ኽማልኡ ዝግብኦም ዘይተስርሑ ጉድለታት ብምማይ ኣነጺርናን ኣተኲርና ከነካውኖም ከም ዘለና ዝብል ሰፊሕ ምይይጥ ኣካይዱ።

ኣብ መደምደምታ ድሕሪ ናይ ኩሎም ተሳተፍቲ ሓሳባቶም ምቕራብ ፣ኣቦ ወንበር ዞባ ኤውሮዻ ንዝመጽእ 5.12.14 ደምዳሚ ኣኼባ ዓመት ስለ ዝኸውን ንዝመጽእ ዓመት መደብ ስራሕ ነፍሲ ወከፍ ቦርድ ኣቐዲማ ናብ ቤት ጽሕፈት ፈጻሚት ኣካል ዞባ ኤውሮጳ ኽትልእኽን ኣብዚ ዝተሞርኮሰ ጠቕላሊ መደብ ዕዮ ዞባ  ኽሳናዶ ብዝብል ድሕሪ ምርድዳእ ናይ ሓደ ደቒቕ ሕልናዊ ተዘክሮ ንኹሎም ስውኣት ዜጋታትና ብምግባር ኣኼባ ተደምዲሙ።

ብሓላፊ ዜናን ባህልን ዞባ ኤውሮጳ

ፍትዊ ክፍለ