Subscribe to this RSS feed
Wednesday, 21 February 2018 08:29

“ወዮ ናታስ ንሓማታ”

Written by

ብዛዕባ ሓደ ተግባር ደጊፍካ ድዩ ተቓዊምካ ክትዛረብን ክትጽሕፍን እንከለኻ፡ ነቲ ዛዕባ ምስ ሰባት፡ ውድብ፡ ሰልፍን ማሕበርን ብዝተፈላለየ ጥበብ ምዝማድ ልሙድ እዩ። ከምኡ እንተዘይገርካ እቲ ዝነኣድ ኮነ ዝንቀፍ ሓሳብ ዋና ዘየብሉ ክተርፍ  ስለዝኽእል። ስለዚ እቲ ዝጥቀስ ኣካል ወይ ምስቲ ዝነኣድ ሓቢሩ ይነኣድ ወይ ድማ ምስቲ ዝንቀፍ ሓቢሩ ይንቀፍ። ኣብ ተመኩሮና ብዛዕባ ምጅማር ብረታዊ ቃልስና ክንጽሕፍን ክንዛረብን እንከለና ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ይለዓል። ብዛዕባ ዲክታቶርነትን ጥልመት ኣብ ልዕሊ ህዝብን ክንጠቅስ እንከለና ድማ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ይጥቀስ ከም ማለት እዩ።

ኣብ ከምዚ ኩነታት ነቲ ሓሳብ ዘልዕሉ ምስ ይውክልዎ ዝብልዎም ኣካላት ኣጣቢቖም ክድግፉን ክነቕፉን እንከለዉ ንገዛእ ርእሶም ኣብ ውሑስ ኣውንታዊ  ቦታ ንምቕማጥ ከም ዝስስዑ ብተግባር ዝርአ እዩ። እቶም ንገዛእ ርእሶም ኣካል ናይቲ ኣሉታ ወይ ኣውንታ ገይሮም በቲ ንዓኣቶም ዝምልከት ድኽመት ክጅምሩ ዝረአዩ ሳሕቲ እዮም ዘጋጥሙ። ኣብ መብዛሕትኡ ግዜ ዘጋጥም ግና፡ ካብ እቶም መልሓስ ወይ ብርዒ ኣብሊሕካ እትወቕሶም ዝያዳ ተወቃሲ ክንሰኻ፡ ብዛዕባኻ ክትዛረብ ትብዓትን ትዕግስትን ምስኣን እዩ። ኣብ ገሊኡ ኣጋጣሚ እሞኸኣ እቲ ህድማኦም ካብ ክውንነት እምብዛ ይዓቢ እሞ፡ ኣብ ዓይኒ ተዓዛቢ ይኣትዉ። ብዙሓት ተዓዘብቲ ከኣ ምናልባት ደኣ ዝስማዕ ቃላት ይነፍጉዎም እምበር ብውሽጦምስ “እዚኸ ኣምሒሩለይ ኢሉ ድዩ ዝግዕር?” ይብልዎም። ነቲ ናይ “ቀቅንዑ ነዓይ” ስስዐኦም ዝተዓዘቡ ከኣ “ሰይኮታ ግደ ዓዳላይ ደልዳላይ ማለት ከምዚ’ዩ” ዝብል  ሚዛን ይህብዎም። በቲ ንነብሱ ኣብ ናይ ቅንዕና ሰገነት ኣቐሚጡ ንካለኦት መጉሓፍ ግናይ ዝገብር ሰብ ፍጊዕ ዝበሎም ካለኦት ወገናት ነቲ ዘይቅዱስ ቃል ልቢዝልቦም ሰሚዖም “ልብኻ ይስዓር” ዝብል መጺጽ ናይ ሓሶት ናእዳ ሂቦም ክርሕቁ ዝደልዩ’ውን ኣለዉ። ወዮ ዝዘረኦ ዓንቢቡ ዝፈሪ ዘሎ ዝመስሎ ገገኒዑ ዓዳላይ ግና ነቲ ጉዳይ ሓንሳብ ዓይኑ ብጨው ተሓጺቡ ስለ ዝኣተዎ ነቲ ብግሉጽን ብጥበብን ዝተነግሮ ስምዕታ ተርጒሙ ከስተመቕሮ ዘኽእል ህዱእ ዓቕሊ ስለ ዘየብሉ ኣጠርሚሙ ገልጠምጠሙ ይቕጽል። ምናልባት ዘይዓሚቝ ኣገናዕ እንዳሃቡ መመሊሶም ዘስክርዎ ደቀ-መዛምርቲ’ውን ይህልውዎ ይኾኑ።

ሕግን ስርዓትን እንዳጠሓስካ ሕጋዊ መሲልካ ምቕራብ፡ ሓድነት እንዳፍረስካ ናይ ሓድነት ተጣባቒ ክትመስል ምድንዳን፡ ናትካ ህርፋንን ስምዒትን ካብ ክሊ መሰልካ ወጺእካ፡ ኣብ ልዕሊ ካልኦት ክትጽዕን እንዳሃቀንካን ነዚ ተግባርካ ንዘይተቐበሉ ብዘይተገርዘ ብርዕን መልሓስን እንዳነወርካ ናይ ዲሞክራሲ ኣብነት ክትከውን ምድላይ፡ ዝያዳ ድማ ንትርጉም ሓይሊ፡ ትዕቢትን ብደዐን ኣንዳንገስካ ፍትሓውነት ምስባኽ  “ኮር ተገልበጥ” ዘብል እዩ። እቲ ኣዝዩ ዘሕዝን ከኣ ከምቲ “ካብ በዓል ጣፍስ በዓል ኣፍ” እንዳኾነ ከምዚ ዓይነት ባህልን ውርዝናን ስነምግባርን ዝተሓረሞ ኣቀራርባ’ውን ውሱን እዝንን ኣሳሰይትን ዝረክብ ምዃኑ እዩ። ከምዚ ምስ ኣጋጠሞም እዮም ከኣ ኣበዋትና “ንመን ትመጾ፡ መን ይመጻ ትመጾ” ዝብሉ።

እዞም ብኸምዚ ሕዱር ሕማም ዝተጠቕዑ ወገናት ትሕዝተኦም ኮነ ኣቀራርባኦም ኣብ ቅድሚ ሓቀኛ ተዓዛቢ ቦታ ከምዘየብሉ ኣጠራጣሪ ኣይኮነን። እንተኾነ እቲ ናይ “ምሳኻ የለናን” መልእኽቲ ብልዑል ድምጽን ፍሩይ ቃላትን ስለ ዘይንገሮም’ሞ “ክንድቲ ንጽሕፎን ንምድሮን ንንበብን ንስማዕን ኣለና” ዝብል ኣብ ባይታ ዘየለ መንፈስ ስለ ዝወሮም በቲ  ዝጀመርዎ ዘይቅዱስ መንገዲ ክነጉዱ ንዕዘቦም። እቲ ተመሳሳሊ ሓረጋት፡ ኣስማትን ዕለትን ክደግሙ ሒዅ ምባሎም “ክንድቲ ትደጋግሞ ትስማዕ ኢኻ” ካብ ዝብል ከጽምሙ ዝዓጠቑ  ምዃኖም ዘረድእ እዩ። እዚ ኣገባቦም ሓቂ ክነሱ ቀልጢፉ ተቐባልነት ኣብ ዘይረኸበ ሓሳብ ምናልባት ይሰርሕ ይኸውን። ብመሰረቱ ሓቂ ንዘይኮነ ሓሳብ ግና  ደጋጊምካ ብምጽሓፍን ምርባሕን ናብ ሓቂ ክትቅይሮ ኣይከኣልን እዩ። ንኣብነት ብመሰረት ቅዋም ሰዲህኤ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ 33፡ ኣባላት ፈጻሚ ድማ 9 እዮም፡ ንዝብል ብጉባአ ዝጸደቐ ስኑድ ወግዓዊ ሓቂ፡ ዝቕየር ኣብ ከምቲ ዝመጸሉ ወግዓውን ሕጋውን መድረኽ ጉባአ እምበር፡ ብኣቋራጭ መንገዲ ካልእ ኣሃዛት ደጋጊምካ ብምጽሓፍ ዝቕየር ኣይኮነን።

ኣብ ናይ ሰባት ኣተሓሳስባ ፍልልይ ክረአ ከምቲ ብዙሓት ዝርድእዎ ንቡር እምበር ሓጥያት ኣይኮነን። ብመሰረት እዚ ነቲ ፍልልያት ዘንጸባረቕ ኣብ ዝግበር  ፖለቲካዊ ይኹን ማሕበራዊ ዝምድናታት፡ ኣብ መንጎ ውሑዳት ይኹን ብዙሓት ኣብ ኣረዳድኣ ብዛዕባ ሓደ ጉዳይ ብዝፍጠር ዘይምስምማዕ እዩ። ነቲ ፍልልያት ንኹልኻ ብዘሳኒ ኣገባብ ምውጋን ከኣ ናይቶም ብሓባር ዝሰርሑ ወይ ዝቃለሱ ኣካላት መሰረታዊ ዕማምን ሓላፍነትን እዩ። ኣብ ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ሓቢርና ክንቃለስ  ከኣ ኣብዚ ውሕሉል ኣተሓሒዛ እምነት ኣንቢርና ኢና። ሓደ ኣካል  ነዚ ንክበቅዕ ብዙሓት ናይ ብቕዓት ረቛሕታት ከም ዘድልይዎም ርዱእ ኮይኑ፡ ካብዚ ረቛሕታት ቅሩብነት ቅድሚት ዝስራዕ እዩ። ቅኑዕ ቅሩብነት እንተዘየልዩ ግና ዝኾነ ይኹን ብቕዓት፡ ተመኩሮ ይኹን ደረጃ ትምህርቲ እንተሃለወ ኣየድምዕን። ኣድቂቕና እንተ ዳህሲስናዮ ተመኩሮና ዘርእየና’ውን ነዚ እዩ።  ደቀቕቲ ምኽንያታትን ኩራታትን እናተዓባበየ ክርሕቕ ዘንቀደ ኣካል እንተልዩ ንድሕሪት ኣይምለስን እዩ። ደድሕሪኡ እንዳሰዓብካ  ዘዘይዓገበሉ መዛግብቲ እንተዓጸኻ’ውን ካልእ መወዳእታ ዘየብሎም ናይ ኩራ ፋይላት ይኸፍተልካ። እዚ ከኣ  ኣብታ ዝበጽሐ ክሳብ ዝበጽሕ ይቕጽል። ከምዚሉ  ዘንቀደ ኣካል ወይ ጉጅለ  ከተቃንዕ ግዜኻን ጉልበትካን ንዘይምብኻን ከኣ ወለድና “ዘንቀደ ኣይትምዓድ” ይብሉ። ኩነታት ናብ ንቡር ንምምላስ ክንድቲ ክትከዶ ዝግበኣካ ርሕቀት ምጉዓዝ ግና ሓላፍነትካ ምፍጻም እምበር ምቅብጣር ኣይኮነን። ዝሓሰቦ መደባት መኺንዎ፡ ናይ እንጽርጹሮት  ኣእማን ንዝድርቢ ኣካል ከኣ በቲ ንሱ ዝመረጾ ኣገባብን መንገድን ዘይኮነ፡ እቲ ቅኑዕ መንገዲ እንዳመላኸትካ ብስነስርዓት “ኣይፋልካን” ምባሉ ንቡር እዩ።   

Tuesday, 20 February 2018 23:15

ኣኼባ ኣባላት ሰዲህኤ ጨንፈር ደቡብ ጀርመን

Written by
ኣኼባ ኣባላት ሰዲህኤ ጨንፈር ደቡብ ጀርመን

ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤሪትራ ጨንፈር ደቡብ ጀርመን ብዕለት 17 ለካቲት 2018 ምዱብ ኣኼባኦም ኣካይዶም። እቲ ኣኼባ መብዛሕትኦም ኣባላት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤሪትራ ጨንፈርደቡብ ጀርመንዝተረኽብሉ ኣኼባ እዩ ነይሩ።

ኣኼባ ብኣቦ-መንበር ጨንፈር ሓው ተኽልዝጊ ሚካኤል ንህልዊ ኲነታት ሰልፍን ደምበ ተቓውሞን ብዝምልከት ዘቕረቦ መግለጺ እዩ ተጀሚሩ። ምስዚ ብምትሕሓዝ ብመጀመርታ ኣብ ውሽጣዊ ኩነታት ሰልፊ ዘትኮረ ሰፊሕ ምርድዳኣ ድሕሪ ምክያድ፡ ነቲ ኣብ ሰሜን ኤምሪካ ዝጽንሐ ጸገማትን ንምፍትሑ ዝተኻተዱ ጽዕርታትን ብግቡእ ዳህሲሶም። ኣባላት ነቲ ኣብ መጨርሽታ ዝተወስደ ኣማራጺ ሓድሽ  ዞባዊ ስርርዕ ድማ ደገፎም ገሊጾም።

ብምቕጻል ነቲ ብሰልፊ ዲምክራሲ ህዝቢ ኤሪትራ ዝቀረበ እማመ ሐባራዊ ጽላል ንምቋም  ዝዕድምን በዚ ኣቢልካ ድማ ሓባራዊ ስራሕ ንምክያድ ዝዓለመ እማመ፡ ኣብዚ እዋንዚ ብገለ ውድባት ጠመተ ይረክብ ብምህላዉ፡ ክተባባዕን ዝያዳ ክሰፍሕ ከምዝግባእ ድማ ኣስሚረምሉ።

ኣብ መጨረሽታ ነቲ መሪሕነት ሰልፊ ኣውጽኢዎ ዘሎ መደባት ንምዕዋት ናይ ገንዝብ ወፈያ ብምጅማር 795,00 ኤውሮ ኣብቲ ኣኼባ ውጺኦም ገና እቲ ወፈያ ቀጻሊ ምህላዉ እውን ኣረጋጊጾም።

ብዘይካዚ ኣብቲ ከባቢ ንዝካይድ ሓባራዊ ናይ ህዝቢ ምልዕዓላትን ምንቅስቓሳትን ንምዕዋት ካብ ኣባላት ዝሕተት ኩሉ መዳያዊ ምትሕብባር ንከበርክቱ ብምርድዳእ ኣኼባ ተደምዲሙ።

ሽማግለ ጨንፈር

Tuesday, 20 February 2018 21:26

10th Geneva Human Rights and Democracy Summit Attended by Global Activists, Witnesses

Written by
10th Geneva Human Rights and Democracy Summit Attended by Global Activists, Witnesses

Over 700 human rights and democracy activists, dissidents, victims, diplomats, journalists and student leaders assembled for the 10th time in Geneva on 20 February 2018 to highlight urgent human rights situations that require global attention. Unfortunately, there were no Eritrean witnesses appearing at the stage to tell the sad tale of their people and country.

 

The Geneva Summit, sponsored by a coalition of 25 human rights NGOs from around the world, is held annually on the eve of the UN Human Rights Council's main annual session with the aim of influencing positively the decisions of the 47-member Council which is blamed for including some wrong countries in its membership and for having failed to take meaningful  action on a number of disturbing human rights  situations in the world.(Click here for details:https://www.youtube.com/watch?v=xcDfswdOUqw).

 

10th Geneva Human Rights and Democracy Summit 1

 

President of the Organization of American States/OAS, Mr. Luis Almagro, was one of the 22 speakers who took the stage at the Summit as panelists, witnesses and moderators. In opening the panel discussion on "Fighting Authoritarianism", he stated that no regime becomes dictatorial overnight; it is the silence, the cowardice of "looking the other way" that gives birth and life to oppressive dictatorships everywhere, as it occurred in Venezuela.  Almost every speaker also referred to the upcoming 70th anniversary of the adoption here in Geneva of Universal Declaration of Human Rights document by Eleanor Roosevelt and her co-activists.  

 

Zimbabwe's Pastor Evan Mawarire was one of the sharp voices at the Summit who started his captivating speech by calling a minute of silence in memory of the Zimbabwean opposition leader, Morgan Tsvangirai, whose funeral was taking place the same morning.  Pastor Mawarire, himself a big mass mobilizer against Mugabe's extended authoritarian rule, sent his advice to all strugglers that they should "never ever lose hope" even when the fight becomes uphill and steep. 

10th Geneva Human Rights and Democracy Summit 2

 "When you violate women's rights, you destroy a society". This was another African, Julienne Lusenge, speaking at the Summit. Ms Lusenge won this year's Women's Award of the Geneva Summit for her effective mobilization for the fight for women's rights in Congo  (DRC) by motivating women to establish 40 women's advocacy groups  in her country.

 

 Among the presenters were activists like Professor Irwin Cotler, former Canadian minister of just who is known to be one of those at the forefront of the struggle for human rights; Farida Abbas Khalaf, a Yazidi/Iraqi survivor of extreme abuses of the ISIS, and many human rights heroes, activists and former political prisoners from China, Cuba, Iran, North Korea, Pakistan, Russia, Venezuela and other countries who testified harrowing stories of their personal struggles for human rights, democracy and freedom.

 

The Eritrean Law Society is one of the 25 sponsor/organizer NGOs of the annual Geneva Summits. The  Eritrean People's Democratic Party (EPDP) attended the 10th Geneva Summit as represented by its head for Foreign Relations Office.

Monday, 19 February 2018 21:08

ሰንደቕ ዓላማ ወይ ባንዴራ እንታይ‘ዩ ትርጉሙ?

Written by

ኣብ ኣኼባ ጨንፈር ብብጻይ ታደሰ ኣስመላሽ ዝቐረበ ኣስተምህሮ 

ሰንደቕ ዓላማ ወይ ባንዴራ እንታይ‘ዩ ትርጉሙ?

ብቐዳምነት ባንዴራ ዝብል ቃል (ከም ቃል) ኣብ መወዳእታ 14 ክፍለ ዘመን እስጳኛውያን ንወተሃደራዊ ኣሃዱታቶም መጸውዒ እጥቀሙሉ ምስ ነበሩ ብእእኡ ጌሩ ድማ ኣብ ሃገርና ምስ መግዛእቲ ጣልያን ዝመጸና ቃል እዩ። ንነዊሕ ግዜ ስለ ዝተጠቐምናሉ ግን ከም ቋንቋና ተቐቢልናዮ ጸኒሕና ኢና። ብትግርኛ ግን ሰንደቕ ዓላማ ይበሃል። ሰንደቕ ዓላማ ድማ ምልክት ወይ መለለዪ ማለት እዩ።

ሰንደቕ ዓላማ ብኸመይ ተጀሚሩ?

ብዙሓት ብዛዕባ ሰንደቕ ዓላማታት ዘጽንዑ ተመራመርቲ (Vexillologists) ከም Tim Marshal, Whitney Smith ዝኣመሰሉን ካልኦትን ከም ዝብሉዎ፡ ሰንደቕ ዓላማ ቅድሚ ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ምዃኑ ምልክት (Symbol) ተባሂሉ እዩ ዝፍለጥ ኔሩ። ኣብ ዝተፈልየ እዋናት ግን ሃገራት ከም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማአን ክጥቀማሉ ጀሚረን። እዚ ንብሎ ዘሎና ምልክት መዓስ ከም ዝተጀመረ ክሳብ ሕጂ ሓደ ፍሉይ እዋን ክትጠቅስ ኣሸጋሪ እዩ፤ ግን በብግዜኡ ገለ ናይ ቅርሲ ተመራመርቲ፡ መሬት ፍሒሮም ዘዝረኸቡዎ ሓበሬታታት እናመርመሩን እናኣጽንዑን ክሳብ ቅድሚ ልደተ-ክርስቶስ ገለ ነገስታት ኣብ ቤተ-መንግስቲ እጥቀሙሉ ከም ዝነበሩ እዩ ዝሕበር። ንኣብነት ኣብ ሻህዳድ (ኢራን) ኣብ 3ይ ክፍለ-ዘመን ቅድሚ ልደተ-ክርስቶስ ብእምኒ ዝተወቕረ ቅርጺ ናይ ባንዴራ ዘለዎ ከም ዝተረኽበ ይሕበር። ኣብ ቻይና‘ውን ኣብ ግዜ ዞው ሰርወ መንግስቲ (Zhou Dynasty) ቅድሚ 1000 ዓመት ቅ.ል.ክ. ናይ ንጉስ ምልክት ጻዕዳ ባንዴራ እጥቀም ከም ዝነበረ ይጥቀስ እዩ። ኣብቲ ግዜቲ ገለ ነገስታት ካብ ዕንጨቲ ካብ ብሮንዝን ዝተወቕረ እምንን ከም መለለዪ ንግስነቶም እጥቀሙሉ ከም ዝነበሩ እዩ ዝፍለጥ። ቀጺሉ ድማ ባሕረኛታት መራኽቦም ናይ ኣየናይ መንግስቲ ምዃነን ከም መለለዪ ይጥቀሙሉ ኔሮም። ጸኒሑ‘ውን እቲ መለለዪ ወይ ባንዴራ ኣብ ግዜ ውግእ ሰራዊቶምን ጸላኢኦምን ንከለልዩሉ ዝሕግዞም ስለ ዝኾነ ሒዞሙዎ ክንቀሳቐሱ ስለ ዝጀመሩ፥ ምስካሙ ምእንቲ ክፈዅሰሎም ብጨርቂ ዝተሰርሐ ባንዴራ ቀይሮም እጥቀሙሉ ኔሮም። ኣብ 1095 ዝተጀመረን ንገለ ዓመታት ዝቐጸለን ብናይ መስቀላውያን (ክሩሰይድስ) ዝፍለጥ ኣብ መንጎ ኤውሮጳውያንን ኣዕራብን ዝነበረ ውግእ‘ውን በባንዴርኦም ሒዞም እዮም ዝዋግኡ ኔሮም። ኣብ 5ይን 6ይን ክፍለ ዘመን‘ውን ኣዕራብ ኣብ ውግኣት እጥቀሙሉ ኔሮም እዮም።

ብድሕሪ ገለ እዋናት‘ውን ቻይናውያን ብሃሪ (Silk) ሃብታማት ስለ ዝነበሩን ክሳብ ብሲልክ ሮድ (Silk Road) ዝፍለጥ ንግዲ ናይ ሃሪ ንኤውሮጳውያን እልእኩ ኔሮም፡፡ ሃሪ ድማ ክቡርን ድልዱልን መልክዕ ዝህብ መጋየጽን ስለ ዝኾነ ንጉሳውያን ቤተሰብን መራሕቲ ሃርማኖትን ጎይቶትን እዮም ዝጥቀሙሉ ኔሮም። ቻይናውያን ኣብ ሃገሮም ንመጀመርያ ነቲ ብዓለባ ዝነበረ ባንዴራ ብሃሪ ከም ዝስራሕ ጌሮሞ። ብዓለባ ዝተሰርሐ ባንዴራ ብፍላይ ቅብኣት ወይ ሕብሪ ምስ ተቐብአ ስለ ዝኸብድን ብቐሊል‘ውን ንፋስ ከንበልብሎ ስለ ዘይክእልን፥ ብኣንጻሩ ግን ብሃሪ ዝተሰርሐ ምስ ዝኸውን ፈዂስን ተሪርን ንፋስ ብቐሊሉ ዘንበልብሎን ስለ ዝኾነ፡ ቅድም ኣዕራብ ነቲ ብሃሪ ምጥቃም ካብ ቻይናውያን ወሪሶሞ ጸኒሖም‘ውን ኤውሮጳውያን ተጠቒሞሙሉ፡ ከምኡ እናበለ‘ውን ናይ ምሉእ ዓለም ኣህዛብ ተጠቒሞሙሉ።

ሰንደቕ ዓላማ ናይ ባሕረኛታት መራኸብን (Communication) ኣብ ውግእ መለለይ ሰራዊትን ጥራሕ ጌሮም ዝጥቀሙሉ ዝነበሩ፡ ካብ 9ይ ክሳብ 12 ክፍለ-ዘመን ጀሚሩ ግን መንግስታት ከም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ክጥቀማሉ ጀሚረን። ስኮትላን ብ9ይ ክፍለ-ዘመን ኣውስትርያ ብ12 ክፍለ ዘመን ደንማርክ ድማ ብ13 ክፍለ-ዘመን ንመጀመርያ ግዜ ከም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ክጥቀማሉ ጀሚረን። ተኸቲለን እውን ኩለን ሃገራት ዓለም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ክጥቀማ ጀሚረን። ብፍላይ ኣብ መበል 17ን 18ን ክፍለ-ዘመን ዳርጋ ዝበዝሓ ካብተን ነጻ ዝነበራ ሃገራት ዓለም ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ ተጠቒመን። እተን ኣብ መግዛእቲ ዝነበራ ሃገራት ድማ ናይተን ገዛእተን ሰንደቕ ዓላማ ይጥቀማ ኔረን። ካብ መበል 19 ክፍለ-ዘመን ክሳብ እዚ ዘሎናዮ እዋን ድማ በብቑሩብ ብዙሓት ሃገራት ነጻ እናወጻን ነናተን ሰንደቕ ዓላማ እናኣውጽኣን ይኸዳ ኣለዋ። ካብ 1965 ጀሚሩ ድማ ኣብ ዝተፈላለያ ከተማታት ዓለም ኣብ ነፍስ-ወከፍ 2 ዓመት መዓልቲ ባንዴራ እናተባህለ ብደረጃ ዓለም ይብዕል ኣሎ። ኣብዚ ግዜ‘ዚ ዝኾነት ሃገር ከም መለለዪ ልኡላውነታ ዝኾነ ሰንደቕ ዓላማኣ ኣብ ሕቡራት ሃገራትን ዓለማዊ ትካላትን ይኹን ኣብ ካልእ ዞባዊ ማሕበራትን ትካላትን ተሰቒሉ ንረኽቦ። ስለዚ ሰንደቕ ዓላማ ስም ወይ መለለዪ ናይ ሓንቲ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር ማለት‘ዩ።

ሰንደቕ ዓላማ ዝህቦ ጥቕምን ትርጉምን

ዝኾነ ሰብ ሰንደቕ ዕላማ ናይ ዝኾነት ሃገር ክርኢ እንከሎ፡ ሓንቲ ነጻን ልዑላዊትን ሃገር እያ እትረኣዮ። ናይ ሃገርካ ሰንደቕ ዓላማ ክትረኣየካ እንከላ ግን ብቕርጻን ብሕብርታታን ብኣብኣ ተለጢፉ ዘሎ ምልክትን ዝህበካ ትርጉምን ስምዒትን፡ ምልክት ሃገር ጥራሕ ካብ ምዃኑ ሓሊፉ፡ ካልእ ታሪኽን ጀእግራፊካዊ ዋንነትን ሃገራውነትን ተስፋን መጻኢ ሕልምታትን እዩ ዝረኣየካ። ከምኡ ድማ ንካልኦት ኣህዛብ በባንዴራኦም ስሚዒታትን ትርጉማትን ይህቦም። ንሓደ ህዝቢ ናይ ካልእ ህዝቢ ሰንደቕ ዓላማ ስምዒት ኣይህቦን እዩ። ትርጉማ ንዋናታታ እዩ ስምዒት ዘሕድረሎም።

ሰንደቕ ዓላማታት እውን ተመሳሳልነት ዘለዎምን (Flag Family ወይ sister flags) ፍሉያት ዝኾኑን ኣለዉ። ንሱ ድማ ካብ ሓባራዊ ታሪኽ ናይቶም ኣህዛብ ዝብገስ እዩ። ንኣብነት ፓን ኣፍሪካን ሕብርታት ዝበሃሉ ቀጠልያን ብጫን ቀይሕን ብዙሓት ሃገራት ኣፍሪቃ ዝጥቀማሉ እዩ። ኣብ 1896 ኢትዮጵያ ኣብ ውግእ ዓድዋ ንወራር ጥልያን ስለ ዝሰዓረቶ፡ እዚ ድማ ንመጀመርያ ግዜ ኣብ ታሪኽ ኣፍሪቃውያን ሓንቲ ኣፍሪቃዊት ሃገር ናይ ጸለምቲ ህዝቢ ንኤውሮጳዊት ወራሪት ሃገር ስዒራ ንሃገራ ካብ መግዛእቲ ዘድሓነት ስለ ዝኾነት፡ ንጉስ ኢትዮጵያ ኣብቲ ግዜቲ ሃጸይ ምነሊክ ካልኣይ ንመጀመርያ ኣፍሪቃዊ ሰንደቕ ዓላማ፥ ቀጠልያ (ንልምዓት ሃገር ዘመልክት) ብጫ (ንመሰል ሃይማኖትን ሰላምን ዘመልክት) ቀይሕ (ንሃገር ንምክልኻል ዝተሰውኡ ህዝቡ ዘመልክት) ሰንደቕ ዓላማ ገበረ። ጸኒሖም‘ውን ናይ ጸለምቲ ኮሙኒቲ ማሕበራት ንሕሰምን ባርነትን ታሪኽ ኣፍሪቃውያን ዝገልጽ ነቲ ብጫ ብጸሊም ሕብሪ ተክእዎ። በዚ ድማ ቀጠልያን ብጫን ቀይሕን ጸሊምን ከም ፓን ኣፍሪካን ሕብሪታት ይፍለጥ።

ፓን ዓረብ ዝበሃሉ ሕብርታት‘ውን ኣብ 1916 ዝነበረ ሰውራ ዓረብ ኣንጻር ናይ ቱርኪ ዑስማናዊ መግዛእቲ ዝጥርንፎም ናይ ፓን ኣራቢዝም ምልዕዓል ካብ ቀይሕን ጻዕዳን ጸሊምን ቀጠልያን ዝሕብሮም ባንዲራታት ጌሮም እዮም ተጠርኒፎም ተቓሊሶም። እዞም ሕብርታት እዚኣቶም ቅድሚ እዚ ምልዕዓላት እዚ‘ውን ዓረባውን እስላማውን ታሪኽ ናይ ሃይማኖትን ዓረብነትን ስለ ዝነበሮም ኣብ ኣዕራብን እስላማዊ ሃገራትን ሃገራት ዝውቱራት እዮም ኔሮም። ኣብዚ ግዜ‘ዚ እውን ብዙሓት ካብኣተን ነዚ ሕብርታት እዚ ይጥቀማ ኣለዋ።
ብዙሓት ኤውሮጳውያን‘ውን ከምኡ ናይ መስቀል ባንዴራታት እጥቀሙ‘ዮም። እዚ‘ውን ምስቲ ደንማርክ ትጥቀመሉ ዝነበረት ሃይማኖታዊ ውግእ ታሪኽ ዝተተሓሓዘ እዩ። ሃገራት ላቲን ኣመሪካ እንተኾና‘ውን መብዛሕትአን ብሰውራ ጌረን ነጻነተን ስለ ዝወጻ ሰንደቕ ዓላማአን ነናተን ናይ ሰውራ ታሪኽ ትርጉም ዝህብ ሕብርታት እየን ዝጥቀማ። ኣብኣተን‘ውን እንተኾነ ነናይ ዞባአን ተመሳሳልነት ዘለዎ ሕብርታት ምስቲ ተመሳሳሊ ታሪኸን ዝዛመድ እጥቀማ እየን። ኣብ እስያን ምብራቕ ኤውሮጳን‘ውን ነናተን ታሪኻዊ መግለጽታት ዘለዎ ሰንደቕ ዓላማታት ኣለወን። ብዙሓት ሃገራት ኣስላም‘ውን ፍርቂ ወርሕን ኮኾብን ይጥቀማ እየን። እዚ ድማ ቅድም ዑስማናውያን ገዛእቲ ንፍርቂ ወርሒ (Crescent) ናይ ባሕረኛታቶም (Navy) ምልክት ስለ ዝነበረት ጸኒሖም ምስ እስላማዊ ሃይማኖታዊ ታሪኽ ኣተሓሒዞም ከም ሰንደቕ ዓላማ እጥቀሙላ ኔሮም። ቱርኪ‘ውን ሕጂ ከም ሰንደቕ ዓላማኣ እያ እትጥቀመላ ዘላ። ከምኡ‘ውን ካልኦት እስላማዊ ሃገራት።

ካልኦት ናይ ኣህጉራዊ ወይ‘ውን ዞባዊ ከምኡ‘ውን ናይ ገለ ትካላት ዓለም ሰንደቕ ዓላማታት‘ውን ንሓድነት ኣህዛብን ኣህጉራዊ መለለይታትን ዝጠቕሙ ኣለዉ። ንኣብነት ናይ ሕቡራት ሃገራት (UN 1947): ናይ ሕብረት ኣፍሪቃ (1963)፡ ናይ ሕብረት ኤውሮጳ (1955)፡ ቀይሕ መስቀል (1864)፡ ቀይሕ መስቀልን ወርሕን (1919)፡ ኦሊምፒክ (1913) ወዘተ… :: ብዙሓት ናይ ንግዲ ማሕበራት ይኹና ካልኦት ሲቪክ ማሕበራት‘ውን ከም መለለይአን ዝጥቀማሉ ባንዴራታት ኣለወን።
ካብዚ ዝተጠቕሰ መጽናዕትታት ናይ ዝተፈላለዩ ጽሑፋት እምበኣር ገለ ካብቲ ሃገራዊ ሰንደቕ ዕላማታት ዝህቦ ስምዒታትን ጠቕምታትን እዚ ዝስዕብ ክጥቀስ ይካኣል፡-
1 - ልዑላውነት ሃገር (Sovereignty)
2 - ሃገራዊ ስምዒት (Nationalism)
3 - ሓርበኝነት (Patriotism)
4 - ሓድነት ህዝብን ሃገርን (Unity)
5 - ጀኦግራፊካዊ ዋንነት መሬትን ባሕርን
6 - ታሪኽ ናይ ሃገርን ህዝብን (ተዘክሮ ዝሓለፈን ንዝመጽእ ወለዶ ትምህርትን)
7 - ባህልን ክብርታትን ወግዕታትን ናይ ህዝቢ (Culture, Values and norms)
8 - ስምዒት ሃገርነት (Feeling of nationhood)
9 - ምልክት ፖሊቲካዊ ስልጣን ህዝብን መንግስትን ምዃኑ (Political power)
10 - መንነት ናይ ህዝቢ (identity)
11 - ምልክት ዓወትን ሞራል ንወተሃደራትን ብፍላይ ኣብ ውግእ
12 - ተስፋን ሕልምን ናይ መጻኢ ( Hopes and dreams)

ሰንደቕ ዕላማታት እምበኣር ምስቲ ዝተፈላለየ ሕብርታቱን ኣብኡ ዝልጠፍ ምልክታትን (Emblem and colour) ዝህቦ ፍሉይ ትርጉማቱ ከምዚ ዝተጠቕሰ ክኸውን እንከሎ፡ ንሓደ ብብሔር፡ ብዓሌት፡ ብባህሊ፡ ብቋንቋ፡ ብሃይማኖትን ካልእ እምነታትን ወይ ኣተሓሳስባታትን ዝተፈላለየ ህዝቢ ሓንቲ ሃገር፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ሰንደቕ ዓላማ ጠርኒፉ ሓድነታዊ ስምዒት ዘሕድረሉ እዩ። እዚ ግን እታ ሰንደቕ ዓላማ ምስ ኩሉ ምልክታታን ሕብርታታን ብምሉኡ እቲ ሕብረተሰብ ናይታ ሃገር ዝድግፋን ባዕሉ ዝመረጻን ምስ እትኸውን እያ ሓድነቱ ከተዕቝበሉ እትኽእልን፡ ብእኣ ክሕበንን ክኾርዕን ዝኽእልን ክስውኣላ ድሉው ዝኸውንን። ሰንደቕ ዓላማ ብጨርቂ ደኣ ትሰራሕ እምበር ጨርቂ ኣይኮነትን። ሰንደቕ ዓላማ እቲ ኩሉ ዝተጠቕሰ እያ። ሰንደቕ ዓላማ እምበኣር ህዝቢ’ያ። ሃገር ድማ’ያ።

እዚ እናኾነ እንከሎ ግን ኣብ ብዙሓት ሃገራት ሰንደቕ ዓላማታት ኣብ ክንዲ ንህዝቢ ዘስምርን ሃገራዊ ስምዒቱ ዘዕቁበሉን፡ ፈላላይን ክሳብ ኣብ ውግእ ሓድሕድ ዘእቱን ዘፋልስን ኮይኑ ንልዑላውነት ሃገር ኣብ ሓደጋ ዘእቱን ይኸውን።

እንታይ ኮን ይኸውን እቲ ጠንቂ?

ልክዕ ከምቶም ሃገራዊ ቅዋም፡ ሃገራዊ መዝሙር፡ ሃገራዊ ቋንቋ፡ ሃገራዊ ባጤራ፡ ጉዳይ መሬት … ዝኣመሰሉ ጉዳይ ህዝቢ ዝኾኑ፡ ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ’ውን ጉዳይ ህዝቢ’ዩ። እዚ ስለ ዝኾነ ድማ ኩላቶም ብህዝቢ ክውሰኑ ይግባእ። ሓደ ምልካዊ ስርዓት ነዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት ንህዝቢ ዘይውክሉ ጌሩ ኣቚሙዎምን ክግልገለሎምን እንተደኣ ጸኒሑ ድማ፡ ዕድመ ናይዞም ጉዳያት እዚኦም ምስ ዕድመ ስልጣኑ’ዩ ዝውዳእ። በዚ ምኽንያት ድማ ሓደ ከምዚኦም ዝበሉ ስርዓታት ብዕልዋ ይኹን ብኻልእ መገዲ ክቕየር እንከሎ፡ ኩሎም እዞም ዝበልናዮም ጉዳያት በቶም ድሕሪኡ ዝመጹ ስርዓታት ይቕየሩ። ንኣብነት ኣብ ኢትዮጵያ እንተረኣና፡ ኣብ ግዜ ንጉስ ሃይለ ስላሰን ኣብ ግዜ ደርግን ኣብ ግዜ ኢሂኣደግን እዞም ዝተጠቕሱ ጉዳያት እዚኦም ኩሎም እናተቐያየሩ እዮም መጺኦም። ናይ ደንማርክ ሰንደቕ ዓላማ ጥራሕ እያ ካብ 700 ዓመት ንላዕሊ ጌራ ዘላ ከይተቐየረት። ኣብ ካልኦት ሃገራት ግን ብፍላይ ኣብዘን ወግሐ-ጸብሐ ዕልዋታት ዝካየደለን ኩሉ እዚ ጉዳያት እዚ እናተቐያየረን እናተተኻኽአን እዩ ዝኸይድ።

መደምደምታ፡-
ብዙሓት ምልካውያን መራሕቲ እምበኣር ኣብ ክንዲ ንስምዒታትን ታሪኽን ክብርታትን ህዝቢ ዝውክል፡ ናይ ገዛእ ርእሶም ወይ ስድራ-ቤቶም ውልቃዊ ዝና፡ ወይ ታሪኽ ዓሌቶም፡ ብሔሮም፡ ሰልፎም ወይ ውድቦም ወይ’ውን ሃይማኖቶም ዝነበረ ኣርማታት፡ ዝውክሎም ቅርጽታትን ምልክታትን ዲዛይን ጌሮም ኣግላሊ (exclusive) ዝኾነ ሰንደቕ ዓላማ ሰሪሖም፡ ንህዝቢ ኣገዲዶም እዚኣ’ያ ሃገራዊት ሰንደቕ ዓላማኹም ተቐበሉዋ ብምባል እዮም ዝእውጁሉ።

እዚ ስለ ዝኾነ ድማ’ዩ ህዝቢ ብሰንደቕ ዓላማታት ዝበኣስ። ገዛእቲ ሓይልታት’ውን እንተኾነ ናትካ ሰንደቕ ዓላማ ኣውሪዶም ናቶም ሰንደቕ ዓላማ ክትቅበል እዮም ዘገድዱኻ። ወጻእተኛታት ገዛእቲ ኤርትራ’ውን እዚ ስለ ዝገበሩ’ዩ ህዝቢ ኤርትራ ንሰንደቕ ዓላማኡ ወይ ልዑላውነቱ ንምዕቋብ፡ ምስ ኩሉ ፍልልያቱ፡ ኣብ ትሕቲ ሓንቲ ሰንደቕ ዓላማ ተጠርኒፉ ብሓድነት፡ ንነጻነት ሃገሩን፡ መንነቱን፡ ክብሩን መሰሉን ተቓሊሱ ሃገሩ ነጻ ዝገበረ። ንሕና ኣብ ደምበ ተቓውሞ ዘሎና ደለይቲ ፍትሒ እምበኣር፡ ሰንደቕ ዓላማ ንኩሉ ህዝቢ እታ ሃገር ዝምልከት ጉዳይ ምኻኑን፡ ብሓደ ወይ ውሱናት ውድባት ወይ ክፍሊ ሕብረተሰብና ጥራሕ ከም ዘይውሰን ተረዲእና፡ ኣብዚ ዘሎናዮ ናይ ሓርነታዊ ቃልሲ ግዜ ብሰንደቕ ዓላማ ክንሰሓሓብ ኣይግባእን እዩ’ሞ፡ ቀዳምነታት ናይ ቃልሲ ዕማማትና ሰሪዕና፡ ሓቢርናን ሓድነትና ኣረጋጊጽናን ተጠርኒፍና ንመላኺ ስርዓት ንምውዳቕን ህዝብናን ሃገርናን ንምድሓንን ክንቃለስ ይግባእ። ጉዳይ ባንዴራ ግን ጉዳይ ህዝቢ ስለ ዝኾነ ንህዝባዊ ውሳኔ ዝግደፍ እዩ፡ ናይ ሕጂ ዋኒንና ድማ ኣይኮነን። ስለዚ ድማ መንእሰያትና ከም መሳሓሓብን መፈላለይን ክጥቀምሉ ኣይግባእን።

     

Monday, 19 February 2018 21:03

ጨንፈር ሰዲህኤ ፍራንክፎርትን ከባቢኣን ስሩዕ ኣኼባኡ ኣካይዱ

Written by
ጨንፈር ሰዲህኤ ፍራንክፎርትን ከባቢኣን ስሩዕ ኣኼባኡ ኣካይዱ

ብዕለት 18.02.2018 ጨንፈር ፍራንክፎርትን ከባቢኣን ኣብ ዘካየዶ ወርሓዊ ኣኼባ፡ ብኣቦ-መንበር ጨንፈር ብናይ ሰናይ ምንዮት ምስ ተኸፈተ፡ ኣብቲ ኣጀንዳታት ተኣትዩ። ብቐዳምነት ብዘይ ዲሲፕሊን ዝዕወት ቃልሲ ስለ ዘየለ፡ ኣብ ጉዳይ ሰልፋዊ ዲሲፕሊን ሓጺር መእተዊ ብሽማግለ ጨንፈር ቀሪቡ።

ካብኡ ቀጺሉ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ጥሪ ኣብ ዝነበረ ኣኼባኡ፡ ጨንፈር ብዛዕባ እቶም ብህዝባዊ ውሳኔ ጥራሕ ክቖሙ ዘለዎም ንምሉእ ህዝቢ ዝምልከቱ ጉዳያት ከም ሃገራዊ ቅዋም፡ ሃገራዊ ሰንደቕ ዓላማ፡ ሃገራዊ መዝሙር፡ ሃገራዊ ባጤራ፡ ጉዳይ መሬት ... ወዘተ፥ ዝኣመሰሉ ብሓፈሻ ተዘራሪቡሎም እዃ እንተነበረ፡ኣብዚ ተጠቂሱ ዘሎ ዕለት ናይ ወርሒ ለካቲት 2018 ግን፡ ብፍላይ ንጉዳይ ባንዴራ ወይ ሰንደቕ ዓላማ ዝምልከት ብጻይ ታደሰ ኣስመላሽ ሰፊሕ እስተምህሮ ንኣባላት ሰልፊ ኣቕሪቡ። ካብቲ ብጉዳይ ሰንደቕ ዓላማ ክፍለጥ ዝግብኦ ዝቐረበ ኣስተምህሮ መግለጺ ኣቦ-መንበር ብጽሞና ድሕሪ ምክትታል፡ ኣኼበኛታት ብመልክዕ ሕቶን መልስን ክትዓትን ብምክያድ ነቲ ዝቐረበ መግለጺ ከሀብትሙዎ ክኢሎምን ኣብ ጽቡቕ ሓባራዊ ተረድኦ ብምብጻሕ ደምዲሞምን። እቲ መግለጺ ኣኼበኛታት መወከሲ መታን ክግልገልሉ ብጽሑፍ መልክዕ እውን ተዓዲሉ።

እዚ ድማ ኣብ ደምበ ተቓውሞ፡ ኣብ ከምዚኦም ዝኣመሰሉ ጉዳያት ሓደ ዓይነት ኣረኣእያ ክህሉ ስለ ዝግባእ፡ ግዜኦም ኣብ ዘይሓለዉ ጉዳያት እናተሰሓሓብና ንዕድመ ስልጣን መላኺ ስርዓት ከይነናውሕ ከነስተዎል ከም ዝግበኣና ኣኼበኛ ምሕጽንታኡ ብምግላጽ 2 ሰዓትን ፈረቓን ዝወሰደ ቀዳማይ ክፋል ኣኼባኡ ብዝክረ ሰማእታት ዛዚሙ። ካላኣይ ክፋል ኣኼባኡ ድማ ምስቶም ኣብ ካስልን ከባቢኡን ዘለዉ ኣባላት ብተመሳሳሊ ክቕጽል ምዃኑ ተፈሊጡ ኣሎ።  

ምሉእ ትሕዝቶ ዝቐረበ ኣስተምህሮ ብፍሉይ ቀሪቡ ስለዘሎ ንምርኣይ ይካኣል።

Monday, 19 February 2018 08:41

ራዲዮ ድምጺ ሓርነት 17/02/2018 إذاعة صوت الحرية

Written by
ራዲዮ ድምጺ ሓርነት 17/02/2018 إذاعة صوت الحرية
Published in Radio
Read more...
Monday, 19 February 2018 07:14

ዞባ ሽማግለ ሰሜን ኣመሪካ ናይ ምሉእ ኣባላት ኣኼባ ኣካይዱ

Written by

ብቀዳም ዕለት 17 የካቲት 2018 ዞባ ሽማግለ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰ.ዲ.ህ.ኤ.) ኣብ ሰሜን ኣመሪካ ናይ ምሉእ ኣባላት ኣኼባ ኣካይዱ። እዚ መሰረታት ካብ ኣመሪካን ካንዳን ዝተሳተፍዎ ኣኼባ ኣብዘን ዝስዕባ አርእስታት ተመያይጡን ስጕምቲ ወሲዱን፤

1.ድሕሪ ህጹጽ ጉባኤ፣ ኣብ ዞባና ቀይዲ በተኻዊ ዕንደራ ኣብቂዑ ናብ ንቡር ቦቱኡ ተመሊሱ ሓዳስ መሪሕነት ዞባ ድማ መደባታ ሰሪዓ ናብ ስራሕ ምውፋራ መሰረታት ኣሞጒሶም። ኣኼበኛ ንሓደስቲ ኣባላት መርሓባ ኢሉ ንውሳኔኦም መጕሱ። ኣብ ኩሉ ጽፍሕታት ብምስታፍ እጃሙ ከበርክት ከኣ ወሲኑ።

2.መሪሕነት ሰልፊ እስትራተጂካውያን ዝኾኑ መደባት ኣብ ግብሪ ንምውዓል ተበጊስሎም ዘሎ ብዑምቆት ዘቲይሎም። ንምትግባሮም ውፈያታት ክገብር ውሲኑ። ኣብቲ ኣኼባ ዝተረኽቡ $5,000.00 ኣዋጺኦም። ገና እቲ ናይ ውፈያ ጎሽጓሽ ክቅጽል እዩ። መሰረታት ንሰልፎምን ንመሪሕነቱን ከዕጥቑ ኣብ ዝኾነ ግዜ ቅሩባት ምዃኖም ኣስሚሮምሉ።

ናይ ህዝቢ ድሌት ኣይግታእን እዩ!

ክንዕወት ኢና!

ቤት-ጽሕፈት ዜና ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ

18 የካቲት 2018

Saturday, 17 February 2018 16:16

“ክቡር የኽብረካ ማዕረ ነብሱ፡ ሕሱር’ውን ከምኡ”

Written by

ዝኾነ ሰብ ብዛዕባ ናይ ገዛእ ርእሱ ኩለንተናኡ ኮነ ብዛዕባ ካልእ ክዛረበሉ ዝደሊ ዛዕባ ሓሳቡ ናይ ምግላጽ መሰል ኣለዎ። እዚ መሰል’ዚ ሃናጽን ቅቡልን ዝኸውን ግና ናይ ካለኦት ተመሳሳሊ መሰል ዘይጉንጽ ክኸውን እንከሎ ጥራይ እዩ። እቲ ሓሳብካ ናይ ምግላጽ ሜዳ ከም ናትካ ብሕታዊ ንብረት ወሲድካ ንካለኦት ክትነድሕን ኣፎም ከተትሕዝን ምፍታን ግና ብኹሉ መዕቀኒ ቅቡል ኣይኮነን።

ከምቲ “ናይ ደቂ ሰብ ህይወት በብመልክዑ ብዝግለጽ ፍልልያት ዝተነድቀ እዩ” ዝበሃል፡ ኣብ መንጎ ሰባት ኮነ ብሰባት ዝተነድቀ ትካላት ፍልልያት ክህሉ ግድን እዩ። ሰባት ኣብ ህይወቶም ካብ ዝፍተንሉ ግድላት ሓደ ከኣ ነዚ ፍልልያት’ዚ ከመሓድሩ ምኽኣልን ዘይምኽኣልን እዩ።  ነዚ ፈተና’ዚ ክሓልፉ ዘይከኣሉ ሰባት ከኣ እዮም፡ ጠቃኒ፡ ናግራም፡ ዕቡድ፡ ዘራጊቶ፡ … ወዘተ ዝብል ቅጽል ኣስማት ዝወሃቦም። ኩልና ከምዘይንስሕቶ “ሰላም” ኣብ ዓለምና መወዳድርቲ ዘየብላ ብቐጻሊ እትለዓል ቃል እያ። ሰላም ሰባት  ምስ ሕልናኦም ኣሳንዮም ዝነብሩላ ጥራይ ዘይኮነት ምስ ካለኦት ኣብ ዝተፈላለዩ ኩርነዓትን ዓውደ-ስረሓትን ኣሳንዮም ኣብ ውጽኢት ንክበጽሑ እተኽእል ጠማሪት እያ። ነዚኣ ንምውሓስ ነቲ ብዙሕ ዝመንቀሊኡ ዝበልናዮ ፍልልያት ምውጋድ ማለት ኣይኮነን። እቲ ምውጋድ ፍልልያት ግና እንተ ተደልየ’ውን ኣይከኣልን። እንታይ ደኣ እቲ መዋጽኦ ንፍልልያት ከተመሓድርን ከተከኣእልን ምብቃዕ ጥራይ እዩ። እቲ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ሰላማውን ርጉእን ኩነታት ኣሎ እንብሎ ትካላት ኮነ ከባብታት ፍልልያቱ ዘወገደ ዘይኮነ፡ ፍልልያቱ ንኹሎም ሰብ ጉዳይ ክጠምር ብዝኽእል ሕግን ውዕልን ዘመሓደረ ማለት እዩ። ሕጋውን ስርዒታውን ምዃን፡ ነቲ ሓረጋት ደጋጊምካ ብምጽሓፍ ዘይኮነ ብግብሪ ከምኡ ክትከውን ብምብቃዕ እዩ። ንሕጊ ዘይተኽብር ክነስኻ ሕጋዊ ክትከውን ምፍታን ግና ኪኖ ድኻም ዋጋ የብሉን።

እዚ ካብቶም ፍልልያት ዘለዎም ብናይ ሓደ ወገን ድሌት ዘይኮነ ብናይ ኩሎም ወገናት ቅሩብነት፡ ጽቡቕ ድሌትን ብናይ ሕጊ ምእዙዝነትን ዝረጋገጽ እዩ። ኣብ መስርሕ ምምሕዳሩ ዘጸግም ናይ ሓሳብ ፍልልይ ተፈጢሩ፡  ምርሕሓቕ ከጋጥም እንከሎ፡ ምክብባር ካልእ ናይ ሰላም መርእያ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ፡ ሓደ ኣካል “ኣነ ዝረገምኩዎ ርጉም ኣነ ዝመረቕኩዎ ምሩቕ” እንተዘይበልኩም ኢሉ መሬት እንተዘበጠ፡ ዘበጥበጡ ውጽኢት ዘይህልዎ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ኣብ ትዕዝብቲ ከም ዝወድቕ ርዱእ እዩ። በቲ ብኣነነት ተሰንዲሑ ዝጠሓሶ ሕግን ስርዓትን ኣብ ክንዲ ዝጠዓስ ነቲ ጥሕሰቱን ዓመጹን ሕጋዊ ንምምሳል፡ ነቶም “የለን እቲ መንገዲ ከምኡ ኣይኮነን” ዝበሉ ከነውር እንከሎ ከኣ መሊሱ የገርም “ወይ ጉድ ቀታል ወድኻስ ለባም እንተዝኾነልካ” ዘብል’ውን ይኸውን።

ሓደ ጉዳይ በቲ ንስኻ ዝቐየስካዮ ከም ዝኸደልካ ንምግባር የኽእለኒ’ዩ ዝበልካዮ፡ ሓሳብ ምቕራብ ዝንጸግ ኣይኮነን። እዚ ግና ከምቲ በይንኻ ድዩ ጉጅለ ፈጢርካ ዝፈሓስካዮ ዝውዳእ ዘይኮነ፡ ክሓልፎ ዝግበኦ መስርሕን ናይ ካለኦት ሓሳብ ናይ ምቕራብ እጃምን ከም ዝጽብዮ ምግንዛብ ግድን እዩ። ብፍላይ ከኣ ኣብ ውድባውን ሰልፋውን ኣሰራርሓ ዝቐርብ ሓሳብ ዝዕየረሉ ብዙሕ ደረጃታት ኣለዎ። ቀንዲ ከኣ ደሞክራስያዊ ኣሰራርሓ፡ ሰልፋዊ ቅዋምን ስርዒታዊ ሰንሰለትን ናታቶም ዘይስገር ግደ ኣለዎም። እዚ መዕቀንታት ኣብቶም ኩሉ ነገር ኣብ ትሕቲ ደሞክራስያዊ፡ ሕጋውን ስርዒታውን ኣገባብ ክቃነ ኣለዎ ኢሎም ዝተቐበሉ እምበር፡ ሓንሳብ ካብዚ መስኖዚ ወጺኦም ዝበገጉ ዝበርገጉ ወገናት ኣይሰርሕን እዩ። እቶም ካብ ቀይዲ ዘፍትሑ ኩሉ ድሕሪኡ ዝወስድዎ ስጉምትታት  “ይምሕረልናዶ ኣየምሕረለይን?” እንዳበሉ ዝለብስዎ ፍንዊ እምበር ቀላሲ መዕቀኒ የብሉን። ነዚ ንክጥዕሞም ድማ ነቶም ፈላሊኻ ክረኣዩ ዘይክእሉ፡ ቅዋም፡ ነቲ ቅዋም ከተግብር ዝተመዘዘ ሕጋዊ መሪሕነት፡ ደሞክራስያዊ ጥርናፈ፡ … ወዘተ ዝብሉ መሰረተ-ሓሳባት ከባእሱን   ዘንተ-ምትእስሳሮም ክበትኩን  ሒዅ ይብሉ።

“እገለ ከምዚ እዩ” ክትበሃል ቀሊል እዩ። ከምቲ እትበሃሎ ኮይንካ ክትቀረብ ግና ከቢድ እዩ። ዘይከኣለሉ ኣጋጣሚ’ውን ኣሎ። በዚ መንጽር፡ ምሁር በዓል መዓርግ ኮይንካ  ንምሁር ዝምጥን ተግባር ምውናን ክሳብ ክንደይ ከም ዘጸገም ኣብ ሓደ ሓደ ምሁራን ንዕዘቦ ዘለና እዩ። ኣብ ባህልና ምሁር ኣይጋገን እዩ ዝብል ግንዛበ ስለ ዘሎ፡ “ዝተማህረ ይቕተለኒ” ይበሃል እዩ።  ምሁር ለባምን መሓርን ስለ ዝኾነ ኣይቀትልን እዩ ካብ ዝብል ብምንቃል። እንተኾነ እምነት ዘንበርካሉ ኣካል እውን ክጠልም ከም ዝኽእል ንምምልካት “ለባም ክጋገ እንከሎስ መራግእቲ ነየብሉ” ከኣ ይበሃል። እዚ ጥራይ ኣይኮነን ሕጂ ሕጂ ክንዕዘቦ እንከለና ነቲ “ካብ ምህሮስ ኣእምሮ” ዝብል ምስላ ቀዳሞት’ውን እውን ቦታ ትኸልኦ ኣይኮነን። እቲ ቁምነገር እምበኣር ትዕዝብትና ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ንምሁራን፡ ከከም ውልቃዊ ተግባሮምን ኣበርክተኦምን እምበር ኣልማማ ብይን ምሃብ ኣብ ጌጋ ዘውድቕ’ዩ። “ብሰንኪ ንቑጽ ይነድድ ርሑስ” ከይከውን።

እቲ ካልእ ጸገም ገለ ወገናት ለባም ወይ ምሁር ዝብል ስም ይሕዙ። ከባቢኦም እውን ኣብዚ ስያመኦም ተመስሪቱ እምነት የንብረሎም። ብተግባር ግና ትሕቲ ስሞም ይኾኑ። ከምኡ ምዃኖም ስለ ዘይርደኦም ግና በቲ  ስኽራኖም ይቕጽሉ።  ተዓዛቢ ከኣ ጽሑፋቶምን መደረታቶምን  ትሕቲ ትጽቢቱ ምስ ኮኖ ኣብ ልዕሊኦም ዝነበሮ ግምት ብኽንድኡ ደረጃ እንዳተሸምቀቐ ይኸይድ። ምስ ከምዚ ወየተዕዛባይ ንዝተወሰነ ግዜ ከምቲ “ባህ ንክብሎ ልባ ጽብሓላ ዱባ” ዝበሃል፡ ናይ ሓሶት እንዳሰሓቐ፡ ልቡ ዘይኮነስ እዝኑ ኣይነፍጎምን። እቶም ዕቡያት ግና ኣብቲ ዝብልዎ እምበር ኣብቲ ዝበሃልዎ ስለ ዘየቕልቡ ብናይ “ንኺድ ጥራይ” ስልቲ ይዕዘሩ። እዚ ጥራይ መዓስ ኮይኑ፡ ሕሉፍሓሊፎም ምስ ነብሶም ከይተመሃሃሩ ኣብ መድረኻት መምሃራን ክኾኑ ይደልዩ። እቲ ትምህርቶም ዝኾርኮሖ ተሳታፋይ “ነዓይ ነንጭዋስ ኣብ ለቖታ” ከም ዝብሎም ኣይስወጦምን። ኣብዚ  በቲ ዝደጋገም ዘይውርዙይ ኣቀራርባኦም፡  ንናይ ሰባት ሕልና ከም ዝኹርኩሕ ፍሉጥ እዩ። እንተኾነ “ክቡር የኽብረካ ማዕረ ነብሱ፡ ሕሱር ከኣ የሕስረካ ማዕረ ነብሱ” ስለ ዝኾነ ዘተዓዛዝብ  እምበር ካብ ጸኒዕካ ቃልስኻ ምቕጻል ዓዲ ዘውዕል ኣይኮነን።

Saturday, 17 February 2018 00:04

Court’s Eritrean military ruling may be ‘game changer’ for asylum seekers

Written by
By
February 16, 2018 06:25

Thursday’s ruling may provide a respite for thousands of men who received deportation notices earlier this month.

African asylum seekers line up to apply for a visa in Bnei Brak, Israel

 
  

African asylum seekers line up to apply for a visa in Bnei Brak, Israel. (photo credit: MARC ISRAEL SELLEM/THE JERUSALEM POST)

Thursday’s ruling by a special appeals court that Eritreans who fled forced military service are now eligible for refugee status could prove to be a lifeline for thousands of the 20,000 men slated for deportation to an unknown third African country beginning April 1.

Noting that Eritrean army deserters make up over half of the 28,000 Eritreans presently living in Israel who were previously denied asylum, Ori Lahat, CEO of the African Refugee Development Center, deemed the ruling a “game changer.”

Be the first to know - Join our Facebook page.
 


While most Western nations have long considered conscription conditions in Eritrea to be slave-like and inhumane, Israel has refused to recognize it as such, instead derisively referring to those who fled its military as “evaders” and “infiltrators.”

“This was an important issue because in the Western world, if you look at the percentages, it was obvious in almost all the countries there that Eritreans who fled the military qualified for asylum – except in Israel,” Lahat said.

“This ruling is very relevant to the majority of asylum-seekers in Israel because the main claim by the majority of Eritreans was abusive military conditions. Thousands of these men were previously denied asylum out of hand, and those who are denied asylum are being deported, and now their cases can be reopened.”

To date, the Interior Ministry’s Population, Immigration and Border Authority has only reviewed 6,500 of the 15,000 African asylum requests submitted since 2013. Among the 6,500 it has reviewed, 10 Eritreans and one Sudanese national have been granted asylum status.

It remains unclear how many of the remaining 8,500 applicants are Eritreans who fled the military. Currently, there are approximately 38,000 Eritrean and Sudanese migrants living in Israel. The vast majority have been sequestered in ghettos in impoverished south Tel Aviv.

According to Lahat, Thursday’s ruling may provide a respite for thousands of men who received deportation notices earlier this month.

“For the moment, at least, we will have to see how to stop them from being deported because it shows the intent of the government of Israel to send deportation letters even though it knows that their cases should be reopened,” he said.

“The government knew that most countries accepted Eritrean army desertion as a qualification for refugee status, and [Israel] should not have been the one country that was different from all the others. So, I think it shows that Israel’s intent was to deport as many people as possible.”

In Canada, the US and EU nearly 90% of Eritreans qualify for asylum, while in Israel the acceptance rate is a fraction of a percent.
The appeal court’s ruling, Lahat said, warrants cautious optimism.

“This is a serious game changer, and we know there will probably be a next round because the government will appeal the ruling, but for now it is a big win,” he said.

MK Michal Rozin (Meretz) echoed Lahat’s contention that the ruling is evidence of the government’s biased asylum system.
“Today’s ruling is further proof that the asylum-screening system in Israel is failing and biased,” she said. “This is an important decision of the appeals court, which proves the lies of the government. For years, asylum applications for Eritrean refugees have been automatically rejected, unlike other countries in the world that recognize them as refugees.”

Accordingly, Rozin demanded that the expulsion process should be stopped since it contravenes the 1951 Refugee Convention, of which Israel was among the first signatories.

“The deportation process must be stopped immediately,” she said. “The State of Israel must reconsider the requests of Eritrean asylum seekers rejected by it – a decision now ruled by the court, which determined that it was not in accordance with the international standard required by the UN Refugee Convention.”

Meanwhile, Yonatan Jakubowicz of the Israeli Immigration Policy Center, which opposes the absorption of African refugees, said “the majority of evaders from national service in Eritrea are not refugees by the Geneva Convention standards.”

“According to multiple reports and sources, a great portion can return to Eritrea with no fear of reprisal if done so from their own volition, and after paying a 2% tax on their earnings while abroad,” he said on Thursday.

“Among these sources is a recent report by the European Asylum Support Office, an official European Commission think tank, and information from the Israeli Interior Ministry, proving that over 2,000 Eritrean migrants – many of whom are national service evaders – have chosen to return to Eritrea from Israel of their own volition,” he added.

Friday, 16 February 2018 09:56

Radio Demtsi Harnnet Kassel 15.02.2018

Written by
Radio Demtsi Harnnet Kassel 15.02.2018
Published in Radio
Read more...
Page 418 of 638