Subscribe to this RSS feed
Wednesday, 21 March 2018 15:51

ቤት ትምህርቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ወዲ–ሸሪፋይ ናይ 2017–2018 ዓመተ ትምህርቲ ዓጽያ

Written by
ቤት ትምህርቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ወዲ–ሸሪፋይ ናይ 2017–2018 ዓመተ ትምህርቲ ዓጽያ

መባእታዊ ቤት ትምህርቲ ኤርትራውያን ስደተኛታት ወዲ–ሸሪፋይ ረቡዕ ዕለት 14 መጋቢት 2018 ዓመታዊ ትምህርቲ ብዓወት ክም ተዛዘመ  ክሕብር እፈቱ።

ኣብ መኽፈቲ ዓምታዊ በዓል ቤት ትምህርቲ ፡ ተጋደላይ ተኽለሃማኖት እልፉ ዳይረክተር ናይቲ ቤት ትምህርቲ ነቶም ዓበይቲ ኣጋይሽና በኣስማቶምን መዝነቶምን እንዳ ጠቐሰ ኣንቋዕ በደሓን መጻእኩም እንቋዕ ደማ ናብ መወዳእታ ዓመተ ትምህርቲ 2017- 2018 ኣብጽሓና ደሕሪ ምባል፡ ዓመታዊ ጎዕዞ ቤት ትምህርትን ዝተሳለጠ መደባትን ብዝርዝር ገሊጹ፡ ነቶም ንዚ መደባት ከዕመምን ክሳለጥን ዘገበሩ ኣብ ሩሑቕን ቀረባን ዝርከቡ ገበርቲ ሰናይ ወልቀ ሰባትን ማሕበራትን ቀጻልነት ናይዚ ቤት ትምህርቲ ንምርግጋጽ ለይትን መዓልትን  ዝጽዕሩን ዝደኽሙን ዘለው በፍላይ ደማ እታ ንዶሞዝ ምምህራን ዉሑስ ንምግባር እትጽዕር ማሕበር  ረደኤት ስዊስ ንሕጻናት ኤርትራውያን (ASEE) ለዑል ምስጋና ይብጸሓዮም በለ፡፡

WedsheriffeySchool 2 2018በዘዕባ ደረጃ  ትምህርቲ ከገልጽ ከሎ  ድማ ዝብዝሑ ትማሃሮ ትምህርቶም ብጉቡእ ዘከታተሉ ኮይኖም ዘነኣድ ትምህርታዊ ዉጽኢትWedsheriffeySchool 3 2018 ኣመዝጊቦም ኢዮም ብምባል ኣመስጊንዎም፣ ነቶም ቡዙሕ ቡኩራት ዘለዎም  ድኹማት ትማሃሮ ደማ ተስፋ ካይቆረጹ ትምህርቶም ክቕጺሉ ንዝመጽእ ዘሎ ዓመት ብጉቡእ ትምህርቶም ተኸታቲሎም እቲ ዘደሊ ደረጃ ብምምዝጋብ ክዕወቱ ክምዘለዎምን ኣብዚ ግደ ወለዲ  ደማ ዓቢ ተራ ክምዘለዎ ኣገንዚቡ፡፡

ካብዚ ቀጺሉ ኣብዚ ናይ 2017 – 2018  ዓመተ ትምህርቲ፣ ቤት ትምህርቲ ወዲ–ሸሪፋይ  678  ተማሃሮ  መዝጊባ ብ617 ተማሃሮ ዓመታዊ ትምህርታ ድማ ዛዚማ ። ብዛዕባ ምቁራጽ ትምህርቲ፣ ተማሃሮ ዝተፈላለየ ምኽንያታት ኣለዎም ገለ ተማሃሮ ናይ ወጻኢ ዕድል ዝረኸቡ ክኾኑ እንከለው ገለኦም ደማ ብናይ መናባብሮ  ጸገማት ናብ ስራሕ ተዋፊሮም ፡ገለኦም’ውን ቦታ ዝቐየሩ እዮም። ካብዚኣቶም 617 ትማሃሮ ብጉቡኡ ዓመታዊ ትምህርቶም ክም ዝወዱኡ ገሊጹ። ካብዚኦም እቶም 359 ደቀ ተባዕትዮ ክኹኑ ከለው እተን 258 ደማ ደቀ ኣንስትዮ አየን።  ዝሓለፉ ተማሃሮ 540 ክኹኑ ኣንከለው 329 ደቀ ተባዕትዮ እዮም፣  እተን 211 ደማ ደቂ ኣንስትዮ አየን። ስለዚ ዘይሓለፉ ተማሃሮ 77 ክኾኑ እንከለው 38 ደቀ ተባዕትዮ እዮም ፡ 39 ከኣ ደቀ ኣንስትዮ አየን። ፡ ብሚእታዊት ከግለጽ ከሎ ደማ 87.5 % ዘሓለፉ ከኹኑ እንከለው 12.5 % ደማ ዝተረፉ ኢዮም  ብምባል ቃሉ ደምዲሙ። ምምህር መሓመድ ስዒድ ደማ ነቲ ቃል ናይ ዳይረክተር ብቋንቋ ዓረብ ኣንቢቡዎ ።

ተማሃሮ ቤት ትምህርቲ ወዲ ሸሪፋይ ኣቕረብቲ መደባት ማለት ኣናውንሰራት ባዕሎም ኢዮም ኔሮም - ግጥሚታት- ትያትር - ተዋሰኦ - ብቋንቋታት ዓረብን ትግሪኛን እንግሊዝኛን ጌሮም ነቲ ህዝቢ ኣደሲቶሞ ውዒሎም። ኣብቲ በዓል ሽማገለ ቤት ትምህርቲ - ወለዲ - ሓለፍቲ ተካላት መንግስቲ ሱዳን - ኣዝዩ ሰፈሕ ህዝቢ ካብ ተቐማጦ ማዓስከር ወዲ ሽሪፋይ ተሳቲፎም ግርማ ሂቦሞ ውዒሎም።   ክሙኡ’ውን ቡዙሓት ገዳይም ተጋደልቲ ተሳቲፎሞ። ኣብ ምወደእታ ደማ ኣባ ገብራይ ብኢደማርያምን እድሪስ እስማዒልን ንቀዳሞት ተማሃሮ ባጀላታት ዓዲሎም ።

ዝተሳለጠ መደባት
ቤት ትምህርቲ ወዲ ሸሪፋይ ለዕሊ 30 ዓመት ዕድመ ዘለዋ ቤት ትምህርቲ ኮይና ብጽፈትን ሰነስርዓትን እትልለ ቤት ትምህርቲ ኢያ ኣብ ዓዓመት ለዕሊ 670 ተማሃሮ ካብ ክሊተኡ ጾታ ተምዝግብ፡፡
- ኣብዚ ዓመትዚ ፊንስትራታት ብምልኡ  ብቤትሮ ተጸጊኑ መሸፈኒ ተጌርላ፡
- ኩሉ ደጋዊ ክፍሊታት ቅድሚትን ደሕሪትን መንደቚ ተጸጊኑ ማለት (መስጠባ ) ብጡብ ተነዲቚ እዩ።
- ን678 ተማሃሮ ጨርቂ ዓለባ፣ ዩኒፎሩም ዝኽውን ንደቂ ኣንስትዮ ሙሉእ ላዕልን ታሕትን ንደቂ ተባዕትዮ ደማ ካምቻ ተዓዲሉ ኢዩ።
- ሕክምና ናይ ሂላል ኣል ኣሕመር ኣልሱዳኒ ኣብ ወዲ ሸሪፋይ ንተማሃሮና ብናጻ ተሕክሞም ኢያ።
- ሎሚ ዓመት ብሓሌት ማሕበር ኣል ( ሙንተዳ ) ኣል እስላሚያ ነዊሕ ግዜ ከሳቕየና ዘጽንሐ ናይ ማይ ሽግር ሰለ ዝተቓለለ ገለ ኣግራብ ከንተክል ብቒዕና ኢና።
ምስ ክብሪ ናይ ዕዳጋ ዝመጣጠን ኣይኩን እምበር ዓቕምና ዘፍቅዶ ንመማህራን 20 % ወሰኽ ደሞዝ ተጌርሎም ኢዩ ።
- ሽማገለ ቤት ትምህርቲ ብሓሙሽተ ( 5 ) ወለዲ ቆይማ ንሳቶም ደማ ፦ 
1- ማንደር መሓመድ ማንደር  2- መኮነን ሓደራ ስብዖ  3- እድሪስ ሓጃጅ እድሪስ 4-ኪዳነ ገብረኣብ ቦኽራጸን    5-ናቲ

ፍካክ እድሪስ።

 

 

WedsheriffeySchool 4 2018

Wednesday, 21 March 2018 07:57

ሰዲህኤን ግዱሳትን ኣብ ቶሮንቶ: ኣብ እስራኤል ንዘለዉ ስደተኛታት ዝሕግዝ ናይ ሓባር ድፍኢት ኣካይዶም

Written by
ሰዲህኤን ግዱሳትን ኣብ ቶሮንቶ: ኣብ እስራኤል ንዘለዉ ስደተኛታት ዝሕግዝ ናይ ሓባር ድፍኢት ኣካይዶም

ኣቶ ትኩእ ተስፋይ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን ኣብ ሃገረ ካናዳ ከተማ ቶሮንቶ ዝርከቡ ኣብ ሰብኣዊ መሰል ዝነጥፉ ግዱሳት ኤርትራውያን ኣብ ካለኣይ ሰሙን ናይዛ ሒዝናያ ዘለና ወርሒ፡ ክልተ ኣገደስቲ ጸገም ኤርትራውያን ሓተቲ ፖለቲካዊ ዑቕባ ኣብ እስራኤል ኣብ ምፍታሕ ዝሕግዙ ሓባራዊ ተግባራት ፈጺሞም። እቲ ቀዳማይ ተግባር ምስ እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ካናዳዊ ሚኒስተር ርክብ ምግባር ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ካለኣይ ሓባራዊ ተግባር ከኣ ምስተን ኣብ ከናዳ ዑደት ዘካይዳ ዝነበራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራውያን ዝሰርሓ ክኢላ ኣኼባ ምክያድ ነይሮም።

EPDP performances in Canada 21.03.2018ምስ ኤርትራውያን ዝተራኸበኡ ካናዳዊ ሚኒስተርን ናይ ሕቡራት ሃገራት ክኢላን ሰብኣዊ መሰልን

እዞም ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤን ኤርትራውያን ግዱሳትን ኣብ ቶሮንቶ ብሓባር ምስ ካናዳዊ ሚኒስተር ጉዳያት ተመዛበልቲ፡ ስደተኛታትን ዜግነትን ኣሕመድ ሑሴን ብሓፈሻ ብዛዕባ ኣስጋኢ ኩነታት ኤርትራውያንን፡ 40 ሺሕ ዝበጽሑ ካብኣቶም 27 ሺሕ ዝኾኑ ኤርትራውያን ኣብ እስራኤል ዘለዉ ስደተኛታት ኣብ ዝምልከት ተዘራሪቦም። እቶም ሶማሊያ ዝመበቆሎም ካናዳዊ ሚኒስተር እቲ ናይ ስደተኛታት ጸገም ብግቡእ ከም ዝርደኦም ጠቒሶም፡ ኣብ መጻኢ ምስቲ ልኡኽ ዘለዎም ርክብ ከም ዝቕጽል ቃል ኣትዮም።

እቲ ካለኣይ ተግባር ርክብ ምስ ወይዘሮ ሸይላ ኪታሩዝ ወካሊት ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሰብኣዊ መሰል ኤርትራ ኣብ ዋና ከተማ ካናዳ ኦታዋ እዩ ነይሩ። ምስ ኣቶ ትኩእ ተስፋይ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ናብቲ ርክብ ዝመጸ ካብ ቤት ማእሰርቲ ዝሃደመ ኤርትራዊ ብዛዕባ ሓድሽ ኩነታት ኣተሓሕዛ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ኤርትራ ነተን ናይ ሕቡራት ሃገራት ክኢላ ሰብኣዊ መሰል ሓበሬታ ኣስኒቑ። ወይዘሮ ኪታሩዝ ቅድሚ ኣብ መበል 37 ክርብ ባይቶ ሕቡራት ሃገራት ሰብኣዊ መሰል ናይ 12 መጋቢት 2018 መደረ ከስመዓ ካብ ካናዳ ናብ ጀነቫ ምብጋሰን ምስቲ ኣባል ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ዝነበሮ ልኡኽ ን3 ሰዓታት ዝኣክል ጸኒሐን። ኣቶ ትኩእ ተስፋይ ኣብቲ ስራሕ ንዝተሳተፉ ገዛኢ ሓገስ ካብ ዊኒፐግን ዮሴፍ ኣልኣዛር ካብ ቶረንቶን ስለቲ ርክባት ኣብ ምውዳብ ዝግበርዎ ሓገዝ ኣመስጊንዎም።

ኣቶ ትኩእ ተስፋይ ኣብ ከባቢ ቶሮንቶ ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራዊ ቃልሲ ንደሞክራስያዊ ለውጢ ዝጠልቦ ኣብ ምብርካትን ዝተጨነቑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ምሕጋዝን ብፍላይ ከኣ ነቶም ኣብ እስራኤል ዘለዉ ኣብ ዝምልከት ቅድሚት ዝስለፍ እዩ።

ኣብ ካናዳ ዝርከባ ጨናፍር ሰዲህኤ፡ ምንስቅስቓሳተን ኣብ ህዝባዊ ምልዕዓልን ህዝባዊ ዲፕሎማስን ከም ዘተኩር ኣቐዲሙ ዝተሓበረ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብዚ መዳይ ኣብ መላእ እታ ሃገር ተስፋ ዝህብ ውጽኢት የመዝግባ ኣለዋ። ኣቐዲሙ ከም ዝተሓበረ ኣብ ምዕራባዊ ከናዳ ከባብታት ዊኒፐግ፡ ካልጋሪን ኢድሞንቶንን ዘለዋ ጨናፍር ርኡይ ውጽኢት ኣብ ዝተመዝገበሉ ዝተፈላለየ መዳያት ዝነጥፋ ኮይነን፡ ኣብ ዞባ ሰሜን ኣሜሪካ መሪሕነት ከም ሓድሽ ክቐውም እንከሎ እውን ፍሉይ ኣስተዋጸኦ ኣበርኪተን እየን። ኣቶ ናይዝጊ ባህላይ ከኣ ኣብቲ ከባቢ ምልዕዓል መንእሰያት ንክሕይል ልሉይ ኣብርክቶ ዝገበረ እዩ። ጨንፈር ቶረንቶ ብወገና ኣብቲ ንቡር ምንቅስቓሳ ክትቅጽል እንከላ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ኣርባዕተ ሓደስቲ ኣባላት ሰልፊ ተጸንቢሮማ ኣለዉ።

Wednesday, 21 March 2018 07:46

EPDP & Compatriots in Toronto Make Joint Pressures in Support of Refugees in Israel

Written by
EPDP & Compatriots in Toronto Make Joint Pressures in Support of Refugees in Israel

EPDP Central Council member, Mr. Tuku Tesfai, and Eritrean human rights activists in Toronto, Canada, accomplished during the second week of this month two important joint tasks to help resolve the painful situation of Eritrean asylum seekers stranded in Israel. The first joint action involved meeting with concerned Canadian ministry and the second move was an extended meeting the UN Eritrea expert while on tour to Canada.

EPDP performances in Canada 21.03.2018Eritreans Hold Meetings with Cabinet Minister and UN Expert in Canada

The EPDP leadership member and compatriot activists in Toronto jointly met Mr. Ahmed Hussein, the Canadian Minister for Immigration, Refugees and Citizenship, and discussed on the plight of Eritreans in general, and the situation of up to 40,000 African refugees in Israel, of whom about 27,000 are Eritreans. The Canadian minister of Somali origin, expressed his full understanding of the problem and promised continued contact between him and the Eritrean delegation.

The other event was a meeting in the Canadian capital of Ottawa with Ms. Sheila Keetharuth, the UN Human Rights Rapporteur to Eritrea. Mr. Tuku Tesfai brought with him to the meeting an Eritrean prison escapee who was able to provide the UN expert with very useful update on new prisons and ongoing incarcerations in Eritrea. Ms Keetharuth sacrificed up to three hours of her time to meet them before flying to Geneva to speak on Eritrea at the 37th Session of the UN Human Rights Council on 12 March. The EPDP CC member appreciated compatriots Ghezae Hagos of Winnipeg and Yoseph Alazar of Toronto for helping in the meeting arrangements.

Mr. Tuku Tesfai has been in the forefront of joint action in the Toronto region to carry on the urgent tasks of the current Eritrean struggle for democratic change, and to help solve problems of distressed Eritrean refugees, especially of those currently in Israel.

EPDP branches in Canada further reported that their activities focused on mass mobilization and public diplomacy are making promising progress throughout the country. It was reported that new branches and cells formed in the western Canadian regions of Winnipeg, Calgary and Edmonton have been engaged in activities showing real achievements in various spheres of action. Special mention was made to the newly elected North America Zone head for organizational affairs, Mr. Naizghi Bahlai, who helped energize mobilization of young activists around the region. On its part, the Toronto branch was active as ever and was recently joined by four promising young party members.

Tuesday, 20 March 2018 22:24

ብሓባር ምስራሕ፡ ምርጫ ዘይኮነስ ግድነት’ዩ!

Written by
ብሓባር ምስራሕ፡ ምርጫ ዘይኮነስ ግድነት’ዩ!

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ብሓባር ምስራሕ ሓደ መርኣያ ናይ ጽቡቕ ዝምድና እዩ። ዝምድና ከኣ ኣብ መንጎ ካብቲ ምዝማድ ማዕረ ዝጥቀሙ ኣካላት ዝግበር ውዕል እዩ። እዚ ካብ ኣብ መንጎ ውልቀ-ሰባት ጀሚሩ ክሳብ ዓበይትን ሓያላትን ሃገራት ዝዝውተር እዩ። ብፍላይ ኣብዚ ዓለምና ብሳላ ዘመናዊ ምዕባለ ናብ ንእሽቶ ቁሸት ትልወጠሉ ዘላ ግዜ ብሓባር ምስራሕን ምዝማድን ምርጫ ዘይኮነ ግድነት ኣብ ዝኾነሉ ደረጃ ኢና እንርከብ ዘለና።

እዚ ዝምድናን ብሓባር ምስራሕን፡ ብናይ ተዛመድቲ ጽቡቕ ድሌትን ናይ ሓባር ተጠቃምነትን ዝረጋገጽ እምበር፡ እቲ ሓደ ናይቲ መዛምድቱ ኢድ ጠውዩ ዘረጋግጾ ኣይኮነን። እንተ ተፈተነ’ውን ኣይሰምርን። ናይ ሓባር ቅሩብነት ክህሉ ከኣ በቲ ብሓባር ምስራሕን ጽቡቕ ዝምድናን ኣቢልካ ዝረጋገጽ ናይ ተዛመድቲ ናይ ሓባር ተጠቃምነት ክህሉ ናይ ግድን እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ሃገርና ኤርትራ ብውሽጢ ይኹን ብደገ ኣብ ጸገም ኣላ። እቲ ጸገም ከኣ ኣብ ልዕሊ ኩልና ደለይቲ ለውጥን በሃግቲ ፍትሕን ተጻዒኑ ዘሎ ኣርዑት ሓጺን እምበር ንውሱናት ጥራይ ዝምልከት ኣይኮነን። እሞ ኩልና ዶ ነቲ ጉዳይ ብሓላፍነታዊ መንፈስ ነስተማቕሮ ኣለና? ዝብል ግና ነብሱ ዝኸኣለ ዳህሳስ ዘድልዮ እዩ። ናብቲ ራህዋ ንኽንበጽሕ ነቲ ተጻዒኑና ዘሎ ኣርዑት ሓጺን ምስባር ናይ ኩልና ድሌት ምዃኑ ዘዛርብ ኣይኮነን። እቲ ካልእ ሓቂ እቲ ተጻዒኑና ዘሎ ጸገምን ዝጽበየና ሓላፍነትን ናይ ኩልና ደለይቲ ለውጥን ፍትሕን ምዃኑ ጥራይ ዘይኮነ፡ እቲ መዋጸኦ ብናይ ኩልና ናይ ሓባር ቃልሲ ጥራይ ዝረጋገጽ ምዃኑ እውን እዩ። እቲ ሓቂ እዚ እንዳሃለወን ደኣ ስለምንታይ ብሓባር ናይ ምስራሕ መንገድና ዘይጣጠሐ? ዝብል ሕቶ ኩልና ተዓዘብቲ ዘይኮነስ ኣካል ናይቲ ጸገም ኮይና ከካብ ገዛና ብምጅማር ክንምልሶ ዝግበኣና መሰረታውን መድረኻውን ሕቶ እዩ።

ኣገዳስነት ብሓባር ምስራሕ ምስ ግዜን ኲነታትን ክብን ለጠቕን ዝብል ኮይኑ፡ ሎሚ ኣብ ደንበ ተቓውሞና ኣብቲ ዝለዓለ ጥርዙ ከም ዝርከብ በብኹርናዑ ዝቃላሕ ዘሎ ብሓባር ዘይምስራሕ ዝፈጥሮ ሻቕሎት ክንጸባረቕ እንዕዘቦ ዘለና እዩ። እዚ ሻቕሎት ሓድሽ ዝፍጠር ዘሎ ዘይኮነ ምስ ምጅማር ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ እንዳወደቐ እንዳተንሰአ ዝጐዓዝ ዘሎ ጌና ኣብ ዘተኣማምን ባይታ ክንፈትሖ ዘይከኣልና እዩ። ብሰንኪ ነዚ ዘይምብቃዕና ኣብቲ መሪር ብረታዊ ቃልስና ዘኽፈለና ዋጋ ነይሩ። ሕጂ እውን ምረቱን ኣገባቡን ደኣ ይፈላለ እምበር ዋጋ የኽፍለና ኣሎ። ካብዚ ንምውጻእ ዝግበር ቃልሲ ከኣ ጌና ካብ መእገር ኩልና ኣይወረደን።

ኣብ ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ፡ እቲ ኣብ ምትግባር ከጋጥም ዝጸንሐን ንድኽመትና ዘንጸብርቕን ዘይምዕዋቱ ኣብ ቦታኡ ኮይኑ፡ ኣድላይነት ብሓባር ምስራሕ ምርጫ ዘይኮነስ ግድነት ምዃኑ ክለሳ-ሓሳባዊ ግንዛበ ካብ ዝረክብን ናብ ተግባር ካብ ዝመጣጠርን ነዊሕ ግዜ ኮይኑ እዩ። ምስ ኩሉቲ ሓጐጽጐጻቱ መስርሓት ምሕዝነት ሃገራዊ ሓይልታት ኤርትራ፡ ኤርትራዊ ዲሞክራስያዊ ኪዳንን ሃገራዊ ባይቶ ንደሞክራስያዊ ለውጥን ከኣ ነዚ ዘመልክቱ ፈተነታት እዮም። ኣብዚ ዝሓለፈ ብሓባር ናይ ምስራሕ ዘይዕዉት ፈተነታት ዝተራእየ ድኽመታት ዘተሓሳስብ’ኳ እንተኾነ፡ ብእኡ ሰኪሕና “ከምቲ ሕልሚ ፈሪሕካ ከይደቀስካ ኣይሕደርን” ዝበሃል፡ ካብ ብሓባር ዘስርሕ ባይታ ናይ ምፍጣር ጻዕሪ ጠቕሊልና እንሃድመሉ ግና ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ካብዚ ዘይዕዉት ፈተነታትን ውረድ ደይብን ተማሂርናን ኣብኡ ዝተራእዩ ሕጽረታት ብምእራምን ተተባቢዕና ኢና ክንቅጽል ዝግበኣና። ናይቲ ዘይምዕዋትና ምስጢር “መትከል ብሓባር ምስራሕ” ጌጋ ስለ ዝኾነ ዘይኮነ፡ እቶም ነቲ መትከል ከዕውቱ ዝግበኦምን ምእንታኡ ዝተሰለፉን ስለ ዘይበቕዕዎ ጥራይ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ እንቃለሰሉ ዘለና መትከል ምውጋድ ዲክታተርያውን ጸረ ኩሉ መሰላት ህዝብን ዝኮነ ስርዓት ህግደፍ፡ ብደሞክራስያዊ፡ ቅዋማውን ህዝባውን ስርዓት ምትክኡን ካብ ኮነ፡ እቲ ናብዚ ዝወስድ መንገዲ ሕጂ’ውን ብሓባር ምስራሕ ጥራይ ምዃኑ ዓይኑ ኣፍጢጡ ዝርእየና ዘሎ መተካእታ ዘየብሉ እዩ።

ብሓባር ክሰርሑ ዝግበኦም ውገናት ፍልልይ ሰለ ዘየብሎም ዘይኮነስ፡ ምእንቲ ናይ ሓባር ተጠቃምነት ንፍልልያቶም ኣፍልጦ ሂቦም ኣብቲ ዘሰማምዕሉ ጉዳያት ብምትካል ምዃኑ ብዙሕ ግዜ ዝበልናዮ ሓቂ እዩ። ናይቲ ሓደ ኣካይዳ ነቲ ካልእ ወገን ባህ ዘይብሎ ክኸውን ይኽእል። እንተኾነ ከምቲ “ተመሊስካ ንእትረድኦ ሓዲካዮ ኣይትእቶ” ዝበሃል፡ ኣብ ሕድሕድና ሓደ ነቲ ሓደ ከታትዮ እምበር ክረግሖ ናብ መዋጸኦ ዝወስድ መንገዲ ኣይኮነን። ሓሓሊፉ ከም ዝረአ ክልተ ተጻራሪ ነገራት፡ በቲ ሓደ ወገን ብሓባር ክትሰርሕ ምጭራሕ፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ ክቱር ጽልእን ምንጽጻግን ኣየሳንዩን እዮም። እዚ ማለት ግና ኣብቲ ምሳኻ ብሓባር ክሰርሕ ዝግበኦ ሓይሊ ሃናጺ ትዕዝብትን ነቐፈታን ኣይሃልኻ ማለት ኣይኮነን።

ኣብዚ እዋንዚ ሓድሽ እዩ’ኳ እንተዘይተባህለ ተስፋ ዝህብ ብሓባር ናይ ምስራሕ ንቕሎታት ይረኣዩ ኣለዉ። ብምኽንያት 8 መጋቢት ዓለም ለኸ መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ኮነ ብዝኽሪ መበል 54 ዓመት ስርሒት ተጐርባ ዝተራእዩ ምንቅስቓሳት ተስፋ ዝህቡ እዮም። በዚ ኣጋጣሚ እዞም ንቕሎታት ካብቲ ከሳቕየና ዝጸነሐ ሓደ ንቕሎ ምጅማር እምበር ዘይምቕጻል፡ ባህሊ ወጺኦም ቀጸልቲ ክኾኑ ንትስፎ። ካብዚ ፈሊኻ ዘይርአ ብፍላይ ኣብ መንጎ ሰልፍታት፡ ውድባትን ማሕበራትን ዝግበር ብሓባር ናይ ምስራሕን ፍልልያት ምጽባብን ተበግሶታት፡ ንመሰረታዊ መትከላትን ሕጋዊ ኣሰራርሓታትን ናይቲ ዝዋሳኣሉ ትካላት መመሊሱ ዘሰውድ ክኸውን ይግበኦ።

Published in EPDP Editorial
Read more...
Tuesday, 20 March 2018 16:16

نشرة صحفية

Written by
نشرة صحفية

بمناسبة الْيَوْمَ العالمي للمرأة، تجمع في مدينة لاهاي الهولندية عدد غفير من النساء الارتريات المطالبات بالعدالة والمقيمات في اكثر من عشرة دولة أوروبية للقيام بمسيرة انطلقت من المحطة المركزية في لاهاي وصولاً الى مقر المحكمة الجنائية الدولية، وذلك تحت شعار " احترمو حقوق الانسان في ارتريا". وفي أعقاب المسيرة وعلى مدى يومين متتاليين، تم عقد مؤتمر اكتسب أهمية تاريخية تم خلالها مناقشة الاوضاع السائدة في ارتريا بشكل عام ووضع المرأة الارترية في البلاد، في طرق الهجرة وفِي الشتات بشكل خاص.


كان التنوع الارتري حاضراً في المسيرة كما في المؤتمر وذلك من خلال مشاركة ممثلات عدد من المنظمات النسوية الارترية حيث كان بين هؤلاء المشاركات الشباب، قدامى مناضلات حرب التحرير، المهنيات والناشطات.


تتمثل بعض إنجازات الحدث في ما يلي:

  • . مسيرة للاحتجاج على الانتهاكات الجسيمة لحقوق الانسان بشكل عام وتأثير ذالك على المرأة الارترية بشكل خاص، والمطالبة بالحكم الدستوري وسيادة القانون في ارتريا؛
  • ·. توجيه نداء إلى المحكمة الجنائية الدولية يدعو إلى محاسبة النظام الإريتري على ارتكابه الانتهاكات الجسيمة لحقوق الإنسان ، كما هو وارد في تقرير مجلس حقوق الإنسان التابع للأمم المتحدة؛
  • ·. عقد مؤتمر استمرت فعالياته ليومين متتاليين، نوقشت فيها في المقام الأول القضايا المتعلقة بكيفية تمكين المرأة في المقام الاول وذلك بهدف تمكينها من المساهمة الفعالة في الجهود الهادفة الى تحقيق نتائج أفضل ، وذلك من خلال تعزيز دورها في النضال المستمر من أجل التغيير السياسي والاجتماعي والاقتصادي في إريتريا ولعب دور ها في إحلال السلم والاستقرار وسيادة القانون؛
  • ·. كما تم تعيين لجنة للتنسيق مهمتها الإشراف على والعمل على تعزيز التعاون على المستويين المحلي والاقليمي، فضلاً عن العمل على تعزيز قدرات المرأة ومشاركتها؛
  • هذا وقد أتاح المؤتمر فرصة للتعارف وتبادل الخبرات المتعلقة بالتحديات الاجتماعية التي تواجه النساء في إريتريا وفي مخيمات اللاجئين، بما في ذلك جميع أشكال العنف القائم على الجنس؛
  • وفيما يتعلق بالاوضاع الحرجة للشعب الإريتري والتي تتدهور باستمرار، خصصت الندوة وقتاً طويلاً لإجراء مناقشات حول تدهور حالة البلاد وخُتم بالتأكيد على ضرورة ان تقوم جميع قوى المعارضة، بمافيها المنظمات النسائية بتوحيد جهودها الهادفة الى إيجاد حل دائم للاوضاع المزرية السائدة في إريتريا؛

هذا وقد عزز المؤتمر تضامن المرأة الأريترية في أوروبا وعبر العالم.


وفي الختام نود أن نشكر جميع المنظمات والأفراد الذين قدمو لنا الدعم المالي والمعنوي، بما في ذلك جميع المنصات الإعلامية الإرترية في المهجر. لقد تمكنا بفضل مساعدتكم من نقل مبادرتنا إلى المستوى اعلى.



#PressForFreedom

Monday, 19 March 2018 23:59

The Eritrea-Sudan border standoff: did Isaias whisper treason?

Written by

 

by Martin Plaut

In January this year Sudanese troops were sent to man the country’s border with Eritrea.

The border was sealed: trade between the neighbouring states ceased.

This has caused real hardship for many on both sides of the border - but particularly in Eritrea, which relies on imports from Sudan.

So what is behind these dramatic events?

Sudan Vice PresThe origins of the dispute can be traced back to a visit to Eritrea by the Sudanese First Vice - President and National Prime Minister, Lt. Gen. Bakri Hassan Salih in December last year.

The official Sudanese statement said the two sides had "discussed progress of the bilateral relations between two countries and issues of mutual concern.”

But Sudanese sources suggest the discussions were far more dramatic. Sudan has been drifting away from its traditional alliance with Egypt, and closer to Ethiopia.

Khartoum has sided with Addis Ababa rather than Cairo over Ethiopia’s Grand Renaissance dam on the Nile.

At the same time relations between Eritrea and Egypt have been warming. During General Salih’s visit to Asmara, President Isaias Afwerki suggested that the time was ripe for the General to replace President Omar al Bashir as Sudanese head of state.

Apparently speaking with the authority of Cairo, President Isaias said that such a move would be supported by both Eritrea and Egypt.

When General Salih returned to Khartoum the news was received with consternation.

Sudanese troops were rushed to the Eritrean border and the border sealed.

Monday, 19 March 2018 22:21

ጋዜጣዊ መግለጺ 12 መጋቢት 2018፡ ዘ ሄግ፡ ኔዘርላንድስ

Written by
ጋዜጣዊ መግለጺ 12 መጋቢት 2018፡ ዘ ሄግ፡ ኔዘርላንድስ

 ብኣጋጣሚ ዓለምለኻዊ በዓል ደቂ-ኣንስትዮ፡ ኣብ 10 ዝተፈላለያ ሃገራት ኤውሮጳ ዝነብራ ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ፡ ኣብ ከተማ ዘ ሄግ፡ ኔዘርላንድስ ካብ 8-10 መጋቢት ተኣኪበን። ``ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ይከበር`` ኣብ ትሕቲ ዝብል ቴማ ካብ ማእከላይ መደበር ባቡር ዘ ሄግ ተበጊሰን ክሳብ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበናት (ICC) ናይ እግሪ ጉዕዞ ኣካይደን። ኣስዒበን ንህልው ኩነታት ኤርትራ ብሓፈሻ፡ ንኩነታት ደቂ-ኣንስትዮ ሃገርና ድማ ብፍላይ ምስ ኩነታት ስደት ዜጋታትን ኤርትራውያን ስደተኛታትን ብምትሕሓዝ ዝዘተየን ንኽልተ መዓልታት ዝቐጸለ ታሪኻዊ ኣገዳስነት ዘለዎን ረዚንን ዋዕላ ኣካይደን።

እቲ እግሪ ጉዕዞን ዋዕላን ንብዙሕነት ኤርትራ ዘንጸባረቐ ነበረ። ተሳተፍቲ ካብ ዝተፈላለያ ማሕበራት ደቂ-ኣንስትዮ - ካብ መንእሰያት፡ ጋዳይም ተጋደልቲ፡ ሙያውያን (ፕሮፌሽናላት)፡ ከምኡ`ውን ኣክቲቪስት- ዘሳተፈ ነበረ። ገለ ካብ ዓወታት እቲ ምትእኽካብ፡

-    እግሪ ጉዕዞ ኣንጻር ከቢድ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ብሓፈሻን ጽልዋኡ ኣብ ልዕሊ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ብፍላይን ብምግባር ቅዋማዊ ምሕደራን ልዕልና ሕጊ ኣብ ኤርትራ ክነግስ ጸዊዐን።

-    ብመሰረት ጸብጻባት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡ ዓለምለኻዊ ቤት ፍርዲ ገበናት፡ ስርዓት ህግደፍ ከቢድ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ብምፍጻሙ ተሓታትነቱ ከረጋግጽ ምሕጽንታ ኣቕሪበን።

-   ንኽልተ መዓልታት ዝቐጸለ ዋዕላ ብቐንዱ ብኸመይ ንዓቕምታት ደቂ-ኣንስትዮ ምሕያል ይከኣል ኣብ ዝብለ ኣርእስቲ ብምዝታይ፡ ደቂ-ኣንስትዮ ነቲ ኣብ ኤርትራ ፖለቲካዊ፡ ማሕበራውን ቁጠባውን ለውጢ ንምምጻእ ዝግበር ዘሎ ቃልሲ ውጽኢታዊ ኣበርክቶአን ብምግባርን ተርአን ብምዕዛዝን፡ ንሰላም፡ ርግኣትን ልዕልና ሕጊ ኣብ ኤርትራ ክረጋገጽ ይጽዕራ

-   ንምድንፋዕ ሓባራዊ ስርሓት ኣብ ውሽጥን ኣብ ዞባናን ከምኡ`ውን ተሳታፍነትን ምምዕባል ዓቕምታት ደቂ-ኣንስትዮ ትከታተል ኣወሃሃዲት ሽማግለ ተመሪጻ

እቲ ዋዕላ ንተሳተፍቲ ነንሕድሕዶም ክላለዩ፡ ተመኩሮ ክለዋወጡን፡ ንደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ውሽጢ ሃገር ኮነ ኣብ መዓስከር ስደተኛታት ዘጓንፎም ማሕበራዊ ግድላት ምስ ኩሉ ዓይነት ንጾታመሰረት ዝገበረዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደቂ-ኣንስትዮ ክዝትያ ዕድል ፈጢሩ።

በቲ እናበኣሰ ዝኸይድ ዘሎ ተኣፋፊ ኩነታት ህዝቢ ኤርትራ ብምሽቓል፡ ዋዕለኛታት ንውሕ ንዝበለ ሰዓታት ብዛዕባ እናገደደ ዝኸይድ ዘሎ ኩነታት ኤርትራ ድሕሪ ምዝታይ፡ ኩሎም ተቓወምቲ ውድባትን ማሕበራት ደቂ-ኣንስትዮን ብሓባር ክሰርሑን ኣብ ኤርትራ ንዘሎ ጽንኩር ኩነታት ናይ ሓዋሩ ፍታሕ ንምምጻእ ክጉስጉሱ ከምዘለዎምን ደምዲሙ።

እቲ ዋዕላ፡ ምሕዝነትን ሓድነትን ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ኣብ ኤውሮጳን ዓለምን ኣሐዪሉ`ዩ።

ኣብ መወዳእታ፡ ንኹሎም ፋይናንሳውን ሞራላውን ደገፋት ዘበርከቱልና ትካላትን ውልቀሰባትን ከምኡ`ውን ንኹሎም ኣብ ወጻኢ ዝርከባ ናይ ኤርትራ ናይ ሚድያ መድርኻት ነመስግን። ሓገዛትኩም ንተበግሶና ናብ ዝቕጽል መድረኽ ክብ ክነብል ኣኽኢሎና`ዩ።

ኤርትራውያን ደቂ-ኣንስትዮ ንፍትሒ

Monday, 19 March 2018 00:40

በዓል ኲናት ቶጎሩባ ኣብ ፍራንክፎርት

Written by
በዓል ኲናት ቶጎሩባ ኣብ ፍራንክፎርት

ብዕለት 17 መጋቢት2018 ብሽማግለ ህዝባዊ ምልዕዓል ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ዝተዳለወ ዝኽሪ መበል 54 ዓመት በዓል ቶጎሩባ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ተኻይዱ። ኣብቲ በዓል ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ካብ ገዳይም ተጋደልትን መንእሰያትን ተሳቲፎም ነይሮም። እቲ በዓል ብሓው ኢሳቕ ወልደማርያም ሰናይ ትምኒትን ሰላምታን ድሕሪ ምኽፋቱ፡ ሓው ኢሳቕ ንተሳተፍቲ በዓል ብምምስጋን፡ ነቲ በዓል ኣብ ምድላው ክረኤ ንዝኽእል ሕጽረታት እቕሬታ ድሕሪ ምሕታት፡ ሽማግለ ህዝቢ ንምእካብን ንምጥርናፍን ኣብ ቃልሲ ግዲኡ ከበርክትን፡ ዝካኣሎ ጻዕርታት ምክያዱ እውን ገሊጹ። እቲ ጎስጓስ ግን፡ ኣብ ሽማግለ ተደሪቱ ዝተርፍ ዘይኮነስ ናይ ኩሉ ደላይ ለውጢ ዕማም ከምዝኮነን ኢድ ንኢድ ተታሓሒዝና ክንከዶ ዘለና ስራሕን ጻዕርን ከምዝኮነ ሓቢሩ። ሽማግለ ህዝባዊ ምልዕዓል ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ብነጻ ድልየትን ውልቀ ውክልናን ኣባላት ውድባትን ማሕበራትን ነጻ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ዝቆመ ምንቅስቓስ ኮይኑ ኣብ ናይ ሓደ ዓመት ዕድሚኡ ሓያሎይ ኣኼባታት ኣሰላሲሉ፡ ምስ ኣብ ከተማታት ጀርመን ዘለዉ ከምኡ ዝኣመሰሉ ናይ ምልዕዓል ሽማግለታት ብምትሕብባር እውን ሓደ ዓብዪ ሰላማዊ ሰልፊ ካብዘመዝገቡ ህዝባዊ ምልዕዓላት እዩ። ሽማግለ ህዝባዊ ምልዕዓል ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ገድሊ ኤርትራ ታሪኽ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ምዃኑ ዝቕበል፡ እወንታዊ ውርሻታት ቃልሲ ህዝቢ ብምዕቃብ፡ ምልካዊ ስርዓት ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ዝፍጽሞ ዘሎ መግለጺ ኣልቦ ጭቆናን ሕሰምን ካብ ሕጽረታት ተመኩሮ ገድሊ ፈልዩ ዝጥምት ምልዕዓል እዩ።

ስለዝኾነ ድማ እዩ፣ ንበዓል ኲናት ቶጎሩባ ሓደ ካብ ውርሻታቱ ገይሩ ክዝክሮን ከኽብሮን ምድላዋቱ ዝሰርዐ። ይኹን ኣምበር ናይቲ በዓል መበገሲ ኲናት ትጎሩባ ዓወት ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ እዃ እንተኾነ፡ ነቲ ኣብ መንጎ ገድሊ ኤርትራን መግዛእታዊ ሰራዊት ኢትዮጵያን ደምዳሚ ኲናት ዘመዝገበ ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ዘረጋገጾ ኲናት ባጽዕን ፈንቅልን እንተኮነ እውን ኣካልን ተምሳልን ስርሒት ቶጎሩባ ከምዝኮነ ኣብቲ በዓል ብጣምራ ክዝከርን ክበዓልን ዝገብረ።

Maasho Asrat 17.032018

 

ኣብቲ በዓል ስእሊ ንኲናት ቶጎርባ ካብ ዝመርሑ መስረቲ ሰውራ ኤርትራ ዝኮኑ ጀጋኑ ኣቦታት ስዉእ ተጋዳላይ ኣቡ-ርጀላ ቀሪቡ ነይሩ። ነዚ መሰረት ብምግባር ሓው መዓሾ ኣስራት „ኣነ ንስዉእ ተጋዳላይ ኣቡ ርጀላ ኣርኪበሉ\የ፣ ኣብ ጋሽ ከለና ኣጸቢቐ ይፈልጦ፡ ኣብ ኲናት ተሰነይ ናይ 1977 እውን ብሓደ ኔርና። ኣቦርጀላ ከም ሰብ ብጣዕሚ ጥዑይ፡ ህዱእ፡ ርህሩህን ሕያዋይን ምስኪንን ሓርበኛን ተጋዳላይ እዩ ነይሩ“ ክብል ምስክርነትቱ ገሊጹ። እዚ ጥራሕ ዘይኮነ „ብመሰረቱ ስዉእ ተጋዳላይ እድሪስ ሓምድ ዓዋተ ነቲ ቃልሲ እንተዘይጅምር፡ በዓል ኣቡርጀላ እውን ነቲ ቃልሲ እንተዘየጽኑሕልና፡ ንሕና ኣይመርከብናሉን፡ ህዝቢ ኤርትራ ድማ ተቓሊሱ ሃገሩ ነጻ ገይሩ። ሕጂ ድማ ንሕና ነዚ ሒዝናዮ ዘለና ቃልሲ ገለ ካብዞም ደቀይ እዃ ኣብዚ በዓል ይርኢ ኣለኩ እንድየ፡ ነዞም ደቕና ከነውርሶም ኣለና“፣ ሓቢርና እንተታቓሊስና ድማ ከምቲ ኣብ ነጻነት ንምብጻሕ ዝተዓወትናዮ፡ ምልኪ ንምልጋስ እውን ክንዕወት ኢና“ ክብል ለበዋኡ ደምደመ።

ምስዚ ብምትሕሓዝ ሓው መደኒ ብዓረብኛ ዝተዳለወ መግለጺ በዓል ኲናት ቶጎሩባ ውድብ ተሓኤ ኣቕሪቡ።

Medeny 17.03.2018

Sunday, 18 March 2018 22:11

መግለጺ ሽማግለ ህዝባዊ ምልዕዓል ፍራንክፈርትን ከባቢኡን

Written by

ብዕለት 17 መጋቢት2018 ብሽማግለ ህዝባዊ ምልዕዓል ፍራንክፎርትን ከባቢኡን ዝተዳለወ ዝኽሪ መበል 54 ዓመት በዓል ቶጎሩባ ኣብ ከተማ ፍራንክፎርት ተኻይዱ። ኣብቲ በዓል ብርክት ዝበለ ቁጽሪ ኤርትራውያን ደለይቲ ለውጢ ካብ ገዳይም ተጋደልትን መንእሰያትን ተሳቲፎም ነይሮም። እቲ በዓል ብሓው ኢሳቕ ወልደማርያም ሰናይ ትምኒትን ሰላምታን ድሕሪ ምኽፋቱ፡ ሓው ኢሳቕ ንተሳተፍቲ በዓል ብምምስጋን፡ ነቲ በዓል ኣብ ምድላው ክረኤ ንዝኽእል ሕጽረታት እቕሬታ ድሕሪ ምሕታት፡ ሽማግለ ህዝቢ ንምእካብን ንምጥርናፍን ኣብ ቃልሲ ግዲኡ ከበርክትን፡ ዝካኣሎ ጻዕርታት ምክያዱ እውን ገሊጹ። እቲ ጎስጓስ ግን፡ ኣብ ሽማግለ ተደሪቱ ዝተርፍ ዘይኮነስ ናይ ኩሉ ደላይ ለውጢ ዕማም ከምዝኮነን ኢድ ንኢድ ተታሓሒዝና ክንከዶ ዘለና ስራሕን ጻዕርን ከምዝኮነ ብምሕባር መድረክ ንኣቦ-መንበር ሽማግለ ሓው ዓብደልቃድር ሽፋ መግለጽ ንኸቕርብ ምርካቡ ይፍለጥ።

ዝቐረበ መግለጺ ከምዘለዎ እነሆ። 

Abdelkhadir shifa 17.03.2018

መግለጺ በዓል ሰራዊት ሓርነት (በዓል ቶጎሩባ)

ዝኸበርኩምን ዝኸበርክንን ተኻፈልቲ ዝኽሪ መዓልቲ ሰራዊት ሓርነት - ቶጎሩባ

ብመጀምርያ ንዕድመና ኣኽቢሩኩም ብምምጻእኩም ነመስገና

ኣንቛዕ ድሓን መጻኹምን መጻእክንን ድማ ንብል።

ብምቅጻል ሎሚ ማዓልቲ ሰራዊት ሓርነት ማለት ቶጎሩባ ከንብዕሎ ተዳሊና ንርከብ።

ቅድሚ 54 ዓመታት ብ15.03.1964 ድሕሪ ናይ 2 ዓመትን ፈረቓን ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎ ኤርትራ፣ እቶም ንነጻነት ሃገርና ኤርትራ ንምምጻእ ብረት ሒዞም ዝቃለሱ ዝነብሩ ተጋደልቲ ወይ ሰርዊት ሓርነት ኤርትራ ነቲ ብብዝሒ ይኹን ብዕጥቂ ዝዕብልሎም ዝነበረ ሰራዊት ኢትዮጽያ ንመጀምርያ ጊዘ መጥቓዕቲ ብምግባር ዝተዓወትሉ መዓልቲ እዩ። ኣብዚ ውግእ እዚ 87 ሰርዊት ጸላኢ ዝመትሉን ብብዝሒ ዝቆሰሉሉን ክኸውን ከሎ ብወገን ተጋደልቲ 17 መስዋእቲን ከምኡውን ገለ መቕሰልትን ተኸፈለ። ውግእ ቶጎርባ ሰራዊት ሓርነት ወይ ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ንጸላኢ ኣብ ቦታኡ ወይ ድፍዓቱ ከድካ ኣጥቂዕካ ከም ትስዕረሉ ዘተረጋገጸሉን ፣ ብኡ መሰረት ጸላኢ ብዝተናውሔ ቃልሲ ካብ ምሉእ ሃገር ተሓግሒጉ ክወጽእ ምዃኑ ዝሕብር መዓልቲውን እዩ። ምስቲ ናይ ሽዑ ጊዘ ዝነበረ ቁጽሪ ሰራዊት ሓርነት እቲ ዝተክፍለ መስዋእትን ኣዛሚድካ እቲ ቃልሲ ብርክት ዝበለ ኩቡር ዋጋ መስዋእቲ ጀጋኑ ክሓትት ምዃኑ ክርዳእ ተኻኢሉ። ሓደ ኣብቲ ጊዘ ዘተርእየ ክጥቀስ ዘለዎ ተርእዮ፣ ጸላኢ ንገለ ስውኣት ወሲዱ ኣብ ከተማታት ብምጥንጣል እቲ ኣረመናዊ ተግባራቱ ዘርእየሉን፣ ኣብ ልዕሊ ሂወቶም ዝሓለፉ ደቂ ሰባት ናይ እግዝኣብሀር ፍርሒ ከምዘይብሉ ዘመስከረሉን መዓልቲ እዩ። እዚ ግን ነቲ ቃልሲ መሊሱ ከምዘበርትዔ ታሪኽ ዝምስክሮ እዩ።

ብድሕርዚ ፈላሚ ኩናት ናይ ቶጎሩባ ኩላትና ከምንፈልጦ ልዕሊ ርብዒ ዘመን ዝኣክል ሰራዊት ሓርነት ማእለያ ዘይብሉ ጅግንነታዊ ውግኣት ከም ንከተማታት ነጻ ምውጻእ ይኹን ካልእ ናይ ተረባረብ ውግኣት ኣኻይዱን ዓወታት ኣመዝጊቡን ኣብ መጨረሻ ድማ ብውግእ ነጻነት ሃገር ኣምጺኡ እዩ። ንኹሉ ዝተኻየደ ውግኣትን ጅግነነታዊ ተግባራትን ሰራዊት ሓርነት ወይ ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኤርትራ ኣብዚ ጽሑፍ እዚ ክትጽብጸብ ከምዘይክኣል ርድእ ይኸውን። ከም ኣብነት እቲ ናይ ባጽዕ ናይ መጨረሻ ነጻ ምውጽእ ዝተገብረ ውግእ (ብስርሒት ፈንቅል ዝፍለጥ) ፣ በቶም ጸላእቲውን ከይተረፈ ዓቢ ኣድናቖት ዘትረፈን ኩናት ክጥቀስ ይከኣል። እዚ ውግእ እዚ ኣብ ልዕልቲ ጅግነንትን ውፉዩነትን ናይ ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት፣ በቲ ካብ ጸላኢ ዝተማረኸ ናይቲ ጊዘ ዘመናዊ መሳርሒ ውግእ ተጠቒሞሞ ብዝልዓለ ናይ ውግእ ስልትን ብልሓት ንዝነበራ ዝተፈላለየ መደበራት ብሕሉፍ ቅልጣፈ ዝተቆጻጸረን ንባጽዕ ንሓንሳብ ንሓዋሩን ነጻ ዘውጽኤ ኣዝዩ ዝድነቕን መንግስታዊ ደርጃ ዝሓዘ ኩናት ከም ወካሊ ምጥቃሱ ይከኣል። ኣብዚ ሕጂ እዋን ምልካዊ ስርዓት ነዚ ኩናትዚ ከም መሳርሒ ናይ ፕሮፖጋንድኡ ክጥቀመሉ ክትርኢ ከለኻ ዘሕዝን ኣዩ።

መዓልቲ ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ወይ ህዝባዊ ሰራዊት ሓርነት ኢልና ከነብዕል ከለና ነቶም ካብ 1961 ክሳብ 1991 ማለት ን30 ዓመት ምእንቲ ነጻነት ሃገር ኢሎም ከርተት ዝበሉን ዝተሰውኡን ይኽን ብሂወቶም ዘለው (ዝሰነክሉን ዘይሰንከሉን) ከምኡውን ነቶም ድሕሪ ነጻነትውን ዘርከበሎም ሓድሽ ወለዶውን ብምጥቅላል ኢና ንዝክሮ። ክብርን ምስጋናን ንኩሎም ብዘይ ኣፈላላይ ይግባእ።

እዚ ኩሉ መስዋእትን ስንክልናን 30 ዓመት ከርተትንስ እቲ ዝደለ ሽቶታትከ ብሙሉኡ ሃሪሙ ዶ ዝብል ሕቶ ክንርእን ክንፍትሽን ድማ ናይ ግድን ይኸውን። እወ ነጻነት መጺኣ። ሃገርና ከም ሃገር ኣብ ዓለም ተፈሊጣ። እቲ ምምሕዳር በቲ ናይ ሃገር ቋንቋ ኮይኑ። ግን እቲ ዝደለ መሰል ወዲ ሃገር ፣ እቲ ዝደለ ፍትሓውን ቅዋማውን መንግስቲ፣ እቲ ዝደለ ደሞክራስያዊ ቅርጽታት፣ እቲ መሰል ምምራጽን፡ መሰል ምዝራብን፡ መሰል ምጽሓፍን፣ መሰል እምነትን ዝኣመሰሉኸ ኣለውዶ ንዝብል ሕቶ፡ እቲ መልሲ የለውን ጥራይ ዘይኮነ ነዚ መሰልዚ ኣብ ኤርትራ ይረጋገጽ ኢሉ ንዝሓተተ ብዘይ ገለ ንሕስያ፣ መን ምዃኑ፣ እንታይ ኣበርክቶ ኣብ ቃልሲ ገሩ፣ ክንደይ ዕድሙኡ፣ እንታይ እዩ ጾትኡ ብዘይገድስ፡ ኣብ በት ማእሰርቲ ይዳጐን። ሓንቲ ገበን ዘይብሎም ጋዘጠኛታት ናይ ሃይማኖት መራሕትን ላዕሎዎት መራሕቲ መንግስትን ኣሽሓታት ካልኦት ዜጋታትን ኣብ ማእሰቲ ይእትው። ምስተኣስረ ዝኾነ ዓለምለኻዊ መሰለ ናይ እሱር ድማ ይንፈጎም። መሰል ናይ ጠበቓ ፣ መሰል ናይ ቤተ-ሰብ ምብጻሕ፣ ኣብ ፍርዲ ምቕራብ ዘይብሉ ፣ ኣብ ኣሰቃቂ ዝኾነ ቤት ማእሰርቲ ክሳብ ትመውት ትእሰር። ናይ ሓርበኛ ሃይለ ድሩዕን ናይ ሓርበኛ ኣቦና ሽኽ ሙሳን መስዋእቲ ሎሚ ቐነ ንከታተሎ ዘለና እዩ።

ብዙሓት ካብዞም ሎሚ ነብዕለሎ ዘለና ሰራዊት ሓርነት ነታ ብንእስነቶም ብድለየቶም ከርተት ዝበሉላ ሃገር ድሕሪ ነጻነት እታ መሬታ ገና ጨሪሶም ዘይረገጹን ኣለውን። ገለውን ከይረገጽዋ ካብዛ ዓለም ተፈልዮም። ካልኦትውን ካብታ ባዕሎም ነጻ ዘውጽእዋ ሃገር ብዘይድለየቶም ኣምሊጦም ኣብ ፈቐደ ስደት ከርተት ክብሉ ይረከቡ።

ሃገርና ዝኾነ ዘይቀስነላ ዓባይ ማእሰርቲ ወይ መደበር እያ ኮይና ዘላ። ዕደሚኦም ገና ዘይመልኡ መንእሰያት ካብ ስድርኦም ተመንጢሎም ኣብ ሳዋ ንዓመት ድሕሪ ምዕጣቕ ናብ መወዳእታ ዘይብሉ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት ይሽኹዑ። ኣንጸርጺሮም ድማ ሃገር ጠንጢኖም ከምዝወጹን ይኾኑሞ ክንደይ ሽግራትን ጸበባን የሕልፉ። ገለ ካብእቶም ኣብ ሰሃራ መጻወቲ በደዊንን ገለውን ኣብ ባሕሪ ተዋሒጦም ይተርፉ።

ሃገርና ሓደ ምስ ሰዓብቱ ዝዋንኣ ካብ ዓለም ንጽልቲ ሃገር እያ ኮይና ዘላ። ጌና ኣብ ግዜ ቃልሲ ኮሎ ዝጀመሮ ስልጣን ብሒትካ ምሓዝን፣ ንዝወዳደሩ ወይ ዘይምእዘዙ እናእጥፋእካን ነቲ ካልእ ብተፈላለየ ሜላታት ማለት ብሃይማኖትን ኣውራጃን ዓለትን ከምዝፈላለ እናገበርካን ኣናኣፈራራሕካን ስልጣንካ ምንዋሕ ንነዊሕ ዝተጠቀመሉን ገናውን ዝጥቀመሉ ዘሎ ኣገባብ እዩ።

ሃገርና ብዘይካ ኣዝዮም ውሑዳት ዜጋታት እንተዘይኮይኖም፣ ዝኾነ ወዲ ሃገር ነብሱ ክኢሉ ክነብረላ ትኽእል ኣይኮነትን። እቲ ዝርካቡ ሰራሕተኛ ሓረስታይ ታሕተዋይ ሸቓጣይ ይኹን ዋላውን ዝለዓለ ትምህርቲ ዝተማህረ ነብሱ ዘይክእለላ ሃገር እያ። እተን ዝወሃብኡ ደሞዝ ካብ ገዛ ክራይ ዘይሓልፋ እየን። ናይ ወታሃደራዊ ኣገልግሎት ዝገብሩ ዜጋታት እዃ ዘይጥቃሱ እዩ ዝሓይሽ። ኣብ ጊላነት እዮም ዝርከቡ። ሎሚ ኩሉ ስድራታት ኤርትራ ካብ ሓገዝ ኣብ ወጽኢ ዝርከቡ ቤተ-ሰብዩ ዝነብር። ቤተ-ሰብ ኣብ ወጻኢ ሃገር ዘይብሉ ድማ ኣብ ኣዝዩ ሕማቕ ኩነታት ዘሎ።

ህግደፍ ብኣህጉራዊ ደርጃ መንነቱ ካብ ዝግለጽ ነዊሕ ኮይኑ ኣሎ። መራሒ ህግደፍ ብገበን ኣብ ልዕሊ ሰብእውነት ንምኽሳሱ ገና ኣብ መስርሕ ይረከብ። ኣብ ሆላንድ ኣብዚ ቀርባ ንሪኦ ዘለና ምዕብላናታት ዘሐጉስ እዩ። ናይ ፈልድሆፈን ተርእዩ ይኹን ናይ ህግደፍ ዲፕሎማት ምስጓጒ ንርኢ ኣለና። ኣብዚ ንቕምጦ ዘለና ሃገር ጀርመን ብፓርላማ መሰረት ብኹሉን ሰልፍታት እዃ ኣይኮነን እምበር፡ እቲ ዘድሊ ናይ ዲፕሎማሲ ምቁራጽ ስጉምትታት ምስ ህግደፍ ይኹን፡ ንተቓወምቲ ተግባራዊ ሓገዛት ምሃብ ዛጊት ኣይተወስደን። ናይቶም ዓቕሚ ዘለዎም ኣካልት ምብልሓት ከድሊ እዩ።

ሰራዊት ሓርነት ስውኣት ይኹን ህልዋት ክኸብርሉን ክምስገንሉን እቲ ንነጻነት ዝተኻይደ ቃልሲ ቅኑዕን ኣድላይ ምዃኑን ክፍለጥ ኣለው። እዚ ብሰንኺ ናይ መላኽን ሰዓብቱን መርሪር ጽቅጠት መሰረት ጌርካ ነቲ ዝተኻየደ ቃልሲ ንኹሉ ኣብ ምልክት ሕቶ ምእታው ቅኑዕ ኣይኮነን። ነዞም ኩሉም ንእስነቶም ዝገደዶም ዘይብሎ ብድልየቶም ራሕሪሖም ንዓመታት ከርተት ዝበሉን ስውኣት ይኹን ህልዋት ክብሪ ክንሕልው ይግባእ። ተኸባቢርካን ሓቢርካን ምስራሕ እምበር፡ እዚ ናይ ዓቅሊ ጽበትን ናይ ሕሉፍነትን ተርእዮታት ነቲ ሓቢርና ከነውድቖ ንደሊ ዲክታቶርያዊ ስርዓት፣ ብሰሪ ዘየድሊ ምስሕሓብና ፖሊቲካዊ ስንቂ እና ንህቦ ዘለና።

ካልእ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ተቓውሞ ደንበ ብዙሓት ካብ ህግደፍ ዘተኣታትዎ ዝንባለታት ካብ ሓንጎሎም ዘይወጸሎም ወይ ገሊኦም ጸኒሖም ዘጥርይዎ ዘለው ናይ ሃይማኖትን ኣውራጃን ብሔርን መበቆላት ሃሰስ እናበሎ ክፈላልዩናን ዝደልዩ ተቓወምቲ ከነለልዮምን ክንጥንቐቐሎምን ክንምክቶምን ኣለና። ኣብ ጊዘ ተቓውሞ ይኹን ብድሕርኡ ወልቃዊ ረብሓ ክጥሪ ዝኽእል ኣካል ክፍሊ ሕብረተሰብና የለን። ኩሉ ምእንቲ ደሞክራሲን ፍትሕን ንስለ ህዝብናን፣ ኣንጻር እቲ ዓሚጺ ስርዓት ሃገርና እዩ ዝቃለስ ዘሎ። እቲ ኣብ ቃልሲ ዘይሳተፍ ዘሎ፣ በብሸነኩ ክሳተፍን ክኣትውን ድእ ንቃልስን ንጉስጉስን እምበር መነጸር ናይ መበቆልን እምነትን ብምሓዝ ነዚ ሰንከልከል ዝብል ዘሎ ተቓውሞ ደምበ መሊስካ ምድኻም ቅኑዕ ኣይኮነን።

ክብረትንምስጋናንንሰራዊትሓርነት

ዝኽሪ ንስዋትና

ጽን ኢልኩም ስለ ዝሰማዕኩምና ነመስግን

ሽማግለ ህዝባዊ ምልዕዓል ፍራንክፈርትን ከባቢን

Saturday, 17 March 2018 09:55

Eritrean authorities arrest funeral-goers, says UN rapporteur, government denies

Written by

By Issued on 15-03-2018 Modified 15-03-2018 to 17:54
media A mosque in Nakfa, in northern Eritrea, April 2005. Photo: AFP/Nicolas Germain

Eritrean authorities have arrested a number of people attending the funeral of an Islamic school director who died in custody, a UN special rapporteur has said. Haji Musa Mohamednur was arrested in October 2017 after resisting orders from the government to enforce a ban on the Muslim veil and stop religious teachings, according to the human rights expert.

 

“He's a well-known person in Eritrea. Many people were attending the funeral and there's some very young ones, a 13-year-old boy, among those arrested,” Sheila Keetharuth, the Special Rapporteur on the situation of human rights in Eritrea, told RFI.

“This is the second wave of arrests, there were arrests previously, sometime at the end of October last year,” said Keetharuth. “These arrests were in the context of a protest when the elder, who passed on, was arrested together with other members of the school committee.”

Musa had ignored orders from the government to ban Muslim girls from wearing a veil to school, stop religious teachings and introduce mixed classes, a statement from the rapporteur to the UN Human Rights Council said.

She said that more than 100 people were arrested in Asmara’s Akriya neighbourhood alongside Musa during a protest against the restrictions against Al Diaa private secondary school. Eritrean security forces wielded truncheons and fired gunshots in the air, she added.

 
 

“The right to religious belief is something that is very much undermined and curtailed in Eritrea,” said Keetharuth, speaking by telephone from Geneva. “There's some very specific violations that have happened including detention, arrest and loss of life.”

“The pattern of arrests, detention without trial, etc is the modus operandi of the Eritrean government - it has been documented and recorded many times previously,” the rapporteur said, saying that other schools have been closed over recent months.

Being a secular state should not mean that freedom of religion should be curtailed, said Keetharuth. “Can they deny the fact that someone died in custody? An elderly gentleman, who was a respected elder,” she said.

“Spurious allegations”

“Eritrea is a secular state and exclusionist religious teachings are not allowed or part of the national curriculum,” Yemane Meskel, Eritrea’s information minister, told RFI, describing the UN rapporteur’s comments as “spurious allegations”.

“Religious institutions – Christian or Muslim, etc - can run religious teachings,” said Meskel. “But public schools are open to all citizens without discrimination,” he added.

“The school in question was in breach of these regulations,” said the information minister, saying that the Eritrean embassy had made its objections to these allegations known to the UN Human Rights Council (UNHRC).

Keetharuth is “not a neutral expert”, according to Meskel, saying that she had an “agenda of regime change”.

Source=http://en.rfi.fr/africa/20180315-eritrean-authorities-arrest-funeral-goers-says-un-rapporteur-government-denies

Page 413 of 638