http://ascenteq.com/project/epdp

2ይ ጉባአ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዕዉት ኣገባብ ንምስንዳእ ዝቖመት ሽማግለ፡ ኣባላት ሰልፊ ኣብ ንድፊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ከካይድዎ ዝጸንሑ ምይይጥ ከም ዝተፈጸመን፡ ንሰልፋዊ ቅዋም ዝምልከት ምይይጥ ድማ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ከም ዝቕጽል ኣብ 21 መጋቢት 2015 ኣብ ዘካየደቶ 10ይ ስሩዕ ኣኼባኣ መዚና። በታ ጉዳይ ምድላው ሰነዳት ዝምልከታ ንኡስ ሽማገል ናብዚ ኣኼባ ብዝቐረበ ጸብጻብ መሰረት፡ ናይቲ ንፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ዝምልከት ክካየድ ዝጸንሐ ተኸታታሊ ምይይጥ ሃናጺ ውጽኢት ውዱእ ናብ ጉባአ ዝቐርብ ንድፊ ንክኸውን፡ ዳግማይ ናብ ኣባላት ቅድሚ ምዝርግሑ ናብ መሪሕነት ሰልፊ ክቐርብ እዩ።

እታ ሽማግለ ከም ዝመዘነቶ ናይ ክሳብ ሕጂ ኣበርክቶ ኣባላት ሰልፊ ኣብቲ መስርሕ ትጉህ ከም ዝነበረን ኣብቲ ቀጻሊ ንሰልፋዊ ቅዋም ብዝምልከት ዝካየድ ምምይይጥ ድማ እዚ ንጡፍ ተሳትፎ ኣባላት ሰልፊ ብናህሪ ክቕጽል ኣገዳሲ ምዃኑ ሓቢራ ኣላ።

ካብዚ ሓሊፉ ናይተን ዝተረፋ ንኡሳን ሽማግለታት ስረሓት እውን በቲ ዝወጸሉ መደብ መሰረት ቀጻሊ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ናይ ተሳተፍቲ ጉባአ ምርጫ ከም ዝጅመር ኣብዚ ኣኼባ ተገሊጹ ኣሎ። ካብኡ ሓሊፉ ነቲ ጉባአ ዘድሊ ኩሉ ሎጅስቲካውን ንዋታውን ምቅርራባት ኣብ ናይ ምጽፋፍ ደረጃ ከም ዝርከብ ናይታ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ጸብጻብ ኣረጋጊጹ ኣሎ።

እታ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክሳብ ሕጂ ተሳትፎ መሰረታታት ሰልፊ ኣብ ኩሉ መዳያት ኣዝዩ ንኡድ ከም ዘሎ ገሊጻ፡ እዚ ተሳትፎዚ ኣብ ምዕዋት እቲ ጉባአ ወሳኒ ብምዃኑ፡ ክሳብ መወዳእታ ቀጻሊ ከም ዝኸውን ከም እትተኣማመን ሓቢራ ኣላ።

ኣሰናዳኢት ሽማግለ

22 መጋቢት 2015

ኣብዚ ሎሚ እዋን ዝተወሰነ ጉጅለ፡ ውድብ፡ ሰልፊ፡ ማሕበር ወይ ውልቀ-ባእታ ብሓፈሻ ኣብ ዝኾነ ዛዕባታት፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ፖለቲካዊ መድረኽ በይኑ ከዕውቶ ዝኽእል የለን። ብመንጽር’ዚ ሓደ ኣካል ናቱ ርኢቶ፡ ድሌትን ስምዒትን ናይ ብዙሓት ከም ናቱ ረብሓ ዘለዎም ወገናት እምነት ከም ዝኸውን ናይ ምግባሩን ምስፍሑን ሓልፍነትን ተሓታትነትን ኣለዎ። ነዚ ናይ ምስፋሕ ዕማም ኣብ ግብሪ ምውዓል ካብ ዝኽእለሎም መንገድታት ሓደ ድማ ምጥቃም መራኸቢ ብዙሓት (ሚድያ) ቅድሚት ዝስራዕ እዩ። ካብ ዕማማት ሚድያ ሓደን ቀንድን ሓበሬታ ምዝርጋሕን ምብጻሕን እዩ። ሓበሬታ ከዓ ኣገዳሲ ሓይሊ እዩ። ነዚ ሓይሊ እዚ ዘባጽሕ ሚድያ ከዓ ሎሚሎሚ ኣድላይነቱ ኣዝዩ ኣብ ዝዓዘዘሉ መድረኽ ኢና ንርከብ ዘለና። ካብዚ ወሳኒ ኣድላይነቱ ብምንቃል፡ ሚድያ ማዕረ’ቶም ሰለስተ መንግስታዊ ኣካላት ማለት ሓጋጊ፡ ፈጻምን ፈራድን ኣካላት ክስራዕ ይግበኦ ኢሎም ዝከራኸሩ ወገናት እንዳበዝሑ ኣብ ዝኸድሉ ኩነታት ኢና እንርከብ ዘለና። ብፍላይ ድማ ኣብ ከምዚ ንሕና ኤርትራውያን ካብቲ ቀንዲ ናይ ለውጢ ሓይሊ ዝኾነ ህዝብና ርሒቕና ንቃለሰሉ ዘለና መዋእል፡ ሚድያ ክልቴና ሰብ ሓደ ዕላማን ድሌትን ኣብ ምርኻብ ዝህልዎ ግደ ክሳብ ክንደይ ወሳኒ ምዃኑ ምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን። ንሚድያ ክንድቲ ወሳንነቱ ናብዚ ከተብቅዖ ዝሓቶ ዋጋ ክቡር ምዃኑ’ውን ክዝንጋዕ ዘይግበኦ እዩ።

ኣብዚ ልዕልና ደሞክራሲ ንክብርኽ ሓያል ቃልሲ ዝካየደሉ ዘሎ መዋእል ኣድላይነትን ዕቤትን ሚድያ’ውን፡ ከም መሰል ምውዳብ፡ ኣብዘሓ ሰልፍን ልዕልና ሕግን ዕዙዝ እጃም ኣብ ዝተዋህበሉ መድረኽ፡ ጽልዋኡ ኣብ ምውሳን ባህርያት ሓደ ስርዓት ቅድሚት ዝስራዕ ኮይኑ ኣሎ። እዚ ማለት ደሞክራሲያዊ ስርዓታትን ፖለቲካዊ ውዳበታትን ደሞክራሲያዊ መንነቶም ንሚድያ ብዝህዎ ቆላሕታ ዝምዘን ክኸውን እንከሎ፡ ከም ጉጅለ ህግደፍ ዝኣመሰሉ ጸረ ደሞክራስን ፍጹማት መለኽቲ ኣካላትን ድማ ካብቲ ዝቃልዕሉ መርኣያ ሓደ ኣብ ሚድያ ዘለዎም ኣተሓሕዛ እዩ። ናብ ጉዳይና ክንምለስ እንከለና፡ ኣብ ኤርትራ ብሕታዊ ሚድያ ዘይምህላዉ፡ እቲ ዝርካቡ ኣብ ትሕቲ ጉጅለ ህግደፍ ዘሎ ሚድያ ድማ ናይ ህዝቢ ድሌትን ስምዒትን ዘየንጸባርቕ ብምዃኑ ኣብ ልዕሊኡ እምነት ኮነ ዕግበት ከም ዘየብልና ደጋጊምና እንብሎ እዩ። ንሕና ጥራይ ዘይኮና ሕብረተሰብ ዓለም እውን ንጸረ ህዝብነት ጉጅለ ህግደፍ ከም ኣብነት ካብ ዝጠቕሶም ቀንዲ መርኣያታት፡ ኣብ ልዕሊ ሚድያን ናይ ሚድያ ሰራሕተኛታት ዝወስዶ ዓመጽን ክሕደትን ምዃኑ ብተደጋጋሚ ዝተዓዘብናዮ እዩ። ኤርትራ ካብተን ብዝሒ ጋዜጠኛታት ብምእሳር ቅድሚት ዝስረዓ ሒደት ሃገራት ሓንቲ ምዃና ክጥቀስ እንከሎ ድማ ነዚ ዘርኢ እዩ።

ንሚድያ ብዝምልከት ካብ ነዊሕ ግዜ ካብ ዘከራኽሩ ጉዳያት ሓደ “ዘይሻራዊ ሚድያ ኣሎዶ የለን?” ዝብል ሕቶ እዩ። ምናልባት ነጻ ፕረስ ዝበሃል ነገር ኣብ ገለ ኣጋጣሚ ከም ናቱ ርኢቶ ዘየብሉ ሚድያ ጌርካ ክውሰድ ይረአ እዩ። ግደ ሓቂ ንምዝራብ ግና ናቱ ከዕውቶ ዝደሊ ርኢቶ ዘየብሉ ንኹሉ ብማዕረ ከሕጉስ ኢሉ ዝስለፍ ሚድያ ክህልው ከም ዘይክእል ብዙሓት ዝሰማምዕሉ እዩ። ናቱ ርኢቶ ከዕውት እንከሎ፡ ናይ ካልኦት ርኢቶ ብምኽባር ሚዛናውነቱ ዝሕልው ሚድያ ክህሉ ግና ዘጸግም ኣይኮነን። ምናልባት ነጻ ሚድያ ማለት ብመንግስቲ ዘይውነን ማለት እንተኾይኑ ተቐባልነት ኣለዎ። ብመንግስቲ ዘይውነን ማለት ግና ነታ ሃገር ዝመርሕ ዘሎ ስርዓት ንሚድያ ብዝምልከት ብዘወጸኦ ናይ ሚድያ ሕጊ ዘይግዛእ ማለት ኣይኮነን። ስርዓታት ንሚድያ ብዝምልከት ዘውጽእዎ ሕጊ ከዓ ከምቲ ካልኦት ሕግታት፡ ካብቲ ባህርያቶም ዝነቅል እምበር ካብኡ ተፈልዩ ዝረአ ኣይኮነን። ደሞክራሲያዊ ዝኾነ ስርዓት ዘውጸኦ ናይ ሚድያ ሕጊ ደሞክራስያዊ፡ ሕገመንግስታውን ረብሓ ህዝቢ ዝማእከሉን ክኸውን ባህርያዊ እዩ። ከም ጉጅለ ህግደፍ ዝኣመሰሉ ዘይደሞክራሲያዊ ስርዓታት ግና፡ ወይ ከምዚ ኣብ ኤርትራ ንርእዮ ዘለና ከም ቋንቋ’ውን ንናይ ሚድያ ሕጊ ኣይጠቕስዎን። ንይምሰል እንተጠቐስዎ ድማ ማዕረ’ቲ ባህርያቶም ዘይደሞክራሲያዊ ክኸውን ናይ ግድን እዩ።

ጸረ ደሞክራሲ ዝኾኑ ስርዓታት ናይ ሚድያ መድረኽ ካብ ዘጽብብሉ ብዙሕ ምኽንያታት ሓደ፡ ኣብቲ ዘመሓድርዎ ህዝብን ሃገርን “ልዕሌና ንህዝብን ሃገር ዝሕለቕ የለን” ዝብል ትምክሕቲ ስለ ዘስክሮም እዮም። እቲ ካልእ ምኽንያት ድማ ህዝቢ ካብቲ ንሳቶም መመቲሮም ዝህብዎ ዕረ ይኹን መዓር ዝምቓረቱ ፖሊሲ ንላዕሊ ካልእ ምርጫ ክቐርበሉ የብሉን ኢሎም ስለ ዝኣምኑ እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ከም ህግደፍ ዝኣመሰሉ ወጻዕቲ ኣካላት ውሽጦምን ግብሮምን ስለ ዝፈልጡ ህዝቢ ንሳቶም ብዘይቆጻጸርዎ ሚድያ ከተንፍስ እንተኽኢሉ ንረብሓኦም ከም ዘይኮነ ስለ ዝፈልጡ፡ ኣብ ክንዲ ብሚድያ ኣንጻሮም ዘዝተወለዐ ሓዊ ከጥፍኡ ዝሃልኩ እቲ ሓዊ ከምዘይእጐድ ንምግባሩ እዩ። ኣብዚ ህዝቢ ዝማእከሉ ሚድያ ክንብል እንከለና ንህዝቢ ዝጥቅም ዝዝረበሉ፡ ዝጸሓፈሉን ዝረኣየሉን ጥራይ ማለትና ዘይኮነስ፡ ህዝቢ ባዕሉ’ውን ዝሳተፈሉ ማለትና ምዃኑ ከይዝንጋዕ። መራኸቢ ብዙሓት ዘብሎ እውን እዚ ጠባዩ’ዚ እዩ።

ናብቲ ዝነቐልኩሉ ክምለስ። ኣብ ትሕቲ ጸረ ደሞክራሲ ስርዓት ዝመሓደር ሚድያ ጸረ ደሞክራሲ ክኸውን ባህርያዊ እዩ። መርኣይኡ ድማ ርሑቕ ከይከድና፡ ናይ ሃገርና ኤረ-ቲቭን ድምጺ ሓፋሽር ምዕዛብ ጥራይ ይኣኽለና። እዘን ሚድያታት ተልእኾአን ምግልጋል እቲ ጸቢብ ጉጅለ ስለ ዝኾነ ኢና ድማ መብዛሕትና ኤርትራውያን ከም መግለጺ ኣብ ልዕሊአን እምነት ምጉዳልና፡ “ነታ መደብ ተለቪኝ ርእየያ’ኳ ኣይፈልጥን፡ ነታ ሬድዮ ሰሚዐያ’ኳ ኣይፈልጥን” ክንብል እንስማዕ። ዝምድናና ምስ ጋዜጣ ሓዳስ ኤርትራ እውን ከምኡ እዩ። ናታተን ቅዳሕ ስለ ዝኾነት። እዚ ድማ ብንጹር እቲ ነቲ ሚድያ ዝውንን ዘመሓድርን ስርዓት ወይ ትካል ኣብ ዘይቀርዓየሉ፡ ቅርዑይ ሚድያ ክህልው ዝኽእለሉ ኩነታት ከምዘይፍጠር ዘብረሃልና እዩ። ማለት ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ስልጣን ክሳብ ዝሃለወሉ ባህርያት ሚድያ ኣብ ኤርትራ’ውን ኣይክቕየርን እዩ። ሚድያን ዘመሓድሮ ስርዓትን ናይ ሓደ ቅርሺ ክልተገጻት ስለ ዝኾኑ።

እዚ ኣብ መንግስቲ ጥራይ ዝውሰን ዘይኮነ፡ ኣብ ዝኾነ ፖለቲካዊ ትካል፡ እንተላይ ኣብ ደንበ ተቓውሞና ብግብሪ ዝተራእየ ተመኩሮ እዩ። ደንበ ተቓውሞ ኤርትራ ኣድላይነት ሚድያ ክርዳእ ናይ ግድን ነይሩ። ካብዚ ብምንቃል እዩ ድማ ቅድም ምሕዝነት ደሓር ድማ ኪዳን ብዝብል ስያመታት መጽሐታት ኣዳልዩ ክዝርግሕ ዝፈተነ። ኣድማዕነቱ ግና ትሕቲ ትጽቢት ምንባሩ ናይ ቀረባ ግዜ ተዘክሮና እዩ። እዚ ጥራይ ዘይኮነ ኣብ ግዜ ምሕዝነትን ኣብ ግዜ ኪዳንን መዓልታዊ እሞ ድማ ብዝተፈላለየ ቋንቋታት ዝፍኖ መደባት ሬድዮ እውን ነይሩ’ዩ። ኣብ መወዳእታ ድማ “ደሃይ ኤርትራ” ዝስሙ ኣብ መዓልቲ ሓደ ሰዓት ፍርቁ ብትግርኛ ፍርቁ ድማ ብዓረበኛ ዝዝርጋሕ መደብ ተለቪዥ እውን ነይሩ። እዚ ሚድያታት’ዚ ካልእ ምንእኣሳት ክይወሰኽካ ከምቲ ትጽቢት ዝተገብረሉ ኣየድመዐን። ስለምንታይ ከምኡ ከም ዝኾነ ንምፍላጥ ዝተኻየዱ ገምጋማት ድማ ጠንቂ ናይቲ ትሕቲ ትጽቢት ምዃን፡ ነዚ ሚድያ ዝመርሑ ዝነበሩ ትካላት፡ ምሕዝነት ኮነ ኪዳን ብቑዓት ፖለቲካዊ ጽላላት ብሰንኪ ዘይምንባሮም ምዃኑ ነጺሩ እዩ።እዚ ክበሃል እንከሎ ግና እቲ ካልእ ሕጽረታት እውን ግደ ኣይነበሮን ማለት ኣይኮነን።

ኣብ ከምዚ ብምሕዝነት ወይ ብጽላል ዝውነን ሚድያ እቲ ዋንኡ ጥዕና እንተዘየልይዎ፡ ሓደጋኡ ዘይምድማዕ ጥራይ ዘይኮነ ነቲ ኣብ መንጎ ነቲ ጽላል ዘቖሙ ኣካላት ዝጸንሐ ፍልልያትን ምስሕሓብን ኣባሊሑ ዝያዳ ዘናቑት ናይ ምዃኑ ዕድል እውን ሰፊሕ እዩ። ገለገለ ግሩሃት ግና እቶም ናይቲ ጽላል ተዋሳእቲ ዝየመሓደርዎ ፍልልያት “ናይ ሓባር” ዝበሃል ሚድያ ሰለ ዝወነኑ ጥራይ ዝፍታሕ ይመስሎም ይኸውን። ብተግባር ግና ሚድያ መልእኽቲ ዘመሓላልፍ እምበር ፖለቲክኛታት ክዓምዎ ዝግበኦም ዕማም ዝዓምም ኣይኮነን። እዚ ናይ ሚድያን ዋናታቱን ዘይምቅዳው፡ ብደረጃ ውልቀ ውድባትን ዝውንነኦ ሚድያታትንን እውን ዝተራእየ እዩ። ብዙሓት መርበባትን ካልእ ሚድያታትን ካብ ዝተወሰነ ግዝያዊ ሙቖት ምስ ነቐሉ፡ ምቕጻል ስኢኖም ክዳኸሙ ጥራይ ዘይኮነስ ጠቕሊሎም ክዕጸዉ ተዓዚብና ኢና። ናይዚ ሚድያታት ምድኻም ድማ መግለጺ ምድኻም ናይቲ ዝውንኖም ውድብ፡ ሰልፊ ወይ ማሕበር ምዃኑ ክንቅበሎ’ሞ ብጽሞና ክንሓስበሉ ዝግበኣና ሓቂ እዩ። ስለዚ ክስከሞ ዝኽእል ፖለቲካዊ ባይታ ኣብ ዘይጣጠሓሉ ንርኣዩለይ ስምዑለይ ጥራይ ሚድያ ምውናን ዘየኽስብ ጥራይ ዘይኮነስ ብቐሊሉ ክሓዊ ዘይክእል ክሳራን እምነት ምጉዳልን ከም ዘስዕብ እውን ክንዝንግዕ ኣይግበኣናን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ኢና ድማ “ሚድያ ብልሑ ክልተ እዩ። በቲ ሓደ የልምዕ በቲ ሓደ የጥፍእ” እንብል። ሰደህኤ መራኸቢ ሓፋሽ ብጥንቓቐ እንተዘይተታሒዙ ክልተ ብልሒ ከም ዘለዎ ብምርዳእ፡ ኣብቲ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮኡ “ ካብ ምልኪ ናብ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምስግጋር ኣብ ዝግበር ጉዕዞ ግደ ዜናዊ መዳይ (ሚድያ) ልሉይ ብምዃኑ ሰደህኤ ፍሉይ ትዅረት ክገብረሉ እዩ።” ዝብል ኣስፊሩ ኣሎ። ስለዚ ሚድያ ብፖለቲካዊ ኣምሳል ወናኒኡ ዝግለጽ እምበር፡ ተረኽበ ኢልካ እትዕጠቖ ከም ዘይኮነ ክንርድኦ ይግበኣና እብል።

21 መጋቢት 2015

On 15 March 2015, the Wad-Sherifey Refugee School on the Eritrea-Sudan border near Kassala, East Sudan, held another colourful school ceremony winding up its academic year for 2014-2015. The school-year started last June with 666 enrolled, of whom 577 students (262 of them female) continued their education till the final exams in which 89.25% were promoted to higher grades.

Attending the ceremony were, besides parents and family members of students, Sudanese education dignitaries Messrs Osman Ahmed and Isa Mohammed, as well as Wad-Sherifey residents, most of them youth. The conspicuous absence of Father/Abba Ghebrai Bedemariam, a friend of the school, was due to his travel outside the region.

The school closing ceremony, held in the morning hours, presented entertainment programs in the form of dramas, gags, folkloric songs and dances in Arabic, Tigrinia, Tigre and English.

Message of the students was read in Arabic my 5^th grade student, Ms Meryem Adem Osman. In her message, Meryem extended warm gratitude to all those who are supporting their education, in particular the generous donors and the school administration that continues to link the school with those who can help it. Parents and regional Sudanese government authorities were also warmly thanks for their goodwill to help and promote the education given by the school in a suitable curriculum adapted to Eritrean needs.  

The school director, Mr. Teklehaimanot Elfu, presented the message of the school administration in Tigrinia. The message was read in Arabic by Mohammed Saeed, a staff teaching member. The message provided information by the academic year that just ended and prospects ahead,

The school director also extended a heartfelt gratitude to supporters of the school, including the Dutch donors who funded the construction of the school buildings over a quarter of a century ago; the late Father Marino Haile of Milano, who with his team granted vital rehabilitation and revival assistance 10 years ago, and the Geneva-based charity, ASEE (Association Suisee-Enfance Erythree), which has been providing critical support to the continuation of the school since 2005. Likewise, the school director warmly thanks Abba Ghebrai Bedemariam for his unfailing closeness to the school; to the Eritrean Women’s Free Initiative in Germany which donated 1,000 of assistance in 2014 and the North America-based Eritrean Democratic Association (EDA) for its availability to respond to some needs of the school.

Mr. Teklehaimanot Elu also mentioned critical needs of the school from kind donors for the establishment of a school library and computer center for the students who have no access to expanded sources of education other than their limited textbooks.

The colourful ceremonies ended after listening to a poem in Tigrinai entitled Selam (Peace) and the disribution of prizes to 36 outstanding students by the school supervisor, Mr. Osman Ahmed.

The Wad-Sherifey Eritrean Refugee School was started by the Eritrean Red Cross-Crescent Society (ERCCS) in 1984, and for the last 31 years it has has been enrolling up to 800 children annually, mainly in grades 1 to 6 taught in Arabic and Tigrinia. A limited number of students attend grades 7 and 8, taught in English.

ከምቲ ዓመት መጸት ብሃንቀውታታ እንጽበያ ቤት ትምህርቲ ስደተኛታት ኤርትራውያን ወዲ-ሸሪፈይ ዓመታዊ ትምህርታ ብግቡእ ኣሰላሲላ ኣብታ መማህራን ፍረ ጻምኦም ዝርእዩላ፣ ተማሃሮ ውጽኢት ስርሖም ዝሓፍሱላ ዕለት 15.03.2015 ንርከብ ኣሎና። ኣብዛ ዕለት እዚኣ ተማሃሮ ኣጋይሾም ንምሕጓሰ ኩሉ ምድላዋት ጌሮም ሸበድበድ ክብሉ ክትርኢ ኣብ ግዜ ንእስነትካ ተማሃራይ ከሎኻ ዘሕለፍካዮ ግዜ ትዝ ይብለካሞ ‘’ ኣየ ዝሓለፈ ግዜ ዝምለስ እንተዝኸውን ‘’ ትብል። ግን ዘይከውን ስለዝኾነ ‘’ ዘለናዮ ግዜ የጽብቐልና ‘’ ብምባል ክትሰግሮ ትፍትን።

ኣብቲ ቅንዲ ኣርእስተይ ክምለስ ‘’ ሎሚ ናይ መባእታ ቤት ትምህርቲ ስደተኛታት ኤርትራውያ ወዲ ሸሪፈይ ዕውት ናይ 2014 – 2015 ዓመተ ትምህርቲ ምዕጻው በዓል ተኻይዱ። ኣብቲ በዓል ዕድመ ዝተገብረሎም ሓለፊ ቤት ጽሕፈታት መንግስቲ ሱዳን፣ ወለዲ ተማሃሮን ኣሕዋት ዑስማን ኣሕመድ ፣ ዒሳ መሓመድ ወለዲ ተማሃሮን መንእሰያት ተቐማጦ መደበር ስደተኛታት ወዲ ሸሪፈይ ተሳቲፎም። እቶም ዓመት መጸት ካብዚ በዓል እዚ ተፈልዮም ዘይውዕሉ ኣቦና ኣባ ገብራይ ቢኢደማርያም ብምኽንያት መገሻ ክሳተፉ ዘይምኽኣሎም ስክፍተኦም ከምዝገለጹ ተሓቢሩ።

እዚ 2 ኣሳእል እዚ ናይቲ ቦታ ጸቢብዎ እከሎ ብትዕግስቲ ዝከታተል ዝነበረ ተሳታፋይ ናይቲ በዓል የሪኢ።

በዓል ልክዕ ሰዓት 8.30 ናይ ንግሆ ኢዩ ተጀሚሩ። ክሳብ ሰዓት 11.00 ቅ.ቀ. ከኣ ብድምቀት ቀጺሉ ኣአፊዱ። ኣብዚ ብኣባላት ክፍሊ ባህሊ ናይ ተማሃሮ ዝተዳለወ ብቛንቛታት ትግርኛ ፣ ዓረብ ፣ትግሬ ን እንግሊዝን ዝግለጽ መዛሙር ፣ ደርፍታት ፣ ተዋስኦን ዋዛ ምስ ቁምነገር ሓደ ድሕሪ ሓደ ብዘደንቕ ኣገባብ ይቐርብ ነይሩ። ተሳተፍቲ ናይቲ በዓል መግለጺ ናይ ሓጎሶም ብጣቒዕትን ዕልልታን የሰንዩዎ ነበሩ። ኣብ መንጎ ናይቲ ናይ ተማሃሮ መደባት ቃል ዳይርክተር ቤት ትምህርቲ ፣ ብዳትርክተር ተኽለሃይማኖት እልፉ ብትግርኛ ከቐርብ ከሎ ፣ ትርጉም ብዓረበኛ ከኣ ብመምህር መሓመድ ስዒድ ተነቢቡ ።ከምኡውን ንተማሃሮ ወኪላ ቃል ተማሃሮ ብቛንቛ ዓረበኛ ተማሃሪት ኣቕሪባ።

ንተማሃሮ ወኪላ ዝተዛረበት ተማሃሪት 5ይ ክፍሊ መርየም ኣደም ዑስማን እያ። እቲ ዝሃበቶ ቃል ከኣ ተማሃሮ ኣብ መዓልታዊ ሂወቶም ከዘውትሩዎ ዘለዎም ጠባያት ብሰፊሑ ብምግላጽ፣ ምኽባር ወለዶምን መማህራን፣ ምኽባር ካባኻ ብዕድመ ዝበልጹ ሰባት፣ ካብ ንሰውነትካ ከባላሹ ዝኽእል ዝተፈላለየ መርዝታትን ወልፍን ምርሓቕ ፣ ኮታ ኣብ ከነውረኻ ዝኽእል ቦታታት ኮፍ ዘይምባል፣ ብዓቕምኽ ንስድራቤት ምሕጋዝ ዝብል ይርክርቦ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ነዚ ናይ ትምህርቲ ዕድል ንኸረክብ ፍቃድ ዝሃቡና ህዝብን መንግስትን ፍሉይ ምስጋና ይብጻሓዮም። እቶም እዛ ቤት ትምህርቲ እዚኣ ህያው ዝገበሩን፣ ትምህርቲ ንኸይቛረጽ ቀዳማይ ዕማሞ ወሲዶም ሓገዛት ንምርካብ ድቃስ ዘይወስዶም ሓለፍቲ ናይዛ ቤት ትምህርቲን እቶም ድምጾም ሰሚዖም ዝተፈላለየ ሓገዛት ዘቕርቡ ዘለው ገበርቲ ሰናይ ማሕበራትን ልባዊ ምስጋናና ይብጻሓዮም። ብዓቢኡ ከኣ መማህራና ንኹሉ ዝተፈላለየ ጠባያትና ጸይሮም ፍልጠት ከቕሱምና ዝከኣሎም ዝጽዕሩ ክብርን ሞጎስን ንዓኦም ይኹን። በዚ ኣጋጣሚ’ዚ ናይ ወለድና ግደውን ከይጠቐስኩ ክሓልፍ ኣይደልን። ንምንታይሲ ወለድናውን ጥቕሚ ናይ ትምህርቲ ተረዲኦም ናብ ትምህርቲ ዓለም ምልኣኮም ብቀሊል ዝረኤ ኣይኮነን። ክንደዮ ብሰንኪ ወለዶም ትምህርቲ እንዳደለዩ ኣብ ዘይጠቅም ሕማቕ ስራሓት ተዋፊሮም ዝርከቡ። ኩቡራት ወለድና ሞጎስ ንዓኹም ይኹን። ንሕና ከኣ ጻማኹም ክንህበኩ ረቢ ይሓግዘና ። ብምባል ዘረባኣ ዛዚማ።

ዳይርክተር ቤት ትምህርቲ መምህር ተኽለሃይማኖት እልፉ ብወገኑ ፣ መጀመርያ ንተሳተፍቲ ናይቲ በዓል ሓደ ብሓደ ናይ ክብሪ ሰላምታን ናይብ እንቛዕ ደሓን መጻእኩም መልእኽቲ ኣማሓላሊፉ። ቀጺሉ ዓመታዊ ጸብጻብ ናይ ቤት ትምህርትና ከቕርብ ኣፍቁድለይ። ብምባል ኣብ ትሕዝቶ ናይ መልእኽቱ ኣትዩ።

ንጸልማት ቀንጢጣ ብርሃን እተንግስ ፣ ንድንቁርና ጉሒፋ ፍልጠት እተልብስ ፣ ንዘሎኻ ዕቑር ፍልጠት እተስፍሕ ፣ ንኸለሳዊ ሓሳብ ናብ ተግባር እትቕይር ንሳይንስን ተክኖሎጀን ኣዋሃሂዳ ኣብ ረብሓ ደቂ-ሰባት እተውዕል ፣ ኣብ ኩሉ ጨንፈራት ምዕባሌ ሕ\ስብ ወሳኒ ግደ እትጻወት ትምህርቲ ከምዝዀነት ኩሉ ሰብ ዝግንዘቦ ንመስለኒ። ከምኡ ስለዝዀነት ኢዩ ኻኣ ብዘይትምህርቲ ዝመጽእ ምዕባሌ የለን ዝበሃል። ብምባል እዩ ዘረብኡ ጀሚሩዎ።

ስለዚ ጥቕሚ ትምህርቲ እዚ ካብ ኰነ ወለዲ ንደቆም ና ቤት ትምህርቲ ክልእኩ እንከለው ፍልጠት ንኽቐስሙ ድኣ’ምበር ካብ ሹቕ ምእንቲ ክርሕቑ ወይ ከኣ ኣብ ዙረት ከይውዕሉ ብማለት ክኸውን የብሉን። ንተማሃራይ ተማሃራይ ዘብሎ እኮ ግቡእ ክዳን ቤት ትምህርቲ ለቢሱ ብግዜ ኣብ ቤት ትምህርቲ ዝርከብ፣ ትምህርቱ ብግቡእ ዝከታተል፣ ዝወሃቦ ትምህርቲ ብጥንቓቐ ዝቕበል፣ ዕዮ ክፍልን ዕዮ ገዛን ብግቡእ ዝሰርሕ፣ ብስነ ስርዓት ዝመላለስ ፣ ዘይድንጕ ፣ ዘየቡክር ፣ ኣብ ፈተናታት ኮነ ኣብ መርመራታት ኣደናጊሩ ዘይቀድሕ፣ ኣብ ነፍሱ ዝተኣማማን ፣ ንወለዱ ይኹን ንመማህራኑ ምእዙዝ ፣ ዘይሕሱ ሓቀኛ ምስ ዝኸውን ኢዩ። ጠባይ ሕማቕ ይኹን ጽቡቕ ካብ ገዛን ከባብን ኢዩ ዝጅምር። ኣብዚ ከኣ ወለድ ይኹኑ መማህራን ተማሃራይ ኣብ ምህናጽ ዓቢ ተራ ክጻወቱ ይግባእ።

ዝኸበርኩም ወለዲ ፣- ኣብ መኣዲ ትህምርቲ ምሕላፍን ምትራፍን ክህሉ ባህርያዊ ኢዩ’ሞ ንዝተዓወተ ተማሃራይ ምንኣድ፣ ንዘይተዓወተ ድማ ተስፋ ምሃብስራሕና ክኸውን ይግባእ። ሎሚ ዘበን ቤት ትምህርትና ብ666 ተማሃሮ ጀሚራ ብ577 ተማሃሮ ዓመታዊ ትምህርታ ትዛዝም ኣላ። ኣብዚ እቶም 315 ደቂ ተባዕታይ ክኾኑ ከለው እተን 262 ከኣ ደቂ-ኣንስትዮ ኢየን። ዝሓለፉ ብዝሒ ተማሃሮ 515 ክኾኑ ከኣው ፣እቶም እቶም 280 ደቂ ተባዕትዮ እተን 235 ከኣ ደቂ ኣንስትዮ ኢየን።ኣብ ዝነበርዎ ክፍሊ ዝደገሙ ተማሃሮ 62 ክኾኑ እንከለው ካብዚኣቶም 35 ደቂ ተባዕትዮ 27 ደቂ ኣንስትዮ ኢየን። ዝሓለፉ ተማሃሮ ብሚእታዊት ክግለጽ ከሎ 89.25% ኢዩ። ናይ ዘይተዓወቱ ድማ 10.75% ኢዩ።

ኣብ መጨረሻ እዛ ቤት ትምህርቲ ‘ዚኣ ኣብ ውሽጢ 31 ዓመታት ብዙሓት ተማሃሮ ዘፍረየት ክትከውን እንከላ እዛ ቤት ትምህርቲ እዚኣ ዝተሃንጸት ብገንዘባዊ ሓገዝ ሆላንዳዊት ገቢረ-ሰናይ ማሕበር ቫስተን ኣክቴ ከም ዝኾነት ክዝንጋዕ የብሉን። ምሉእ ምሓዳስን ካልእ ተወሳኺ ሓገዛትን ዝገበሩልና ነፍስሔር ኣቦና ኣባ ማሪኖ መንግስተ ሰማያት የዋርሶም ። ግብረሰናይ ማሕበሮም ከኣ ዕላምኦም ብምኽታል ንሰደተኛታት ህጻናት ንምምሃር እጃምም ከበርክቱ እጽውዕ። ከምኡውን ተወሰኽቲ ክፍልታት ብምህናጽን መካየዲ ነዛ ቤት ትምህርቲ ዝኸውን ገንዘብ ብምቕራብን ዘይተፈለየትና ማሕበር ረዲኤት ስዊዝ ንህጻናት ኤርትራውያ ኣሰ (ASEE )ብስመይን ብስም ተጠቀምቲ ናይዛ ቤት ትምህርቲ እዚኣ ዝዀኑ ኩሉም ልዑል ምስጋናይ እቕርበሎም።

ሕጂውን እንተኾነ ተማሃሮ ናይ ምንባብ ባህሎም ዘማዕብልሉን ፍልጠቶም ዘስፋሕፍሑሉን ቤተ ንባብን ነቲ ብኽለሰ ሓሳብ ዝተማህርዎ ብተግባር ዝርእይሉ መባእታ ቤተ-ፈተነ ከምኡውን ትምህርቲ ኮምፒተር ስለዘድሊ ንደገፍትና ብትሕትና ክንሕብርት ንፈቱ። አንፈሳዊ ኣቦና ኣባ ገብራይ ቢኢደማርያም ዋላኳ ብዝተደራረበ ስራሕ ምኽንያት ኣብ ሞንጎና እንተደይ ተረኽቡ ወዲ ሰብ ክመሃር ኣለዎ ዝብል ጽኑዕ ዕላማ ተዓጢቖም ኩሉ ግዜ ኣብ ጎንናን ኣብ ጎድኒ ተማሃሮን ጠጠው ብምባል ዘይሕለል ጻዕሮም ስለዘይፍለየና ልባዊ ምስጋናይ ይቕርበሎም። ከምኡውን ንተበግሶ ነጻ ማሕበር ደቂ ኣንስትዮ ኤርትራ ኣብ ጀርመን ንመግዝኢ ክዳን ቤት ትምህርቲ ተማሃሮ ዝውዕል 1000 ሐደ ሽሕ ዮሮ ዘወፈያልና ከመስግን ይፈቱ። ነቶም ኣብ ጎንና ኮይኖም ኣጆኹም ኣብ ጎንኹም ኣሎና ብምባል ዓቕሞም ዘፍቕዶ ዘበርክቱ ማሕበር EDA ሰሜን ኣመሪካ ብኣወንታ ከይዘከርኩ ክሓልድ ኣይደልን።

መማህራን እውን ዝናብን ጭቃን ውሕጅን ቁርን ሃሩርን በብእዋኑ ተጻዊሮም፣ ተማሃሮና ከይተማህሩ ክውዕሉ የብሎምን ብማለት ንዝገብርዎ ጻዕሪ ከመስግኖም እፈቱ።

ንማሕበር ቀይሕ ወርሒ ሱዳን ጨንፈር ወዲ ሸሪፈይ ንመማህራና ይኹን ንተማሃሮና ብዝህቡና ሕክምናዊ ኣገልግሎት ኣዝየ አመስግኖም። ልዕሊ ኩሉ ድማ እዛ ቤት ትምህሪ እዚኣ ህጻናት ተማሃሮ ብዘይ ስኽፍታ ከም ገዝኦም ብሓጎስ ዝመሃሩላን ዝዕንድሩላን ፍልጠት ዝቐስሙላን ዘለው ሳላ ህዝብን መንግስትን ሱዳን ስለዝዀነ ኣብ ትምህርቲ ንዘለዎም ክብሪ እናኣድነቕኩ ብስመይን ብስም ህጻናት ተማሃሮ ልዕል ምስጋናይ ክቕርበሎም እፈቱ፣፣ ሊቃውንቲ ይኹኑ ተመራመርቲ ስንቆም ትምህርቲ ብምባል ዘረብኡ ዛዚሙ።

ድሕሪ ሰላም ዘርእስታ ግጥሚ ብቛንቛ ትግርኛ ብሓደ ተማሃራይ ምስማዕ ከኣ ፣ ነቶም ካብ ነፍስወከፍ ክፍሊ ብትምህርቶም ጸብለልትነት ዘርኣዩ 36 ንፍዓት ተማሃሮ ፍሉይ ናይ ብልጫ ምስክር ወረቐትን ንዓኦም ዝተዳለወ ዝተፈላለየ ህያባትን ብኢድ ኣኻያዲ ቤት ትምህርቲ ሓው ዑስማን ኣሕመድ ብምዕዳል ናይቲ በዓል ፍጻሜ ኮይኑ።

እዚ እቲ በዓል ምስ ተዛዘመ ኣብ ቀጽሪ ቤት ትምህርቲ ፋሕ ኢሎም ክወጹ ከለው ዘርኢ ስእሊ ኢዩ።