Subscribe to this RSS feed
Wednesday, 22 May 2019 11:43

እብነ መሰረት ናይ ሕገ ሕንጻ ሃገር- መቆምያታት ቅዋም The Fundamentals of a Constitution

Written by

ኣብዚ ግዜዚ ካብቶም ጠለባት ናይዚ እዋና ኡ ሕዝባዊ ምልዕዓል ወይ ድማ ይኣክል፣ ቅዋምና ይተርጐም ብዝብል  ቅዋም ወይ በቲ ፍሉጥ ዓለምለኸ ኣገላልጻ ኣነ እውን ብወገነይ ካብቲ ዘንበብክዎ መጽናዕትታት ብዛዕባ ሕገ ሕንጻ ሃገር ወይ እቲ ብኤርትራውያን ቅዋም ተባሂሉ ዝጽዋዕ ክገልጽ ክፍትን ኢየ፡፤

ሕገ ሕንጻ ሃገር ወይ ድማ በዚ ሕጂ ብኤርትራውያን ቅዋም ተባሂሉ ዝጽዋዕ እንታይ ማለት ኢዩ?

 ቀዳማይ ክፋል

ሕንጻ ሕገ ሕንጻ /ዝለዓለ ሕጊ ሃገር/ ወይ ቅዋም ሓደ ሰነድ መሰረታዊ ሕግታትን መቆምያታትን ዝሓዘ፣ ሓፈሻዊ ወደባን ኣሰራርሓን ናይታ ሃገር ዝገልጽ ከምኡ ድማ መስረታውያን መቆምያታትን፣ ልምድታትን፣ ንኩሉ መዝነታት መንግስቲ ዝመርሕ ሰነድ ኢዩ፡፤ በዚ መሰረታትዚ ድማ ኢዩ እቲ ሕገ ሃገር ተራ ናቱ ኣብ ቅርጻን ትሕዝቶን ሃገር ብምሉእ ኣብታ ሃገር ዝቅመጥ ሕዝብታት ዝምእዘዞን ዝኽተሎን ዝኸውን፣ ብሓጺሩ ሕገ ሃገር ሕገ ሕዝቢ ዝተሰማማዓሉ ድኣ እምበር እቶም ኣብ ስልጣን ዘለዉ ዝህቡኻን ዝኸል ኡኻን ካብ ሰማይ ዝወረደ ህያብ ኣይኮነን፣ ዝኾነ ሓይሊ መጺኡ ድማ ዝቅይሮ ኣይኮነን እንታይ ድኣ ብስምምዕ ሕዝቢ ኢዩ ዝልወጥን ዝመሓየሽን።

ብካልእ ሸነኽ ሕገ ሃገር ወይ ቅዋም፣ ሕጋዊ፣ ፖሊቲካዊ፣ ማሕበራዊ መሳርሒ ኢዩ፣ ይበሃል እንታይ ማለት ኢዩ? 

ብሕጋዊ ኣገላልጻኡ፣  ቅዋም ወይ ዝለዓለ ሕጊ ሃገር፣ ክንብል ከሎና መስረታዊ ኣድማሳዊ ሰብኣዊ መሰላት ዘዕቁብ፣እቲ ሕዝቢ ዝጽበዮ ሕጋዊ መልክዕ ዘትሕዝ ኢዩ፡፤ከምዝለዓለ ሕጊ ሃገር እቲ ሰነድ ሒዝዎ ዘሎ ዓናቅጽ ሕግታት መሰረት ናይቶም ካልኦት መምርሕታት፣ ሕግታት፣ ትካላት፣ንምውጻእን ፣ንምስራሕን ዕድላት ዝህብ ሰነድ ኢዩ፡፤ እዚ ሰነድዚ መሰል ዜጋታት እታ ሃገርን ትካላቱን ንከይግሃስ ዝከላኸል ሰነድ ውዕል ሕዝብታት ኢዩ።ነዚ ሕግታትዚ ድማ እታ መንግስቲ ክትምእዘዞን ከተኽብሮን ኣለዋ፣ ነዚ ዝለዓለ ሕጊ ሃገር ዘይምእዘዝ መንግስቲ ሃገር ክሃንጽ ኣይኽእልን፣ ኣብታ ሃገር ድማ ሰላምን ብልጽግናን ክህሉ ኣይኽእልን፣ ናይዚ መረዳእታ ድማ እዚ ሎሚ ኣብ ኤርትራና ስልጣን ሒዙ ኣፍ ልቡ እና ወቅዐ  ንሉዑላውነትን፣ሕጋውነትን፣  ሕዝቢ ኤርትራ ብምስትናዓቅ--------------------------

- ኣይከሰርናን፣

- ድሕሪ ሕጂ ሕዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን በበይኑ ኢዩ ዝብል ሓቀኛ ታሪኽ ዘይፈልጥ ኢዩ

-  ችግርና ዶብ ኣይኮነን፣

- ብዘይቃል ዓለም ስልጣን ሂበካ ኣሎኹ ንስኻ ምርሓና፣

- ዘገድሰና ምርግጋእ ኢትዮጵያን፣

- ውሕደት ዞባናን ኢዩ፣

- ነዚ ስምምዕዚ ክዕንቅፍ ዝፍትን ወይልኡ፣

ብፖሊቲካዊ ኣገላልጻኡ  ሕገ ሃገር እቲ ዝለዓለ ስልጣን ሃገር ኮይኑ ዝውስን፣ዝዕድል፣ ስልጣን መንግስቲ ዝውስን፣ነቲ ዝተፈላለየ ቅዋማት ሕዝባዊ ጉዳያት ዝርኢ ንምውሳንን ምትግባርን መሳለጥያታት ዝህብ ሕጊ ኢዩ፡፤

ብማሕበራዊ ኣገላልጻኡ  ናይታ ሃገር ሕዝቢ ናይ ሓባር መንነት ወይ ሕዝባዊ ሓባር ራእይ ዘንጸባርቅ፣ ናይ ሓባር ክብርታትን እምነታትን ዝገልጽ ሰነድ ኢዩ፡፤

  1. What is a Constitution ?

A Constitution is a body of basic laws and principles that describes the general organization and operation of the state and contains fundamental principles and norms that underlie and guide all government action. Given the fundamental nature of the constitution and its role in laying a groundwork to shape and support the state, a constitution is usually expected to be long-standing and somewhat difficult to change.

A constitution is simultaneously a legal, political and social instrument.

- Legally, it enshrines human rights and creates a predictable legal landscape. As a supreme or higher law, its provisions provide a framework under which all regulations legislation, institutions, procedures or legislation must not infringe, and which the state must strive to ensure.

- Politically, it establishes, distributes and limits government power and provides mechanisms for deliberating and deciding on public policy.

- Socially, it may reflect a shared identity or civic vision of the state, expressing commonly held values or fundamental principles.

 አብ ቀጻሊ

  1. ዓይነት ቅዋም
  2. ተራ ቅዋም እንታይ ኢዩ
  3. ወደባን ምኽፍፋል ስልጣን/ ጋድማዊ መኣዝኑ/ ቁልቁላዊ መኣዝኑ
  4. መግለጺ መንነት
  5. ምድራትን መምርሕን ሃገራዊ ስልጣን
  6. ኣሕጉራዊ ሕግታት ምኽባር
  7. ምንዳፍን ምጽዳቅን፣ ምምሕያሽን ምቅያርን ሕጊ ሃገር
Tuesday, 21 May 2019 09:54

ብቑዕ መተካእታ ንምዃን

Written by

ሎሚ ብዛዕባ ፖለቲካዊ ኰነታት ሃገርና ከነዕልል እንከለና፡ ጸሓይ ህግደፍ ትዓርብ ከምዘላ፡ ምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን። እዚ ሓቂ እዚ ኣብ ቅድሚ’ቶም ካብ ቀደሞም ብዛዕባ ኣዕናዊ መጻኢ ዕድል ህግደፍ ዝርድኡ ዝነበሩ ወገናት ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ቅድሚ’ቶም ንኢሳይያስን ጉጀለኡን ብመለኮታዊ ዓይኒ ርእዮም ዕዉር ግምት  ዝነበሮም ክድግፍዎ ዝጸንሑ ኤርትራዊ ወገናት እውን ንሰንከልከል ህግዲፍ ክቕበልዎ ኣብ ዝግደድሉ ደረጃ በዚጺሖም ኣለዉ። እቶም ቁንጣሮ ደገፍቲ ህግዲፍ ዝመስሉ ዝነበሩ እውን ኣፍ ኣውጺኦም ስለ ዘይተዛረቡ እንተዘይኮኑ  ብውሽጦምስ ኣብ ቀጻልነት ህግደፍ ከም ዝቐበጹ ዘማትእ ኣይኮነን።

እዚ ህግዲፍ ዝርከበሉ ዘሎ ናይ ስግኣት ኩነታት ብሰማይ ዝነጠበ ወይ እቲ ጉጅለ ፈትዩ ዝፈጠረሮ ዘይኮነ፡ ውጽኢት ናይቲ ህዝቢ ኤርትራን ናይ ለውጢ ሓይልታቱን ከካይድዎ ዝጸንሑ ዘይሕለል ቃልሲ ውጽኢት እዩ። ምናልባት ኣብቲ ቃልሲ ቀጥታዊ እጃም ዘይነበሮም ኣካላት ብኽንድኡ ደረጃ ኣይርድእዎን ይኹኑ እምበር፡ እቲ ንህግዲፍ ናብዚ ሕጂ ዘለዎ ናይ ውድቀት ጸድፊ ኣብጺሕዎ ዘሎ ቃልሲ፡ ነዊሕ ግዜ ዝወሰደን ከቢድ ዋጋ ዘኽፈለን ምዃኑ ክዝንጋዕ የብሉን። እቲ ክሳብ ሕጂ ህግዲፍ ናይ ካለኦት መሰል ዓፊኑ ነብሱ ንክከላኸል ዘዕነዎ ኤርትራዊ ንብረትን ናይ  ሞራል ማህሰይትን ከምኡ እውን እቲ ካብ ምንቅስቓስ መንካዕ ጀሚሩ ብዝተፈላለዩ ምስምሳት በሊዕዎ ዘሎ ህይወት ንጹሃት ናይቲ ኣንጻር ህግዲፍ ኣብ ዝተኻየደ ሰንሰለታዊ ቃልሲ ዝተኸፈለ ክቡር ዋጋ ኣካል እዩ። እቲ ሎሚ ኣብ እንዳ ህግዲፍ ዝረአ ዘሎ ገማዕማዕን ምክሕሓድን እውን እቲ ብህዝዝቢ ኤርትራ ክካየድ ዝጸንሐ ቃልሲ ዘነቓነቖ ማዕበል እምበር ካብ ሰማይ ዝወረደ ኣይኮነን።

ክሳብ ሕጂ ኣንጻር ህግዲፍ ዝተኸየደ ቃልሲ ኣዝዩ ከቢድን መሪርን ምዃኑ ክንገልጽ እንከለና፡ እቲ ኣብ ዑናታት እቲ  ክጭቁነሉ ዝጸንሐ ኤርትራዊ ባይታ ብቑዕ መተካእታ ኮይንካ ናይ ምቕራብ ቃልሲ ዝያዳ ዝኸበደ ምዃኑ ብምዝንጋዕ ከምዘይኮነ ክሰሓት ኣይግበኦን። እዚ ምስቲ “ምፍራስ እምበር፡ መሊስካ ምህናጽስ ከቢድ እዩ” ዝበል ኣበሃህላ ፈለጣት ክንመዝኖ ንኽእል። ስለዚ በቲ ክሳብ ሕጂ ዘካየድናዮ ቃልስን ህግደፍ በጺሕዎ ዘሎ ናይ ምንቁልቋል ደረጃን ከተነየትና ንዝለዓለ ናይ ለውጢ ቃልሲ ከም ወትሩ ድሉዋት ክንከውን ይግበኣና።

በመንጽርዚ ተጸሚድናሉ ዘለና ናይ ለውጢ ትኸል-ንቐል ወሳኒ ቃልሲ፡ “ብቑዕ መተካእታ ንምዃን” ዝብል ኣምር ትርጉም ብዝተፈላለየ መልክዕ ክቐርብ ዝኽእል እዩ። ብሓፈሻ ክንወስዶ እንከለና ከኣ “ንህዝብና ነቲ ብህግደፍ ተነፊግዎ ዘሎ ኩለ-መዳያዊ መሰረታዊ ጸጋታት ከም ዝረክብ ምብቃዑ ወይ ምኽኣሉ” ኢልና ክንወስዶ እንኽእል እዩ። ሎሚ ኣብ ሃገርና ምምሕዳር ህግዲፍ ልዕሊ ሕጊ እዩ። እዚ ብኣንጻሩ ክቕየር ይግበኦ። ሎሚ ኣብ ኤርትራ ወልቀ መራሒ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ልዕሊ መንግስታዊ ትካላት እዩ። እዚ እውን ክግልበጥ ይግበኦ። ኮታ ኩሉ እቲ ጉጅለ ምልኩ ኣብ ምትራርን ዕመድ ስልጣኑ ኣብ ምንዋሕን ምእንቲ ክሕግዞ ዝሰርሓሉ ዘሎ ኣገባባት ሸፋጢ ኣገባብ ተቐይሩ ናይ ህዝቢ ልዕልናን ትካላዊ ምምሕዳርን ከውሕስ ናብ ዝኽእል ርትዓዊምምሕዳር ምቕያሩ ማለት እዩ።

“ብቑዕ መተካእታ ንምዃን” ብናይ ውሱናት ኣካላት ቃልሲ ወይ ጽቡቕ ድሌት ዝረጋገጽ ዘይኮነ ናይ ኩሎም’ቶም ኣብ ለውጢ ረብሓ ዘለዎምን ንምትግባሩ ዝብህጉን ኣካላት ናይ ሓባር ኣበርክቶ ዘድልዮ እዩ። ናይዞም ኣካላት ውሁድ ኣበርክቶ ኣድማዒ ክኸውን ከኣ፡ ንኹሎም ኣከኣኢሉ ዘዋስእ ኣብ ድልዱል ባይታ ዝተደኮነ ናይ ሓባር ሜዳ ምምድማድ ናይ ድግን እዩ። እዚ ሜዳ’ዚ ከኣ ናይቶም ተዋሳእቲ ኣተሓሳስባን ኣበርክቶን ብማዕረ ዝንጸባረቐሉ ክኸውን ናይ ግድን ኣድላይ እዩ። እቲ ብቑዕ ተካኢ ንምዃን ከቢድ ዝኸውን ከኣ እቲ ብዘይምጉናይን ምግላልን ብናይ ብዙሓት ዝንባለታት ዝተቓነየ መድረኽ ቃልሲ ምፍጣር ዝከኣል፡ ግና ድማ ናይቶም ተዋሳእቲ፡ ህዝባዊ ሓልዮት፡ ምጽውዋርን ምክኣላን ዝሓትት ብደሆ ስለ ዝኾነ እዩ። ናብዚ ንምብጻሕ ክኸፈል ዝግበኦ ዋጋ ክትከፍል ቅሩብን ብቑዕን ምዃን ከኣ ወሳኒ ግደ ኣለዎ።

ኣብዚ ናይ ሓባር መድረኽ ዘሳኒ ተዋሳኢ ክትከውን ሓደ ዓይነት ፖለቲካዊ ኣተሓሳስባ ክህልወካ ናይ ግድን ኣይኮነን። ብፍላይ ከኣ ኣብ ከም ናይ ኤርትራ ዝኣመሰለ ብብዙሕ ዓይነት ብዙሕነት  ዝተነድቀ ህዝቢ ኣብ ኩሉ ዛዕባታት ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባ ክህልወካ እትጽበዮ ኣይኮነን። ኣብቲ ሰፊሕ ናይ ብዙሕነት ባሕሪ ዘሰማምዓካ ኮነ ዘፈላልየካ ኣተሓሳስባ ከም ዘሎ ፍሉጥን ቅቡልን እዩ። ንኣብነት ኤርትራውነትና የሰማመዓና፡ ህዝብና ካብዚ ካባብና ሓሊፉ ንዓለም የሽቕል ካብ ዘሎ መሪር ወጽዓ ህግዲፍ ናጻ ክወጽእ ኩልና እንሰማማዓሉ እዩ፡ ኤርትራ ድሕሪ ህግዲፍ እንታይ ዓይነት ምምሕዳር ከም ዘድልያ ከኣ፡ ኣብ ደቂቕ ኣተገባብራኡ ደኣ ንኡሳት ፍልልያት ነመዝግብ ንኸውን እምበር እንሰማመዓሉ እዩ። ስለዚ እቲ መሰረታዊ ብቑዕ መተካእታ ንምዃን ናይ እንካይዶ ቃልሲ ብዙሕነትካ ዓቂብካ ኣብቲ ዘሰማማዓካ ኣትኪልካ ክትሰርሕ ምብቃዕ እዩ። ሓድነት ኣብ ሓደ ዓይነት ኣተሓሳስባ ዘለዎ ኣካላት ጥራይ ዝትግበር ከም ዘይኮነ ኩልና እንርደኦ እዩ። ፍልልያትካ ኣመሓዲርካ ብሓባር ምስራሕ ቀሊል ክነሱ፡ ከቢድን ዘይከኣልን ኣምሲልና  ስለ ዝሓዝናዮ ኢና እምበኣር መፍቶ ህግዲፍ ንኸውን ዘለና እሞ፡ ብጽሞና ክንሓስበሉን ግቡእ ዋጋ ክንከፍለሉን ይግበኣና። ዝኾነ ይኹን ህጹጽነትን እዋናውነትን ዘለዎ ጭረሖ እንተ ኣልዓልና እውን፡ ክስገር ዘይግበኦ ዕማም እዩ። ካልእ ነዚ ሓቢርካ ምስራሕ ዘኽብዶ፡ ህግዲፍ እውን ብሓባር ክንሰርሕ ብዘይምብቃዕና ስለ ዝቐስን ኣብ ሞንጎና ሓዊ ካብ ምስዋር ዓዲ ከምዘይውዕል ክንስሕቶ ኣይግበኣናን።

Tuesday, 21 May 2019 09:48

Eritrea: the UN Human Rights Council should ensure continued scrutiny

Written by

May 18, 2019 News

Source: Defend Defencers
17 May 2019
 

In a paper released today, DefendDefenders calls on the UN Human Rights Council to ensure follow-up to its action on the human rights situation in Eritrea to date. We outline reasons why a resolution on the country is needed and elements that should be part of a resolution at the Council’s 41st session (HRC41, 24 June-12 July 2019).

Since the signing of a peace agreement between Eritrea and Ethiopia, no progress in Eritrea’s domestic human rights situation has been reported. Impunity for past and ongoing human rights violations remain widespread, and grave violations, including arbitrary and incommunicado detentions, violations of the right to a fair trial, lack of information on the fate of disappeared persons, the use of indefinite national service, and severe restrictions on civil and political rights and civic space, continue unabated.

The situation, which remains one of the most serious on the African continent and has been addressed by the African Commission on Human and Peoples’ Rights (ACHPR) as well as the UN, calls for a high level of attention.

Eritrea became a member of the Human Rights Council in January 2019. In line with Council membership standards, the government has an obligation to cooperate with the Council and its mechanisms with a view to improving its human rights record. The Council should urge the government to do so, and states should join efforts to ensure both that avenues are open for dialogue and cooperation with Eritrea – the onus being on the Government to change course and engage – and that scrutiny of the country’s situation remains high.

Read the paper.

Saturday, 18 May 2019 22:28

ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ ኣብ ግንቦት 25 ንዝቃናዕ ህዝባዊ መጋባኣያ

Written by

እታ ኣፍሪቃዊት ኾኸብ ክትከውን ብዙሕ ተስፋ ተነቢሩላ ዝነበረት ኤርትራ፡ ሎሚ ሰብኣውን ደሞክራሲያውን መሰላት ዜጋታታ ዘይሕለወላ፡ ልዕልና-ሕጊ ዘይተረጋገጸላ ነጻ ፕረስ ዘይፍቀደላ፡ ፖለቲካዊ ብዙሕነትን ግሉጽነትን ዘይተፍቅድ፡ ኣሽሓት ደቃ ብዘይ ዕላዊ ክስን ፍርድን ኣብ ፈቐዶ ቤት-ማእሰርታት ዝሳቐዩላ ናይ ስቓይን ኣውያትን ሰፈር ኮይና ኣላ። ድሕሪ እቲ ናይ 30 ዓመት መሪር ብረታዊ ቃልሲ፡ ድሕሪ’ቲ ኩሉ ዝተኸፍለ ክቡር ናይ ናጽነት ዋጋ፡ ሃገርና ኣብ’ዚ ዘላቶ ኩነታት ክትወድቕን ህዝብና ከኣ እዚ ክፍደይን ኣዝዩ ዘሕዝን ታሪኻዊ ስግንጢር እዩ። ብፍላይ ከኣ ኣብ’ዚ እዋን ‘ዚ ሃገርና ኣብ ሓደገኛ ኩነታት ተሸሚማ ከምዘላ ካብ ኩላትና ስዉር ኣይኮነን።

 ከም ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ፡ ንልኡላውነት ሃገርና ካብ ሓደጋ  ከነድሕን፡ ኣብ’ቶም ንሰማማዓሎም ውሑዳት ነጥብታት ርዒምና ብሓባር ክንቃለስ ዘኽእለና ጥርናፈ ክምስረት ጽኑዕ እምነት ኣለና። ህዝባዊ ምልዕዓል ኤርትራውያን ንፍትሒ፡ ብሃገረ-ኣሜሪካ፡ ብደረጃ ከተማታት ናይ ዝንቀሳቐሳ ህዝባውያን ባይቶታት ጥርናፈ ኮይኑ፡ ካብ ታሕቲ ንላዕሊ ዝጠመተ ስትራተጂ ዝኽተል፡ ህዝባዊ ፖለቲካዊ ምንቅስቓስ`ዩ። ብደረጃ ብሰሜን ኣሜሪካ ባይቶ ኣቚሙ፡ ብኣህጉራዊ`ውን ብሓባር ዘሰርሕ ጥርኑፍ ምንቅሳቓስ ንክረጋግጽ ንዝሓለፈ ሓሙሽተ ዓመታት ክቃለስ ጸኒሑን ኣሎን። ነዚ እምንቶ`ዚ ንምዕዋት፡ ንማሕበረ-ኮም ኤርትራውያን ንፍትሒ ዋሺንግቶን ዲ.ሲ. ከባቢኣን ብሓባር ከስርሓና ኣብ ዝኽእል ጉዳያት ክንዝትን ክንሰርሕን፡ ኣብ ክፍላ ለካቲት 2019 መጸዋዕታ ኣቕሪብና። ቀጺሉ ንትሕዝቶ ናይ`ዚ ጽሑፍ`ዚ ብሰፊሑ ዝገልጽን፡ ነዚ ሕጂ ተፈጢሩ ዘሎ ሓዲሽ ናይ ቃልሲ መንፈስን ናዕታን ከይነባኽኖ ዘምሕጽንን፡ ንኣሰራርሓን ኣገባብ ኣተሓሕዛን ዝምልከት፡ ኣብ ግንቦት 10፡ 2019 ናብ ኣቦ መንበር ኣወሃሃዲት ሽማግለ ጽሑፍ ኣቕሪብና። ክሳብ`ዛ ዕለት እዚኣ ዝኾነ ዓይነት መልሲ ኣይረኸብናን። ስለዝኾነ፡ ህዝቢ ክፈልጦ  ስለዝግባእ፡ ነዚ ጽሑፍ`ዚ ከነውጽእ ግድነት ኮይኑና። ኣብ`ዚ ጽሑፍ`ዚ፡ ኣብ ዝሓጸረ ጊዜ ንኩላቶም ሰብ -ብርኪ ናይ’ዚ ቃልሲ ዘሳትፍ፡ ናይ ሓባር መሪሕነት ንምቛም ይሕግዙ እዮም ዝበልናዮም እማመታት ነቕርብ።

  1. ብቐዳምነት፡ ብደረጃ ሰሜን ኣሜሪካ፡ ናይ ሓባር መሪሕነት ንምምራጽ፡ ካብ’ቶም ብዲሞክራሲያዊ ኣገባብ ኣብ ቅሉዕ ኣኼባ ወከልተን ዝመረጻ ከተማታት ዝወጸት ኣሰናዳዊት ሽማግለ ክትቆውም፣
  2. ኣሰናዳዊት ሽማግለ፡ ናይ ምርጫ ቅጥዕን ናይ ህዝቢ ኣኼባ ዛዕባታትን ብምድላው ኣብ ኩለን ከተማታት ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ህዝባዊ ባይቶታት ንክምስረታን ምርጫ ንኽገብራን ጎስጓስ ክተካይድ፣
  3. ኣብ ውሽጢ 3 ወርሒ፡ በብከተምኦም ዝተመርጹ ወከልቲ ከተማታት፡ ኣብ ዝገብርዎ ናይ 2 መዓልቲ ዋዕላ፡ መደብ-ስራሕን ውሽጣዊ ሕግን ናይ’ዚ ጥርናፈ ድሕሪ ምርቃቕ፡ ሓንቲ ናይ ሰሜን ኣሜሪካ ኣወሃሃዲት ሽማግለ ክትምረጽ።

እምነትና፡ ዘይተወደበ ህዝቢ፡ ከድምዕ ዘይክእል ቁጽሪ ጥራሕ`ዩ። ዝተወደበ ህዝቢ ግን ክስዕር ዝኽእል ሓይሊ`ዩ። ስለዚ ኣብ ክንዲ ብሃታ-ሃታ፡ መሪሕነት ንምቛም ጥራይ እንጓየ፡ ብቀዳምነት ኣብ ውሽጢ ሓጺር ጊዜ ጽዑቕ ጎስጓስ ብምክያድ ነፍስወከፍ ከተማ ኣቐዲማ ህዝባዊ ባይቶ ንከተቕውም ክንሰርሕ ይግባእ።

ኣብ መደምደምታ፡ ህዝቢ በብከተምኡ ተጋቢኡ፡ ዕላማታቱን ናይ ሓባር ራእዩን ናይ ቃልሲ ስትራተጂኡን ከየነጸረ ብታህዋኽ ወከልቲ ከተማታት ጥራይ ምምራጽ፡ ከም ሰረገላ ቅድሚ ፈረስ፡ ወይ ኣብ ልጓም ዘይብሉ ፈረስ ምውጣሕ ከይከውን ነተሓሳስብ። ከመይ`ሲ፡ መሪሕነት/ኣመራርሓ ማለት-ቅርጻ-ሓሳብ፡ ራእይ፡ ኣትኩሮን፡ ስእለ-መንገዲ ተነጺሩ ዝተዋደደ ኣገባብ እምበር ወልቀ-ሰብ ወይ ውልቀ-ሰባት ኣይኮነን።

ስርዓት ህግደፍ ብህዝባዊ ሓይሊ ክሰዓር እዩ!

ዝኽርን ክብርን ንሰማእታትና!

ግንቦት፡ 18/2019


 

   

Saturday, 18 May 2019 22:25

Radio Demtsi Harnnet Kassel 18.05.2019

Written by
Radio Demtsi Harnnet Kassel 18.05.2019
Published in Radio
Read more...
Saturday, 18 May 2019 22:17

Eritrean regime, fearful of protests, blocks internet access

Written by

May 16, 2019 News

Eritrea blocks social media, reportedly to curb planned protests

Source: Africa News

Eritrea

Eritreans are unable to access social media networks as at today (May 15), the BBC’s Tigrinya Service reports.

People have thus been forced to turn to Virtual Private Networks, VPN, to exchange messages. In Eritrea, the internet cannot be accessed via mobile phones, the report added.

The government is said to have taken the measure to avert an intended protest as the country gears up for its 26th Independence Day celebrations on May 24.

Asmara has yet to officially respond to the development. Communication like media is strictly under government control in the country considered to be a one-party state.

President Isaias Afwerki is the sole president since 1993, there is no opposition in the country. Eritrea has serially been accused of violently crashing on dissent and muzzling the media – which is currently non-existent.

Internet World statistics indicate that Eritrea has by far the lowest internet penetration on the continent. As at 2018, it had only 71,000 internet users, estimated to be 1.3% of the population.The last time a protest was staged in the country was in November 2017 when gunshots were used to disperse a group of students demonstrating against state interference in the running of schools.

It turned out to be also be the last known time that internet was cut amid swoops that led to the arrest of dozens, reports stated at the time.

The incident led to the issuance of security alert especially for the capital Asmara by the united States embassy. The information minister at the time dismissed the incident as a “small demonstration by one school,” adding that it was “dispersed without any casualty.”

Friday, 17 May 2019 22:41

ኤርትራን ህዝባንስ’ባ ከሲሮም!

Written by

ኣብ ፖለቲካ ሃገርና ጉዳይ ኢሳይያስ ካብ ነዊሕ ግዜ ጀሚሩ ኣዘራራቢ እዩ። ዳርጋ ኩሎም ክሳብ ሎሚ ብሓፈሻ ብዛዕባ ናይቲ ነዊሕ ፖለቲካዊ መስርሕ ሃገርና፡ ብፍላይ ድማ ብዛዕባቲ መስርሕ ቃልስና ምእንቲ ናጽነት ኤርትራ ዝጸሓፉ ደረስቲ ኣብ ጉዳይ ኢሳይያስ ክበጽሑ እንከለዉ፡ መብዛሕትኦም ከም ሕሱም ክነቕፍዎ እንከለዉ ገለ ድማ ብዛዕብኡ ከይጠቐሱ ዝሓልፉ ነሓፍቲ ንዕዘብ። እንተ ዝንእዶ ወይከ ሓደ። ኩሉ ኣካይዳ ኢሳይያስ ዘይንኣድ ክኸውን እንከሎ፡ እቲ ቀንዲ ዝምረረሉ ከኣ ካብ ናቱ ዝተፈልየ ርኢቶ ንዘቕርቡ ኣካላት ግዜ ከይሃብካ ምውጋንን ምጽጋዕን (ብቋንቋ የማነ ተኽለገርሽ) መለለይኡ ከም ዝጸንሐ ርዱእ እዩ። ዛንታ ዲክታቶር ኢሳይያስ ብቓላት ዝንገር ጥራይ  ዘይኮነ፡ ኣብዚ ናይ  ድሕሪ ናጽነት ቃልሲ ምእንቲ ህንጸት ሕገመንስታዊትን ዲሞክራስያዊት ኤርትራ እውን ንርእዮ ዘለና እዩ። ንኢሳይያስ ናብዚ እኩይ ተግባር ዝደፍኦ ቀንዲ ምኽንያት ከኣ ኣብ ስልጣን ናይ ምቕጻል ሕዱር ሕማሙ እዩ። ነዚ ሕዱር ናይ ስልጣን ህርፋኑ ንምውሓስ  ዝኾነ ስጉምቲ ካብ ምውሳድ ድሕር ዘይብል ሰብ  ምዃን ከኣ ብዛዕብኡ ዝጸሓፉ ኮኑ ብኣካል ብቐረባ ዝፈልጥዎ ወገናት ዝህብዎ ምስክርነት እዩ።

ኢሳይያስ ዋላ’ውን ዕድመን ተመኩሮን እንተደለበ፡ “ህዝቢ እመርሕ ኣለኹ” እንዳበለ ብግብሪ ግና  ነቲ ህዝቢ ዝብህጎ መንገዲ ዝጻረር ኣቕጣጫ ሒዙ ዝጐዓዝ ስግንጢር እዩ። ሕጂ እውን ኣብዚ መንገዲ ጥፍኣት’ዩ ናህሪ ወሲኹ ዝጐዓዝ ዘሎ። ህዝቢ “ፍትሒ ይንገስ” ከብል እንከሎ ንሱ ኢደወነናውነት የንግስ፡ ህዝቢ “ንምርሓሉ ሕግን ዝመርሓና ኣካልን ባዕልና ናይ ምውሳን ዲሞክራስያዊ መሰል ይሃልወና” ክብል እንከሎ፡ ንሱ ኣነ እየ ከኣልየ ኩሉ ይብል። ህዝቢ “ልኡላውነት ሃገረይ ይከበረለይ” ክብል እንከሎ፡ ንሱ ጉዳይ ልኡላውነት ኣዝዩ ንኡስ ኣጀንዳ እዩ ይብል፡ ህዝቢ  “መሰል ምውዳብ፡ ሓሳብካ ምግላጽን ሃይማኖታዊ እምነትን ይከበረለይ” ክብል እንከሎ፡ ንሱ መሰል ዝህብን ዝኸልእን ኣነ እየ ይብል፡ ኮታ መራሒ ህግዲፍ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ዕድመ ስልጣኑ ምእንቲ ከናውሕ ኣንጻር ድሌትን ፈቓድን ህዝቢ ኤርትራ ዝወስዶ ስጉምትታት፡ ኣብነት ጠቒስካ ዝሕለፍ እምበር ዘርዚርካ ዝውዳእ ኣይኮነን።

ከምቲ “ትውሕጦ ተበልኩዋስ ትጐስሞ” ዝበሃል፡ ኢሳይያስ፡ ኣብ ክንዲ ብዝሓለፈ ህዝቢ ዘስተናዕቕ ተግባራቱ ዝንሳህ፡ ቅድሚ ሓደ ዓመት ኣቢሉ’ኳ ምስ ኢትዮጵያ ኣመጻጽኣኡ ኮነ ኣካይዳኡ ዘይፍለጥ ጠንባር ዝምድና ምስ ፈጠረ፡ ወዮ ኣብቲ ጸረ ህዝቢ ተመኩርኡ ዘርእዮ ዝነበረ ጉርሕን እኩይ ውሕልነትን ፈጺሙ ጠፊእዎ፡ ነቲ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ዝነበሮ ሕዱር ንዕቀት ብዘሕዝንን ብዘስደምምን ኣገባብ ክደጋግሞ ተዓዚብና። እዚ ተግባሩ እንተላይ እቶም ሕድሪ ህዝቢ ዘየኽብርን ጠላምን ካብ ናቱ ዝተፈልየ ርኢቶ ዘይጸውር ቀታልን ምዃኑ ዝፈልጥዎን ኣብቲ ገበኑ እጃም ዘለዎምን ቀረቡ ከይተረፉ፡ ኢሳይያስ ክሳብ ክንድዚ ካብቲ ክኢላ ተዋሳእነቱ ወጺኡ ዓበድበድ ምባሉ ኣዝዮም ተገሪሞም። ኢሳይያስ ኣብ ኢትዮጵያ ከይዱ ንህዝቢ ኤርትራ ኣርእይዎ ዘይፈልጥ ናይ ዝሰኸረ ስሓቕን ኣፍልብኻ ምውቃዕን ካብ ዝተዓዘቡ መጋይሽቱ ገለን ብውሽጦም ገለን ድማ ኣግሂዶም “እዋእ እንታ እዚ ሰብኣይ ደኣ ዓቢዱ እንድዩ” ዝበሉ ውሑዳት ኣይነበሩን። ኣብ ጐንደር ከይዱ ምልፍላፍ ምስ ወሰኸሉ ከኣ “ናይ ሕጂ ገደደ” ዝበሉ ብዙሓት እዮም። ካብቶም ዓደምቱ እውን ምስቲ ብዛዕብኡ ዝሰምዕዎ ዝነበሩ ዘይግበኦ ሓበሬታ፡ ካብ መስመር ወጺኡ ዓቀልባዕባዕ ምባሉ ዝደንጸዎም ብዙሓት ነይሮም። እቲ ፈኾስኮሱ ርእዮም መሊሶም ከሻህርትዎ፡ ፈረስ፡ ገመል፡ ድርዕቶ፡ ካትም፡ ዋልታን ቡንን ምስ ኣበርከትሉ ከኣ፡ ነቲ ኣደታትና ፈቐዶ መንገዲ ቅጫ ቀጭየን ጎጎ ጐግየን ርሑስ ቆጽሊ ኣሰንየን ዝቕበለኦ ረሲዑ፡ በቲ ናይ ኣዋሳን ኣዳራሽ ምልንየምን ኣዲስ ኣበባን ኣሕዲሱ ዝሕዞን ዝጭብጦን ጠፈኦ።

ነዚ ተዓዚቡ ምስ ካልእ ሰብ ዘይኮነስ ምስ ነብሱ ዝዛረብ ዝነበረ ኤርትራዊ ውሑድ ኣይነበረ። “እንታ እዚ ሰብኣዊ እንታይ’ዩ ወሪድዎ? እምበርከ ንሱ ድዩ?” ናይ ብዙሓት ሕቶ ነይሩ። ውዱእ መልሲ ዝህብ ግና ኣይነበረን። ካብዚ ኩሉ ዓበድበዱ ዝያዳ ቁጠዐ ዘሕደረ እቲ ቅድም ምላቑ ዝመስል ዝነበረ፡ ደሓር ግና  ተረጊጹን ግዜን ኩነታትን ኣጽኒዑን ዝድርብዮ ዝነበረ ቃላት እዩ። እቲ ሰማዒ በቲ “ዶ/ር ኣብይ ክመርሓና ናይ ቃለዓለም ዘይኮነ ብሓቂ ወኪለዮ ኣለኹ፡ ጉዳይ ዶብ ኣዝዩ ንኡስ ኣጀንዳ እዩ፡ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ሓደ እዩ” ዝብል ወልደፍደፉ እንዳተገረመ፡ “ኣብቲ ምስ ኢትዮጵያ ዘካየድናዮ ውግእ ኣይከሰርናን” ምስ በለ ኩሉ ሰብ “ኦ ድሕሪ ሞት ጥዕና ቅበጽ ማለት ከምዚ እዩ” ብዝብል ኣዝዩ ተገሪሙ።  “ሰብኣይ ኣማን ብኣማን ሓሚሙ እዩ” ዝበሉ’ውን ብዙሓት እዮም። “የለን ኮነ ኢሉ ከሕምመና እምበር ኣይሓመመን” ዝብሉ እውን ከምኡ። እቲ ነቲ ኣበሃህላኡ በብመንገድኻ ምትርጓም ሕጂ እውን ዘይኣረገ ኣጀንዳ ኮይኑ ይቕጽል ኣሎ። ኣብዚ ጉዳይዚ ነዚ ዲክታቶር ኣተዓራርዮም ከቕርብዎ ዝፍትኑ ግና ስዑራት እዮም።

ብሰንክቲ ኢሳይያስ ከም ዝጀመሮ ዓለም ለኻዊ ተፈላጥነት ብዘለዎ ዘይሻራዊ ኣካላት ብዝሃብዎ ምስክርነት ዝተረጋገጸን ኤርትራ ውግእ ብምጅማራ ዝያዳ 10 ሚልዮን ዶላር ንክትክሕስ ዝተበየናን ውግእ 1998-2000፡ ኢሳይያስ ብዝተኣመነሉ፡ ብዙሓት ተዓዘብቲ ግና ውሒዱ ዝበልዎ 19 ሺሕ ኤርትራውያን መንእሰያት ተሰዊኦም። ካብቲ ውግእ ዝተኻየደሉ ቦታታት ተመዛቢሎም ንብረቶም ዛሕዛሕ ዝበለ ኤርትራውያን ብዙሓት እዮም። ኣብ ዝተፈላለዩ ከባብታት ኢትዮጵያ ዝነበሩ  ከም ሳዕቤን ናይቲ ኢሳይያስ ዝጻሕተሮ ውግእ ንብረቶም ዝባኸነ ኤርትራውያን ውሑዳት ኣይኮኑን። ስለዚ ከምዚ ዓይነት ጉድኣት ንዘስዓበ ውግእ ኣየኽሰረናን ምባልሲ ምስ ምንታይ’ዩ ክቑጸር። ህዝቢ ኤርትራ ሓደ እዋን ዕድል ምስ ረኸበ፡ ካልእ ኩሉ ገዲፍካ በዛ ንህዝብን ሰማእታቱን ኣስተናዒቑ ንለኣኽቱ ከሕጉስ “ኣይከሰርናን” ኢሉ ዝሓጨጫ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ከም ዘቕርቦ ፍሉጥ እዩ። ኤርትራን ህዝባን ግና ከሲሮም እዮም። እኳደኣ ብገንዘብን ንዋትን ዘይትመን ክሳራ። እንተ ኢሳይያስ ኣበይ ከይበጽሑ ብዝብል ትዕቢት ተሰንዲሑ’ዩ  ክሳራ ኤርትራን ህዝባን ክሳርኡ ከምዘይኮነ ኣፉ መሊኡ ነጊሩና።

Friday, 17 May 2019 10:11

Radio Demtsi Harnnet Kassel 17.05.2019

Written by
Radio Demtsi Harnnet Kassel 17.05.2019
Published in Radio
Read more...
Thursday, 16 May 2019 11:08

መንእሰይ ዓወት: ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ዘስምዖ ናይ ይኣክል ጭርሖ

መንእሰይ ዓወት: ሓድነት ኤርትራውያን ንፍትሒ ዘስምዖ ናይ ይኣክል ጭርሖ
Thursday, 16 May 2019 10:13

እቲ ወጽዓ ኮነ ቃልሲ፡ ውህሉል’ምበር ሓድሽ ኣይኮነን

Written by
እቲ ወጽዓ ኮነ ቃልሲ፡ ውህሉል’ምበር ሓድሽ ኣይኮነን

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ብሰንኪ ህግዲፍ ኣብ ልዕሊ ህዝብና ተጻዒኑ ዘሎ ወጽዓ፡ ብሃንደበት ዝመጸ ዘይኮነ፡ ኣብ ነዊሕ መስርሕ ሜላታት እንዳቐያየረ ዝማዕበለ እዩ። ኣብቲ መጀመርያኡ ዝርደኦ ወገን ኣይነበረን ምናልባት ዘቕለበሉ እንተነበረ እውን ናብዚ ሕጂ በጺሕዎ ዘሎ ደረጃ ክበጽሕዩ ዝብል ግምት ስለ ዘይነበረ፡ ብዓይኒ “ክሓልፍዩ” እዩ ዝረአ ነይሩ። እንተኾነ ብግብርስ “ክሳብ ዝሓልፍ ትንፋስ የሕልፍ” እዩ ኮይኑ። እቲ መስርሕ ናይዚ ሕጂ ኩሉ ነገሩ ተቓሊዑ ዘሎ ተንኮለኛ ጉጅለ ህግዲፍ፡ ሰላሕታዊ ኣካይዳ ከም ዘለዎ ኮይኑ፡ ናይ ህዝቢ ኤርትራ ልኡም ኣመዛዝና ተወሲኽዎ ንብዙሓት ከም ዘዳህለለ ኩልና እንርደኦ እዩ። ህግዲፍ ሳላቲ ሓባኢ ኣካይዳኡ፡ ንግዜኡ እንተኾነ እውን ናይ ብዙሓት ደገፍን ተሓላቕነትን ከም ዝነበሮ ናይ ቅረባ ግዜ ተዘክሮ እዩ። ናይ ሽዑ ጥራይ ዘይኮነ ናይቲ ናይ ሽዑ ልኡም ኣረዳድኣ ኣብ ልዕሊ ህግዲፍ ሎሚ እውን ኣሰሩ ምልኡ ብምሉእ ኣይለቐቐን። እቲ ሓሓሊፉ ዝርአ ብጐቦጎቦ ንህግዲፍ ከተመኻንየሉ ምፍታን ከኣ ነዚ ዝሕብር እዩ።

ግዜ እንዳነወሐ፡ ናይ ህግዲፍ መዳህለሊ ሜላታት እንዳተወደአ እቲ ክሕባእ ዝጸንሐ ሓቀኛ ጸረ-ህዝቢ  ባህርያቱ ደፊኡ ክወጽእ ምስ ጀመረ ግና እቲ ንዝኾነ ህግዲፍ ዝደረፎ ተተቐቢሉ ዘዳምቕ  ዝነበረ ግሩህ ደጋፊ እንዳነከየ፡ እቲ “ጠርጥር” ዝብል ዝነበረ ድምጺ እንዳበዘሐ ክኸይድ ተዓዚብና። ናይቲ ኣብ ህግዲፍ ጥርጠራኡ ዘንብር ዝነበረ ወገን ምዕኳኽ ዘይሩ ዘይሩ ንህልውናኡ ሓደገኛ ስለ ዝነበረ፡ ህግዲፍ ስቕ ኢሉ ክሓልፎ ባህርያዊ ኣይነበረን። ካብዚ ብምንቃል እዩ ከኣ ነንዝተቐልቀለ ናይ “ዓገብ መዋጸኦ ንርከብ” ድምጺ ከከይዓኾዀ ብምሉእ ዓቕሙ ክኾልፎ ዝጸንሐ። ኩሉቲ ከካይዶ ዝጸንሐን ዘሎን፡ ምእሳር፡ ምስዋር፡ ምቕታልን ካልእ ገበናትን ከኣ ናብዚ ህድማ ዝዓለመ እዩ ነይሩ።

እቲ ኣንጻር ህግዲፍ ዝካየድ ቃልሲ፡ ማዕረ ማዕረቲ ጭካነኡ ኣይሰጐመን ማለት እንተዘይኮኑ፡ ምስኡ ኣይጀመረን ማለት ኣይኮነን። ምኽንያቱ ወጽዓ ክሳብ ዝሃለወ ነቲ ወጽዓ ኣሜን ኢሉ ዘይቅበል ሓሳብን ኣካልን ክህሉ ናይ ድግን ስለ ዝኾነ።  እንተኾነ ናይ ህዝብና ኣብ ነዊሕን መሪርን ቃልሲ ምእንቲ ናጽነት ምርብራብን  ናይ ህግደፍ ምስ ናጽነት ሃገርና ስልጣን ምሓዝን፡ እቲ ወጽዓ ኣይርደኦን ነይሩ ማለት ዘይኮነ፡ ነቲ ህግዲፍ ዝኣትዎ ዝነበረ ናይ ሓሶት መብጸዓ ኣሚኑ፡ ነቲ ኩነታት “ርእዩ ከም ዘይረኣ” ብምሕላፍ ነዊሕ ግዜ ተጻዊሩ’ዩ። እቲ ጉጅለ ግና ነዚ ናይ ህዝብና ሓልዮትን ስኽፍታን ዝፈጠሮ ጽሮትን ምጽማምን ከም ዘይምፍላጥን ፍርሕን ወሲዱ ብምብላጽ፡ ነቲ ምስብባሩ ዘይተርፍ ናይ ወጽዓ ኣዕኑዱ ኣዕሚቕ ንክተክል ኣኽኢልዎ። እተኾነ ህዝቢ ንዝተወሰነ ግዜ እምበር ንሓዋሩ ክዕሾ ስለ ዘይነብር፡ ህዝቢ ኤርትራ ሓቀኛ መንነት ህግዲፍ ተረዲእዎ ክቃለሶ ካብ ዝውስን ነዊሕ ግዜ ኮይኑ’ዩ። ወዮ ሓደ ግዜ “ህግዲፍ ወጻዒ እዩ” ምባል ከም ነውርን ሃገርን ሰማእታትን ከም ምኸሓድን ዝውሰድ ዝነበረ፡ ሎሚ “ህግዲፍ ቅኑዕ እዩ” ምባል ነውሪ ኣብ ዝኾነሉ ደረጃ በጺሕና ኣለና። እዚ ተስፋ ዝህብ ኩነታትዚ ብሃንደበት ዝመጸ ዘይኮነ፡ ብፍላይ ናይቲ ድሕሪ ናጽነት፡ ምእንቲ ሕገመንግስታውን ዲሞክራስያውን ምምሕዳር፡ ምዕቃብ ኤርትራዊ ልኡላውነት፡ ምኽባር ኩሉ መሰረታዊ መሰላት፡ ልዕልና ፍትሕን ኣብ ናይ ሓባር ረብሓ ዝተመስረተ ናይ ርሑቕን ቀረባን ሰላማዊ ዝምድናታትን ክካየድ ዝጸንሐ ቃልሲ ውህሉል እዩ።

በቲ ሓደ ወገን እቲ ወጽዓ ተሳዒሩ ኣላሽ ክሳብ ዝብል፡ በቲ ካልእ ወገን ከኣ እቲ ኣንጻር ወጽዓ ዝካየድ ቃልሲ ተዓዊቱ ልዕልናኡ ክሳብ ዘረጋግጽ፡ ማዕበልቲ እምበር ኣብ ሓደ ቦታ በጺሖም ጠጠው ዝብሉ ኣይኮኑን። እነሆ ከኣ ወጽዓ ህግዲፍ በቲ ዲክታቶር ኢሳይያስ ኣፈወርቂ፡ ኣብ ፈቐዶ መድረኻት ኣብ ዓዲ ይኹን ኣብ መገሻ፡ “በቲ ዘካየድናዮ ውግኣት ኣይከስረናን፡ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ክልተ ህዝቢ ኣይኮነ፡ ምምልካት ዶብ እቲ ኣዝዩ ዝነኣሰ ኣጀንዳና እዩ፡ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነበረ ምስሕሓብ ናይ ዶብ ኣይኮነን፡ ናይ ቃለ ዓለም ዘይኮነ ብሓቂ ድሕሪ ሕጂ ዶ/ር ኣብይ ኣሕመድ ዓሊ እዩ ዝመርሓና፡ ህዝቢ ኤርትራን ኢትዮጵያን ዝነበሮም ቃል ኪዳን ኣሕዲሰምዎ’ዮም” ዝብሉ ስዕረቱ ዘርእዩ ንደገፍቱ’ውን ዘርዓዱ ሓረጋት ደርጒሑ። ብኣንጻሩ እቲ ኣንጻር ወጽዓ ህግዲፍ ዝካየድ ዘሎ ቃልሲ፡ በብመድረኹ ብብዙሓት እዋናውያን ጭረሖታት ክሓልፍ ድሕሪ ምጽናሕ እነሆ ናብ “ይኣክል” በሪኹ ኣብ ድርኩዂት ዓወቱ ይርከብ ኣሎ። ስለዚ ይኣክል እውን ናይቲ ብዝተፈላለዩ ናይ ለውጢ ኣካላትን ኣገባባትን ኣንጻር ህግዲፍ ክካየድ ዝጸንሐ ቃልሲ ውህሉል እምበር ሕጂ  ብሃንደበት ካብ ሰማይ ዝነጠበ ኣይኮነን።

“ይኣክል” ክሳብ ክንድዚ በሪኹ ኩልና እንዓስሎ ንቕሎ ንክኸውን ካብ ዘኽኣልዎ፡ ስርዓት ህግዲፍ መንነቱ ሓቢኡ ጥዑይ መሲሉ ክቐርብ ኣብ ዘይከኣለሉ እዋን ምምጽኡ ቀንዲ ምኽንያት እዩ። ኣብ ከባቢና ዘሎ ምዕባለታት’ውን ጽልዋኡ ዝስገር ኣይኮነን። ምስዚ ኩሉ ግና ናይ “ይኣክል” በሪኽካ ምውጻእን ብዙሓት ሰዓብቲ ምርካብን ናይ መውዳእታ ዓውትና ዘይኮነ፡ ናብ ዓወት ዘምረሓና ገዛኢ  ቦታ ምሓዝና ዘመልክት እዩ። ጭረሖ “ይኣክል” ይዕወትዶ ኣይዕወትን ከኣ በቲ ድሕሪ ሕጂ፡ ወዲብካ ናብ ፍረ ንምብጽሑ ዝጸበየና ዘሎ ቃልሲ ዝውሰን እዩ። ኣብዚ ቅድም ተወሊዑ ሎሚ ዝያዳ ሃልሃል ዝብል ዘሎ ናይ ለውጢ ሽግ ዝኸቡ ዘለዉ ወገናት ዝያዳ ኩሉ “እቲ ናይ ለውጢ ዓቕሚ ኣባይ ጥራይ እዩ ዘሎ” ካብ ዝብል ቅድሚ ሕጂ ዘየዕወተና ኣግላሊ ኣካይዳ ክወጹ ናይ ግድን እዩ። ኣብ ክንድኡ “እቲ ዝልውጥ ሓይሊ ናይ ኩልና ደለይቲ ለውጢ ውህሉል ዓቕሚ እዩ” ንዝብል እምነት ኣጽኒዖም ክሕዝዎ ናይ ግድን እዩ። ካብዚ ወጻኢ ክንጓዓዝ እንተኮይና ግና “ይኣክል” እውን ከምቲ  ኣብ ናይ 2001 ናይ ማእሰርቲ ግዜ፡ ህልቂት ላምፓዱዛን መሰል ኣጋጣምታትን ዘልዓልናዮም ኣብቲ ዝበሃግናዮ ውጽኢት ዘየብጽሑና ጭርሖታት ናይ ምዃን ዕድሉ ዕጹው ኣይኮነን።

Published in EPDP Editorial
Read more...
Page 337 of 633