Tuesday, 17 February 2026
feed-image Feed Entries
feed-image Feed Entries
Subscribe to this RSS feed
Sunday, 24 November 2019 18:43

Radio Demtsi Harnnet Sweden 23.11.2019

Written by
Radio Demtsi Harnnet Sweden 23.11.2019
Published in Radio
Read more...
Sunday, 24 November 2019 18:37

ህዝብና ርእሱ ከቕንዕ፡ ዲክታተርነት ከብቅዕ!

Written by
ህዝብና ርእሱ ከቕንዕ፡ ዲክታተርነት ከብቅዕ!

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

እዚ እዋንዚ፡ ምናልባት ናይ ሓደ መስርሕ ናይ መወዳእታ ጫፍ “እዚ እዩ” ምባል’ኳ ዘጸግም እንተኾነ፡ ህዝብና ኣብ ትሕቲ ዝለዓለን ዝመረረን ናይ ጭቆና ደረጃ እዩ ዝርከብ። እቲ ጭቆና ኣብ ኩሉ መዳይ ህይወትን ኣብ ልዕሊ ኩሉ ኤርትራውን ዝወርድ ዘሎ እዩ። ብኣንጻሩ እቲ ንኹሉቲ ንመመላኽዒ ዝጥቀመሉ ዝነበረ ስማዊ ትካላቱ ኣዕንዩ፡ ኣብ ደረጃ ውልቀ-ሰባዊ ገባሪ ሓዳግነት በጺሑ ዘሎ ጉጅለ ህግዲፍ ኣብ ዝበለሐ ናይ ጨቋንነት ኮረሻ ተወጢሑ መወዳእትኡ ብውድቀት ክዛዘም ዝጽበየሉ ዘሎ እዋን ኢና ንርከብ ዘለና። እዚ ማለት እቲ ወጻዕን ተወጻዕን ዘራኽብ ገመድ እምብዛ ተሳሒቡን ተወጢሩን ምብታኹ ዘይተርፍ ምዃኑ ብብዙሕ ኣብነታት ምቕራብ ኣብ ዝከኣለሉ ደረጃ ከም ዘለና ዘመልክት እዩ።

ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ልዕሊ ህግዲፍ ዝነበሮ ተስፋ ምሉእ ብምሉእ ክበሃል ብዝኽእል ደረጃ ተጸንቂቑ እዩ። ህግዲፍ እውን ዋላኳ ኣፉ መሊኡ ብእዉጅ “ኣላሽ” እንተዘይበለ፡ ደጊም ከምቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ልማዱ ንህዝቢ ኤርትራ ብምፍርራሕ ኮነ ዘይትግበር መብጸዓታት ብምእታው ዘዕሽወሉ መንገድታት ዕጽዊ ምዃኑ ኣብ ዝተረደኣሉ ደረጃ ከም ዝበጸሐ ብዙሓት ኣብነታት ምጥቃስ ይከኣል። በብኹርንዑ ብዝህቢ ዝለዓል ሕቶታት ክምልስ ፍሑኽ ክብል ዘይምኽኣሉ፡ ብኣንጻሩ ካብ ንቡር ኣካይዳ ወጺኡ ኣብ ዓዲ ሃሎ ኣብ ኮንተይነር ምሕብኡ  ናይ ተሰዓርነቱ ዓብይ መረዳእታ እዩ። ህዝቢ ብብዙሕ ማሕበራዊ፡ ቁጠባውን ፖለቲካውን ጸገማት እንዳተሳቐየ ኣእዳዉ ኣጣሚሩ፡ ታራ ተዓዛይባይ ምዃኑ’ውን ካልእ ናይ ስዕረቱ ምልክት እዩ።

እዚ ንርከበሉ ዘለና መዋእል ፍልልያት ክፍጠር እንከሎ መፍትሒኡ ብመንገዲ ሰዓራይን ተሰዓራይ ዘይኮነ፡ ኩልኻ ሰዓራይ ብእትኾነሉ ምውጋን ልሙድ ኣሰራርሓ ዝኾነሉ ምዃኑ ፍሉጥ እዩ። ናይዚ መስርሕዚ ተጠቀምቲ ዝኾኑ ከኣ ብዙሓት እዮም። እዚ ንክኸውን ግና ናይቶም መሪሕ ተዋሳእቲ ንኣብነት ኣብ ጉዳይና ህዝቢ ኤርትራን ገዛኢ ጉጅለ ህግዲፍን ካብቲ ዝተሰቐልካሉ ጫፋት ወሪድካ ኣብ ማእከላይ ናይ ሓባር ተረድኦ ናይ ምምጻእ ቅሩብነትን ምቕሉልነትን ክረአ ግድን እዩ። ናይ ሓደ ካብ ክልቲኦም ቅሩብነት ኣብ ዝበኾረሉ ግና “ብሓደ ኢድ ጥራይ ምጥቓዕ” ከምዘይከኣል ሓቢርካ ናይ ምዕዋት ዕድል ኣየጋጥምን። ብመንጽርዚ ክርአ እንከሎ እቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ሃገሩ ማዕርነት፡ ሰላም፡ ልምዓት፡ ሕገመንግስታውን ብዙሕነታውን ዲሞክራስን ፍትሕን ፍትሓውነትን ክወሓስ ናብ ህግዲፍ ከቕርቦ ዝጸንሐ ምሕጽንታ፡ ብሰንኪ ናይቲ ጉጅለ፡ ንዕቀት፡ ብደዐ፡ ትምክሕትን ድርቅናን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኮታ ብሰንኪ ድሑር ኣተሓሕዛኡ ኣብ ጉዳያት፡ ክዕወት ኣይተኻእለን። ስለዚ ህዝብና እነሆ ኣብ መስርሕ ሰዓራይን ተሰዓራይ ክኣቱ ተገዲዱ ኣንጻርቲ ወጻዒኡ ይጠማጠም።

ኣብዚ መስርሕ ቃልሲ ህዝብና ኣብ ልዕሊ ህግዲፍ ተዓዊቱ፡ ርእሱ ኣቕኒዑ፡ እግሩ መሊኡ ዝረግጸላ፡ ኣፉ መሊኡ ዝዛረበላ ሃገር ክውንን ዘይተርፍ እዩ። እዚ ሎሚ ኣብ ሕድሕዱ ዝነበረ ምፍርራሕ ተወጊዱ፡ ካብ ሰለይቲ ናይቲ ጉጅለ ዝነበሮ ስግኣት በኒኑ ብድፍረት፡ ኣፉ መሊኡ ኣብ ኣደባባያት ኣስመራ ከይተረፈ፡ ብትሪ ዝነቕፈሉ ዘሎ ህሞት ናይቲ ዘይተርፍ ስዕረት ህግዲፍ ዋዜማ ዘርኢ እዩ። ብኣንጻሩ ህግዲፍ ተሳዒሩ ርእሱ ዘድንነሉ ኩነታት ምምጽኡ ከምዘይተርፍ ብዙሓት ምልክታት ንዕዘብ ኣለና። ህግዲፍ ኤርትራዊ ጉዳይ ምትንካፍ ፈሪሑ ንሓንሳብ ብዛዕባ ቅርኒ ኣፍሪቃ ንሓንሳብ ዞባ ቀይሕ ባሕሪ ከኮማስዕ ዝውዕል ዘሎ ኣብ ቅድሚ ህዝቢ ኤርትራ ከም እተሳዕረ ዘመልክት እዩ። ስለዚ ኣብቲ ቅድሚ ወጋሕታ ዘሎ ትስፉው ድቕድቕ ጸልማት ኢና ዘለና። እቲ ዝስዕብ ንህዝብና ዝበርሃሉ ንህግዲፍ ግና ንሓዋሩ ዝጽልምቶ ከም ዝኸውን ከኣ ክንተኣማመን ይግበኣና።

እንተኾነ ከምቲ “ክሳብ ዝሓልፍ፡ ትንፋስ የሕልፍ” ዝበሃል፡ ህግዲፍ ክሳብቲ ዘይተርፍ ስዕረቱ ዝያዳ ከይልክም፡ ግዜ ውድቀቱ ንምቅልጣፍ ህዝብናን ዝተወደቡ ናይ ለውጢ ሓይልታቱን ክፈጥርዎ ዝግበኦም ድፍኢትን ክኸፍልዎ ዝግበኦም ዋጋ ምኽፋልን ዘይስገር እዩ። ህግዲፍ ሎሚ ከምቲ ሰራውሩ ብፍልሖን ካልእ በላዒቶን ዝነቐጸን ዝቆንቆነን ኦም ዳግማይ ናይ ምጥጣዕ ዕድል ዘየብሉ፡ ፈጺሙ ጽቡቕ ዘይወጾን ናይ ለውጢ ንፋስ ዘይነፍሶን ንቑጽ ኣካል ኮይኑ እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ እዩ ከኣ ህዝብና እዚ ጉጅለ ተሳዒሩ ክውገድ እምበር፡ ናብ ልቡ ንክምለስ ፈጺሙ ክጽበዮ ዘይግባእ። ንህግዲፍ ናብ ልቡ ክምለስ ዘይምጽባዩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ካብቲ ሰራውሩ ተበሊዑ ነቒጽዎ ዘሎ ደፊእካ ዓነው ናይ ምባሉ ሓላፍነት ኣብ ቅድምቶም ናይ ለውጢ ተጠቀምቲ ኤርትራዊ ወገናት ከም ዘሎ ክዝንጋዕ ዘየብሉ እዩ።

ሎሚ ህዝቢ ኤርትራ ብዛዕባ ከምይነትን እንታይነትን ህግዲፍ ናይ ሓባር ሚዛንን ኣተሓሳስባን ወኒኑ እዩ። እቲ ኣብዚ መስርዕ ዘይኣተወ ከምቲ “ካብ ብሱል ጥረ” ዝበሃል ንጣር እዩ። “እሞ ከምዚ ካብ ኮነ ደኣ እንታይ ይገበር?” ዝብል ሕቶ ንምምምላስ እውን፡ ነቲ “ህግዲፍን ናይ ጭቆና ኣካላቱን ይወገዱ” ዝብል ከም ናይ ሓባር ማእከላይ መረዳድኢ ወኒንዎ እዩ። ኣብ ተካኢ ናይ ድሕሪ ህግዲፍ ኣተሓሕዛ ጉዳያት ከኣ ዝተፈላለዩ ሃነጽቲ ሓሳባት  የቕርብ ኣሎ። ነዚ ንምትግባር ከኣ መዓርፈኦምን ሸተኦምን ሕባራዊ ወጽዓ ምውጋድን ሃገር ዳግማይ ምህናጽን ኮይኑ፡ ብደረጃ ውድባት፡ ሰልፍታት፡ ማሕበራትን ምንቅስቓሳትን ተወዲቡ ሓይሉ ንምድልዳልን ኣተሓሳስባኡ ንምስጣምን ይቃለስ ኣሎ። እዚ ኤርትራዊ ናይ ለውጢ ሓይሊ ናይ ቃልሲ መዛርዑ ዘርጊሑ ከም ዘሎ ዘርኢ እዩ። ነዚ ናብ ሓደ ሸቶ፡ ብዝተፈላለዩ ኣተሓሳስባታት ዝወፍር መዛርዕ ቃልሲ  ኣረዳዲእካን ኣወሃሂድካን ሓያል ቀያሪ ዓቕሚ ከም ዘጥሪ ናይ ምኽኣሉ ከኣ ኣብ ቅድሚ ኤርትራውያን ዘሎ ናይ ሓባር ሓላፍነት እዩ።  ብመንጽር እዚ ሎሚ ነቲ “ከይረገምካዮ ርጉም” ጉጅለ ህግዲፍ ክንራገም ግዜ ነባኽነሉ ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ክሳብ ክንደይ ከምቲ ክንኮኖ ዝግበኣና ንኸውን ኣለና ንምፍላጥን ንምምዛንን ብሓላፍነታዊ ስምዒት ናብ ውሽጥና ክንቋመተሉ ኣብ ዝግበኣና ግዜ ኢና ዘለና። ናይ ህግዲፍ ቆንቊኑ ረይረይ ምባል፡ ናትና ድፍኢት እንተተወሲኽዎ ህዝብና ርእሱ ናብ ዘቕንዓሉ፡ ህግዲፍ ከኣ ርእሱ ኣድኒኑ ናብ ዘብቅዓሉ ደረጃ ምብጻሕና ዘይተርፍ እዩ።

Published in EPDP Editorial
Read more...
Saturday, 23 November 2019 11:11

ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ትግራይ ክንቀሳቐሱን ክሰርሑን እንታይ ከማልኡ ይሕተቱ?

Written by

ኤርትራውያን ኣብ ስራሕቲ ዕንጸይቲ

ናይ ምስሊ መግለጺ ኤርትራውያን ኣብ ስራሓት ዕንጸይቲ

ኣብ ጥሪ 2019 ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ስደተኛታት ክሰርሑ፡ ክምሃሩ፡ ካብ መዓስክር ወጺኦም ኣብ ድላዮም ክነብሩ፡ ዘፍቅድ ሕጊ ምጽዳቑ ዝዝከር እዩ።

እንተኾነ ዝሓለፈ ረቡዕ ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም '21 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ሕጋዊ ናይ ስደተኛታት ወርቐት እንከለዎም ብፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ፡ ክልል ትግራይ፡ ተኣሲሮም' ዝብል ሓበሬታ ስለዝበጽሓና ንምጽራይ ፈቲንና።

ኣዛዚ ፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኢንስፔክተር ትኩእ ንጉሰ ግን "ብሽም ኤርትራዊ ተባሂሉ ዝተኣሰረ ሰብ የለን፡ እንተኾነ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ብዘይፍቓድ ዝመጽኡ 21 ኤርራውያን ረኺብና፡ ወረቐት ስለዘይነበሮም ኸኣ ናብ እንዳ ኣራ መሊስናዮም፡ ናብ ቤት-ማእሰርቲ ዝብሃል ግን ኣየእተውናዮምን" ኢሉ።

ኣዛዚ ፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኢንስፔክተር ትኩእ ንጉሰ ብተወሳኺ፡ "ታሴራ ንዘይብሉ ዋላ ኢትዮጵያዊ ይኹን'ውን ንሓትት ኢና" ድሕሪ ምባል "ዝኾነ ስደተኛ ካብ መዓስከር ወጺኡ ኣብ ዝኾነ ከተማ ንክሓድር እንድሕር መደብ ሃልይዎ፡ ካብቲ መዓስከር ትውሃቦ ወረቐት ኣላቶ።

"ካብ መዓስከር ወጺኡ ኣብ ዝኾነ ክፋል ኢትዮጵያ ናይ ምንባር መደብ ምስ ዝህልዎ ኸኣ ናቱ ኣገባባት ኣለዎ። ካብ ኤርትራ ብቀጥታ መጺኡ ኣብ መዓስከር ከይኣተወ ኣብ ከተማታት ዝነብር ዘሎ ኸኣ፡ ካብቲ ዝነብሮ ዘሎ ምምሕዳር ወረቐት ኣውጺኡ ዝነብረሉ ኣገባብ እዩ ዘሎ" ኢሉ።

ኣዛዚ ፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኢንስፔክተር ትኩእ ንጉሰ፡ "ሰትዮም ክርብሹ ንሕዞም ኣለዉ፡ ኤርትራውያን ብምዃኖም ግን ኣይኮነን" ኢሉ።

ካብ ትካል ምምሕዳር ጉዳይ ስደተኛታት (ARRA) ዝረኸብናዮ ሓበሬታ፡ ሓደ ኤርትራዊ ስደተኛ ብኽልተ ኣገባባት ካብ ማዓስከር ወጺኡ ኣብ ኢትዮጵያ ክንቀሳቐስን ክሰርሕን ከምዝኽእል ይሕብር።

እቲ ቀዳማይ፡ ካብ መዓስከር ወጻኢ ኢትዮጵያዊ ኮነ ግዝያዊ ፍቓድ መንበሪ ዘለዎ ዜጋ ካልእ ሃገር፡ ንሓደ ኤርትራዊ ሓላፍነት ወሲዱ ከንብሮ ዝኽእል እንተኾይኑ፡ ተዋሒሱ ከውጽኦ ይኽእል እዩ።

ሰባት ናብ ኤውሮጳ ካብ ምኻድ ክቑጠቡ ዘዘኻኽር ፖስተር ኣብ ኢትዮጵያ

ኣብዚ እቲ ኤርትራዊ ቅድሚ ምውጽኡ፡ ን45 መዓልታት ኣብቲ መዓስከር ዝጸነሐ ክኸውን ኣለዎ፡ ዝብል ክኸውን እንከሎ።

እቲ ካልኣይ ዋሕስ ዝኾኖ ዘይረክብ ግን ድማ፡ ካብቲ መዓስከር ወጺኡ ክንቀሳቐስ ዝደሊ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ናብቲ ዝደለዮ ክኸይድ ንክልተ ኣዋርሕ ፍቓድ ይወሃቦ። ፍቓድ ከምዝተወሃቦ መረጋገጺ ሕጋዊ ወረቐት ክሕዝ ኸኣ ይግበኦ ይብል።

ነታ ዝተወሃበቶ ወረቐት እናሕደሰ ክንቀሳቐስን ክሰርሕን ይኽእል፡ ካብ ትግራይ ወጻኢ ዘሎ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዘሕድስን፡ ኣብ ትግራይ ዘሎ ድማ ኣብ ሽረ ከይዱ ከሐድስ ከምዝኽእልን ከኣ እቲ ሓበሬታ የብርህ።

ካብዘን ዝተሓበራ ክልተ መምርሒታት ወጻኢ ግን፡ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ወጺኻ ምንቅስቓስ ኣይከኣልን። ብዘይፍቓድ ክንቀሳቐስ ዝተረኸበ ናብቲ መዓስከር ክምለስን ሕጋዊ ኣገባብ ክኽተል ይግበር ድሕሪ ምባል፡

"እቶም ኣብ ሽረ ክንቀሳቐሱ ፖሊስ ዝረኸቦም 21 ኤርትራውያን ሕጋዊ ፍቓድ ኣይነበሮምን። ፍቓድ እንተዝህልዎም እሞ፡ ፖሊስ እንተሒዝዎም ሕጋዊ ኣይኸውንን። ሕጋዊ ፍቓድ ስለዘይነበሮም ናብ ቤት-ጽሕፈት መተሓባበሪ ስደተኛ ኣምጺኡዎም፤ ንሕና ድማ ናብቲ መዓስከር ተመሊሶም ሕጋዊ ኣገባብ ክኽተሉ ምዒድና ልኢኽናዮም ኣለና" ዝብል ሓበሬታ ረኺብና።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-50528170

Saturday, 23 November 2019 11:11

ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ትግራይ ክንቀሳቐሱን ክሰርሑን እንታይ ከማልኡ ይሕተቱ?

Written by

ኤርትራውያን ኣብ ስራሕቲ ዕንጸይቲ

ናይ ምስሊ መግለጺ ኤርትራውያን ኣብ ስራሓት ዕንጸይቲ

ኣብ ጥሪ 2019 ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብታ ሃገር ዝርከቡ ስደተኛታት ክሰርሑ፡ ክምሃሩ፡ ካብ መዓስክር ወጺኦም ኣብ ድላዮም ክነብሩ፡ ዘፍቅድ ሕጊ ምጽዳቑ ዝዝከር እዩ።

እንተኾነ ዝሓለፈ ረቡዕ ደቂ ኣንስትዮ ዝርከበኦም '21 ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ሕጋዊ ናይ ስደተኛታት ወርቐት እንከለዎም ብፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ፡ ክልል ትግራይ፡ ተኣሲሮም' ዝብል ሓበሬታ ስለዝበጽሓና ንምጽራይ ፈቲንና።

ኣዛዚ ፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኢንስፔክተር ትኩእ ንጉሰ ግን "ብሽም ኤርትራዊ ተባሂሉ ዝተኣሰረ ሰብ የለን፡ እንተኾነ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ብዘይፍቓድ ዝመጽኡ 21 ኤርራውያን ረኺብና፡ ወረቐት ስለዘይነበሮም ኸኣ ናብ እንዳ ኣራ መሊስናዮም፡ ናብ ቤት-ማእሰርቲ ዝብሃል ግን ኣየእተውናዮምን" ኢሉ።

ኣዛዚ ፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኢንስፔክተር ትኩእ ንጉሰ ብተወሳኺ፡ "ታሴራ ንዘይብሉ ዋላ ኢትዮጵያዊ ይኹን'ውን ንሓትት ኢና" ድሕሪ ምባል "ዝኾነ ስደተኛ ካብ መዓስከር ወጺኡ ኣብ ዝኾነ ከተማ ንክሓድር እንድሕር መደብ ሃልይዎ፡ ካብቲ መዓስከር ትውሃቦ ወረቐት ኣላቶ።

"ካብ መዓስከር ወጺኡ ኣብ ዝኾነ ክፋል ኢትዮጵያ ናይ ምንባር መደብ ምስ ዝህልዎ ኸኣ ናቱ ኣገባባት ኣለዎ። ካብ ኤርትራ ብቀጥታ መጺኡ ኣብ መዓስከር ከይኣተወ ኣብ ከተማታት ዝነብር ዘሎ ኸኣ፡ ካብቲ ዝነብሮ ዘሎ ምምሕዳር ወረቐት ኣውጺኡ ዝነብረሉ ኣገባብ እዩ ዘሎ" ኢሉ።

ኣዛዚ ፖሊስ ከተማ ሽረ እንዳስላሰ ኢንስፔክተር ትኩእ ንጉሰ፡ "ሰትዮም ክርብሹ ንሕዞም ኣለዉ፡ ኤርትራውያን ብምዃኖም ግን ኣይኮነን" ኢሉ።

ካብ ትካል ምምሕዳር ጉዳይ ስደተኛታት (ARRA) ዝረኸብናዮ ሓበሬታ፡ ሓደ ኤርትራዊ ስደተኛ ብኽልተ ኣገባባት ካብ ማዓስከር ወጺኡ ኣብ ኢትዮጵያ ክንቀሳቐስን ክሰርሕን ከምዝኽእል ይሕብር።

እቲ ቀዳማይ፡ ካብ መዓስከር ወጻኢ ኢትዮጵያዊ ኮነ ግዝያዊ ፍቓድ መንበሪ ዘለዎ ዜጋ ካልእ ሃገር፡ ንሓደ ኤርትራዊ ሓላፍነት ወሲዱ ከንብሮ ዝኽእል እንተኾይኑ፡ ተዋሒሱ ከውጽኦ ይኽእል እዩ።

ሰባት ናብ ኤውሮጳ ካብ ምኻድ ክቑጠቡ ዘዘኻኽር ፖስተር ኣብ ኢትዮጵያ

ኣብዚ እቲ ኤርትራዊ ቅድሚ ምውጽኡ፡ ን45 መዓልታት ኣብቲ መዓስከር ዝጸነሐ ክኸውን ኣለዎ፡ ዝብል ክኸውን እንከሎ።

እቲ ካልኣይ ዋሕስ ዝኾኖ ዘይረክብ ግን ድማ፡ ካብቲ መዓስከር ወጺኡ ክንቀሳቐስ ዝደሊ ኤርትራዊ ስደተኛ፡ ናብቲ ዝደለዮ ክኸይድ ንክልተ ኣዋርሕ ፍቓድ ይወሃቦ። ፍቓድ ከምዝተወሃቦ መረጋገጺ ሕጋዊ ወረቐት ክሕዝ ኸኣ ይግበኦ ይብል።

ነታ ዝተወሃበቶ ወረቐት እናሕደሰ ክንቀሳቐስን ክሰርሕን ይኽእል፡ ካብ ትግራይ ወጻኢ ዘሎ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ከምዘሕድስን፡ ኣብ ትግራይ ዘሎ ድማ ኣብ ሽረ ከይዱ ከሐድስ ከምዝኽእልን ከኣ እቲ ሓበሬታ የብርህ።

ካብዘን ዝተሓበራ ክልተ መምርሒታት ወጻኢ ግን፡ ካብ መዓስከር ስደተኛታት ወጺኻ ምንቅስቓስ ኣይከኣልን። ብዘይፍቓድ ክንቀሳቐስ ዝተረኸበ ናብቲ መዓስከር ክምለስን ሕጋዊ ኣገባብ ክኽተል ይግበር ድሕሪ ምባል፡

"እቶም ኣብ ሽረ ክንቀሳቐሱ ፖሊስ ዝረኸቦም 21 ኤርትራውያን ሕጋዊ ፍቓድ ኣይነበሮምን። ፍቓድ እንተዝህልዎም እሞ፡ ፖሊስ እንተሒዝዎም ሕጋዊ ኣይኸውንን። ሕጋዊ ፍቓድ ስለዘይነበሮም ናብ ቤት-ጽሕፈት መተሓባበሪ ስደተኛ ኣምጺኡዎም፤ ንሕና ድማ ናብቲ መዓስከር ተመሊሶም ሕጋዊ ኣገባብ ክኽተሉ ምዒድና ልኢኽናዮም ኣለና" ዝብል ሓበሬታ ረኺብና።

Source=https://www.bbc.com/tigrinya/news-50528170

Friday, 22 November 2019 10:44

Eritrean president arrives in Khartoum for visit

Written by

By

MARTIN PLAUT
-
September 17, 2019
Chairman of Sudan’s Sovereign Council Abdel-Fattah Al-Burhan (L, front) receives Eritrean President Isaias Afwerki (R) at the Khartoum Airport in Khartoum, Sudan, on Sept. 14, 2019. Eritrean President Isaias Afwerki on Saturday arrived in Khartoum for an official two-day visit to Sudan, a statement by Sudan’s Sovereign Council said. (Xinhua/Mohamed Khidir)

Eritrean President Isaias Afwerki on Saturday arrived in Khartoum for an official two-day visit to Sudan, a statement by Sudan’s Sovereign Council said.

Afwerki was received upon arrival at Khartoum airport by Chairman of the Sovereign Council Abdel-Fattah Al-Burhan and a number of ministers, the statement added.

Afwerki is expected to hold talks with a number of Sudanese officials over the bilateral ties and means of strengthening and developing them further.

KHARTOUM, Sept. 16 (Xinhua) — Sudan and Eritrea on Monday agreed on cooperation in military and security fields.

Eritrean President Isaias Afwerki on Monday concluded an official visit to Sudan that started on Saturday, which is considered the first since 2014.

Upon Afwerki’s departure at Khartoum airport, Sudan’s Foreign Minister Asma Mohamed Abdullah announced a joint communique about the two countries’ agreement on cooperation in many fields.

“The Republic of Sudan and Eritrea have agreed to cooperate in the following fields. Cooperation in the defence and military fields, including the ground forces, the air force, the marine forces, the defence industries, training and medical services,” the communique said.

The two sides have also agreed to cooperate in the security fields, including exchange of information, capacity building and combat of organized cross-border crimes, it noted.

In 2018, the Sudanese-Eritrean relations witnessed tension, particularly after Sudan announced the closure of its borders with Eritrea in the wake of what Khartoum said “potential threats on the eastern border.”

After the ouster of former Sudanese President Omar al-Bashir in April 2019, the Sudanese-Eritrean relations witnessed a relative breakthrough, where Asmara sent its Foreign Minister Osman Saleh to Sudan in May.

In June 2019, Abdel-Fattah Al-Burhan, the then chairman of Sudan’s Transitional Military Council, visited Asmara and held talks with Afwerki.

During the visit, the two countries agreed to open the joint border and facilitate the movement of the citizens, though the deal has not been implemented on the ground.

Source=https://eritrea-focus.org/eritrean-president-arrives-in-khartoum-for-visit/

Thursday, 21 November 2019 21:18

ዋሕስ  ዘየብሉ ነገር ጥፉእ፡ ማሕለኻ ዘየብሉ ጸባ ድፉእ

Written by

እዛ ምስላ እዚኣ ንልቦና ወለድና እተንጸባርቕ ፍትሓዊ ብቕዓት እትገልጽ ሓረግ‘ያ።

ዳኛ ማለት ሕጊ ተኸቲሉ ኣብ መንጎ ዓማጽን ተዓማጽን ሰሚዑን መርሚሩን ግቡእ መልሲ ወይ ውሳኔ ብምሃብ ንሰላምን ፍቕርን ዘውሕስ ብህዝቢ ዝተሾመ  ኣመሓዳሪ ዓዲ‘ዩ። ከምዚ ስለ ዝኾነ ድማ‘ዩ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ መዓልታዊ ሂወቱ ብዘጋጥም ዓመጽ ዝባን ሕጊ እናበሎ ብምግዛትን፡ ተገዛቲ‘ውን ብዘይዕጻይ-ምጻጻይ ይዕበ ይንኣስ ስርሑ ገዲፉ ስርዓት እናመልአ ብሰላም ዝነብር ዝነበረ።

እቲ ዘገርም እቲ ብሕጊ እንዳተመሓደረ ብሰላም ናይ ምንባር ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ባዕዳውያን እንከሎ‘ዩ ብዘይጸገም ዝጥቀመሉ ዝነበረ። በዚ ዓይነት ኣገባብ መነባብሮ ሂወቱ ብምምራሕ፡ ርሓቕ ቅረብ ዝብል ብረት ዝዓጠቐ ይትረፍ ዓይኑ ኣፍጢጡ ዝጥምቶ ዘየብሉ፡ ብብርሃን ቀትሪ ብጸልማት ለይቲ ብሰላም ወፊሩ ብሰላም እናኣተወ ቅሳነት ዝሰፈኖ ሂወት ዘሕልፍ ዝነበረ። ከምዚ ዝኣመሰለ ሰላምን ቅሳነትን ዝፈጠሮ ፍቕሪ ድማ‘ዩ ኩሉ ግዜ እናተበራረዩ ንዝመጹ ባዕዳውያን መግዛእቲ ኣብቂዑ፡ ባዕሉ ሃገሩ ንክመርሕ ዝዕላምኡ ናይ ነጻነት መሰል ግቡእ መልሲ ንምርካብ ብሰላም ሓቲቱ ስለ ዘይተመለሰሉ ብረት ከልዕል ዝተገደደ።

ኣብዚ ብንጹር ክቕመጥ ዘለዎ ሓቂ እምበኣር፡ ህዝቢ ኤርትራ ምሕደራ ባዕዳውያን ጸራሪጉ፡ ሃገሩ በቲ ፍቱን ፍትሓዊ ስርዓተ-ሕጊ እናተመሓደረ ተጠቃሚ ጸጋ ሃገሩ ክኸውን እምበር፡ መደበር ውሑዳት ሸፋቱ ንምዃን ሕልሚ ኣይነበሮን። ምእንትዚዩ‘ውን ካብ ውላዱን ሂወቱን ሓለፋ ኩሉ ዝከኣሎ ምእንቲ ነጻነት ዝኸፈለን፡ ነታ ኣብ ኣእምሮኡ ቀሪጹዋ ዝነበረ ድሕሪ ነጻነት እትገሃድ  ወይ እትበርቕ ብርሃን ጸሓይ እናኣማዕደወ ክሳብ ነጻነት ዝተቓለሰ። ይኹን‘ምበር እታ ዝተጸበያ ምልእቲ ነጻነት ብሰንኪ ሓሳዳት መኣዝና ስሒታ፡ ጻማ ዝግብኦ ህዝባ ኣብ ክንዲ ዝርህዎን ዝቐስንን ኣብ ዘይውዳእ ስቓይ መከራን ሓዘንን ስደትን ምሕርቃም ኣስናንን ወዲቑ ዝርከብ ዘሎ።

እዚ ዘሎናዮ ሃለዋት ግን ንፍሉያት ወገናት ኣጸጊዕካ ጥራሕ ዝሕለፍ ከም ዘይኮነ፡ ንምስላ ኣቦታት ብምጥቃስ ከብርሆ ክፍትን እየ። ንሱ ከኣ ‘‘ተጽግበኒ ቅጫስ ኣብ መቝሎኣ ከላ እፈልጣ” ዝብል ብሂል ንኩሉ ኣብ ልዕሊኡን ኣብ ቅድሚ ዓይኑን ዝፍጸም ገበናት ንጠቕሙ ከም ዘይኮነ እናረኣዮ ንክሳቐ ዝፈቐደ ባዕሉ ህዝቢ ምዃኑ ኣሉ ዘይበሃል ሓቂ‘ዩ።

ገለ ካብቲ ክርእዮ ዝነበሮ በደላት ንምጥቃስ፡-

1 - ብዘይህዝባዊ ምርጫ ኣብ ስልጣን ምድያብ፥

2 - ብዘይሃገራዊ ቅዋም ምምራሕ፥

3 - ዝኾነ ናይ መሰል ሕቶ ብሓይሊ ምፍትሑ፥

4 - መሰረት እንታይነትና ዝኾነ ሃይማኖታዊ እምነትና ምድፋር፥ መሰረት ምዕብልና ሃገር ዝኾነ ዩኒቨርሲቲ  ምዕሳው፥

5 - ኩሉ ዓይነት ክብርን መሰልን ዜጋታት ምርጋጽን ምዕፋንን።

እዚ ኩሉ ኣብ ዘይተረጋገጸሉ ሃገር ምንባር ማለት ርእሱ ኣብ ዝተቖርጸ ሰብ ጥዕና ኣለዎ ኢልካ ካብ ምሕሳብ ዝፍለ ኣይኮነን።

እዚ 28 ዓመታት ነጻነት እምበኣር ናብዚ መገዲ‘ዚ ገጹ ይጐዓዝ ምንባሩ ዘመልክት፡ ንማንም ዘየደናግር መደብ ኣዕናዊ ፖሊሲ መንግስቲ ሳሕል እዩ። እዚ ብደም ንጹሃት ምሁራት እናተመገበ ዝዓበየ ሳጥናኤል ዓራርብ ብዝፈጸሞ ናይ 30 ዓመታት ሕቡእ ገበን፡ ኣብ ሰላም ዝሰፈና ቅስንቲ ኤርትራ ከንብሮ ከም ዘይክእል ስለ ዝተረድአ፡ ኣብ ንሱ ዝመርሓ ሃገር ፍትሒ ዝማእከሉ ስርዓተ-ምሕደራ ከፍቅድ ዘይሕሰብ‘ዩ። ስለ ዝኾነ ከኣ ኣብ ኣስመራ ኣብታ ዓዲ ፍትሕን ርትዕን ዝኾነት ርእሰ-ከተማ ሃገርና ተቐሚጡ ክመርሕ፡ ሰብኣዊ ሞራልን ሕጋዊ ብቕዓትን ዘይተዓደለ ሓሳድ ፍጡር‘ዩ።

ኢሳያስ ንቅዋም ከም መልኣከሞት ስለ ዝፈርሃ፡ ምእንቲ ክነብር ንሕጊ ክቐትላ ነቶም ኣቐዲሞም ዝፈለጥዎ ዘገርም ኣይኮነን። ኣቲ ዘገርምስ ናይቶም ቅዋም ሞይታ‘ያ እናበሎም ኣዒንቶም ዓሚቶም ንሕና ንሱ ንሱ ንሕና እናዘመሩ ኣብ ዕንወት ህዝቢ ኤርትራ ዝሳተፉ ዘለዉ ደገፍቱ‘ዮም። በቲ ይኹን በዚ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብፍላይ ድሕሪ ኣብ ኢትዮጵያ ዝተራእየ ሓድሽ ምዕብልናን ምምጻእ ዶክቶር ኣቢ ኣብ ስልጣንን ዝተጋህደ ንኤርትራ ኣሕሊፍካ ናይ ምሃብ ምስጢር ስለ ዝተረድአ፡ ‘‘ድሕሪ ሰለፋ እንታይ ተረፋ‘‘  ከም ዝበሃል ክንዮ‘ዚኸ እንታይ ክንጽበ ብማለት ይኣክል ክብል በቒዑ‘ሎ። ይኣክል ማለት ከኣ ይኣክል ንዝሓለፈ ስቓይ፡ ይኣክል ንዘይቅዋማዊ ምሕደራን ግዱድ ዕስክርናን ኢሰብኣዊ ማእሰርትን መጭወይትን፡ ይኣክል ንብርሰትን ስደትን ውርደትን ስቓይን፡ ይኣክል ንፍርሕን ስቕታን ንነብሰይ ይጥዓመንን ዘጠቓልል ዓሚቝ መልእኽቲ ዘለዎ ኃይለቃል እዩ። ስለ ዝኾነ ድማ ኩሉ ኣብ ፍትሓዊ ምሕደራ ረብሓ ዘለዎ ኤርትራዊ ብዘይኣፈላላይ ሃይማኖ ዓሌት ጾታ ዕድመ፡ ሓቢሩ ሰላማዊ ሰልፊ ኣብ ምክያድ ተጸሚዱ ምህላዉ ተስፋ ዝህብ ተበግሶ‘ዩ። እዚ ተበግሶ‘ዚ ውጽኢት ዝህልዎ ግን፡ ኣቦታትና መራሕቲ ሃይማኖትን ናይ ፖለቲካ እሱራትን ይፈትሑልና፡ ቅዋም ይተግበር ኢልካ ምሕታትን ምምሕጻንን ዘይኮነስ፡ ነቲ ጸረ‘ዞም ዝሕተቱ ዘለዉ ኣምራት ዝኾነ ገፋዒ ስርዓተ-ሸፋቱ ንምእላይ ተባዕን ሓባራውን ስጉምቲ ምውሳድ‘ዩ ዝግባእ። ምንቅስቓስ ይኣክል ኣብ ዝተፈላለያ ሃገራት ብሰላማዊ ሰልፊ ዝካየድ ዝድገፍኳ እንተኾነ፡ ንኩሉ ዘማእክልን ንውሽጥን ንደገን ዘተኣሳስር ኣብ ኩሉ ዓለም ንህዝቢ ኤርትራ ወኪሉ ዝዛረብ ኣካል ክሳብ ዘየቖምና፡ ንእንደልዮ ዕላማ ንምውቃዕ ኣኻሊ ኣይኮነን።

ጕሒላ ኢሳያስ ስልጣኑ ንምንዋሕ ጫማ ዶክቶር ኣቢ ስዒሙ እገዳ‘ኳ እንተኣፍትሐ፡ ብጠቕሚ ዝዓሰቦም ከም ኣቡነ ሉቃስ ዝኣመሰሉ ኣዋፊሩ ክሰብኽ እንተፈተነ፡ ነቲ ተሓቢኡ ዝገብሮ ዝነበረ ኣብ ቃልዕ ኣውጺኡ ዘጋልጾ እምበር ንምንዋሕ ስልጣኑ ዝሕግዝ ኣይኮነን። ንቀጻልነት ስልጣኑ ዘናውሕስ ዘይጥርኑፍ ኣሰራርሓናን ቀባጽ ስጉምቲ ዘይምውሳድናን ምዃኑ ተረዲእና፡ ሓንሳብን ንሓዋሩን ንምቅባጹ ብሓደ ክንሰርሕ እዋናዊ ሕቶና ይኹን። ኣብዚ ሃገርና ኣብ ምህላውን ዘይምህላውን ትርከበሉ ዘላ እዋን፡ ከምቲ ጥዑም ሙዚቃ ሰሚዑ ዘይንቀሳቐስ ሰብ ፍጹም ተንኮለኛ  ወይ ድማ ጸማም ጥራሕ‘ዩ ክኸውን ዝኽእል ዝበሃል፡ ኣብዚ የለኹ ኣብቲ የለኹ ዝብል ኤርትራዊ ዜጋ፡ ኣካላዊ ህልውና ጥራሕ ዘለዎ ስለ ዝኾነ ምስ ምዉታት ምቝጻሩ ገበን ኣይኮነን። ብኣንጻሩ ነዚ ጨቋኒ ስርዓት ንምድጋፍ ንዘይሕባእ ገበኑን ክሽፍኑ ዓለም ዝኸዓቦ ፍንፉን ኣሰራርሓ ኢሳያስ ከጸባብቑ ናይ ሓሶት ምስክር ዝህቡ ከም ኣባ ሉቃስን መሰነይትኦምን፡ ንእኦም ቃለ መሓትት ዝገበረ ናይ ጋዜጠኛ ሓላፍነት ብዝግባእ ዘይተጠቕመ ጋዜጠኛ ተወልደ ወልደገብርኤል ዝመስሎምን ዝኣመኑሉን ክዛረቡ መሰሎም እኳ እንተኾነ፡ ንከምዚ ዝኣመሰለ ዓለም ብዓለማ ዝፈለጠቶን ዝተዛረበትሉን ግሁድ ሓቂ ከም ዘየሎ ምግላጾም፡ ንሓዝነሎም እምበር ካልእ ኣይንብልን። እንተንስርዓት ህግደፍ ግን ካብ ውድቀት ከድሕንዎ ከም ዘይክእሉ ክርድኡ ንመኽሮም።

በዚ ኣጋጣሚ ንኩሉ ምንቅስቓስ ይኣክል ብሓፈሻ፡ ነቲ ቅድሚ ሎሚ ተራእዩ ብዘይፈልጥ ብኣዝዮም ብዙሓት ስእሊ ብጹእ ኣቦና ኣቡነ ኣንጦንዮስ ተሰኪሞም ኣፍ ልቦም ገቲሮም ንሕና ምስ ኣቦና ዝብል ብመራሕቲ ሃይማኖት ተመሪሑ ዝተኻየደ ሰላማዊ ሰልፊ ዋሺንግቶን ድማ ብፍላይ፡ ክብርን ኣድናቖትን ከይሃብኩ ክሓልፍ ኣይደልን።

ቃልሲ ውጹዓት ክዕወት ናይ ግድን‘ዩ!

ርእሲ ዓማጽን መሰልቱን ክደንን‘ዩ!

ዓወትን ነባሪ ሰላምን ንህዝብና!

ዓንደጽዮን ግርማይ

ጀርመን 

Thursday, 21 November 2019 21:09

ባይቶ ይኣክል ሎንዶን፡ ዕዉት ህዝባዊ ኣኼባ ኣካይዱ

Written by

ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ (EMM) ብዕለት 17 ሕዳር 2019 ብኣማእት ዝቑጸሩ ደለይቲ ፍትሒ ተቐማጦ ሎንዶን ዝተሳትፍዎ ሰፊሕ ህዝባዊ ኣኼባ ኣሰላሲሉ። እዚ ብኣካያዲት ሽማግለ ኤርትራዊ ህዝባዊ ምንቅስቓስ ዝተጸውዐ ቀዳማይ ሓፈሻዊ ህዝባዊ ኣኼባ፡ ንክልተ ምኽኒያታት ኢዩ ኔሩ። እቲ ቀዳማይ ኣካያዲት ሽማግለ ናይ ዝሓለፈ ሓሙሽተ ኣዋርሕ ጸብጻብ ስራሓ ናብ ህዝቢ ከተቕርብ ስለዝደለየትን እቲ ካልኣይ ድማ ካብ ህዝቢ ምኽርን ሓሳብን ክትወስድ ስለ ዝሓሰበትን ኢዩ። ስለዚ ድማ፡ ፕሮግራም ኣኼባ ኣብዘን ክልተ ነጥቢታት ዝጸመደ ኮይኑ  ቀጺሉ።

ኣብ መጀመርታ ከይዲ'ቲ ኣኼባ፡ ካብ ህዝቢ ርእይቶታት ዝእክበሉ፡ ንኹሉ ተሳታፋይ ኣኼባ ናብ 8  ናይ ክትዕ ጉጅለታት ብምምቃል፡ ኩለን ጉጅለታት ተኻቲዐን ብሱል ሓሳባት ንኸቕርባሉ ኣርእስተ-ጉዳያት ተዋሂብወን። ካብ ውሽጠን ብዝመረጽኦ ሰብ ኣቢለን ድማ ዝተጸምቈ ሓሳብ ኣቕሪበን። በዚ ኣቢላ፡ ኣካያዲት ሽማግለ ካብ ተሳታፋይ ህዝቢ ኣብ ስራሓ ዝጠቕማ ኣገደስቲ ሓሳባት ክትምዝግብ ኪኢላ። በቲ ካልእ ሸነኹ ድማ፡ ህዝቢ ናይ ዋንነት ስምዒት ኣብ ዝኸይድ ዘሎ ቃልሲ ከምዝሓድሮ ክገብር ዘኽኣለ ኣስራርሓ ኢዩ ነይሩ።

ጸብጻብ ስራሕ ኣካያዲት ሽማግለ፡ ብመራሒኣ ሓው ዳኒኤል ቦኽረ ቀሪቡ።

ምስቲ ዘሎ ክቱር ድሊታትን ትጽቢታትን ኣብ ለውጢ ዝተሰርሐ ስራሓት ንኡስ ዝመስል’ኳ እንተኾነ፡ ብመንጽር ዝነበረ ኣበጋግሳን ዝገጠሞ ብድሆታትን ክረአ እንከሎ ግና፡ ዝተሰርሐ ስራሓት ኣዚዩ ተስፋ ዝህብ ከምዝኾነ ዝከሓድ ኣይኮነን። ሓያለይ ብዘይ ብኦም ንቅድሚት ክትከይድ ዘይትኽእል ስረሓት እዮም ተዓሚሞም።

መራሒ ኣካያዲት ሽማግለ ሓው ዳንኤል ቦኽረ ኣብቲ ነዊሕ ጸብጻቡ ንኣምር ህዝባዊ ናዕቢ ኣብሪሁ፡  ክሳብ ሕጂ ካብ ዝተሰርሑ ጉዳያት ገሊጹ፡ ኣብ ስራሖም እናተሞርኮስሎም ዝመጹ ኣካላትን ንመጻኢ ትኹረት ዝህብዎም ጉዳያትን ኣብሪሁ።

ህዝባዊ ናዕቢ፡ ንኹሎም "ይኣክል" ኢሎም ብቁጥዐ ዝተበገሱ፡ ዝተፈላለየ ፖለቲካዊን ማሕበራውን ዝምባሊታት ክህልዎም ዝኽእል ዜጋታት ዘካተተ፡ ንምልካዊ ስርዓት ኣልጊስካ ሃገርና ሰላም፡ ፍትሒ፡ ዲሞክራስን ግዝኣተ-ሕግን ዝነገሳ ንምግባር ዝኸይድ ሰፊሕ ምንቅስቓስ ከም ዝኾነ ኣብሪሁ።

ብደረጃ ዓዲ እንግሊዝ ባይቶ ይኣክል ቆይሙ፡ ኣብ ስራሕ ተጸሚዱ ከምዘሎን፡ ብደረጃ ኤውሮጳ ሓቢርካ ክስርሕ ዝኽእል ጅማሮ’ውን ተበጋጊሱ ከምዘሎ ተሓቢሩ። እቲ ቀንዲ ክትኮረሉ ዘለዎ ግን፡ ኩሉ እንነብረሉ ከባቢ ከም ናይ ቃልሲ ቦታ ቆጺርና ኣብኡ ከም እነድምዕ ምግባር ኢዩ። ሽዑ ጥራይ ኢዩ እቲ ዝፍጠር መላግቦታት ትርጉም ክህልዎ ዝኽእል ኢሉ።

ባይቶ ይኣክል ሎንዶን ኣብ ስራሑ ትኹረት ሂብዎም ካብ ዝጸንሑ ክፍልታት፡ ናይ ዕድመ ጸጋ ዘለዎም ምኩራት፡ ምሁራት፡ ክኢላታት፡ ደቀ-ኣንስትዮን መንእሰያትን ነይሮም። ምስኣቶም እንካን-ሃባን ብምብህሃል ስራሑ ከቃልልን ክሳልጥን በቒዑ ኢዩ። በቲ ካልእ መዳዩ ድማ እዚ ሕጂ መንእሰይ ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ መቐጸልታ ናይቲ ኣያታቱን ወለዱን ዘካይድዎ ዝነበሩን ዘለዉን ከምዝኾነ ኣሚኖም፡ ኣብ መጻኢ’ውን ምስ ሰብ ጸጋ ዕድመን ምኩራትን ሓቢሮም ምስራሕ፡ ንሞያእም ሞሳ ከም ምሃብ ኣብ ርእሲ ምቑጻሩ፡ መርኣያ ናይ ወለዶታት ምውርራስ  ከምዝኾነ እዩ ‘ውን ዘመስክር።

ደቀ-ኣንስትዮ ርእሰን ወዲበን ንምንቅስቓስ  "ይኣክል" ኣብ ሎንዶን ዝህቦኦ ዘለዋ ኣገልግሎት፡ ዝገብረኦ ዘለዋ ምትብባዕ ካብ ዓይኒ ዝኾነ ተዓዛባይ ክሕባእ ዘይክእል ኢዩ። ክጎያ ዝኽእላ ዝተማህራ ውፍያት መንእስያት ምርኣይ ተስፋ ዝህብ እዩ። ግደ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኩሉ መድያት ዝለዓለን ዝሰፍሐን ምእንቲ ክኸውን ተሳተፍቲ ኣኼባ ሓደ ካብ ዝተዛረብሉን ሃብታም ሓሳባት ንኣካያዲት ሽማግለ ካብ ዘቕረብሉን ጉዳያት ነይሩ።

ዓንዲ-ሕቆ ናይዚ ምንቅስቓስ መንእስያት ኢዮም። ከተማ ሎንዶን ኣብ ኣርባዕተ ዞናታት ከፊሎም፡ መንእሰያት ዝበዝሕዎም ጉጅለታት ምውዳብ ይኸይድ ኣሎ። ገሊአን ናተን ዝምእክለን ሽማግለ ኣቑመን ኣለዋ። ገለ ድማ ቆጸራ ዝሓዛ ኢየን። ዕላማ ናይዚ ውደባዚ፡ 1) ነቲ ስራሕ ተመቓቒልካ ንምዕማም 2) ውዳበኻ ንምስፋሕን ብቕዓት ንምድላብን 3) ድማ መንእስያት በብዘለዉዎ ከምዝላለዩ ንምግባርን ናይ ምትሕግጋዝ መንፈስ ንምፍጣርን እዩ።

መራሒ ኣካያዲት ሽማግለ፡ ኣብ ጸብጻቡ ካብ ዝጠቐሶም ካልኦት ጉዳያት፡ ብዛዕባ ማሕበራዊ መድያን ብቕዓት መሪሕነትን ዝምልከቱ ነይሮም።

ጉዳይ መዲያ ብዝምልከት፡ ምስ ኣብቲ ሜዳ ዝዋስኡ ሰብ ሞያ ወይ ኣፍልጦ ዘለዎም፡ ክልተ እዋን ዓውደ-ስራሕ ተኻይዱ ከምዝነበረን፡ ነቲ ስራሕ ሓገዝቲ ክኾኑ ዝኽእሉ ሓሳባት ተዋህሊሎም ከምዘለዉን ተሓቢሩ። ነዚ ስራሕ'ዚ እትነጥፈሉ መንእሰይ ሓውቲ ብደረጃ ኣካያዲት ሽማግለ ከምዘላቶ ውን ዝፍለጥ ኢዩ።

ህዝብና፡ ብፍላይ ድማ ንኣሽቱ ደቅና ኣብ ጉዳይ ሰብኣዊ መሰላት መታን ፍልጠት ክህልዎም ዝሕግዛ መንእስያት ደቀ-ኣንስትዮ ተዋፊረን ከምዘለዋ’ውን ኣብቲ ኣኼባ ክንርዳእ ክኢልና።

ካብ ዝቐረበ ጸብጻብ ክርድኦ ከምዝኸኣልኩ፡ ባይቶ ይኣክል ሎንዶን ኣብ መጀመርያ ክቐውም እንከሎ፡ ነቲ ተጀሚሩ ዝነበረ ባርዕ ንዘይምዝሓል፡ ብይኹነልና ዝተመስረተ ኢዩ ነይሩ። መን ካብ መን ይሓይሽ ተባሂሉ ብመጽናዕቲ ዝተበገሰ ኣይነበረን። እዚ ድማ መተካእታ ዘይነበሮ ኣገባብ ኢዩ ነይሩ። ነዚ ምንቅስቓስ ዝምጥኖ መሪሕነት ምፍጣር ዘድሊዮ ከም ዝኾነ፡ መራሒ ኣካያዲት ሽማግለ ኣብ ጸብጻቡ ኣብሪህዎ ኣሎ።

ኩሉ ደላይ ለውጢ ብዘለዎ ዓቕሚ፡ ብናይ ዋንነት ስምዒት  ኣበርክቶኡ ክዕዝዝ እንተኾይኑ፡ ዘላ ኣካያዲት ሽማግለ ድማ፡ ኣሳታፊትን ሰማዒትን ክሳብ ዝኾነት፡ ነዚ ምንቅስቓስ ዝምጥን ኣመራርሓ ክትህብ ዘጸግማ ኣይክኸውንን ኢዩ።

በቲ ካልእ ሸነኽ ውን፡ እቲ ናይ ምክፍፋል ስራሕ ገይራ እትኸዶ ዘላ ኣገባብ፡ መራሕቲ ክኾኑ ዝኽእሉ ዝልለይሉ መስርሕ ስለዝኾነ፡ ኣብ ዝመጽእ ምርጫ ኣካያዲት ሽማግለ ዝሓሸ ውጽኢት ከም ዝህልዎ ዘጠራጥር ኣይኮነን።

ንምጥቕላል ዝኣክል፡ ዝተኻየደ ህዝባዊ ኣኼባ ኩሉ ዝተሓጎሰሉ ኣኼባ እዩ ነይሩ። ሱታፈ ሰፊሕ፡ ዝቐረበ መልእኽታትን ኣገባብ ኣቀራርብኡን ኣዕጋቢ ነይሩ። ንኣኼበኛ ብልዑል መንፈስ ቃልሲ ክወጽእ ገይርዎ እዩ። እምበኣር ሕጂ እቲ ዝተርፍ፡ ኩሉ ኣካባይ ይኹን ተኣካባይ፡ መራሓይ ይኹን ተመራሓይ ሓላፍነት ተሰሚዕዎ፡ ኣብ ቃላቱን፡ ስምምዓቱን፡ መብጻዓታቱን ብምጽናዕ ንትግባረኦም ክረባረብ ይግብኦ። ነዚ ክንበቅዕ እንተክኢልና እቲ ለውጢ ኣብ ቀረባና ኢዩ።

ኣሰፋው በርሀ ሎንዶን

Thursday, 21 November 2019 21:04

Radio Demtsi Harnnet Kassel 21.11.2019

Written by
Radio Demtsi Harnnet Kassel 21.11.2019
Published in Radio
Read more...
Thursday, 21 November 2019 11:06

After Weeks on the Run, Eritrean Footballers in Uganda Plead for Resettlement

Written by

By Salem Solomon

November 20, 2019 08:39 AM
Eritrean under-20 soccer players Simon Asmelash Mekonen, Mewael Tesfai Yosief, Hermon Fessehaye Yohannes, and Hanibal Girmay Tekle talk together in a house where they are staying in Uganda.
In this photo taken on Thursday, Oct. 10, 2019, from left, Eritrean under-20 soccer players Simon Asmelash Mekonen, Mewael Tesfai Yosief, Hermon Fessehaye Yohannes, and Hanibal Girmay Tekle talk together in a house where they are staying in Uganda.

WASHINGTON - The fate of four Eritrean football players seeking asylum in Jinja, Uganda, remains uncertain, weeks after they fled their hotel during a tournament.
 
The players had been set to compete with the Eritrean National Team in the Cecafa Under-20 Challenge Cup in October. For the past six weeks, they have been moving from house to house to avoid being caught by Eritrean agents in Uganda, their lawyer told VOA.

Kimberley Motley, an American attorney dealing with international law and representing the four men, said they fear being returned to Eritrea, where they could face imprisonment and torture.

“They simply want to be able to live free in a country that is not going to imprison them, and which is a great fear that they have if they’re sent back to Eritrea. And they’re very fearful that they will be sent back by the Ugandan authorities,” Motley said.

Eritrean under-20 soccer players Hermon Fessehaye Yohannes, Simon Asmelash Mekonen, Hanibal Girmay Tekle, and Mewael Tesfai Yosief talk together in a house where they are staying in Uganda.
Eritrean under-20 soccer players Hermon Fessehaye Yohannes, Simon Asmelash Mekonen, Hanibal Girmay Tekle, and Mewael Tesfai Yosief talk together in a house where they are staying in Uganda.

Ugandan officials didn’t respond to VOA’s requests for updates on the footballers’ case.

“They’ve been in hiding,” Motley said. “They’ve been moving from place to place, hoping that a country is kind enough to accept them as asylum seekers based on their very solid claim of being persecuted if they were sent back to their country.”

In a video posted by “One Day Seyoum,”  a group focused on human rights for Eritreans, the footballers said there is a campaign against them, and they fear being tracked and illegally detained by Eritrean agents in Uganda.

“We are in grave danger,” Mewael Yosief, one of the footballers, said. “We are in need of help. Because if they catch us, when we go back home, it’s going to be an unimaginably severe danger for us, because we might face imprisonment — unimaginable punishments. And it might even cause us death,” the 19-year-old said.

Eritrean under-20 soccer players Hermon Fessehaye Yohannes, Simon Asmelash Mekonen, Hanibal Girmay Tekle, and Mewael Tesfai Yosief talk together in a house where they are staying in Uganda.
Eritrean under-20 soccer players Hermon Fessehaye Yohannes, Simon Asmelash Mekonen, Hanibal Girmay Tekle, and Mewael Tesfai Yosief talk together in a house where they are staying in Uganda.

In 2015, 10 players on the Eritrean national football team sought and secured asylum during a World Cup qualifying match in Botswana. In 2009, the team made worldwide headlines when the entire roster defected and refused to fly home after a match in Kenya.
 
To support the remaining players who did not defect during the Uganda tournament, some members of Eritrea’s diaspora started a GoFundMe drive that has raised more than $44,000 to allow “these young men to be able to enjoy their careers at home and allow them to enjoy their return.”

Source=https://www.voanews.com/africa/after-weeks-run-eritrean-footballers-uganda-plead-resettlement

Thursday, 21 November 2019 10:09

ካብ ስነ-ፍልጠት ወጻኢ ብምጉዓዝ ዲሞክራሲ ኣይዕምብብን

Written by

ፖለቲካዊ ምምሕዳራት፡ ከም ንጉሳዊ ወይ ዘውዳዊ፥ ረፑብሊካዊ፥ ዲሞክራሲያዊ፥ ውልቀመላኺ፥ ገባቲ ወዘተ ኣብ ዓለምና ካብ ዝተራእዩ ተመኩሮታት እዮም።   ውጽኢት እቲ ተመኩሮታት እቲ እወንታዊ ወይ ድማ ኣሉታዊ  ክኸውን ይኽእል። ማለት እቲ ምሕደራ ርእይቶ ህዝቢ ዝቕበልን፥ ንርእይቶ ህዝቢ ነጺጉ ብናቱ ዝረኣዮ ዝኸይድን ዝጭፍልቕን። ወይ እውን ፍትሒ ኣልቦ ኮይኑ ንውሑዳት ዘገልግል፥ ወይ ድማ ንኹሉ ብማዓረ ዘተኣናግድን ክኸውን ይኽእል።  እዚ ርሑቕ ከይከድና ኣብ ከባቢና ዝገበር ለውጥታት ነቲ ስልጣን ዝቆጻጸር ኣየናይ ደርቢ ኢዩ ኢልካ ምምማይ ብጣዕሚ ኣገዳሲ ኢዩ።

ከም ኣብነት ኣብተን መብዛሕተአን ሃገራት  ብብረታዊ ቃልሲ ስልጣን ዝሓዛ ውድባት፥ ዳርጋ ኩለን  ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮአን ዲሞክራስያዊ መትከላት ኢየን ሓንጺጸን። ዲሞክራሲያዊ መትከላት ብዘይ ግብሪ ድማ ናይ ኣፍ ጭርሖ እምበር ዘተኣማምን ኣይከውንን። ብፍላይ እቲ ኣብ ሜዳ ዝነበራሉ እዋን ነቲ ዲሞክራሲያዊ መትከላት ብኸመይ የተግብርኦ ነይረንን ኣለዋን ዝያዳ ምርምር ዘድልዮ ይመስል። ምኽንያቱ ኣብ ሜዳ ኣንከሎኻ ዝነበረ ኣተሓሳስባን ስልጣን ምስ ጨበጥካ ዝፍጠር ኣተሓሳስባን ነንበይኑ ይኸውን ስለዘሎ።

ንኣብነት፡ ስርዓት ኢሰያስ ንውድብ ህዝባዊ ግምባር እናመርሐ ዝመጸ፥ ኣብ መትከላቱ ዝነበረ ወርቃዊ ዝኾነ ዲሞክራሲያዊ ሕንጻጻት እንታይ ክወጾ። እቲ ሕቶ ግን ኣብቲ ኣብ ሜዳ ዝነበረሉ ግዜ ንዲሞክራሲያዊ መትከላት ንምትግባር፥ እቲ ውሽጣዊ ዲሞክራሲ ናይቲ ውድብ ከመይ ነይሩ ኢልና ክነጽንዖ የድሊ። ቅድሚ ናብቲ ውሽጣዊ ዲሞክራሲ ናይ ሓደ ሰልፊ ምእታውና ግና፥ እቲ ውሽጣዊ ዲሞክራሲ ዝበሃል እንታይ ከማልእ ኣለዎ ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ።

ሓደ ውድብ ወይ ሰልፊ ወይ ማሕበር ዝግዘኣሉ ሕጊ ወይ ቅዋም ኣለዎዶ። እንተልይዎኸ በቲ ዝሓንጸጾ ሕግን ቅዋምንከ ይግዛእዶ ዝብል መሰረታዊ ዝኾነ ኣምር እዩ። ካብዚ ቀጺሉ ንናይ መሪሕነት ይኹን ተራ ኣባላት ምትሕስሳብን ቁጽጽርን ብግሁድን ብግልጽንዶ ይጥቀማሉ እየን። ኣገባብ ምምራጽ መሪሕነታትንከ ብነጻን ፍጥሃውን ዲዩ ወይ ብሎቢንግ (loby)፥ ድሕሪ መሪሕነት ምምራጽከ እቲ መሪሕነት ካብ ላዕሊ ንታሕቲ ክሳብ ጨናፍር ናይ ወኸሳታት መስርሕ ይካየድዶ። ኣባላትን፥ መሪሕነትን  ነቲ መደባት ይኹን ፖለቲካ ወይ ራኢ ሰልፊ ንምምዕባል ብሓባር ኮይኖምዶ ይካትዑሉ። ኣብ ቅዋም ይኹን ኣብ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ምቅይያራት እንተልዩ ቅድሚ ኣብ ጉባኤ ምውራዱ ኣብዝን ኣብትን ዝተቐየረ ኣሎ ተባሂሉ ይግለጽዶ ወዘተ ዝብል ነጥብታት ዝሓዘለ እዩ። እዚ ኣብ ህዝባዊ ግንባር ይኹን ኣብ ኩለን እተን ውድባት ኤርትራ ኩሉ’ኳ እንተዘይተባህለ ብመጠኑ ግን ነይሩ እዩ።

ስለዚ መሪሕነት ህዝባዊ ግምባር ኣብ ሜዳ እንከሎ ብጉባኤ ዝተመርጸ መሪሕነት ኣኼባ ከይገበረ ይጎዓዝ ነይሩ ክበሃል ኣይከኣልን።  ይኹን እምበር ኣብቲ ውሳኔታት እቲ ኣባል መሪሕነት ዝድግፍን ዝቃወምን ክህሉ ናይ ግድን እዩ። እቲ ሽግር እምበኣር እቶም ንኢሳያስ ዝድግፉ ስለዝበዝሑ፥ እቶም ነቲ ውሳኔ ዝቃወሙ  ውሑዳት እንተኾኑ፡ እቲ ዘቕርብዎ ሓሳባት ዋላ ብድምጺ እንተተዓብለለ ርእይቶ ውሑዳት ኣብ ግምት ከይኣተወ ስለ ዝንጸግ እምበር፥ ዘቕርብዎ ሓሳባት ግጉይ ነይሩ ክበሃል ኣይከኣልን። ከምዚ ስለዝኾነ ድማ እቲ ውድብ ይኹን ሰልፊ በቲ መሪሕነት ዝብሎ ተቐበልትን ወይ ሰዓብነትን ብዝኾኑ ባእታት ስለ ዝኽበብ፥ እቲ ዝወርድ ሓሳባት ቅኑዕ ዲዩ ግጉይ ከይተጸንዐ  ተቐባልነት ይረክብ። ውጽኢቱ ድማ ነቲ ናይ ዝተፈላለየ ርእይቶታት ይኹን ሓሳባት ክበስልን ዝሓሸ ምርጫ ንምውሳድን ስለዝዓግት፥ ምልኪ ሰላሕ እናበለት ሰራውራ ተስፋሕፍሕ። ምኽንያቱ ምድምማጽን፥ ንሓሳባት ብኹሉ ኩርናዑ ኣዳቒቕካ ናይ ምጽጻዩን ተግባር በቶም ንኹሉ ሕራይ እናበሉ ዝኸዱ ስለዝህረም ሰራውር ምልኪ ብቐሊሉ ይዝርጋሕ።

እነሆ ድማ ኢሳያስ፡ ነቶም ኣብ ጐኑ ዝሓዞም ንኡኡ ሕራይ እናበሉ ዝኸዱ ዝነበሩ ተማእዘዝቲ እንተስ ብጥቕሞም ወይ ብሰዓብነቶም  ነታ ምልኪ ኣራጒዶም ህዝቢ ክምዝጭፍጨፍ ገይሮም። እዚ ማለት ህዝባዊ ግምባር ከም ውድብ በቶም መሳርሕን ሓብሓብትን ኢሰያስ ዝነበሩ፡ ንርእይቶ እቶም ኣይፋልኩምን ዝብሉ ዝነበሩ ገሊፎም ምልኪ ስለ ዝደገፉ፥  ፖለቲካዊ ውድባት  ወይ ሰልፍታት ናቱ ኣሰር ኢየን ክሕዛ እሞ ህላዌ ፖለቲካዊ ሰልፍታት ኣድላዪ ኣይኮነን ምባል ዓቢ ጌጋ ኢዩ። ኣብ ክንዲ ኣየድልያን ምባል፥ እተን ውድባት ወይ ሰልፍታት እቲ ውሽጣዊ ዲሞክራሲያውነተን የዕቅባን ይሰርሓሉን ዲየን ኢልካ ምምርማርን ምክትታልን ዝበለጸ ምኾነ። ካብዚ ወጻኢ ብዘይ ውደባ  ቅንዑን ኣደናጋርን ባእታ ክትመሚ ኣይከኣልን እዩ።

ንኣብነት እዚ ናይ "ቀውዒ ዓርቢ"  ብዘይካ ኣብ ቱኒዝያ ገለ ዓወት ምጉንጻፉ፥ ኣብተን ካልኦት ብፍላይ ኣብ  ኣፍሪቃ ዘለዋ ሃገራት ማለት ህዝባዊ ማዕበል ዘካየዳ ከም እኒ ኣብ ግብጽን ኣልጀርያን ዝመረጽዎም መራሕቲ፥ ምውሓስ ሰላምን ምርግጋእን ገዲፎም ኣብ ዕገርግር ተወጢሖም፡ ኣብ ክንዲ ቁጠባዊ ዕቤት ይኹን  ፍትሒ ዘረጋግጹ ንምልኪ ዓትዒቶም ሒዞማ ይርከቡ። ስለዚ እቲ ህዝቢ ነቲ ምልኪ ንምልጋስን ኣብ ክንድኡ ንድሌት ህዝቢ ዘማልእ ስርዓት ንምትካልን ህላዌ ፖለቲካዊ ስልፍታት ክኣምንን ክከታተለንን እምበር ክነጽግን ኣይግበኣን። እንተዘይኮይኑ፡ ኣብ ጥራይ ጐልጐል ሆ ምባል ጥራይ፡ ወይ ደሓር ዝኾነ ይኹን ምልኪ ጥራይ ይወገድልና ምባል እንተኮይኑ፡ ሎሚ ኣቐዲምካ ስለ ዘይሓሰብካሉ ዳሕራይ ሰላምን ፍትሕን ምንጋስ ኣጸጋሚ ከም ዝኸውን ከሎ ጋና ምስትውዓል የድሊ።

 

Page 307 of 634

Bahgna - EPDP TV / ባህግና - ሰዲህኤ ቲቪ

Radio

Announcements

Harnnet Media - ሓርነት ሚድያ

Video

EPDP Magazines

Patriotic Songs

Most Read