http://ascenteq.com/project/epdp

ሓርነታዊ ቃልስና ክዕወት ዘተ ብዘይቅድመ ኩነት !!! ኣብ ትሕቲ ዝብል ጭርሖ፡ ሰሚናር ኣባላት ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ጨናፍር ሽወደንን ደንማርክን ክፉት ህዝባዊ ኣኼባን ብ27-29 መጋቢት 2015 ኣብ ከተማ ቨክሾ፡ ሽወደን፡ ብምውቕ ኣገባብ ተሰላሲሉ። ኣብ'ዚ ሰሚናር'ዚ፡ 2 ኣባላት ፈጻሚ ሽማግለ፡ ማለት ኣቶ ረዘነ ተስፋጽዮን፡ ሓልፊ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ጕዳያት፣ ኣቶ ተኽለ መለኪን፡ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ጉዳያት መንእሰያት፤ ከምኡ ውን፡ ክልተ ኣባላት ማእከላይ ባይቶ ሰልፍና ማለት ወይዘሮ ገርጊስ ነጋሽ፡ ምክትል ኣደ ወንበር ቤት ጽሕፈት ጕዳያት ደቂ ኣንስትዮን ኣቶ ኣማኑኤል በራኺ፡ ኣባል ማእከላይ ባይቶን ኣቶ ነጋሲ ሓምደ ወኪል ስርዒታውን ገንዘባውን ጕዳያት ኣብ ዞባ ኣውሮጳ ተኻፊሎም ነይሮም።

ኣባላት ሰሚናር ካብ ዓርቢ ሰዓት 18፡30 ኣትሒዞም ኢዮም ናብ ከተማ ቨክሾ ክኣትዉ ጀሚሮም። ዋዕሮ ኣባል ወይዘሮ ሮሚ ኢብራሂም ምስ ስድራቤታ ኰይኖም ድማ፡ ንኣጋይሽ ቡን፡ ሻሂ፡ ሕብስቲ ድራር ብፍሕሽው ኣገባብ ብምቕራብ ንኣጋይሽ ሰሚናር ኣአንጊዶም። እቶም ኣቐዲሞም ዝመጹ ኣባላት ሰሚናር ድማ፡ ነቲ ኣዳራሽ ናይ ኣኼባ ብዝተፈላለዩ ጭርሖታት፡ ስእልታትን ዕንባባታትን ሰሊሞም። ብድሕር'ዚ ምውቕ ዕላልን ጸወታን ዝነበሮ ምስዮት ኣጋይሽ ኣብ ከባቢ ሰዓት 3፡00 ናይ ለይቲ ናብ መዳቕሶኦም ከይዶም።

ንጽባሒቱ ዕለት 28 መጋቢት 2015 ካብ ሰዓት 7፡00 ክሳብ ሰዓት 9፡00 ናይ ንግሆ ኣብ ዝነበረ ሰዓታት ኣባላት ሰሚናር ነቲ ብእቶ በረኸት ገብርኣብ ዝተዳለወሎም በብዓይነቱ ምኡዝ ቍርሲ ድሕሪ ምምጋብ ልክዕ ሰዓት 9፡00 ሰሚናር ተጀሚሩ።

ነቲ ሰሚናር ዘማእክሉ ዝነበሩ ኣቶ ጽሃየ ቀለታን ወይዘሮ ሮሚ ኢብራሂምን ንኣጋይሽ ናይ እንቋዕ ደሓን መጻእኩም መልእኽቲ ድሕሪ ምትሕልላፍ፤ ከም'ዚ ዝኣመሰለ ኣካላዊ ርክብ ክግበር ድሌትን ሕልምን ስውእ ተቓላሳይ ኪዳነ ገብርኣብ ስለዝነበረ፡ ነዚ ፍጻሜ'ዚ ክውን ዝገበርኩም ኣባላት ጨናፍር ሽወደንን ደንማርክን ነመስግን፤ ክቡር ብጻይና ነብሰሔር ኪዳነ ገብረኣብ ድማ፡ ትምኒትካ ተፈጺሙ ኢዩ'ሞ ቅሰን ብምባል ኢዮም ከፊቶሞ።

ቀጺሎም፡ ነቶም ኵሉ ውራዮም ገዲፎም ኣብ ሰሚናር ዝመጹ ውፉያት ኣባላት፡ ከምኡ'ውን፡ ብቅቡል ምኽንያታት ናይ ጥዕናን ስራሕን ክካፈሉ ዘይከኣሉ፡ ግን ከኣ፡ ናይ ደገፍን ጽቡቕ ትምኒትን መልእኽቲ ዝለኣኹ ኣባላት ሰልፊ ሰልፊ ካብ ሃፓራንዳ፡ ኡመዮ፡ ሰልፍተዮ፡ ኦስተርሱንድ፡ ስቶኮልም፡ ኡፕሶላ ፡ ሊድሾፒን ኣመስጊኖም።

ካብ ኣቦ ወንበር ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ጨንፈር ኖርወይ፡ ኣቶ ዳዊት ኣርኣያ ዝተላእከ ናይ ምሕዝነትን ደገፍን መልእኽቲ ድሕሪ ምንባብ፡ ድማ መድረኽ ንኣባላት ፈጻሚ ሽማግለ ተገዲፉ። ኣቶ ረዘነ ተስፋጽዮን፡ ብዛዕባ ሃለዋትን ንጥፈታትን ሰልፊ ብሓፈሻ፡ ኣብያተ-ጽሕፈታት ፈጻሚ ሽማግለ ዘካየድኦ ንጥፈታት ድማ ብፍላይ ብዝርዝር ን45 ደቓይቕ ዝኸውን ግዜ ገሊጹ። ንካልኣይ ጕባኤ ሰዲህኤ ንምድላው ብኣሰናዳኢት ሽማግለን ናይ ሕጸ ሽማግለን ዝካየድ ዘሎ ንጥፈታት ውን ኣብሪሁ። ኣብ ርእስ'ዚ፡ ተወፋይነትን ግደን ጨናፍር ሽወደን ደንማርክን ኖርወይን ኣብ ቅድሚት ዝስራዕ ኢዩ ብምባል ንኢዱ።

ኣስዒቡ ሰዲህኤ ብዓቕሙ ንህዝቢ ዝህቦ ዘሎ ኣገልግሎት ዝንዓቕ ከምዘይኰነ ሓቢሩ። ኤርትራውያን ስደተኛታት ህጻናት ትምህርቲ ንክረኽቡ ኣብ ምብራቕ ሱዳን ወድሸሪፈይ ኣብ ዝተባህለ ቦታ ቤት ትምህርቲ ከፊቱ ዝገብሮ ዘሎ ምርብራብ ኣመጒሱ። ኣብ ርእስ'ዚ፡ ነቶም ኣብ ከሰላ ዝርከቡ ኣካለ ጽጉማን ዝኣሊ ናጻ ማሕበር፡ ንምድጋፍ ኣባላት ሰዲህኤ ዘበርክትዎ ዓቢ ተራ ውን ኣመስጊኑ። ከምኡ'ውን፡ ንደቂ ተጋደልቲ፡ ናይ ርሑቕ ወላዲ ብዝብል ፕሮጀክት፡ ኣብ ግዳም ዝርከቡ ኣባላትን ዘይኣባላትን ሰልፊ ዘበርክትዎ ዘለዉ ሓገዛት ንኢዱ። ነዚ ተሳታፍነት'ዚ ንምዕባይን ወጻእተኛታት ውን ንኽሳተፍዎ ንምግባርን ነቲ ማሕበር ቀይሕ መስቀልን ወርሕን ኤርትራ አሐዲሱ ክሰርሕ ጀሚሩ ምህላዉ ውን ኣሚቱ።

ብድሕሪኡ ሓው ተኽለ መለኪን፡ ዝተበደለ መንእሰይ ብዝብል ኣርእስቲ፡ ንሃለዋት መንእሰያትና ብመሳጥን ስነፍልጠታውን ኣገባብ ን35 ደቓይቕ ዝኸውን ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቡ። ነዚ ኣብ ትሕቲ ህግዲፍ ዝተወልደን ዝዓበየን መንእሰይ፡ ዘጋጥም ዘሎ ኣካላውን ስነኣእሙራውን ማህሰይትን ኢሰብኣዊ ግፍዕታትን ውን ሓደ ብሓደ እናጠቐሰ ብኣብነታት ኣሰንዩ ኣብሪሁ።

ብድሕሪ ሓጺር ናይ ሻሂ ዕረፍቲ ድማ፡ ወይዘሮ ገርጊስ ነጋሽ፡ ምክትል ኣደመንበር ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ሰዲህአ፡ ብዛዕባ ቃልሲ ደቂ ኣንስትዮን ብሓፈሻ፡ ብዛዕባ ቃልሲ ኣብ ሰዲህኤ ተወዲበን ዘለዋ ደቂ ኣንስትዮን ኣመልኪታ 30 ደቓይቕ ዝወሰደ መግለጺ ኣቕሪባ። ደቂ ኣንስትዮ ናይ ገዛእርእሰን ማሕበራትን ምትእስሳራትን እናገበራ ብንቕሓት ንመሰላተን ክቃለሳ ድማ ጸዊዓ። ኣባላት ሰልፊ ዝዀና ደቂ ኣንስትዮ ድማ፡ ኣብ ከም'ዚ ዝኣመሰላ ማሕበራትን ምትእስሳራትን ኣትየን ግዴአን የበርክታ ከምዘለዋ ኣረዲኣ።

ኣቶ ነጋሲ ሓምደ ድማ፡ ብሕጽር ዝበለ ኣገባብ ውደባውን ገንዘባውን ሃለዋት ሰዲህኤ ዞባ ኣውሮጳ ከመይ ከምዘሎ ገሊጹ። ጨናፍር ስካንዲናቪያን ኣብ ክልቲኡ ማለት ኣብ ውድባውን ገንዘባውን መዳያት ዕዙዝ ግደ ከም ዘለወን ሓቢሩ። ቀጺሉ ከኣ ከም ኣባል ኣሳናዳኢት ሽማገለ 2ይ ጉባኤ ሰዲህኤ መጠን፡ ተሳላሲሉ ዘሎ ምስንዳኣትን በጺሕዎ ዘሎ ብርክን ዘተኣማምን ምዃኑ ኣስሚርሉ።

መግለጺታት ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ኣኼበኛታት ንሓሰ ሰዓት ፈረቓን ዝኸውን ግዜ፡ ብህዱእን ሃናጽን ዝዀነ መንፈስ ተመያይጦም፡ ሕቶታቶም፡ ርእይቶታትም ለበዋታቶምን ድማ ኣቕሪቦም።

ኣብ መደምደምታ፡ ኣማእከልቲ ሰሚናር፡ ኣቶ ጽሃየ ቀለታን ወይዘሮ ሮሚ ኢብራሂምን፡ ነቶም መግለጺ ዝሃቡ ኣባላት ኣመስጊኖም፤ ብሰማያዊ ጨርቂ ሕብሪ ሰ.ዲ.ህ.ኤ. ዝተኣስረ ዕታር ቀይሕ ጽገረዳ ዕንባባ ኣበርኪቶምሎም። ኣባላት ሰሚናር ኣባላት ብጨብጨባ ብምስናይ ኣኺባ ተዛዚሙ፡ ኣኼበኛታት ድማ ናብ ምሳሕ ኣምርሑ።

ሰዓት 3.00 ድሕሪ ቀትሪ ኣገደስቲ ገዳይም ተጋደልትን ሓደስቲ ስደተኛታትን ዝተሳተፍዎ ሰለስተ ሰዓትን ፈረቓን ዝወሰደ ሰሚናር ተኻይዱ። ኣቶ ረዘነ ተስፋጽየን፡ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት ማሕበራዊ ጕዳያት ሰዲህኤ፡ ንኣመሰራርታ ሰልፊ ኣመልኪቱ ንዝነበሩ ብድሆታት ክመይ ከምእተሰግሩን ብሰፊሕ ኣረዲኡ። ነቲ ጀብሃን ሻዕብያን ዝብል ታሪኻዊ ፍልልያት ሰጊሩ፡ ንህዝቢ ዘርብሕ ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ስርዓት ንምህናጽ ዝዕላምኡ ቃልሲ ዘካይድ፡ ንመጻኢ ዝጥምት ሰልፊ ምዃኑ ሓቢሩ። ዕላማና ስልጣን ንህዝቢ ምርካብ ኰይኑ፡ ከም'ዚ ኣብ ጭርሖ ትርእይዎ ዘለኹም፡ ሰላማዊ ፖለቲካውን ቃልስን ልዝብን ዝማእከሉ ኣገባብ ዝኽተል ሰልፊ ኢዩ ኢሉ። ብድሕሪኡ ሓው ተኸለ መለኪን፡ ሓላፊ ቤት ጽሕፈት መንእሰያት ውን ተወሳኺ መብርሂ ሂቡ።

ናይ ሕቶን ርእይቶን መድረኽ ምስ ተኸፍተ፡ ካብ ኣኼበኛታት ብዙሓት ርእይቶታትን ሕቶታትን ቀሪቦም። ገለ ካብ'ቶም ዝቐረቡ ኣገደስቲ ሕቶታት ንሓድነት ደምበ ተቓውሞ፡ ለውጢ ካብ ውሽጢ'ዶስ ካብ ግዳም? ሃለዋት ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝምልከት ነበረ። ነዚ ሕቶታት'ዚ ድማ፡ መራሕቲ ኣኼባ መልስታቶምን ርእይቶታቶምን ሂቦምሉ።

ድሕሪ ሰሚናር ምዝዛሙ፡ ዶክተር ሃብተሚካኤል ተኽለ፡ ንሕማም ሽኰርን ጠንቅታቱን ክግበር ዝግብኦ ጥንቃቐታትን ክንክንንን ዝምልከት ሓደ ሰዓት ዝወሰደ ጠቓሚ ኣስተምህሮን ምኽርን ሂቡ። ካብ ኣኼበኛታት ንዝቐረበሉ ሕቶታት ድማ መሊሱ።

ኣብ መንጎ ከኣ፡ ዋዕሮ ወይዘሮ ሮሚ ኢብራሂምን ዉፍይ በዓል ቤታ ኣሕመድን፡ ከምኡ'ውን፡ ዉፍይ ተቓላሳይ በረኸት ገብረኣብን፡ ብናቶም ወጻኢታት ንኣኼበኛታት ዝገበርዎ መስተንግዶታት ብምምጓስ፡ ናይ ኵሎም ኣባላት ሰሚናር ክታም ዝሓዘለ ካርድን ዐዕታሮ ዕንባባ ንነፍስወከፎም ተሰሊሞም። ከምኡ'ውን፡ ነቶም መስተ፡ እንገራ፡ ቅጫን ሕምባሻን ተሸኪሞም ዝመጹን ዝመጻን ኣሕዋትን ኣሓትን ጽሃየ ቀለታ፡ ገርጊስ ነጋሽ፡ ኣልጋነሽ ኢሳቕ ኣልጋነሽ ያቆብን ክብ ዝበለ ምስግና ቀሪቡሎም።

ኣብ መወዳእታ፡ ድሕሪ ቍርሲ፡ ተኻፈልቲ ሰሚናር፡ ፈተውትን ቤተሰብን ነብሰሄር ኪዳነ ገብርኣብ፡ ናብ ቦታ መቓብር ብምኻድ፡ ኣብ መቓብሩ ዕንባባ ብምቕማጥን ናይ ሕልና ጸሎት ብምዕራግን ናይ ሰለስተ መዓልታት ውዕሎኦም ዛዚሞም።

عقد في السابع من مارس 2015م الاجتماع الدوري الشهري الثالث لفرع حزب الشعب الديمقراطي الارتري بمدينة كولن الالمانية وضواحيها بالمقر الرسمي للفرع. افتتح الاجتماع بكلمة ترحيب من رئيس الفرع السيد/ عند برهان يوهنس حيث رحب بصفة خاصة بحضور كلٍّ من السيد/ يماني زاملاي المسئول المالي بمنطقة ألمانيا للحزب والسيد/ قبر برهان آيطقب الذين كان لهما الدور المتميز في إعادة تنظيم الفرع في العام 2014م. ثم قام يوهنس بتنوير المجتمعين بآخر أنباء ونشاطات الحزب. وأشاد في نفس الوقت بنشاطات الفرع بصفة أخص وأبرزها تنظيم الفرع لأمسية ثقافية ناجحة في الثالث عشر من فبراير 2015م.

هذا ولتزامن الاجتماع مع الذكرى العالمية السنوية ليوم الثامن من مارس، يوم المرأة العالمي، تحدث عندبرهان بإسهاب عن دور ونضالات المرأة العالمية والارترية علي المستويين الوطني والعالمي والاقليمي، وأفاض في الحديث بصفة أخص عن دور المرأة الارترية في الكفاح الارتري المسلح حيث تقدمت الصفوف بشجاعة واقتدار واعتنقت السلاح وقدمت روحها فداءاً للوطن جنباً الي جنب أخيها الرجل.

ثم أتيحت الفرصة للسيد/ يماني زاملاي المسئول المالي بمنطقة ألمانيا للحزب والذي أشاد بدور الفرع المتميز ونشاطه المكثف في إنجاح المؤتمر الثاني للحزب، أما السيد/ قبر برهان آيطقب فقد ناشد الحضور تكثيف نضالاتهم من أجل اجتثاث الدكتاتورية من جذورها حتى لا تتناسل من جديد.

اختتم الاجتماع أعماله بتقديم الأسئلة والمقترحات والتوصيات والرد والتعليق عليها من قبل رئاسة الاجتماع ثم قام الجميع وقوفاً دقيقة حداد علي أرواح الشهداء.

أوردت مصادر الحزب أن نظام اسمرا قد دعا مؤيديه بالخارج لتنظيم تظاهرات ورفع مذكرات للجهات المعنية تطالب برفع الحظر المفروض علي ارتريا. وأضافت المصادر أن التظاهرات سوف تنظم باستخدام مسيرة بالدراجات الهوائية من السويد الي سويسرا.

يذكر أن الحظر الاقتصادي الدولي كان قد فرض علي نظام اسمرا لمساعدته التنظيمات الإرهابية المتطرفة التي تنشط في منطقة القرن الافريقي.

هذا ونسبة للضغوط والآثار الثقيلة التي خلفها الحظر علي النظام بدأ يتودد للأنظمة الغربية بوعود من شاكلة العمل بالدستور المجمد، تحديد مدة الخدمة الوطنية ب 18 شهراً، الإفراج عن السجناء السياسيين ...الخ. كما يتخذ النظام وسيلة تنظيم التظاهرات هذه لإقناع العالم بأن له أنصار ومؤيدون من شعبه وأنه ليس دكتاتورياً معزولاً منبوذاً من الشعب.

يجدر بالذكر أن هذه التحركات المخادعة والوعود الكاذبة إنما تستهدف النيل من قوة واندفاع نضالات شعبنا الساعية لتحقيق الحرية والديمقراطية والعدالة وصيانة حقوق الانسان، ولن تنطلي علي أحد.

1/ تقوم سلطات نظام اسمرا الدكتاتوري بهدم أو مصادرة منازل ومنشآت المواطنين أو تغريمهم غرامات نقدية باهظة تحت حجة أنهم بنوها أو قاموا بترميمها دون إذن السلطات. وجدت تلك الخطوات التعسفية من السلطات مقاومةً عنيفة من المواطنين بمدينة عدي قيح وراح ضحية تلك المقاومة عدد من الضحايا.

2/ أمرت السلطات الارترية مواطنيها القاطنين بقرى ضواحي بادمي في كلٍّ من جارت، أركوب، هدامو، ألالا، مائيل، أمرتهم بالرحيل من قراهم الحدودية تلك الي داخل العمق الارتري. هذا وقد فسر المتابعون ذلك بأن السلطات تخلي تلك المناطق المحادَّة لاثيوبيا أو القريبة من حدودها لاستعمالها في أغراض استخبارية داخل ارتريا أو اثيوبيا فضلاً عن تخصيصها لنشاطات المعارضة الاثيوبية.

3/ تم تغيير مكان إقامة التنظيم الاثيوبي المعارض المعروف بالحركة الديمقراطية لشعب التجراي (دمهيت) من معسكر حارينا بالقرب من قلوج الي قرية قرقجي الواقعة علي الضفاف الشرقية لنهر القاش بالقرب من قونيا. هذا وتعزو المصادر ذلك الي تعرض الدمهيت لهجمات (الديمحاكوئي)، التنظيم الارتري المعارض المعروف باسم الحركة الديمقراطية لتحرير كوناما ارتريا.

يذكر أن بعض قوات الدمهيت لها معسكرات بالمرتفعات الارترية في كلٍّ من عدِّي موسيي وعالا. علماً أن بعض المراقبين يقولون أن حماية أمن أسمرا ليلاً توكل الي تلك القوات الاثيوبية.

4/ نسبةً للهروب المتواصل لجنود وضباط الجيش الارتري النظام وتأثيره الحاد علي حجم الجيش كماً ونوعاً فقد قرر النظام مؤخراً ضم مليشياته الشعبية التي ظل يدربها ويصنعها تحت مختلف المسميات، قرر ضمها الي الجيش النظامي ليخضعها للوائح والقوانين العسكرية.

في اجتماعها الدوري الثامن الذي عقد في الحادي والعشرين من فبراير 2015م قامت اللجنة التحضيرية بتقييم مسيرة عملها حتى تاريخه، هذا وقد توصلت اللجنة في تقييم عملها الي أن المرحلة الأولى من مناقشة البرنامج السياسي في أوساط القواعد قد انتهت إلا أن ذلك لا يعني أن الباب مغلق أمام أي تعديلات جادة وهامة يمكن إرسالها الي التحضيرية. كذلك تمكنت التحضيرية من إعداد الخطة المالية واللوجستية وقدمت مقترحاً بميزانية المؤتمر للجهات المعنية. كما أكد الاجتماع علي أن أعمال انتخاب الممثلين الي المؤتمر تسير بصورة جيدة وسط القواعد.

السيد/ تسفاميكائيل يوهنس مسئول الشؤون التنظيمية بالمكتب التنفيذي للحزب ورئيس التحضيرية في ذات الوقت أشاد بمجهودات كلٍّ من قيادة الحزب والتحضيرية والتي تبذل علي قدمٍ وساق لإنجاح المؤتمر وعقده في موعده. كما نبه بوهنس القواعد من أعضاء وأصدقاء الحزب الي التعاون المكثف مع التحضيرية.

في الختام أكد المجتمعون علي أنهم سوف يواصلون عملهم بلا كلل ولا ملل حتى يتم إنجاز جميع الأعمال والمهام الملقاة علي عاتقهم.

انعقدت في الثامن من مارس 2015م ورشة ضمت ثلاث أقسام بالمكتب التنفيذي هي مكتب الرئيس ودائرتا العلاقات الخارجية والإعلام، وذلك بهدف التشاور حول تطوير أداء الجهاز الاعلامي للحزب.

شارك في الاجتماع رؤساء الدوائر الثلاث السيد الرئيس/ منقستآب أسمروم والسيد/ مسئول العلاقات الخارجية ولد يسوس عمار والسيد/ مسئول الاعلام تسفاي ولد ميكائيل، كما شارك في الورشة الاعلاميون والمهتمون بقضايا الاعلام من أعضاء وقيادات وكوادر الحزب، ناقش الاجتماع كل مناشط اعلام الحزب وعلي رأسها: الإذاعة، التلفزيون، اليو تيوب، إعداد المجلة والتعليقات السياسية والاخبارية، إدارة موقع الانترنيت، الترجمة وجمع المعلومات.

بعد كلمات الترحيب والتعارف قام المسئولون الثلاث بتوزيع أوراق المناقشة الخاصة بالورشة، قيــَّـــم المجتمعون سير الأداء الاعلامي في المرحلة المنصرمة وما يجب أن يكون عليه في المستقبل.

أيضاً أكدت الورشة علي أن اعلام الحزب كان يسير سيراً جيداً دون أن يعني ذلك عدم وجود مشكلات أو معوقات تعترض سيره. هذا وقد حددت الورشة العديد من المعوقات وأوصت بمعالجتها.

حددت الوشة تلك المعوقات في الآتي: قصور إداري، قلة وندرة شديدة في عدد الكـُــتــَّــاب والمترجمين، الافتقار الي المعرفة الاعدادية والاشرافية، اللامبالاة من أعضاء الحزب تجاه تزويد الحزب بالمعلومات حتى ولو كانت متاحة دعك عن بذل الجهد في جمعها.

في الختام تقدم المجتمعون بمقترحات لمعالجة القصور والمعوقات، موصين في الوقت ذاته بعقد المزيد من هذا النوع من الورش.   

ብዕለት 14-03-2015 ኣብ ፓል ሓርነት ሓው ኢያሱ ዓንደማርያም ካብ ደቡብ ኣፍሪቃ መሰረታዊ መሰል ወዲሰብ ዝብል እርእስቲ ሒዙ ቀጺሉ። ሓው ኢያሱ ነቲ ብ1949 ዝጸደቐ ውዑል ሕቡራት ሃገራት 30 ዓንቀጻት ዝሓዘለ ኣብ ክልተ ከፍፊሉ፡ ሎሚ እቶም 15 ቀዳሞት ዓንቀጻት ምንባብን መግለጽን ክህበሉ ከለኹ ኣሕጽር ኣቢለ ስለዘብርሆ ተኻፈልቲ ምሉእ ተሳትፎ ንኽህልዎም ንገዛ ክገድፎ ምዃነይ ብወገነይ ኣኻሊ ምርድዳእ ዘለዎ ዘተ ከም ነካይድ ርግጸኛ ኢየ ክብል መደርኡ ጀሚሩ።

ከም እትፈልጡ ኣነ መነባሮይ ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ኢዩ። ኣብዚ እነካይዶ ዝተፋላለዩ ተበግሶታት ካብ ኤውሮጳን ኣመሪካን ካብ ካልኦት ክፍልታት ዓለም እናመጹ ዝተፈላለዩ ኣርእስትታት ብምልዓል ሰሚናራት ነካይድ ኢና። እዚ ሎሚ ምሳኹም ተራኺበ ሓሳብ ንሓሳብ ክንወሃሃብ ምብቃዕ ሓደ ካብቲ ምልውዋጥ ሓሳብን ተመኩሮን ምስክር ኢዩ። ነዚ ምድላው ዝገበሩ ምምሕዳር ሓርነት ፓል ከኣ አመስግን።

ካብቶም ኣባና መጺኦም ሰሚናር ዘካየዱልና ዶክተር ኣሕመድ ብርሃን ኣብ ኣእምሮይ ተቐሪጹ ዝተረፈ፡ ኩላትና ደቂ ሰባት ኣብ ውሽጥና ንእሽቶይ ዲክታቶርያዊ ባህሪ ኣላትና። ማለት ኣብ ውሽጥና ንእሽቶይ ኢሳያስ ዘይዓበየት ጠባይ ኣላትና ማለት እኳ ኢዩ’’ ምስ በለና ብሓቂ ኣተሓሳሲቡና። ሓቅነት ከም ዘለዎ ንምብራህ ኩነታትን ኣካይዳን ኩሎም ንፍትሕን ዲሞክራስን ግዝኣተ ሕግን ንቃለስ እንብል ሓቢርና ክንሰርሕን ሰፊሕ ጽላል ንኹላትና ዝጥርንፍ ዘይምብቃዕና ካብዚ ባህርያት ስለ ዘይወጻእና ዘብርህ ኢዩ ዝብል መደምደምታ ኢዩ ዝብጽሕ።

ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ናይ ዑቕበኛታት ናብራ ብጣዕሚ ኣጸጋሚ ኢዩ። ከም ኣብ ኤውሮጳ -ኣመሪካ ኣይኮነን፡መሰልዑቕበኛታትንኽትረክብብሓቂመወዳእታዘይብሉግዜወረንምርካብዘይከኣልክትብሎየብቅዕጸገምኢኮኖሚኢዩኢሉዝርድኦእቲመንግስቲስለዚንኽትርድኦእተደራረበጻዕርንቃልስንኢዩዝሓትት።ካብቲእንገብሮወርክሾፕሰሚናራትምስማሕበራትሰብኣዊመሰላትተጣበቕቲ፣ ናትናናይቁጠባዘይኮነስፖለቲካዊኢዩ።ህዝብናዝነብሮዘሎግፍዕታትዘለዉፖለቲከኛእሱራትንሓለፍቲሜድያንሃይማኖታትዓገብዝበሉዓበይቲዓድንማእሰርቲመቕተልቲ፣መንእስያትነቲመወዳእታዘይብሉሃገራዊኣገልግሎትከምልጡናብጐረባብቲሃገርዝስደዱስጋብኣብኩሉሃገራትኣፍሪቃ፡ ኣስያ፡ ኤውሮጳ፡ ኣመሪካን ኣውስትራልያንፋሕጭንግራሕዝብሉዘለዉምስክርኢዩክንብሎምከለናእዚኩሉጸገማትካብወረደኩምስለምንታይደኣሽግርኩምመፍትሒሓቢርኩምዘይተናድዩ? እቲህዝቢእምቢንምልኪዘይብል? እዝንከምዝንዝኣመሰሉሕቶታትይቐርብና።ነዚሕቶክንምልስእንተደኣኮይኑብመሰረታዊመሰልደቂሰባትዘይተሃነጽና፣ታሪኽናከምዝምህረናናይምክልኻልንእምቢንመግዛእቲኮታሃገርንሓድነትህዝብንዝብል፣ልዑልሃገርነትሓርበኝነትዘመስከርናክነስናብመሰልደቂሰባትግንክንህነጽዕድልዘይረኸብናህዝቢምዃናክትርድኦኣጸጋሚኣይኮነን።ንኣብነትህዝቢቦርኪናፋሶዝገበርዎእምቢንውልቀመላኽነትንምስኡዝተጠላቐዩንኣፍሪቃዊኣብነትክንክተልይግባእ።እዚከምመእተዊኮይኑኣጸቢቕናዘየጽናዕናዮኣብኣፍሪቃናይዲሞክራሲነካይዶዘገምታዊይኹንእምበርከምዘሎኣብዚእዋንእዚፕረሲደንትናሚብያሂፈክፑንየፓሃምባኣብነታዊመራሕኣህጉርኣፍሪቃተባሂሉክሽለምከሎ፣ኣብኤርትራከኣእቲዝገደደዲክቶታርያዊስርዓትክበሃልኣብዓለምለኻዊመጋባእያይዝረበሉኣሎ።ብሕጽርዝበለምስቶምኣብዓለምብዲሞክራሲዝነብሩዘለዉምንጽጻርዘይኮነስእቲኣብኣፍሪቃዝካየድዘሎዲሞክራሲያዊጉዕዞከነራእእዮከሎናብሓቂዘገርምጥራይዘይኮነስፈንቂልናክነልግሶዝጽውዕእውንኢዩ።

ኣብኣርእስትናብምምላስዓለምለኻዊዋዕላሰብኣዊመስላት ብ 10 ታሕሳስ 1947 ዓ.ም.ፈብሓፈሻዊጉባኤውድብሕቡራትመንግስታትዝጸደቐቅጥዒ 217 ኤ 111 ኢዩ።ሃንስ-ደየትሪኽገንሸር (Hans sietrich Genscher) 1927 ዝበሎሓሳብ፣ "መሰልደቂሰባትዘይዕገትሓይሊናይዓለምኮይኑንመጻኢእውንዘይዕገትኢዩ።ናቱኣብግብሪምትርጓምከኣመዐቀኒናይምዕባሌንግስጋሰንኢዩ።’’ ኣብዓለምናንናይኩሎምደቂሰባትተፈጥራኦዊክብረትንንማዕርነትዘይገሃሱን፡ሰብኣዊመስላትንምቕባልን፣መሰረትናጽነትሰላምንስለዝኾነ።

• ንሰብኣዊ መሰላት ምንጻግን ምጽቃጥ መሰል ደቂ ሰባት ሳዕቤኑ፣ ምንዕዓብ ህዝቢ ስለዘስዕብ፣ ናይ ዘረባን እምነትን ናጽነት ዘለዋ፣ ካብ ፍርሕን ጸገምን ናጻ ዝኾነት ዓለም ንኽትህሉ ዝልዓለ ትምኒት ደቂ ሰባት ምዃኑ ስለ ዝተኣምነሉ፣
• ወዲ ሰብ ምልኪን ወጽዓን ንምውጋድ ሓይሊ ንኽጥቀም ምእንቲ ከይግደድ፣ ሰብኣዊ መሰላት ብሕጊ ክኸበሩ ኣድላዪ ስለዝኾነ፣
• ኣብ መንጎ ሃገራት ምሕዝነታዊ ዝምድናታት ንኽዓቢ ምሕጋዝ ኣድላዪ ስለዝኾነ፣
• ህዝብታት፣ ውድብ ሕቡራት መንግስታት፣ ኣብ ቻርተር ውድብ ሕቡራት መንግስታት ንመሰረታዊ ሰብኣዊ መሰላት፣ ንኽብርን ልዕልነትን ሰብኣዊ ፍጡር፣ ንማዕረ መሰላት ደቂ ተባዕትዮን ደቂ ኣንስትዮን ዘለዎም እምነት ምርግጋጽን ምርግጋኦምን ኣብ ዝሰፍሐ ናጽነት ከኣ ማሕበራዊ ምዕባለን ዝሓሸ ደረጃ መነባብሮን ንምዝርጋሕ ዝወሰኑን ስለዝኾነ፣
• ኣባል መንግስታት ምስ ውድብ ሕቡራት መንግስታት ብምትሕጋጋዝ ሰብኣዊ መሰላትን መሰረታዊ ናጽነታትን ዓለምለኻዊ ጠመተን ሓለዋን ምእንቲ ክረኽቡ ንምጽዓር ዝጠልቡ ስለዝኾነ፣
• እዚ ጠለብ እዚ መሊኡ ንኽረጋገጽ ብዛዕባ እዞም መሰላት እዚኣቶም ሓባራዊ ተረድኦ ወይ ፍልጠት ምህልው ወይ ምሓዝ ብጣዕሚ ኣድላዪ ስለዝኾነ፣                    

ስለዚ ሓፈሻዊ ጉባኤ ውድብ ሕቡራት መንግስታት፡ ንኹሎም ህዝብታትን ኩሎም ሃገራትን ክሳብ ንነፍሲወከፍ ውልቀሰብን ክሳብ፣ ንነፍሲወከፍ ክፍሊ ማሕበረ-ሰብን ነዚ ውዕል እዚ ኩሉ ግዜ ብምዝካር እዞም መሰላት እዚኣቶም ኣኽብሮት ንኽረክቡ ንኽፈልጥዎ ክማሃርዎን ንኽጽዕሩ፣

ከምኡ እውን ብሃገራውን ዓለምለኻውን ቀጻልን ምዕቡልን ስጉምትታትን ኣብ ህዝብታት ኣባላት ሃገራትን ኣብ ትሕቲ ምምሕዳሮም ዘለዉ ህዝብታት ሓፈሻዊን ግብራውን ተቐባልነትን ሓለዋን ምእንቲ ክረኽቡ ነዚ ዓለምለኻዊ ውዑል ሰብኣዊ መሰላት ኣዊጅዎ ኣሎ።

ዓንቀጽ-1

ኩሎም ደቂ ሰባት ክውለዱ ከለው ናጻን ማዕረ ክብርን መሰልን ኢዩ ዘለዎም። ምስትውዓልን ሕልናን ዝተዓደሎም ብምዃኖም መጠን ንሕድሕዶም ብሕውነታዊ መንፈስ ክትሓላለዩ ኣለዎም።

ዓንቀጽ-2

ንነፍሲ ወከፍ ዜጋ ብዘርኢ፣ ብሕብሪ፡ ብጾታ፡ብባንቅቋ፡ ብሃይማኖት፡ ብፖለቲካ ወይ ብካኦት ኣራኣእያታት ብብሔራዊ መበቆአል፣ብሃብቲ፣ ብትውልዲ ወይ ብኻልኦት ደረጃታት ኣድልዎ ከይህልዎ ኣብዚ ውዑል (ሪም፣ቅቡል ቅጥዒ) እዚ ሰፊሮም ዝርከቡ ኩሎም መሰላትን ናጽነታትን ተጠቕምቲ ኢዮም።

ብተወሳኺ ንፍጡር ወዲ ሰብ ዘርኢ፡ ኣብ ዝኾነ ዓይነት ምሕደራ ፖለቲካዊ፡ ሕጋዊ ወይ ዓለምለኻዊ ውሳኔ ዝተወስደን ሃገራት ብዘየገድስ ከም ናጽነትን ዝተጓናጸፋ፡ ኣብ ትሕቲ ምሕደራ ጽላል ሓንቲ ሃገር ዝርከባ፣ ዋላ ኣብ ትሕቲ ግዝኣት እውን ይኹና፣ ነዚ ውዑል ሕቡራት ሃገራት መሰረታዊ መሰል ወዲሰብ ክኸብርን ብምኽንያት ናይ ሃገሩ ፖለቲካ ክርገጽ ኣይግባእን።

ዓንቀጽ 3

ነፍሲ ወከፍ ዜጋ፡ ውሕስነት ህይወቱ፡ ናጽነት፡ ውሕስነት ወናኔ ህይወቱ፣ መሰሉ ዝተሓለወ ይኸውን።

ዓንቀጽ 4

ኩሉ ዜጋ ብማንም ብባርነት ወይ ግዙእ (ኣገልጋሊ) ኩልኩል ኮይኑ፣ ባርነትን፣ ናይ ባራዩ ንግድን፡ ብዝኾነ መልክዕ ኩልኩል ከኽውን ኢዩ።

ዓንቀጽ 5

ዝኾነ ዜጋ ብማን ዓይነት ብኸቢድ ስቓይ፡ ጨካንን ዘይሰባዊን ስቅያት፣ ወይ ኣተሓሕዛ (ንእሱራት) ወይ ጨካን መቕጻዕቲ፡ ዘይሰብኣዊ ሕስረት ኣይፍጸሞን።

ዓንቀጽ 6

ኩሉ ዜጋ ኣብ ዝኾነ ቦታ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ብሰብኣዊ መንነቱ ንኽፍለጥ መሰል ኣለዎ።

ዓንቀጽ 7

ኩሎም ደቂ ሰባት ኣብ ቅድሚ ሕጊ ማረ ኣብ ልዕሊ ምዃኖም ብዘይ ኣፈላላአይ ናይ ሕጊ ማዕረ ኣማዕቋብነት ወይ መጕዚትነት ኽገረሎም ብሕጊ መሰል ኣለዎም። ኩሎም ደቂ ሰባት ናይ ምክልኻል መሰል ኣንጻር ዝኾነ ይኹን ኣድልዎ ነዚ ውዕል እዚ ዝጥሕስን ከምኡ ዝኾነ ዓይነት ጐስጓስ ነዚ ዓይነት ኣድልዎ፣ መጕዚትነት፣ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።

ዓንቀጽ 8

ንኹሎም ዜጋታት ብሕጊ መንግስቲ፣ ወይ ብሕጊ ዝፍቀድሉ መሰረታዊ መሰላት፣ እንተ ድኣ ተጣሒሶም፡ ጥራዓኑ ኣብቲ ዝነብረሉ ሃገር ዘሎ ቤት ፍርዲ ብምቕራብ ግቡእ ካሕሳ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።

ዓንቀጽ 9

ዝኾነ ይኹን ዜጋ ብዘይ ሕጊ ብኢደወረዶ፣ ወይ ካብ ስርዓት ወጻኢ፣ ኣይእሰርን፣ ኣይተሓዝን ወይ ኣይሕየርን።

ዓንቀጽ 10

ኩሉ ዜጋ ኣብ ቅሚ ሕጊ ማዕረ ብምዃኑ ንዝቐርበሉ ክሲ ቅድሚ ንጉዳያቱ ምውሳን ኣብ ናጻን ዘይኣድላውነት ቤት ፍርዲ ብፍትሓውን ዕላውን መንገዲ ንኽርኣየሉ መስል ኣለዎ።

ዓንቀጽ 11

1-     ህኾነ ዜጋ ብዘቕጽዕ ገበን ዝተኸሰሰ፣ ስጋብ ብሕጋዊ መገዲ ኣብ ቅሉዕ ቤት ፍርዲ ቀሪቡ ገበኑ ዘይተረጋገጸ ኣብ ቅድሚ ሕጊ ንጹህ ኣብ ርእሲ ምዃኑ ንክልኻል ዘድሊ ውሕስነት ክህልዎ እውን መሰሉ አዩ።

2-   ዝኾነ ዜጋ ብዝገበሮ ወይ ዝጸንሔ ኣደቡ ስጋብ ብሃገራውን ዓለምለኻውን ሕጊ ተረጋጊጹን ወይ ተሰኒዱ ስጋብ ዘይጸንሐ ብሓላፍነት ኣይሕተትን። ከምኡ ኣውን ነቲ ገበን ዝፈጸመሉ እዋን ነቲ ገበን ተወሲኑሉ ካብ ዝነበረ መቕጻዕቲ ንላዕሊ ክውሰኖ ኣይግበኣን።

ዓምቀጽ 12

ነፍሲ ወክፍ ውልቀሰብ ካብቲ ቅጥዓዊ ስርዓተ ሕጊ ውጻኢ ኣብ ልዕሊ ውልቀ ህይወቱ፣ ቤተሰቡ፡ ኣብገዝኡ፡ ኣብ ናቱ ርክባት ወይ ምጽሕሓፍ ጣልቃ ምትእትታው ኣይግባእን፣ ኣብ ልዕሊ ክብሩን ያታኡን ጉድኣት ወይ ማህሰይቲ ኣይፍጸሞን፣ ኩሎም ደቂ ሰባት (መሰል ኣማዕቋብነት) ከምዚ ኣብ ላዕሊ ተጠቒሶም ዘለዉ ኢድ ምትእትታው ወይ በደል ዝከላኸለሉ ኣማዕቋብነት (ውሕስነት) ሕጊ ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።

ዓንቀጽ 13

1-     ኩሉ ዜጋ ኣብ ውሽጢ ዝነብረሉ ሃገር ናይ ምዝዋርን ምንባርን መሰል ኣአዎ።

2-   ኩሉ ዜጋ ኣብ ዝኾነት ትኹን ሃገር፣ ከምኡ ኣውን ካብ ሃገሩ ናይ ምውጻእን እንደገና ናብ ሃገሩ ናይ ምምላስን መሰል ኣለዎ።

ዓንቀጽ 14

1-     ኩሉ ዜጋ ካብ ንህይወቱ ሓደገኛ ዝኾኑ ግፍዕታት ኣምሊጡ ኣብ ካልኦት ሃገራት ዑቕባ ናይ ምሕታትን፣ ናይ ምርካብን መስል ኣአዎ።

2-   እዚ መሰ እዚ ብጭቡጥ ፖለቲካዊ ኣብ ዘይኮኑ፣ ገበናት ተፈሪዱ፣ብዓለምለኻዊ ዝድለ ምስ ዝኸውን ንዕላማታትን መምርሒታትን ውድባት ሕቡራት መንግስታት ዓለም፣ ኣብ ዝጻረሩ ተግባራት ኣየገልግልን።

ዓንቀጽ 15

1-     ኩሉ ዜጋ ዜግነት ናይ ምርካብ መሰል ኣለዎ።

2-   ዝኾነ ዜጋ ብኢደወረዶ ብዘይሕጋዊ መገዲ ዜግነቱ (ክቕንጠጥ) ክግደፍ ከምኡ ዜግነቱ ናይ ምልዋጥ መሰሉ ክኽልከል ኣይኽእልን።

ከምዚ ዝሰማዕናዮ ኣብ ሀገርና ካብዘን ዘንበብናየን ዋላ ሓንቲ ኣብ ግብሪ ዘይተተርጐመ ምዃኑ ኩላትና እንፈልጦ እዃ እንተኾነ ባህርን ጥባይን ናይ ውልቀ ማላኺ ምዃኑ ዘረጋግጸልና እውን ኢዩ። ብሕጸር ዝበለ እምበኣር መሰላት እንታይ ኢዮም ዝብል ሕቶ ክንምልስ ስለ ዘሎና ብዓቕምና ኽንፍትን ኢና ።

ትርጉም መሰል ናይ ስነ ምግባርን ተሳታፍን ሓርነት ወይ መሰል ስልጣን ናይ ተግባረ ኢዩ። መሰል ብሕጊ መሰረት ክትውንን፡ ክትገብር፡ ነቲ ዝብጽሓካ ካብ ካልኦት ጠሪዒካ ከምልስ የኽእለካ።

ሰብኣዊ መሰላት ካብ ግሪኻዊ ፍልስፍና ኣትሒዞም ክቀላቐሉ ጀሚሮም። ኣብ ብዙሕታ ሃይማኖትታት (እምነታት) ዓለም እውን ካብ ጥንቲ ኣትሒዞም ኣብ ታሪኽ ይዝረበሉ ነይሩ ኢዩ። ኣብ መዋእል ምንቕቓሕ ናይ 18 ክፍለ ዘመን ግን ከም ፍሉጥ መዛረቢ ኮይኑ። ወዲ ሰብ ብተፈጥሮ ዝተዓደሎም ዘይተሓንጸጸ መሰረታውያን መሰላት ከምዘለውዎ መንግስታት ክረግጽዎን ክግህስዎን ከምዘይግባእ፡ ቅድም-ኩነት ናይ ሰብኣዊ ክብሪ ዝለበሰ ህልው ምዃንኖም ተፈልጡን ተቐባልነት ረኸበን።

ቅድሚ 18 ክፍለ ዘመን እንተኾነ ኣውን ብ1215 ኣብ ዓዲ እንግሊዝ ሰነድ ማግና ካርታ፣                                ካልኦት ናይ ብዙሓት ሃገራት ሰንዳት ብዛዕባ ሕግን መሰላትን ተእውጆም ኢዮም።

እቲ ኣብ ኣመሪካ ብ4 ሓምለ ዝተእወጀ ናጽነት፡ ኣብ ፈርንሳ ኣዋጅ ሰብኣዊ መሰላት 1978 እውን ዓበይቲ ሰነዳት ሰብኣዊ መሰላት ኢዮም። ሰብኣዊ መሰላት እምበኣር ንብዙሓት መሰላት ዘጣቓልል ኣብ መሰል ምንባር ህላወ፣ ክሳብ ባህላዊ መሰል ዝዝርጋሕ ሰፊሕ ዓውዲ ኢዩ። ውልቀ ጥርዓን ኣንጻር መንግስቲ ድማ ኢዩ።

ከምቲ ኣቐዲምና ዝረኣናዮም ዓለም፣ብካልኣይ ኩናት ዓለም ምስ ዓነወትን ተቐዝፈትን ንሕቡራት መንግስታት ዓለም ዝዓበየ፣ ግድል ኮይኑ ዘጨነቖም ስለምንታይ ኵናት ይውላዕ ምፍላጥን ብኸመይ መገዲ ኣቐዲምካ ዳግም ትከላኸልን ሰላም፣ ተንግስን ዝብል ኢዩ። ብዘይካ ግዝኣተ ሕግን ሰብእዊ መሰላት ምኽባርን ካልእ ተካኢ መገዲ ሰላም፣ ከምዘየለ ስለ ዝተገንዘቡ ድማ ብ1948 መስከረም፣ ታሪኣዊ ሰነድ ኣድማሳዊ ኣዋጅ ስብኣዊ መሰላት ኣውጽኡ።

ኣብቲ ኣዋጅ ተፈጥሮኣዊ ክብርን ማዕርነትን ዘይዕደሉን ዘይገሃሱን ዘይሕደጉን ዘይምንዝዑን መፋጥርቱን፡ መሰላት ወዲ ሰብ መሰረት ሓርነትን ፍትሕን ሰላምን ኣብ ዓለም ምዃኖም ፣ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ባራራዊ ኵናት ከም ዘኸትሉ፡ ምግሃስ ሰብኣዊ መሰላት ንናዕብታት ጠንቅታት ኮይኖም ብግዝእተ ሕጊ ክኽበሩ ከም ዝግባእ ምግባር ኢዩ እቲ ኣማራጺ ። እዚ ስርዓት ውልቀ መላኺ ኢሳያስ ፈጺሙ እዞም መሰላት ናይ ምትርጓም ስለዘይብሉ ን23ዓመታብ ትሕቲ ነቕ ዝይብል ፖሊሳዊ ምሕድራን ኣደራዕን ኣብ ህዝብና የውርዶ ዘሎ፡ ንኩላትና ፍሉጥ እኳ እንተኾነ ስለምንታይ ህዝቢ ናዕቢ ዘየሎል ዝብል ሕቶ ንምላስ ካብ ግዝኣት ናብ ግዝኣት ዝተሰጋገርና ብደምና ኣቢልና ናብ ናጽነት ምስ በጻሕና በቲ ብርሃን ሰላም ግዝኣተ ሕጊ ክህበና ዝብሎም ዝነበሩ ደቁ ተጠሊሙ ጥራይ ዘይኮነስ ብሓርበኝነት ናይ ናጻነት ንምምጻእን፣ ናጽነት ዝተረኽበት ምክልኻል ዝተሃንጸ ሕብረተሰብ ስለ ዝኾነን፣ብመሰላት ወዲ ሰብ ዘይተድቀን፣ መሰልካ ክጐደልካ ከሎ ናይ ተቛውሞ ምስእተርኢ ኣብ ርእሲ እቲ ዝወርደካ ማእሰርቲ ናይ ሃገር ምኽሓድ ገይሩ ዘቕርበካ ስርዓት ካብ ምሉእ ሕብረተሰብ ከም ትፍንፈን ዝተገብረ፣ ዓቢ ስነ ኣእምርኣዊ ጐስጓሳት፣ ስርዓት ህግደፍ ዘይሕከኽ ጽልዋ የሕዲሩ፡ ኣብ ምንዳይ ውልቀ ናጽነት እንርከብ ዘሎና ኮይኑ ይርኤ። ስለዚ ነዚ ንብዙሕ ዓመታት ስነኣእምሮኣዊ ምሕጻብ ሓንጐል ዝተኻየደ በዚ ገባቲ ፈላላዪ ስርዓት ብስነ-ፍጠትን ሰብኣዊ መሰላት ደቂ ሰባት መሰረት ሓርነትን ግዝኣተ ሕግን ምዃኑ ክተስርጽ ዘይተኣደነ ጻዕሪ ከም ዘድሊ እዚ እንርእዮ ዘለና ኣገባብ ኣቀላሳና ኣወዳድባናን ምስክር ኢዩ። ሓቢርካ ምስ እትቃለስ ንመሰላትካን ልኡላውነትካን ሓርነትካን ዘጠናኽርን ግዝኣተ ሕጊ ክህልወካ ከም ዘኻልን ሓቢርካ ሃገርካ ከተማዕብል ሰላም ክተንግስ ከም እትበጽሕ ዝተረዳእና ኣይመስለንን። ስለዚ ኩሉ ኣድህቦና ብመሰረት እቲ እንደልዮ ቅዋም ኣብ ሰብኣዊ መሰላት ዝተመርኰሰ ክከውን እንተኾይኑ ብዝግባእ ክንፈልጦምን ክንመራመረሎምን ይግባእ ክብል መደርኡ ደመደመ።

ኣብ ገዛ ተረኺቦም ዝነበሩ ተሳተፍቲ ኣብቲ ዝካየድ ዝነበረ ክትዕ ምሉእ ምስታፍ ጥራይ ዘይኮነስ ነቲ ዘቐረበ እርእስቲ ኣገዳስነቱን ኣዋናውን ብምዃኑ ጥልቕ ዝበለ ሓሳባት ብምብርካት ሃብታም ናይ ዘተ ማእዲ ምንባሩ ተመሳጊኖም ንምዝመጽእ ካልኣይ ክፋል ተቐሪብናን ሰፊሕ ምይይጥ ክነካይድ ተላብዮም ተሰናበቱ።

ብምምሕዳር ፓል ሓርነት ዝቐረበ ጻሟቍ መደረ።

እታ ንግህሰት ሰብኣዊ-መሰላት ኣብ ኤርትራ ንምምርማር ብሕቡራት ሃገራት ቆይማ ዘላ ሽማግለ፡ ብዕለት 16 መጋቢት 2015 ብጉዳይ ሰብኣዊ-መሰላት ኣብ ሕቡራት-ሃገራት ኣብ ጀነቫ ተጋቢኡ ኣብ ዝወዓለ ሙሉእ ባይቶ፡ ግህሰታት ሰብኣዊ-መሰላት መንግስቲ ኤርትራ ብዝምልከት ንኣዋህሊላቶ ዘላ ሓበረታታት ኣፍኣዊ ጸብጻብ ኣቕሪባትሉ ኣላ። እዛ ሽማግለ’ዚኣ ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ብምእታው ዝድለ መጽናዕቲ ከተካይድ ብዘይምኽኣላ፡ ካብቶም ኣብ ወጻኢ ዝትዕቑቡ ግፍዒ ዝወረዶም ስደተኛታት ኤርትራውያን፡ 500 ዝእኽሉ ምስክርነታቶም ብቓልን ብጽሑፍን ክትረክብ ክኢላ ምህላዋን፡ ኣብ ሃገር ኤርትራ “ኣዝዩ ዘሰክፍ ጽቕጠታት” ጌና ይቕጽል ምህላዉ ፈሊጣ ምህላዋን ሓቢራ። እቲ ጌና ስዒቡ ዝቐርብ ጽሑፋዊ ጸብጻብ’ውን፡ ኣብ ወርሒ ሰነ 2015 ክቐርብ ምዃኑን፡ እቲ ምእካብ ሓበረታት’ውን ጌና ትቕጽል ምህላዉን ተሓቢሩ።

እቲ ንኣመሉ ንስደት መንእሰያት ኤርትራ ወግሐ ጸብሐ ከላግጸሉ ዝስማዕ ነውራም ስርዓት ኣስመራ፡ ሕጂ’ውን ነዞም ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ ህሉው ምዃኑ ብግብሪን ብኣእጋሮምን ዘረጋግጹዎ ዘሎዉ ስደተኛታት መንእሰያት ኤርትራ፡ እቲ ንዓዶም ዘግድፎም ዘሎ ጸገማት ግህሰታት፡ ኤርትራዊ ዘይኮነስ፡ ብኮንትሮባንዶ ካብ ካባቢ ኤርትራ ሶሊኹ ዝኣቱ ዘሎ ግህሰት ከምዝኾነ ንምርኣይ እዮም ካን ትያትሮ ክሰርሑሉ ዝፍትኑ ዘሎዉ፡ ዝመስሉ።

2ይ ጉባአ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብዕዉት ኣገባብ ንምስንዳእ ዝቖመት ሽማግለ፡ ኣባላት ሰልፊ ኣብ ንድፊ ፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ከካይድዎ ዝጸንሑ ምይይጥ ከም ዝተፈጸመን፡ ንሰልፋዊ ቅዋም ዝምልከት ምይይጥ ድማ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ከም ዝቕጽል ኣብ 21 መጋቢት 2015 ኣብ ዘካየደቶ 10ይ ስሩዕ ኣኼባኣ መዚና። በታ ጉዳይ ምድላው ሰነዳት ዝምልከታ ንኡስ ሽማገል ናብዚ ኣኼባ ብዝቐረበ ጸብጻብ መሰረት፡ ናይቲ ንፖለቲካዊ መደብ ዕዮ ዝምልከት ክካየድ ዝጸንሐ ተኸታታሊ ምይይጥ ሃናጺ ውጽኢት ውዱእ ናብ ጉባአ ዝቐርብ ንድፊ ንክኸውን፡ ዳግማይ ናብ ኣባላት ቅድሚ ምዝርግሑ ናብ መሪሕነት ሰልፊ ክቐርብ እዩ።

እታ ሽማግለ ከም ዝመዘነቶ ናይ ክሳብ ሕጂ ኣበርክቶ ኣባላት ሰልፊ ኣብቲ መስርሕ ትጉህ ከም ዝነበረን ኣብቲ ቀጻሊ ንሰልፋዊ ቅዋም ብዝምልከት ዝካየድ ምምይይጥ ድማ እዚ ንጡፍ ተሳትፎ ኣባላት ሰልፊ ብናህሪ ክቕጽል ኣገዳሲ ምዃኑ ሓቢራ ኣላ።

ካብዚ ሓሊፉ ናይተን ዝተረፋ ንኡሳን ሽማግለታት ስረሓት እውን በቲ ዝወጸሉ መደብ መሰረት ቀጻሊ ክኸውን እንከሎ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ናይ ተሳተፍቲ ጉባአ ምርጫ ከም ዝጅመር ኣብዚ ኣኼባ ተገሊጹ ኣሎ። ካብኡ ሓሊፉ ነቲ ጉባአ ዘድሊ ኩሉ ሎጅስቲካውን ንዋታውን ምቅርራባት ኣብ ናይ ምጽፋፍ ደረጃ ከም ዝርከብ ናይታ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ጸብጻብ ኣረጋጊጹ ኣሎ።

እታ ኣሰናዳኢት ሽማግለ ክሳብ ሕጂ ተሳትፎ መሰረታታት ሰልፊ ኣብ ኩሉ መዳያት ኣዝዩ ንኡድ ከም ዘሎ ገሊጻ፡ እዚ ተሳትፎዚ ኣብ ምዕዋት እቲ ጉባአ ወሳኒ ብምዃኑ፡ ክሳብ መወዳእታ ቀጻሊ ከም ዝኸውን ከም እትተኣማመን ሓቢራ ኣላ።

ኣሰናዳኢት ሽማግለ

22 መጋቢት 2015