EPDP Information Office

The Eritrean priest, Father Mussie Zerai, who remains in a 24-hour contact with distressed Eritrean and Ethiopian refugees in North Africa, says that at this very moment that no less than  3,000 Eritreans are in war-torn Libya and the daily dangers they face are extremely worrisome.

Talking to a stringer of this website on 8 March 2015 in Neuchatel, Switzerland, Father Mussie revealed that about 2,500 Eritreans and a few Ethiopians are in the Libyan city of Tripoli, 350 in Misrata, some 60 in Ajdabiya and 10 in Benghazi. Those in Misrata, who are new comers, are being asked to pay US$1,600 each for their trip from Sudan to Libya. The traffickers take everyone from Sudan and tell them they can pay it when they reach Libya.

Eritrean youth fleeing home  are scattered, stranded everywhere. Some call to Father Mussie

These stranded persons are kept in so-called “mazra’as” or farms in the outskirts of the above mentioned urban centers and that they have no adequate shelter, food and medical care. He said almost all diplomatic personnel, humanitarian organizations including religious institutions have abandoned the region and that the refugees have nowhere to look for help except surrendering to the orders of the cruel human traffickers. Among the refugees are people like 19-year old girl, Selam, who was totally disabled following an incident in the Libyan desert in 2014 and could not find support from anywhere.

 He said many more Eritreans are still arriving in Libya “to see their chances” because they continue to hear news of some lucky ones who cross the Mediterranean Sea and reach Italy “safely”.  The human traffickers and their accomplices in the Sudan are spread the false information that is “now safer” to travel to Libya and on to Italy.

Father Mussie Zerai, an Eritrean Catholic priest who provides church services by constantly travelling to  13 Swiss urban centers, has been known for his close follow up what happens to Eritrean and Ethiopian asylum seekers in North Africa and Italy. Some media outlets have of late mentioned his name of being a potential candidate for Nobel Prize for his contribution in helping to save many endangered lives in the Mediterranean Sea.  When asked about this issue, Father Mussie responded with a smile and a Tigrinia proverb, “ab semai zelo demean” (a cloud in the sky).    

8 መጋቢት ኣህጉራዊት መዓልቲ ደቂኣንስትዮ ወትሩ ዓመት ዓመት ክትዝከርን ክትክበርን እንሆ መበል 105 ዓመት ኮይኑ። ደቂ ኣንስትዮ ዓለም ድሑር ባህሊ ተሳዒሩ ማዕርነት ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ኩሉ መዳያት ሕብረተሰብ ንምርግጋጽ ዉዱብ ቓልሲ ዝኣወጃላ መዓልቲ እያ። ካብ ክቱር ወጽዓ ንምንጋፍ፡ ማዕረ ደሞዝ ንማዕረ ስራሕ፡ ማዕረ ዕድል ናይ ትምህርትን ስራሕን፡ ናይ ምድማጽ መሰል ክሕሎ፡ ዕረፍትን ደሞዝን ኣብ ግዜ ጥንስን ሕርስን፡ ዓመጽ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ደው ክብልን ዝጠለባላ መዕልቲ እያ። እዛ መዓልቲ እዚኣ ወጽዓና እነቃላሓላ ወትሩ ትዝከር ታሪኻዊት ዕለት’ያ።

ካብ 1910 8 መጋቢት ከም ዓለም-ለኻዊት መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ክትክበር ካብ ዝተወሰነትሉ ክሳብ ሎሚ ሂወት ደቂ-ኣንስትዮ ብፍላይ ኣብተን ምዕቡላትሃገራት ብዙሕ ተመሓይሹ እዩ ክበሃል ይከኣል’ኳ እንተኾነ፡ ምሉእ ማዕርነት ጓል ኣንስተይቲ ዘረጋገጸ ሕብረተሰብ ክሳብ ሕጂ የሎን። ብፍላይ ሎሚ ዓለምና ኣብ ቅልውላው ኣብ ዘላትሉ እዋን፡ ብኹሉ ኩርናዓት ዓለም ሂወት ደቂ ኣንስትዮ እናኸፍአ ክኸይድ ንርኢ ኣሎና። ዓመጽን መጭወይትን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ገኒኑ ይርከብ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ኢድ ነጋዶ ደቂ ሰባት ክምዝመዛን ክሳቐያን ዘርኢ መለጺን ስእልታትን ብናይ ዓለም ዜና ማዕኸን መዓልታዊ ይቃላሕ ኣሎ። እብ ልዕሊ ሕጻናት ደቂ ኣንስትዮ ከይተረፈ ዝወርድ ዘሎ ግፍዕታት ንምርዳእ ብቦኮ ሓራም ኣብ ናይጀሪያ ዝተፈጸመ ኣስካሕካሒ ገበን ከም ኣብነት ክውሰድ ይከኣል። ህጻናት ኣዋልድ ካብ ቤት ትምህርቲ ጨውዮም ከይኣክል ኣመስሊምና ተርኢናየን ኢና ምባሎም ሂወት ሕጻናት ደቂ እንስትዮ’ውን ከይተረፈ ኣብ ሓደጋ ምህላዉ እዩ ዘረጋግጽ። እቲ ዝወሃብ መመኽነይታ ሃይማኖት ይኹን ፖለቲካ ወይ’ውን ባህሊ እቲ መሰረታዊ ናይ ሓባር ረቓሒ ትምክሕቲ እዩ። ሂወት ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሃገርናኤርትራ እንተተመልከትና’ውን ድሕሪ’ቲ ኩሉ ዝተኸፍለ መስዋእትን ዝተፈጸመ ጀግንነትን ማዕርነትስ ይትረፍ ንምስምዑ ዘደንጹ ዓለም ዘስካክሐ ግፍዕታት ኣብ ልዕሊ ደቂ-ኣንስትዮና ይፍጸም ኣሎ።

ኤርትራዊት ጓል-ኣንስተይቲ ከም ኣካል ሕብረተሰብ መጠን ምእንቲ መሰልን ማዕርነትን ተቃሊሳን ገና’ዉን ትቃለስ ኣላ። ኣብ ግዜ ብረታዊ ተጋድሎና ኣይግዛእን ብምባል ብረት ዓጢቓ ኣብ ጎድኒ ኣሕዋታ ደቂ-ተባዕትዮ ኣንጻር ባዕዲ ተሰሊፋ እቲ ዝልዓለ ዋጋ መስዋእቲ ከፊላን ሰንኪላን እያ።እታ ዘይተሰለፈት፡ ተጋደልቲ ዓንጊላ፡ ደም ዉጉኣት ሓጺባ፡ ኣብ ስለላዊ ስራሓት ቅያ ፈጺማ ባዕዲ ብውሽጡ ከምዝቡኽቡኽ ጌራ። ኣብ ስደት ዝነበረት ድማ ዉርደትን ሕስረትን ናይ ስደት ከይኣኸላ ኣብ ፈቐዶ ሃገራት ከዲማ፡ ዘወፈየቶ ዕዙዝ ንዋታዊ ኣበርክቶ ኣብ ምርግጋጽ ልዑላውነት ሃገርና ወሳኒ ተራ ኔሩዎ። ብዓቢኡ ድማ ኤርትራዊት ኣደ ምሩጻት ደቃ ኸፊላ ወሊዳ ከም ዘይወለደት ኮይና።

ድሕሪ’ዚ ልዑላውነት ሃገርና ዘጓናጸፈ ተወፋይነታ፡ ሃገርና ፍትሕን ሰላምን ዝነገሳ ክትከውን ንሳ ድማ፡ ቅሱን ህይወትን ራህዋን ምስ ህዝባ ከተስተማቕር ዓቢ ተስፋን ትጽቢት ነይሩ። እቲ ኹሉ ከም ህዝቢ ዝኸፈልናዮ መስዋእትን ዘርኣናዮ ጽንዓትን ሓድሽ ወሎዶ ክቐስንን ክመሃርን ክምዕብልን እዩ ኔሩ። ብኣንጻሩ ግን ሃገርና ይትረፍዶ ሓድሽ ወሎዶ ኣብ ሓርነታዊ ቓልሲ ዘየርከበት ባዕላ እታ ብረት ዓጢቓ ምእንቲ ነጻነት ሃገራ ዝተቓለሰትን ዝሰንከለትን ብሰላም ክትነብረላ ኣይከኣለትን። ንሳን ደቃን ከም ሰባ ትስደድ ኣላ። ኤርትራዊት በቲ ኣብ ሃገርና ዘሎ ጨካን መላኺ ስርዓት ተጠሊማ ኣደዳ ስደት፡ ጥምየት፡ ሕማም፡ ድንቁርና፡ ዓመጽ፡ ማእሰርትን ሞትን ኰይና ትርከብ። ሕሉፍ ሓሊፉ ሎሚ ጓል-ኣንስተይቲ ኤርትራ ኣብ በረኻታት ሲናይ ከም እንስሳ ተሓሪዳ ኩላሊታ ይሽየጥ ኣሎ። እታ ጭቆናን ምዝመዛን መሪሩዋ ዝረኸበ ይርከበኒ ኢላ ክትስደድ ዝመረጸት፡ ኣብ ፈቐዱኡ ግዳይ ዓመጽን ዉርደትን ኮይና ንሓደጋታት ተሳጢሓ ትርከብ። ኣብ ጥቅምቲ 2013 ኣብ ላምፐዱዛ ኣብ ዝተረኽበ ህልቂት፡ መንእሰይ ኤርትራዊት ኣደ እናጠሓለት ኣብ ባሕሪ ሓሪሳ መዳሕንታ ከይተብትከ ምስ ህጻና ጠፊኣ። መራሕቲ ካልኦት ሃገራት ዓለም ሓዘኖም ክገልጹ ከለዉ ስርዓት ህግዲፍ ግን ንዓኣን ምስኣ ዝሃለቑ ብኣማኢት ዝቑጸሩ መንእሰያት ሃገርና ፈጺሙ ኣይተዛረበሎምን። ካብዚ ዝኸፍእ የሎን። ሎሚ ኤርትራዊት ኣደ ሃገራዊ ኣገልግሎት ብዝብል ሽፋን ደቃ ተመንዚዓ፡ ደቃ ተኣሲሮም ድሃዮም ዘይትሰምዓሉ ገጾም ዘይትርእየሉ ጸልማት ሂወት ትሓልፍ ኣላ። እታ መንእሰይ’ዉን ሃገራዊ ኣገልግሎት ብዝብል ሽፋን ኣይክትመሃር ኣይክትወልድ ክትዝምድ ኣብ ኢድ ሰበስልጣን ናይ ዓመጽ ግዳይ ኮይና ተሪፋ። ብዘይካ’ዚ ኤርትራዊት መንእሰይ ምስ ኣሕዋታ ደቂ-ተባዕትዮ፡ ኣብ ክንዲ ኣብ ትምህርቲ ኣብ ፈቐዶ ኣብያተ-ማእሰርቲ ኣብ ኢድ ግፍዐኛ ስርዓት ህግዲፍ ትሳቐ ኣላ። ሎሚ ሕሰም ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ መላእ ሕብረተሰብ ዓለም ፈሊጡዎ ጥራሕ ዘይኮነ የእውየላ’ሎ።

ንሕና ኤርትራውያን ከም ዓለምና ነዛ ታሪኻዊት ዕለት ዓመት ዓመት ካብ ነብዕላ ዓመታት ኮይኑ። ንሕና እቶም ንፍትሕን ሰብኣዊ መሰላትናን ንቃለስ ዘሎና ጥራሕ ዘይኮነ ባዕሉ እቲ ጠንቂ ሕስረትን ውርደትን ጓል-ኣንስተይቲ ኤርትራ ዝኾነ ስርዓት ኣብ ኣስመራ ከምኣመሉ ከብዕላ እዩ። ብረድዮን ቴለቭዥንን ድማ ሰራሒት ቅያ ክብል ክውዕል’ዩ። እቲ ኣዝዩ ዝገርምን ዘሕዝንን ከኣ እቲ ንሽሙ “ሃገራዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ” ዝበሃል ኣብ ክንዲ ንመሰል እታ ኣብ ሳዋ ሰበስልጣን መጻወቲ ጌሮማ ዘለዉ መንእሰይን፡ ደቃ ተመንዚዓ ዘላ ኣደን፡ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ትማስን ዘላ ሰራሒት ቅያ መቃልስተንን ዝጣበቕ “ንሕና ንሱ፡ ንሱ ንሕና” ክብሃል ክውዕል’ዩ።

ገለ ኣብ ስደት ካብ እንርከብ ደቂ-ኣንስትዮ ድማ ካብ’ቲ ጨቛኒ ስርዓት ርሒቕና፡ ብዝተዓቖብናሎም ምዕቡላት ሃገራት ዝወሃበና ሰብኣዊ መሰላት እናኣስተማቐርና ንደቅና ሓቚፍና ብሰላም እናዕበናን እናኣምሃርናን ነቲ ኣዴታትናን ኣሕዋትናን ዝጭቁን ዘሎ ገፋዒ ስርዓት ንዋታውን ሞራላውን ደገፍ እናሃብና ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ንምብዓል ኣብ ዝተኽሎ ጓይላ ክንስዕስዕ ክንሓድር ኢና። እዚ ግን ጥልመት ነታ ትጭቘን ዘላ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ጥራሕ ዘይኮነ ጥልመት ንገዛእ ርእስና እዩ።

ንመራሕቲ “ሃገራዊ ማሕበር ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ”ን ነተን ኣብ ዝጥዕመን እናነበራ ደቀን ሓቊፈን ጓይላታት መላኺ ከድምቓ ዝሓድራ ኣሕዋትናን፡ 8 መጋቢት ምኽንያት ብምግባር ወያ ሰራሒት ቅያ ኣብ ቤት-ማእሰርቲ እያ ዘላ፤ ክማጐታላ። መንእስይ ኣብ ኢድ ሰበስልጣን ብዓመጽ ትሳቐ ኣላ፤ ክጣበቓላ። ካብ ጭቆናን ምዝመዛን ስርዓት ህግዲፍ ክትሃድም ኣብ ፈቐድኡ ከም ኣቕሓ ትሽየጥን ትልወጥን ዘላ፤ ክሓታላ ሎሚ እውን ከም ዓሚ ደጊምና ነዘኻኽረን።

ንሕና ድማ፡ ሎሚ 8 መጋቢት ኣህጉራዊ መዓልቲ ደቂ-ኣንስትዮ ክነኽብር ከሎና፥

• ሕሉፍ ተመኩሮና እንመዝነላ፡ ኣብ ዓለም ክሳብ ሕጂ ተመዝጊቡ ዘሎ ዓወታት እናኣሞገስና፡ ደቂ-ኣንስትዮ ኤርትራ መሰልና ክረጋገጽ ቃልስና ክሓንን መብጽዓ እንኣትወላ መዓልቲ ክትከውን፣
• ኣብ ክንዲ’ታ ኣብ ባሕሪ ድራር ዓሳ ትኸውን ዘላን፡ ኣብ ፈቐዶ በረኻታት ጅሆ ትተሓዝ ዘላን፡ ኣብ ፈቐዶ ቤት ማእሰርትታት ሰብኣዊ መሰላታ ትገሃስ ዘላን፡ ኣብ ዓለም ድምጻ ክስማዕ ከነእውየላ ቃል እንኣትወላ መዓልቲ ክትከውን፣
• ጭቆናን፡ ሕሰምን፡ ደቂኣንስትዮ ኣብ ኤርትራ ከብቅዕ፡ ምልካዊ ስርዓት ኤርትራ ፡ ክሰዓርን፡ ሓራ ህዝቢ ክህንጽን ስለ ዘድሊ፡ ከምቲ ናይ ግዜ ብረታዊ ተጋድሎ፡ ሕጂ’ውን ብምሉእ ዓቕምን ሕልናን፡ ኣንጻር ጨቛኒ ስርዓት ህግደፍ ከም ህዝቢ ተጠርኒፍና ክንሓንን ዋናታት ጉዳይና ክንከውን ብናህሪ እንብገሰላ መዓልቲ ክትከውን ይግባእ።

ኣብቲ ብኩሉ ኩርናዓት ዓለም ዝኸይድ ዘሎ ንፍትሒ ዝቃለስ ህዝባዊ ምጥርናፋት፡ ተሳትፎ ደቂ ኣንስትዮ ብሓፈሻ ብፍላይ ከኣ መንእሰያት እናዓዘዘ ይመጽእ ምህላዉ ኣተባባዒ እዩ። ኣብ’ቲ ምእንቲ ሰብእዊ መሰልና እነካይዶ ዘሎና ቃልሲ፡ ኣብ ናይ ዓለም መጋባእያታት ቀሪበን ድምጺ ዉጹዕ ህዝብና ብምዃን ወጽዓ ህዝብና ዘቃልሓ ጀጋኑ ኣለዋና። ዝያዳ ክሓንን ግን የድሊ። ብዘይተሳትፎ ደቂ-ኣንስትዮ ዝትከል ዲሞክራሲ የሎን። ፍርቂ ሕብረተሰብ ኢና። መሰልና ዘይሕሉ ሕብረተሰብ ብባህርያቱ ፍትሓዊ ክኸውን ኣይክእልን። ብመሰረቱ ሕቶና፡ ሕቶ ሰብኣዊ መሰል’ዩ። ስለዝኾነ ኸኣ መሰል ደቂ-ኣንስትዮ ብቓልሲ ደቂ-ኣንስትዮ ጥራሕ ኣይኮነን ዝዕወት። ንመሰልክን ባዕልኽን ክትቃለሳ ኣሎክን ክበሃል ይስማዕ’ዩ። ንመሰልና ዘይቃለስ ንፍትሒ እቃለስ ኣለኹ ክብል ኣይክእልን። ኩሉ ደላይ ፍትሕን ዲሞክራሲን እጃሙ ዘበርክተሉ’ዩ። ዲሞክራሲ ህዝቢ ዝመሓደረሉ ኣገባብ ጥራይ ዘይኮነ፡ ኣብ ዉልቃዊ ሂወትና እንነብረሉ ባህሊ ክኸውን ይግባእ። ወጽዓና ምስ ሓደ ስርዓት መጺኡ ምስ ሓደ ስርዓት ዝጥፍእ ኣይኮነን። ጠንቂ ምግሃስ መሰልና ድሕረትን ድንቁርናን እዩ። ባህላዊ ድሕረትና ክሰርጽ ወለዶታት ዝወሰደ ኮይኑ ክድምሰስ’ዉን ወለዶታት ክወስድ’ዩ። ብመሰረቱ እቲ ድሕረትን ድንቁርናን ከኣ ኣብ ኩልና’ሎ። እዚ ሓቂ ምዃኑ ዘረጋግጸልና ጸጸኒሑ ብገለ ንፍትሒ ንቃለስ ኣሎና ዝብሉ ሰባት ነተን እንሕበነለን ብግሉጽ ምሉእ ግዜኣን ሂበን ምእንቲ መሰል ህዝብና ዝቃለሳ ዘለዋ ኣሕዋትና ከነኣእሱ ምርኣዮም’ዩ። ስለዚ ኩልና ኣንጻር ድሑር ኣተሓሳስባና ብትብዓት ክንቃለስ ንለዓል።

ብዘይ ተሳትፎና ዝትከል ዲሞክራሲ የሎን!

መሰል ጓል ኣንስተይቲ ብዲሞክራስያዊ ቓልሲ ክዕወት’ዩ!

ክብርን ሞገስን ንስዉኣትና!

ቤት ጽሕፈት ደቂ ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ

8 መጋቢት 2015

EPDP Information Office

A well-intentioned grouping of Eritreans in Stockholm on 28 February 2015 made a donation of 5,000 Swedish krona (US $600)  in support of the Center for Disabled Eritreans in Kassala, Sudan.

The sum was received by Ms Alganesh Isaac, chairperson of the Sweden branch of the Association for Disabled Eritreans (ADE), an international body legally established in France and presided by the veteran freedom fighter Tesfai Teklezghi.

The good gestures of the civil society grouping in Stockholm, known as the Eritrean Platform for Dialogue,  are also being extended to help newly arriving young Eritreans in Sweden to provide them with basic assistance and correct information in the process of social integration they are engaged in.

The Center for Disabled Persons in Kassala was established over two decades ago to help those persons who had no other source of support. Donations for the center are annually collected by sympathizers in several places in North America and Europe.  

1. ኣባይትኹም ብዘይ ፍቓድ ሰሪሕኩም ወይ ኣሐዲስኩም ብስም ምስምስ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ፡ ናይ ህዝቢ ገዛውቲ የፍርስ፡ ይህግርን ኣሎ። ከምኡ'ውን ኣባይትኹም ብዘይፍቓድ ኣሐዲስኩም ተባሂሎም ማእለያ ዘይብሉ ናቕፋ ዝተቐጽዑ ውን ኣለው።

ኣብ ዓዲ ቀይሕ እውን ንመስርሕ ምፍራስ ኣባይቲ ናይ ህዝቢ ከቢድ ተቓውሞ ከምዘጋጠሞን ኣብ'ቲ ዝተኸስተ ዕግርግር ጕድኣት ዝወረዶም ዜጋታት ምህላዎም እሙናት ምንጪታት ካብ'ቲ ከባቢ ሓቢሮም።

2. ኣብ ከባቢ ባድመ ኣብ ዝርከባ ከም ጃረት፡ ኣርኩብ፡ ሃዳሙ፡ ኣላላን ዓዲ ማኢልን ዝኣመሰላ ዓድታት፡ ዝነብር ህዝቢ ኤርትራ፡ ዓድታቱ ገዲፉ ናብ ውሽጢ ኤርትራ ክግዕዝ ብስርዓት ኢሳያስ ተኣዚዙ ኣሎ። እቲ ነዚ ምፍንቓል'ዚ ዝተዋህበ ምኽንያት ድማ፡ ናይ ተቓወምትን ናይ ኢትዮጵያን ናይ ስለላ ኣባላት ዝዋስእሉ ከባቢ ኢዩ ዝብል ምዃኑ ይሕበር።

3. ደሞክራስያዊ ምንቅስቓስ ህዝቢ ትግራይ (ደምህት) ብዝብል ስም ዝፈልጥ ናይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተቓዋሚ ውድብ፡ ካብ'ቲ ኣብ ከባቢ ጐሉጅ ዝርከብ ብመዓስከር ሓሬና ወይ ዓድ ሸኽ ጋላ ዝፍለጥ ቦታ፡ ናብ ገርገጂ እተባህለ፡ ኣብ ምብራቓዊ ገማግም ናይ ሩባ ጋሽ ኣብ ጥቓ ጐኘ ኣብ ዝርከብ ገርገጂ እተባህለ ቦታ ተቐይሩ ምህላዉ ተፈሊጡ ኣሎ። እቲ ምኽንያት ድማ፡ ካብ'ቲ ኣብ ልዕሊኦም ዝተኻየደ ተደጋጋሚ መጥቃዕቲ ናይ ዲምሓኵኤ ንምህዳም ምዃኑ እቶም ምንጪታት ይሕብሩ።

ገለ ክፋል ናይ ደምህት ኣብ ከበሳ ኤርትራ ኣብ ከባቢ ዓዲ ሙሳ፡ ገለ ድማ ኣብ ከባቢ ዓላ ኣብ ዝርከቡ መደበራት ኢዮም ተዓስኪሮም ዘለዉ። ገለገለ ተዓዘብቲ፡ ኣስመራ ብለይቲ ብደምህት ኢያ ትሕሎ ክብሉ ይስምዑ ኢዮም።

4. ኣሃዱታት ሓይልታት ምክልኻል ኤርትራ ብሰሪ'ቲ ቀጻሊ ህድማታት ናይ ሰራዊት እናሰሓወ ስለዝመጸ፡ ስርዓት ኤርትራ፡ ነዚ ጕድለት'ዚ ንምምላእ፡ ነቶም ብዝተፈላለየ ኣስማት፡ ማለት ኣባላት ዑቝር ሰራዊት፡ ሓለዋ ከባቢ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ወዘተ ዝጽውዖም ናብ ምዱብ ሰራዊት ክጽንበሩ ዝግድድ ውሳኔ ወሲዱ ኣብ ምትግባሩ ይርከብ ኣሎ።

ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ

ወከልቲ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራን (ሰዲህኤ):  ሓዲሽ  ጽላል ኤርትራውያን ደለይቲ ፍትሒ ኣብ  ስዊዘርላንድን ዝርከቡዎ ሓባራዊ ኤርትራዊ ልኡኽ: ብዕለት 2 መጋቢት 2015 ኣብ ከተማ በርን ኣብ እተጋብኤ ኣገዳሲ ኣኼባ  ማሕበረ- ዲሞክራሲያዊ ሰልፊ (ሰልፊ ሶሻል ዲሞክራት) ስዊዘርላንድ ተረኺቦም ንሃለዋት ሃገርን ህዝብን ኤርትራ ብዝምልከት መግለጺ ኣቕሪቦም።

ዕላማ ናይዚ ብናይ ወጻኢ ጒዳያት ሽማግለ ማሕበረ- ዲሞክራሲያዊ ሰልፊስዊስ እተጸውዐን እተመርሐን ኣኼባ: መንግስትን ሃገርን ስዊዘርላንድ: በቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣሻቓሊ ፖለቲካውን ናይ ሰብኣዊ መሰላትን: ናይ ስደተኛታትን ጸገማት እንታይ ርእይቶ ከም ዘለዋ ንምጽናዕ፣ ከምኡ ከኣ ኣብ መጻኢ ክውሰድ ንዝግብኦ ስጒምትታት ንምድህሳስ ነይሩ።

ነቲ ኣኼባ ዝመርሖ ኣቦ መንበር ሽማግለታት ወጻኢ ጒዳያት ሃገራዊ ባይቶ ስዊስን ናይ ሶሻል ዲሞክራት ሰልፍን ዝኾነ ሚስተር ካርሎ ሶማሩጋ ነይሩ። ጒዳይ ኤርትራ ዝምልከቶም ተባሂሎም ኣብ ኣኼባ ካብ እተዓደሙ ልዕሊ 30 ዝኾኑ ተሳተፍቲ: ናይ ፈደራላዊ ምኒስትሪታት ወጻኢን: ፍትሕን ፓሊስን ወከልቲ: ከምኡውን ናይ ፖለቲካዊ  ሰልፍታትን ሲቪካዊ ማሕበራትን መራሕቲ ነይሮም። 

ኣባል ባይቶ ካርሎ ሶማሩጋ፣                                  ህንጻ ባይቶ ሃገረ ስዊስ፣                               ኣምባሳዶር ሉጎን-ሙላን

ኣብ ኣኼባ ከም ቀንዲ ተዛረብቲ ኰይኖም ዝቐረቡ: ናይ ሰዲህኤ ናይ ወጻኢ ቤት ጽሕፈት ሓላፊ: ኣቶ ወልደሱስ ዓማር፣ ናይ ትሕተ-ሰሃራ ኣፍሪቃን ናይ ፍራንኮፎንን ጒዳያት ሓላፊት ኣብ ወጻኢ ምኒስትሪ ስዊስ ዝኾነት ኣምባሳዶር ኣን ሉጎን-ሙላን፣ ከምኡ ወኪል ካብ ናይ ስዊስ ናይ ስደተኛታት ቤት ጽሕፈት ሚስተር ዳኒኤል ሲሊንገን ነይሮም። ኣቶ ጸጋዘኣብ ገብረሚካኤልን ኣቶ ተስፋጋብር ገብረን እውን: ከም ወገልቲ ጽላል ማሕበር ኤርትራውያንደለይቲፍትሒ: በቲ ኤርትራውያን ኣብ ስዊዘርላንድ ብዘጓንፎም ጸገማት ንምብራህ ኣኻሊ ዕድል ተዋሂብዎም።

ኤርትራውያን ተዛረብቲ: ክሳዕ ሎሚ መንግስቲ ስዊስ ነቲ ኣብ ኤርትራ ዝካየድ ከቢድ ፓለቲካውን ናይ ሰብኣዊ መሰላት ግህሰታትን: ብዕሊን ብኣዋጃትን ዘይምዂናና ቅር ከምዘበሎም ኣይሓብኡን።

ኣብ ውሽጢ ኤርትራ ኰነ ኣብ ናይ ስደት ቦታታት ንዝርከቡ ኤርትርውያን ዘጋጥም ዘሎ ጸገማት ድሕሪ ምሕባር፣ ኣብ ስዊዘርላንድ ካብ 20,000 ዝበዝሑ ኣብ ቀረባ ዓመታት ዝመጹ እሞ መብዝሕትኦም መንእሰይ ዝኾኑ ኤርትራውያን ብምህላዎም: መንግስቲ ስዊስ ፍሉይ ናይ መነባብሮን ናይ ትምህርትን ቈላሕታ ክገብረሎም ተማሕጺኖም።

እቲ ኣኼባ ናይ ኤርትራን ህዝባን ጸገማት ኣዝዩ ከቢድ ምዃኑ ተገንዚቡ፤ ብመንግስቲ ስዊስ ኮነ: ብደረጃ ዓለም-ለኸ ማሕበራትን ውደባታትን ክግበር ዘለዎ ጻዕርታት ከኣ ክቕጽል ከም ዝግብኦ ተረዳዲኡ። ኣብ ፈደራላዊ ፓርላማ ስዊስ ክልዓል ዘለዎ ነጥብታት እውን ካብ ሓያለይ ተዛረብቲ ተዋህሊሉ።

ኣቦ መንበር ኣኼባ ሚስተር ሶማሩጋ: ኣብቲ ኣኼባ እተላዕለ ነጥብታትን ወኸሳታትን ኣብ ግብሪ ክውዕል ቀጻሊ ጻዕርታት ክግበር ምዃኑ ገሊጹ። ሚስተር ሶማሩጋ: ክብ ዝበለ ተፈላጥነት ዘለዎ ኣባል ባይቶ ኢዩ። ኣቐዲሙ ከም ጠበቓን መራሒ ማሕበር ሰራሕተኛታትን ኰይኑ ኣንጻር ኣብ ደቡብ ኣፍሪቃ ዝነበረ ዓሌታዊ ፍልልይ ልሉይ ቃልሲ ዘካየድ  ብምዃን ይፍለጥ።    

ብሸነኽ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብቓል እተመሓላለፈ መግለጽን፣ ክግበር ናይ ዘለዎ ዕማማትን ብጽሑፍ ከይተረፈ ናብ ኲሎም ኣኼበኛታት ከም ዝበጽሕ ተገይሩ።

On 25 February 2015, the incumbent Foreign Minister of Switzerland, Mr. Didier Burkhalter, reassured his country’s commitment to “promote and encourage universal respect to human rights” and continued solidarity with Eritreans in need of help. He said it is for this reason that Switzerland continually asks the Eritrean authorities to give access to the UN Human Rights Rapporteur and the UN Commission of Inquiry on Eritrea to visit the country and accomplish their mandated tasks. “Also the need of the International Committee of the Red Cross to have unhindered access to prisons in Eritrea is emphasized by Switzerland on every occasion”, Mr. Burkhalter stated in his message.

Swiss Foreign Minister Didier Burkhalter

This Swiss response was made in reference to the 19 November 2014 memorandum of the Eritrean People’s Democratic Party (EPDP) which updated the Swiss Government on the situation in Eritrea and urged it to play more effective role in addressing the problems facing Eritrea and its people.

Mr. Burkhalter, who is one of the seven Swiss Federal Councilors (i.e. cabinet ministers elected by the parliament for seven-year term) was serving as President of the Swiss Confederation while also acting as the foreign minister when the EPDP memorandum reached him last autumn.

His response addressed every issue raised in the EPDP that touched upon the situation inside the country, the plight of refugees in the Horn of Africa and North Africa and the need of special care the mostly young Eritrean refugees who entered Switzerland in the past few years.

The Swiss Foreign Minister reassured that every asylum case of Eritreans is scrutinized with adequate care taking into consideration the situation in the country and that “Switzerland will continue to offer assistance and solidarity while searching for lasting solutions”, the message added.

እቲ ብኮንሰይ ፈደራል ዝፍለጥ ሸውዓተ ዝኣባላቱ መንግስቲ (ካቢነት) ስዊዘርላንድ: ብሃገራዊ ባይቶ (ፓርላማ) ሃገር ኣቢሉ ብጒዳይ ኤርትራ ንዝቐረበሉ ሕቶታት ብዕለት 25 የካቲት 2015 መልሲ ሂቡሉ። እቲ ወኸሳታት ብኣባል ሲሻል ደሞክራት ስዊስ ብዝኾነት ኣባል ባይቶ ወይዘሮ ፈህር ጃኵሊን (Fehr Jaqueline) ብዝሓለፈ 8 ታሕሳስ ኢዩ ቀሪቡ።

ከም ዝዝከር: ብዝሓለፈ 19 ሕዳር 2014: ላዕለዋይ ልኡክ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ: ንጸገማት ህዝብና ብዝርዝር ዝገልጽ ርክብ ኣካይዱ፣ ሰፊሕ መዘክር እውን ናብ ዝምልከቶ ሰልፍን መንግስቲ ስዊስን ኣመሓላሊፉ ነይሩ። ወኸሳታት ኣባል ባይቶ ስዊስ ከኣ ኣብኡ እተመርኰሰ ኰይኑ: ኤርትራ ኣብ ፍሽለት መንግስትን ውድቀት ሕብረተሰብን ገጻ ተንቈቊል ብምህላዋ: መንግስቲ ስዊስ ዝከኣሉ ክገብር ዝሓትት ነይሩ። ነቲ ብባይቶ ሃገረ ስዊስ ኣቢሉ ናብ መንግስቲ ስዊስ ዝቐረበን: መልሲ እተዋህበሉን 8 ሕቶታት ካብ ቋንቋ ተርጒምና ነቕርቦ ኣሎና፤ ጽቡቕ ንባብ:-

1-  ብዛዕባ ሰባኣዊ መሰላት ኣብ ኤርትራ: ፍልይቲ ልእኽቲ ሕቡራት ሃገራት ክልተ ጊዜ ናብ ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ብዘቕረበቶ ጸብጻባት መንግስቲ ስዊስ እንታይ ርእይቶ ኣሎዎ?

2-  ነቲ ፍልይቲ ልእኽቲ ሰብኣዊ መሰላት ዝቐረበ ጸብጻባትን: ነታ ብ2014 ቈይማ ንዘላ መርማሪት ኮምሽንን ንምዕዋት: ከምኡውን ተመሓላሊፉ ንዘሎ ለበዋታትን መጽናዕትታን ተመዲቡ ንዘሎ ርክባትን ንምዕዋት: ብሸነኽ መንግስቲ ስዊስ እንታይ ገንዘባውን ሰብኣውን ፖለኣቲካውን ሓገዛት ተዳልዩ?

3-  ንናይ ዓለም ቀይሕ መስቀል ማሕበር (ICRC) ብከመይ መገዲ ንናይ እሱራት ምብጻሕን ምርኣይን ስራሓ ከተካይድ ክድፍኣሉ ይከኣል? ብቐንዱኸ ናይ ዓለም ቀይሕ መስቀል ኣብ ኤርትራ ኣትያ ስራሕ ከተሳልጥ ትኽእል ዲያ?

4-  ሕብረተሰብ ዓለም ነቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብሓደ ሸነኽ: ኣብ መንጎ ኤርራን ጅቡትን ከኣብ ብኻል ሸነኽ ተኸሲቱ ንዝርከብ ናይ ዶብ ሽግራት ንምፍታሕ እንታይ ግደ ክጻወት ይኽእል?

5-  ካብ 1993 ጀሚራ ኤርትራ ናይ ዓለም-ለኸ ሰራሕተኛታት ማሕበር (ILO) ኢያ፣ ብ2000 ከኣ ነቲ ኣብ ዓንቀጽ ቁጽሪ 105 ዝሰፈረ ናይ ግዱድ ስራሕ (ባርነታዊ ገባብ ስራሕ) ናይ ምውጋድ ውዕል ዝፈረመት ኢያ። መንግስቲ ስዊስ ኮነ ናይ ሰራሕተኛታት ዓለም ማሕበር ነዚ ውዕል እዚ ኤርትራ ከተኽብሮ እንታይ ክገብር ይኽእል?

6-  ኣብ ከባቢ ምብራቓዊ ሱዳንን ኣብ ሰሜናዊ ኢትዮጵያን ክንደይ ዝኾኑ ዑቕበኛታት ኤርትራውያን ኣለዉ? መንግስት ስዊስከ እንታይ ክትገብረሎን ትሓስብ -- ፍላይ ኣብ ትምህርትን ማሕበራዊ ናይ መነባብሮ ምምሕያሽ ኣብ ምግባርን?

7-  ኣብ ስዊዘርላንድ ዝርከቡ ዑቕበኛታት ማእከላይ ዕዲሚኦም ክንደይ ኢዩ? እንታይ ዓይነት ተመክሮ ዘወነኑ ይመስሉ? ከመይ ገርካ ነቲ ዘለዎም ጉድለት ትምህርቲ ክምዕብልን ክመሓየሽን ክግበር ይከኣል?

8-  መንግስቲ ስዊስ ካብ ክፍዕታት መንግስቲ ኤርትራ ንምክልኻል ንኤርትራውያ ዑቚበኛታት እንታይ ዓይነት ምክልኻል ወይ ውሕስነት ይገብር ይኽእል? መንግስቲ ኤርትራ ካብ ስደተኛታት ብኣስገዳት ንዝእከቦ ገንዘብ ብዝርኢ መንግስቲ ስዊስ እንታይ ርእይቶ ኣለዎ? ነቶም ደገፍቲ ስርዓት ኤርትራ ከም ተርጐምቲ ኣምሲሉ ዝቕርብ ናይ በዓል ቶኒ ሎሸር (Toni Locher ዝኾነ ማሕበር (SUKE) እንታይ ገደብ ክገረሉ ተኻኢሉ?

ብዕለት 25-02-2015 ዝተዋህበ መልሲ መንግዝስቲ ስዊስ ()

መንግስቲ ስዊስ (Conseil Federal - ላዕለዋይ ቤት ምኽሪ) ንኣገዳስነት ምኽባር ሰባኣዊ መሰል ኣብ ኤርትራ ብዓቢ ትዅረት ኢዩ ዝርእዮ። እዚ ኤርትራ ዝርኤ ኣስጋኢ ዝኾነ ማሕበራዊ ህይወትን ግህሰት ሰብኣዊ መሰልን ጠንቂ ስደትን ፋሕ ምባል ሰባትን (ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃን ካልእ ዞባታትን) ኣስዒቡ ኣሎ። ካብዚ ዘጨንቕ ኩነታት ዝነቐለ ስደት: ንብዝሒ ኤርትራውያን ዑቕበኛታት ኣብ ሃገርና ክብ ኣቢልዎ ይርከብ። ነዚ ኣሻቓሊ ጸገማት እዚ ምስ ዓለም ለኸ ሓይልታት ተሓባቢርካ ፍታሕ ምድላይ ኣገዳሲ ይኸውን።

1-  እዚ ብፍልይቲ ልእኽቲ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ዝቐረበ ጸብጻብ ናይ ቅጽበታዊ ወይ ድራማዊ ኩነት ኣብሪሁ ገሊጽዎ ኢዩ። ስዊዝ ምስ ኣብ ዝኾነ ኣጋጣሚታት ንኤርትራውያን ተቛወምቲን ተጣበቕቲ መሰል ወድሰብን በቲ ኣብ ሃገሮም ዘጓንፍ ዘሎ ሕርመት መሰል ደቂሰባት ትዛተ ኢያ። እሱ ጥራይ ዘይኮነስ ብተደጋጋሚ ንመንግስቲ ኤርትራ ምስ ፍልይቲ ሓላፊት ሕቡራት መንግስተት ሃገራት ክትሓባበራኣ ኣብ ኤርትራ ኣትያ ክትዕዘብን ትዕድም እኳ እንተኾነ ውጽኢት ኣይረኸበን፡ ይኹን እምበር ካብ ምዕዳም ኣይከነቋርጽን ኢና።

2-  ኣብ 2012 ብመሰረት ዳግመ ርእይቶታት ወይ ወኸሳ ዓለም ለኸ ስሩዕ_ኣኼባ(UPR) መሰል ደቂ ሰብ ኣብ ኤርትራ፣ ስዊዘርላንድ ምሕጽንትኣ ንምምሕያሽ መሰላት ኣብ ኤርትራ ብንጹር ኣቐሚጣ ነይራ ኢያ። ኣብ ወርሒ መጋቢት 2014 ፍልይቲ ልእኽቲ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ሃገርና ብምርካብ ካብ ኣብ ዲያስፖራ ዝቕመጡ ኤርትራውያን ዝኣክል ሓበረታ ብዛዕባ መሰላት ዲሰብ ኣብ ኤርትራ ረኺባ ከም ዝነበረት ዝዝከር ኢዩ። ስዊዘርላንድ ኣብ ጉዕዞ ቁጠባዊ ሓገዝ ምሃብ ነዚ ዝግበር ዘሎ ተበግሶታት ተሳታፊት ኢያ ዘላ። ፈደራላዊ ቤት ምኽሪ ንስራሕ ተመራማሪት ኮሚተ (Commission of inquirey) ምሉእ ደገፍ ትህብን ነቲ ተካይዶ ዘላ ሓበረታት ምጥርናፍ ኣብ ጎረባብቲ ሃገራት ኤርትራ ብምኻድ ርጉጽን እዋናዊ ሓበረታ ትእርንብ ዘላ የሞጉስ።

3-  ስዊዘርላንድ ብተደጋጋሚ ንስርዓት ኣስመራ ምስ CICR ክትተሓባበርን ንኤርትራ ኣትዮም ኩነታት ኣብያተ ማእስርቲ ትዕዝብቶም ክስፍሩ ድሌታ ኢዩ።

4-  ሕቡራት ሃገራት ዓለም፡ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሪቃ፡ ኢጋድን ኣብ ከባቢ እቲ ዞባ ዝመሰረቱ ኩሎም ርጉእን ቅሱንን ሰላማውን ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ክህሉ ድሌቶም ኢዩ። ድሕሪ ውግእ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን (ናይ 198-200 )ክልቲኤን ሃገራት ብሓደ መንጎኛ ፈራዲ ኣካል ዝቖመ ናይ ዶብ ምሕንጻጽ ተሰማሚዔን ነቲ በዚ ቤት ፍርዲ እዚ ዝሓለፈ እግባይ ዘይብሃሎ ፍርዲማንዛ (virtual) ዶብ ከም ዝተሓንጸጸን ኽልቲኤንተቐቢልናዮ ክብላ ከብቅዓ፡ ከም ፍርዲ መጠን ከተማ ባድመ ንኤርትራ ከምዝተወሰነ ዝዝከር ኮይኑ ብወገን ኢትዮጵያ ከምዘይቅቡል ጌራ ከም ዘወሰደቶ ብሰንኪ ጠንቂ እዚ ዘይምቕባላ ኣብ መንጎ ክልቲኤን መንግስታት ሓሓሊፉ መጥቃዕትታትን ከብድ ዝበለ ዝሑል ውግእ ይረኤ ኢዩ። ብዛዕባ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጂቡትን ዘሎ ዶባዊ ግርጭት፡ ሕቡራት ሃገራት ዓለም ካብ 2008 ጀሚሩ ፍታሕ ንምርካብ፡ ምስርካብን ምልውዋጥን ናይውግእ እሱራት ኽግበር ይጽዕር ከምዝነበረን ዘሎን ይፍለጥ።

5-  ዓለም ለኻዊ ሰራሕተኛታት ማሕበር (ILO) ውዑል ዓንቀጽ 105 ኣብ ኤርትራ ክኸብርን ንተግባራውነቱ ዝጠቅም ምቁጽጻር ስልቲ ኣለዎን ነቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኣገባብ ማሕበር ሰራሕተኛ ለውጢ ከተኣታቱ ጸቕጢ ካብ ምግባር ኣየዕረፈን። ዓለም ለኻዊ ሕጊ- ሰራሕተኛ ከተእታትው ይሕብር። እንተደአኣ ንዓለም ለኻዊ ሕጊ ተጣሒሱ ኣብቲ ዓለም ለኻዊ ዝግበር ኣኼባ ከም ዝዝተየሉ ይፍለጥ ኢዩ። ስጋብ እዚ እዋን ኢ ሰነድ ወይ ጸብጻብ ብዛዕባ ኤርታ ኣየቀረበን ዘሎ። ኣብ ዝመጽእ ዓለም ለኻዊ ጉባኤ እንተደአኣ ጉዳይ ኤርትራ ዘይተላዕለ፡ ሲዊዘርላን ነዚ ባርነታዊ ኣገባብ ሰራሕተኛ ኸቋርጽ ወይ ክድምሰስ ክተልዕሎ ኢያ።

6-  ንጹር ወይ ርጉጽ ዝኾነ እኩብ ሓበረታ ቁጽሪ ናይ ዑቕበኛ ኣብቲ ከባቢ የለን። ብግምት ስጋብ 107,000 ኣብ ኢትዮጵያ ከምኡ 110,000 ኣብ ምብራቕ ሱዳን ከም ዘለዉ ይሕበር። ሲዊዘርላንድ መደብ ወይ ትልሚ ናይ ምኽልካል ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ተካይድ ኢያ። ኣብዚ ዝተመርኰሰ ምስ ኣህጉራውያን ማሕበራት ብፍላይ ከም UNHCR, IOM,NGO ኣብ ውጥን ወይ ትልሚ ድሕነት ናይቶም ብፍላይ ንሓደጋ ዝተሳጥሑ ሰባት ምሉእ ምትሕብባር ትገብር ኢያ። ሲዊዘርላንድን ብምትሕብባር UNHCR ንትሕተ ዕድመ ዝኾኑ ንምክልኻልን ኣብ ሽረ ( ሰሜን ኢትዮጵያ) ዝኣተዉ ምስ ቤት ምኽሪ ስደተኛታት ኖርወይ (NRC) ብምትሕብባር ኣብ ውሽጢ መቆቢ ሰደተኛታት ይኹን ወጻኢ ካብ ኢትዮጵያ ደገፋታት ሂብናን ንህብን ኣሎና። ሲዊዘርላንድ ኣባል ኣንጻር መሸጣ ደቂ ሰባት ክምኡ ማፍያዊ ምትሕልላፍ ስደተኛታት ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣፍሪቃን ምስ ሃገራት ቀርኒ ኣፍሪቃ ጥራይ ዘይኮነስ ተዓዝቢ ወይ ተኸታታትሊ ሕጋዊ መስርሕ ካርቱም ንንግዲ ድቂ ሰባት ዘርኢ እውን ኢያ።

7-  ማእከላዊ ዕድመ ዑቕበኛታት ኤርትራውያን ኣብ ስዊዝ 25 ኢዩ። ጠንቂ ዓዶም ራሕሪሖም ዝመጽሉ ዝተፈላለየ እኳ እንተኾነ መብዛሕትኦም እቲ መጠረስታ ዘይብሉ ሃገራዊ ኣገልግሎት ክኸውን ከሎ፡ ወይ ብዲክታትርያዊ መለለዪ ዝከጽዕዎ መብዛሕትኦም ብጥህሰት መሰል ደቂ ሰባት ዘጓንፎም ኣብ ሕማቕን ድኽነትን ንመጻኢ ተስፋ ዘይብሉ ሃገር ዝሓስቡን ዝኣመሰሉ ኢዮም። ምስ ኣብ ቅዋም ፈደራላዊ ሕጊ ብምምርኳስ ኩለን ካንቶናት መባእታዊ ትምህርቲ ናይ ቋንቋ ካብኡ ንላዕሊ ምስ ዓቕምታቶም ዝተወሃሃደ ንምሃብ ይጽዕር። ኩለን ካንቶናትና ንዑቕበኛታት ምውህሃድ (ጽንባረ) ወይ ጥምረት ምስ ሕብረተሰብ ወይ ማሕበራዊ ናብራ ንምዕቃብ 110 ሚልዮን ፍራን ንውዝዕ። ዑቕበኛታት ዕድል ምህደረ ትምህርቲ (scholarship) እውን ኣለዎም። ደቆም ብሕጋዊ መልክዕ ልክዕ ከም ዜጋታት ስዊስ ኢዮም ዝቑጸሩ። ከም ኩሉ ዓይነት ትምህርቲ ካብ ተላማድነት ኣብ ስራሕ ሞያዊ ትምህርቲ ከምኡ ኣካዲኣሚያዊ ትምህርቲ ከም ብቕዓቶም ፍቑድ ኢዩ። ፈደራላዊ ስዊስ ንመጀመሪ ዝኸውንን ንፍሉይ ውጥን (project) ምስ ዝቐርብ ገንዘባዊ ሓገዝ ክውዝዕ ይኽእል። ንመሓደስ ኣብ ምስግጋር ካብ ብስነ ምግባር ዝተቐየደ ትምህርቲ ናብ ሞያ ዘጠቓለለ ብመልክዕ ለቓሕ እውን ይውዝዕ ኣሎ። ብማዕሪኡ ነቶም ድሕረት ወይ ኣብ ትምህርቲ ዝተገድዑ ማሕበራዊ ናብራን ቋንቋን ቁጠባዊ ሓገዝን ስበኣዊ ደገፍን ይፍቀድ ኢዩ።

8-  ሓይሊ ፖሊስ ቤት ፍርዲ ፈደራላዊ ስዊዝ እቲ ናይ ሃገራዊ ታክስ ኣነጺሩ ኢዩ ዝፈልጦ። ስጋብ እዚ እዋን እዚ እቲ ወግዓዊ ታክስ ንመንግስቲ ኤርትራ ይወሃብ ዝበሃል ብወገን እዚ ናይ ምቁጽጻር ታክስ ስዊዝ ኣብ ባይታ ዘራጋገጾ ኣይተራእየን። ብዘይ ርጉጽን መሰረት ዘለዎ ምስክርን (penal) መቕጻዕታዊ ኪ ክተቕርብ ኣይከኣልን ኢዩ። እቶም ክኽሰሱ ይከኣሉ ዝበሃሉ እውን መቕጻዕታዊ ክሲ ኣብ ርእስኦም ክኽፈት ኣይኽእልን ኢዩ። ስለዚ ኣብ መስርሕ ሕጊ ስዊዝ ከም ዘይገበነኛታት ህይወቶም ክቕጽሉ ግድነት ኢዩ። እቶም ንምትርጓም ዝዋስኡ ዜጋታት እውን ቅድሚ እዚ ዕድል ዝወሃቦም ዝተፈላለየ ፈተናታትን ማሕላን ዘይኮነ ከይትርጉሙ እቲ ኣብ መወከስ ዝግበር ዕቱብ ካብታ ቤት ጽሕፈት ከምዘይወጻ ዝሓልፉ ባእታታት ኢዮም። እንተደኣ ሰለይቲ ስርዓት ኤርትራ ካብቶም ተርጐምቲ ኣህሊዮም ወጻኢ ካብ (SEM) ጸጥታዊ ሓለዋ ስዊዝ ኮይኖም ማለት ኢዩ። እንተደአኣ ጥርጠራ ሃልዩ እሞ ተሓቢሮም ኣብ ትሕቲ መጽናዕቲ ጸጥታዊ ስዊዝ ከም ዝኣትዉ ኣይጠራጠርን ኢዩ። እንተደኣ ተረኺቦም ግን እቲ ውዑል ስራሕ ይብተኽ ኢዩ። ብወገን ሓተቲ ዑቕባ ጥራዓኖም ኣብ ዝኾነ እዋን ከቕርቡ ይኽእሉ ኢዮም። ምስኡ ናይቶም እምነት ዘሕደርሉ ተርጓሚ እውን ከቕርቡ ይኽእሉ። ኣብ ርእስኡ ኣብ ስዊዝ ኣብ ግዜ ወከሳ ማሕበራት ስበእነታዊ አይ ግብረሰናያዊ ወከልቲ እውን ንውህስነትን ርግኣትን ተሓታቲ ይሳተፉ ኢዮም። ኣብዚ እዋን እዚ ኣብ መንጎ መንግስቲ ስውስን ማሕበር SUKE (ንስርዓት ኢሰያስ ዝድግፍ ማሕበር ስዊስ) ዋላ ሓንቲ ርክብን ወይ ምትሕብባር የለን።

ህጹጽ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት

ሃገራዊ ቤት ምኽሪ ስዊዝ ( ላዕለዋይ ባይቶ ስዊዝ)

ምልካዊ ስርዓት ኢሳያስ፡ ኣብ ግዳም ዝርከቡ ደገፍቱ፡ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዘሎ እገዳ ክለዓል፡ ኣብ ዘዝነብርሉ ከተማታት ሰላማዊ ሰልፍታት ክገብሩን መዘክራት ንዝምልከቶም ኣካላት ከቕርቡን ክጕስጕስ ጀሚሩ ከምዘሎ ምንጪታት ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ሓቢሮም። እዚ ሰላማዊ ሰልፍታት'ዚ ብናይ ብሽክለታ ጕዕዞ ካብ ሽወደን ክሳብ ስዊዘርላንድ ዝስነ ክኸውን ምዃኑ እውን እቶም ምንጪታት ወሲኾም ሓቢሮም።

ዲክታቶርያዊ ስርዓት ኤርትራ፡ ብሰሪ'ቲ ምስ ጥሩፋት ምንቅስቓሳት ዝነበሮ ዝምድናታትትን ዝፈጠሮ ዘይምርግጋኣትን፡ ኣብ ልዕሊኡ እገዳ ተነቢሩ ምጽናሑ ዝዝከር ኢዩ።

ሕጂ፡ ካብ'ዚ እገዳ'ዚ ንምግልጋል፡ ቅዋም ክነድፍ'የ፡ ሃገራዊ ኣገልግሎት ናብ 18 ኣዋርሕ ክድርቶ'የ፡ እሱራት ክፈትሕ ኢየ እናበለ፡ ንምዕራባውያን መንግስታት መብጽዓታት ክኣትወሎም ጀሚሩ ኣሎ። እዚ ሰላማዊ ሰልፍታት'ዚ ከኣ፡ እቲ ስርዓት ህዝባዊ ደገፍ ከምዘለዎ ንምርኣይ ዝገብሮ ዘሎ ምዃኑ ዘጠራጥር ኣይኰነን።

ኤርትራውያን ዜጋታት፡ በዚ ከይደናገሩን፡ ህዝቢ ኤርትራ ዝጽበዮ ዘሎ ሰላም፡ ፍትሒ፡ ዲሞክራሲን ብልጽግናን ምዃኑ ዘርኢ ሰላማዊ ሰልፍታቶም ክቕጽሉ ኣለዎም።

ቤት ጽሕፈት ውደባ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ) ዝጸውዖ፡ ሓላፍቲ ዞባ ኣውሮጳ፡ ንኡስ ዞባ ጀርመንን ጨናፍርን ዝተኻፈልዎ ኣኼባ ብ15 ለካቲት 2015 ብመራኸቢ ብዙሓን ተኻይዱ።  ኣቦ መንበር ዞባ ኣውሮጳ፡ ሓው ብርሃነ ገብረክርስቶስ፡ እዚ ኣኼባ'ዚ፡ ከም'ቲ ኣቐዲሙ ተሓቢርኩም ዝነበረ ብቤት ጽሕፈት ውደባ ዝተጸውዐ ኰይኑ፡ ኣጀንዳታቱ ድማ እዚ ዝስዕብ ኢዩ ኢሉ።

1ይ ትካላዊ ኣሳራርሓና ከመይ ኣሎ?

2ይ ፖለቲካዊ ጎስጓስናን ንጥፍታትናን ኣበይ በጺሑ ይርከብ?

3ይ ርክባትናን ውዳበናን ከመይ ይመስል?

4ይ ቁጠባዊ ኣበርኩቶና ብኸመይ ነዕብዮ?

5ይ ምድላው ካልኣይ ጉባኤናን ምስንዳው ፈስትቫልናን ከመይ ይስጉም ኣሎ?

ኣቦ መንበር ቤት ጽሕፈት ውደባን ሓላፊ ኣሳናዳኢት ሽማግለ 2ይ ጉባኤ ሰዲህኤን፡ ሓው ተስፋሚካኤል ዮውሃንስ፣ ምስ ሓላፊ ውደባ ክሊ ኤውሮጳን ኣባል ማእከላይ ባይቶን ሓው ኣሰፋው በርሀ፣ ከምኡ ውን ኣባላት ምምሕዳር ውደባዊ ጉዳያት ቤት ጽሕፈት-- ሓብቲ ትዕበ ተኪአ፡ ሓብቲ ኣዲያም ተፈራን ሓው ነጋሲ ሓምደን፡ ነዚ ኣጀንዳታት ከብርሁልናን ምሳና ሓቢሮም ክዛተዩን ኣብ ሞንጎና ምርካቦም እናመስገንኩ፡ መድረኽ ናብኦም አመሓላልፎ ብምባል ሓው ብርሃነ ገብረክርስቶስ መእተዊ ቃሉ ናይ ኣኼባ ደምዲሙ።

ሓው ተስፋሚካኤል ዮውሃንስ፡ 2015 ዓ.ም ናይ ራህዋን ሰላምን ዓመት ክትኰነልና፤ ህዝብና ድማ፡ ካብ ውልቀ-መላኺ ስርዓት ኢሳያስ ኣፍወርቂ ዝገላገለሉን፡ ናብ ግዝኣተ-ሕግን ዲሞክራስን ዝሰፈኖ ስርዓት ዝሰጋገረሉን ዓመት ክኸውን እምነ ብምባል ኢዩ መግለጺኡ ጀሚሩ። 

ኣብ ከም'ዚ ዝኣመሰለ ንሃለዋት ውደባና ዝግምግምን ንኣሰራርሓና ዘማዕብልን ኣኼባ ተረኺበ ምሳኹም ሓሳብ ንሓሳብ ክለዋወጥ ከለኹ ክብርን ደስታን ይስምዓኒ። ኣኼባና፡ ዓለምና ኣብ ቅልውላት ተሸሚማ፡ ውግእን ምንዕዓባትን ኣብ ዝነገሰሉ፡ ማእለያ ዘይብሉ ህዝቢ ኣብ ዝፈናቐለሉን ንስደት ዘምርሓሉን ዝሃልቀሉን ዘሎ ወቕቲ ኢና ነካይዶ ዘለና።  ብወገና ነዚ ድቃስ ዘይህብ ሃለዋት  ዓለምን ሃገርናን፡ ብዕምቆት መዚና፡ ንውልቀ መላኺ ስርዓት ኤርትራ ካብ ስሩ ምሒና፡ ኣብ ሃገርና ሰላም፡ ዲሞክራሲ፡ ግዝኣተ ሕግን ንምስፋን ዘይተሓለለ ቃልሲ ነካይድ ኣሎና ኢሉ።

እዚ ሓው ብርሃነ ዘርዚሩ ኣቕሪብዎ ዘሎ ኣጀንዳታት ክከታተሉ ዝጸንሑ ሓለፍትን ኣካየድትን ናይ ዞባ ኣውሮዓ ምሳና ስለዘለዉ፡ ብዝያዳ ንኸብርህዎ ንዕኦም ዕድል ክህብ ኢየ ብምባል ሓው ተስፋሚካኤል ዘረብኡ ዛዚሙ።

ሓው ኣሰፋው በርሀ ብወገኑ ሕውነታዊ ሰላምታኡ ድሕሪ ምቕራብ፡ ነቲ ሓው ተስፋሚካኤል ዝሃቦ መግለጺ ብምስማር፡ ሰዲህኤ፡ ንዅሎም ደለይቲ ፍትሕን ዲሞክራስን ኣብ ትሕቲ ሓደ ሰፊሕ ሃገራዊ ዲሞክራስያዊ ጽላል ጠርኒፉ፡ ብህዝባዊ ፖለቲካዊ ናዕቢ ኣቢሉ ንመላኺ ስርዓት ኤርትራ ኣልጊሱ ሰላምን ፍትሕን ንምስፋን ዝቃለስ ውድብ ኢዩ ኢሉ። ኣስዒቡ፡ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ፡ ሰልፍና ካልኣይ ጕባኤኡ ፈስቲቫልን ንምድላው ኣብ ዝሸባሸበሉ ዘሎ እዋን እነካይዶ ዘለና ኣኼባ፡ ንኣሰራርሓና ዘጽፍፍን ንሰልፍና ዘሐይልን ሓሳባትን ምምሕያሻትን ዝምንጭወሉ ኣኼባ ክዀነልና እትስፎ ብምባል ናብ ነቲ ኣጀንዳ መእተዊ ክኸውን ዝኽእል መግለጺ ምሃብ ኣትዩ።

ትካላዊ ኣሳራርሓና ኸመይ ኣሎ ንዝብል ኹላትና  ኸም እንፈልጦ ብሓፈሻ ትካላት ውድብና ጹዑቕ ፣ስርሓት ቤት ጽሕፈታተን ከካይዳ  ብምጽናሕ ኸምዚ ዝኣመሰለ ሓበራዊ፡መኣዲ ዘተ ኸይገበርና ምጽናሕና ሕጽረት  ይኹንእምበር ኣብ ዝተፋላእየ ውድባዊስርሓት ንራኸብን ሓቢርና ንሰርሕን ምንባርና ግን ዘይከሓድ  ፍሉጥ ነገር ኢዩ። ሕጽረታትና ንምውጋድ ንዝመጽእ ግዜ ስሩዑን ምድቡን ኣጋባብ ኣኼባታት ከነካይድ ኽንጽዕር ይህልወና።እዚ ኣልዒልናዮ ዘሎና ኣርእስትታት ካብ ተልእኾናን ራኢናን ዝመንጨወ ትካላዊ ኣሳራርሓና ኣብቲ ፩ይ ጉባኤና ዝሓለፈ ውሳኔታትብምምርኳስ ኹለንቤት ጽሕፈታትና ፡ብፍላይ ክኣ ህዝባዊ ስርርዕ ኻብ ዕለት ናብ ዕለት ስራሓቱ ኸጻፍፍን መደብ ዕዮታት ብምውጻእ ናብ ስራሕ ኽጸምድ ይጽናሕ አምበር ብዙሓት ብድሆታት ኣጋጢምዎን  የጋጥምዎን ኣለዉ፡ንምስዓሮምዝተፋላለዩ ስልትታትን ስትራተጂን ብምውጻእ ኽንብድሆም እኳ እንተ ፈተና ምስቲ ናይ ኣባላትና ውሕደት ፣ ሙሉእ ግዚኦም ወፍዮም ዝሰርሑ ሓርበኛታትና፣ መብዛሕትና ብትርፊ ግዜና  ድሕሪ ውልቓዊ ስራሕና ስለ እነካይዶ ርኡይ ሃጓፋት ኽህሉ ግዴታ እኳ እንተኾነ ብዘለና ዓቕሚ ብምትሕግጋዝን ምምልላእን ስርሓትና ክካናወን  እንርእዮ ዘሎና ውድዓዊ ኩነት እዩ፡ ስለዚ ውፉያት ንኽሉዉናን ኒስርሓትና ዝሓሸ ውጡን  ምምሕያሽን ኣሎ እንብሎ ተራዳዲእና ሓሳባት ወይ ንድፊ ኣውጺእና ኣብ ስራሕ እንትርጉመሉ ኒዝመጽእ ገምጋም እናገበርና እነመሓይሸሉ መላት ኽንጥቀም ኢና፡፡

ኣብዚ  ኣተኲርና ኽንርእዮ እንደሊ ኣቃራርባ ጸብጻብ ኽማሓየሽ ምዕቡሉን ፣ኻብ ታሕቲ ናብ ላዕሊ ኸምኡ ኻብ ላዕሊ ናብ ታሕቲ ስሉጡን ግዝያዊ መራኸቢ ብግቡእ እና ተጠቐምና ርክባትና ክድልድል ይግባእ፡፡

# መዳይ ፖለቲካዊ ጎስጓስን ውደባን፣ ኣብዚ እውን እንተኾነ ኸምቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሰ ስጋብ ሎሚ ተኻይዱ ዘሎ ስርሓት ዝንኣድ እኳ እንተኾነ  ኣዕጋቢ ንምብጻሑ ፣ ኣሳራርሓና ኸነማዕብልን ቑልጡፍ ሓቤረታት ተሞክሮታት ኽንላዋወጥ ሓደ  ንኹላትና ኣብ ኤውሮጳ ኸራኽበና ዝኽእል ጎግል ( ኻብ ኣባላት ዝተዋህበ ሓቤረታ )ኽንጥቀም ኣድላይነቱ ዑዙዝ ምዃኑ ተራኢዩ፡፡

# መዳይ ርክባትን ምእካብ ሓቤረታን፣ ኣብ እነብረሉ ዠሎና ሃገራት ምስ መንግስታዊ ትካላትን ፣ ውድባትን ሰልፍታትን ፣ ሲቪካዊ ማሕበራትን ፣ ገበርቲ ሰናያትን ብምርኻብን ንቓልስናን ንዑቑበኛታት ኤርትራዊያን ዝዳጋገፋሉን ዝምድናታትና ዝድንፋዓሉ ምግባር ሓደ ኻብቲ እንሰርሓሉ  ዝጸናሕና ኾይኑ ብዝያዳ ኽብርትዕ ዘለዎ ህሞት ኢዩ፡፡

ምስ ኩለን ኣብ ደምበ ፍትሕን ዲሞክራስን ብውልቀ ይኩን ብእኩብ ውድባት ይኹና ምንቅስቓሳት፣ በቲ ሓቢርካ ምቅላስ ዘኽእል መደያቱ ኽንሰርሕን፣ ምስተን ተልእኾን ራኢን  ዝማሳሰል ዘለወን ክኣ ኣብ ሓደ ንምምጻእ ጻዕሪ ምⷋድ፣ ነቶም ራኢኦም ፍሉይ ዝኾነ  ብናይ ሓባር ስራሕ አቢልካ አብ ሰፊሕ ሃገራዊ ዲሞክራሲያዊ ጽላል ዘብጽሕ  ባብ ምኽፋት ኣድላይ ስርሓት ምክያድን ውጺኢቱ ብዝቐልጠፈ ንመሪሕነት ምትሕልላፍ ንስራሕ ኣሳልጦ ልዑል ተራ ዘለዎ እዩ፡

# መዳይ ቑጠባዊ ስሰና፣ እዚ መዳይ እዚ ንኹሉ ኣባልና ዝምስገንን፣ ዸኺመ ኸይበለ ኻብታ ዘላቶ ብዘይ ንሕስያ ወርሓዊ ጉቡኡን፣ ወፈይኡን ዘበርክቶ  ዘሎ ሓርበኛዊ ስርሓት ኣድንቖት መለክዒ የብሉን፣ ዘሎ ግን ነዚ ኸቢድ  ጾር ኽፈኹሰሉ ዝኽእል ፕሮጀክትን  መላታትን ብምውጻእ ናብ ደገ ዝጠመተ ኣሳራርሓ ብጻዓት ኸነታኣታቱ ዘለዎ ሜዳ ሃሰስ ኽንብል ይግባእ፡፡

#መዳይ ካልኣይ ውድባዊ ጉባኤን ፈስቲቫልን፣ 2ይ  ጉባኤና አብቲ ዝተመደበሉን ወርሕን መዓልትን ክውዕል ዘዲሊ ምቅርራብ ኣብ ዝግበረሉ፣ ኣባላት ኣብ ምምሕያሽ ጶለቲካዊ ፕሮግርምን ፣ ቁዋምን ዝሳተፍሉ ይካየድ ምህላዉ ኹላትና እንዋሳኣሉ እውን ዘሎና ኣብ ርእሲ ምዃኑ ዘሔጉስ ተሳትፎን ኣገዳሲ ዝበልዎ ራኢኦም እውን ይልኡኹ ምህላዎም ስጋብ ክንደይ ዋንነቶም እምነት ኣብ ተልእኾን ራኢ ሰልፊ  ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ዝሕብርን ተስፋ ዝህብን ኢዩ፡፡

ብዛዕባ ፈስቲቫል ምስ ጉባኤታትና ተዛሚዱ ዝኸይድ ቡዙሓት ዑዱማን ኣጋይሽን ዘኤንግድ ንምብቃዕ ካብት ዝሓለፈ ዓመት ዝሓሸን ዝማዕረገን ንምብጻሑ ዝኽዕበተ ስራሕ ይጽበየና ኣሎ  ኽብል ሓው ኣሰፋው መግለጺኡ ደምዲሙ ፡፡

ድሕሪ ዚ ንመላእ ተሳተፍቲ ኣኼባ ዘለዎም ርእይቶታት ከቕርቡ ዕድል ተኸፊቱ። ሓውቲ አልጋነሽ ያቆብ ኣባል ሽማግለ ዞባ ኤውሮጳ፡ ነቲ ዝተዋህበ መግለጺ ከምእትሰማማዓሉን፡ እዚ ዓይነት አኼባ ብኣጋጣሚ ክግበር ዘይኮነስ ስሩዑን ምዱቡን ኾይኑ ብውሑዱ ኣብ ዉሽጢ ሰለስተ ወርሒ ሓደ ግዜ ምርኻብ ኣድላይ ከምዝኾነ ኣተሓሳሲባ።

ኹሎም ተሳተፍቲ በቲ ኣብቲ ኣኼባ ዝቐረበ ጠቓሚ ሓሳብን ዝረኸብዎ መግለጺን ዑጉባት ነይሮም። ገለ ካብቲ ዘቕረብዎ ሃናጺ ሓሳባትን መተሓሳሰቢታትን ድማ ከምዚ ይርከቦ -

1. ኣብ ዝመጽእ ኣኼባታትና ኣብ ክንዲ ሓለፍቲ ብዘቅርብዎ ነዊሕ መግለጺ እቲ ግዜ ዝጸብብ፡ ነቶም በዳህቲ ሕቶታት ጥራይ ኣልዒልና ከመይ ከምእንፈትሖም ምዝታይ ጠቓሚ ክኸውን ይኽእል።

2. ኣብ ዲያስፖራ ናይ ዝነብር ህዝብና ኩነታትን ብዝሕን ምስ ነዚ ክፈልጡ ዝኽእሉ መንግስታውን ዘይመንግስታውን ትካላት ብምውካስ ንምፍላት ሰልፍና ጻዕር ከካይድ

3. ኣብ ሃገረ ጀርመን ከተማ ፍራንክፎርት ዓመት-ዓመት ዝግበር ፈስቲቫል፡ ኣብ ክንዲ ብዞባ ኤውሮጳ ጥራይ ዝኸውን ብመላእ ኣባላት ሰልፊ ክኸውን

4. ሰልፊ ዘካይዶም ሰሚናራትን ናብ ዝተፈላለዩ ሃገራት ዝገብሮም ዑድታትን ኣብ ዝኸይድ ዘሎ ናይ ለውጢ ቃልሲ ሓጋዚ ተራ ስለዘለዎም ኣበርቲዑ ክሰርሓሎም