Subscribe to this RSS feed
Monday, 22 August 2022 00:22

መግለጺ 4ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ

Written by
Monday, 22 August 2022 00:06

መግለጺ 4ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ

Written by
መግለጺ 4ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ

ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ብ13፡ 14ን 20ን ነሓሰ 2022፡ 4ይ ስሩዕ ኣኼባኡ ኣካይዱ። እዚ ኣኼባ  ኣብ ከባቢና ቅልጡፍ ፖለቲካዊ ምቅይያራት ይረኣየሉ ኣብ ዘሎ፡ ተሃዋሲ ኩነታት ዝተኻየደ ብምዃኑ ኣኼባ ባይቶ ብመንጽርዚ ዘለዎ ዕዙዝ ሓላፍነት ኣብ ግምት ብምእታው ብዛዕባ ዝተፈላለዩ እዋናውን ኣገደስትን ዛዕባታት ብዕምቆት ዘትዩ፡ ውሳኔታት’ውን ኣሕሊፉ። ኣብ መኽፈቲ ናይዚ ኣኼባ ኣቦመንበር ማእከላይ ባይቶን ፈጻሚ ሽማግለ ሰዲህኤ፡ ብጻይ ተስፋይ ወልደሚካኤል (ደጊጋ)  መእተዊ ቃል ኣስሚዑ፡ ኣኼባ ዝመያየጠሎም ኣጀንዳታት ቀሪቡ ብተሳተፍቲ ኣጽዲቑ።

ማእከላይ ባይቶ ከም ቀዳማይ ኣጀንዳ፡ ነቲ ኣቐዲሙ ናብ ኣባላት ባይቶ ተዘርጊሑ ዝጸንሐ ንድፊ ጸብጻብ፡  ኣብያተ ጽሕፈት ፈጻሚ ሽማግለ ብሰፊሑ ተመያይጥሉ። ከምኡ እውን ብጠቕላሊ ተቖጻጻሪ ሰዲህኤ ንዝቐረበ ዓመታዊ ናይ ገንዘብን ንብረትን ጸብጻብ ሰሚዑ ዘትይሉ። ድሕሪ ኣገዳሲ ዝርርብ ድማ ምስ ኩሉቲ ዝተገብረ ምትዕርራያት ነቲ ጸብጻባት ከም ሰነድ ሰልፊ ኣጽዲቕዎ። ብመሰረት እቲ ጸብጻብ ድማ ንመጻኢ ክዕመሙ ይግበኦም ኣብ ዝበሎም ኣገደስቲ ነጥብታት ውሳነታት ወሲኑ። ሓደ ካብቶም ኣኼባ ባይቶ ቆላሕታ ሂቡ ዝወሰኖም ጉዳያት ውሽጣዊ ዓቕሚ ሰልፊ ምሕያል ዝምልከት ኮይኑ፡ ንምዕዋት ናይቲ ድሕሪ ሓደ ዓመት ዝካየድ 4ይ ጉባአ ሰዲህኤ ብምሉእ ዓቕሚ ኣባላት ሰልፊ ክስረሓሉ ከም ዝግባእ ኣዕዚዙ ርእይዎ። 

ማእከላይ ባይቶ ጉዳይ ጸብጻባት ድሕሪ ምዝዛሙ፡ ነቲ ኣኼባ ክትመርሕ ብዝመዘዛ ሽማግለ እናተመርሐ፡ ነዞም ዝስዕቡ ኣገደስትን እዋናውያንን ዛዕባታት ፍሉይ ግምት ብምሃብ ዘትዩን ኣድለይቲ ዝበሎም ውሳነታት  እሕሊፉን።

1) ጉዳይ ሓባራዊ ዕዮ ደንበ ተቓውሞ

ማእከላይ ባይቶ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)፡ ሕቶ ሓድነትን ሓቢርካ ምቅላስን መሰረታዊ ጉዳይ ብምዃኑ ኣብ ስሩዓትን ፍሉያትን ትካላዊ ኣኼባታቱ  ዝሓለፉ ውሳኔታት ተሞርኲሱ ሰፊሕ ገምጋም ኣካይዱ።

ኣብዚ ገምጋሙ፡ ነቲ ኣብ ወርሒ ሰነ 2017 ሰዲህኤ ብወግዒ ዘውጽኦ 4ተ ነጥብታት ዝሓዘ ናይ ብሓባር ምስራሕ እማመ ብምዝካር፡ ብፍላይ ከኣ ቅድሚ ክልተ ዓመታት ጀሚሩ ምስ ኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታት ብምሉእ ዓቕሙ፡ ክሰርሓሉ ከምዝጸንሐ መዚኑ። ውጽኢቱ ግን ክንድቲ ዝተጸበዮ ከምዘይኮነ ተረዲኡ። እዚ ማለት ግን እቲ ክዋሰኣሉ ዝጸንሐ መስርሕ ምፍጣር ናይ ሓባር ጽላል ምሉእ ብምሉእ ናይ ክሳራ ግዜ ነይሩ ዝበሃል ከምዘይኮነን፡  ፖለቲካዊ ሓይልታት ነንሕድሕዶም ብግቡእ ኣብ ምልላይን ሓቢርካ ኣገደስቲ ሰነዳት ኣብ ምጽዳቕን ኣወንታዊ ተሞኩሮ ዝተመዝገበሉ ምንባሩ ኣኼባ ተገንዚቡ። 

ኣብ መጻኢ እውን ጉጅለ ህግደፍ ስዒርካ መሰረታዊ ሕቶ ህዝቢ ኤርትራ ንምምላስ፡ ንሓቢርካ ምቅላስ መተካእታ ዘይብሉ ስለ ዝኾነ፡ ፖለቲካዊ ሓይልታት፡ ዓለምለኸ ምንቅስቓስ ይኣክል፡ ህዝባዊ ምንቅስቓሳትን ካልኦት ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ባእታታትን ሓቢሮም ዝቃለስሉ ሰፊሕ መድረኽ ንምፍጣር ዝግበር ጻዕሪ ከም ዝቕጽሎን ኩሉ ነዚ ዘዕውት ዳህሳሳት ካብ ምክያድ ከምዘይበኩርን ኣረጋጊጹ። ከምኡ’ውን ንውጻኢት ሕድሕድ ምርድዳእ ዓቂቡ፡ ካእባዊ ዝምድናታት ንምሕያል ከም ዝጽዕት ርእዩ። ንናይ ሓቢርካ ምቅላስ ኣሰታትፍኡ ንምሕያልን ምድልዳልን ውሽጣዊ ሰልፋዊ ዓቕሚ ብዘይዕንቅፍ ክተሓዝ ምዃኑ ድማ፡ 4ይ ስሩዕ ኣኼባ ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ወሲኑ። ሕቶ ሓድነትን ሓቢርካ ምቅላስን ናይ ኩሉ ናይ ለውጢ ሓይሊ ሓላፍነት እምበር፡ ናይ ዝተወሰነ ወገን ጥራይ ከምዘይኮነ ብምርዳእ ኩሎም ኤርትራውያን ሓይልታት ለውጢ ኣብዚ መዳይዚ  ካብ ነፍሲ ወከፎም ዝድለ ኣስተዋጽኦ ከበርክቱ  ኣኼባ ጸዊዑ።

2) ኣብ ከባቢና ዘሎ ምዕባሌታትን ሕቶ ዝምድናታትናን

 ማእከላይ ባይቶ ሰዲህኤ ኣብዚ ኣኼባኡ ሰፊሕ ግዜ ሂቡ ዝመዘኖ ካልእ ጉዳይ ኣብ ከባቢና ክምዕብል ዝጸንሐ እሞ ኣብ ኤርትራዊ ጉዳይና ጽልዋን ተጽዕኖን ዘለዎ፡ ፖለቲካዊ ምቅይያራትን ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋን እዩ። ኣብዚ እዋንዚ ብሓደ ወገን ኣብ ትግራይ ውግእ ምዝሓሉን ናይ ሰላማዊ መፍትሒ ተስፋታት ይረአ ምህላውን፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ስርዓት ህግደፍ ኣብ መስርሕ ዘተ ሰላም ኢትዮጵያ ቀንዲ ዕንቅፋት ይኸውን ብምህላዉን ካብ ዝሓዞም ቦታታት ትግራይ ንኽወጽእ ሕብረተሰብ ዓለም ንዘቕረበሉ ጻውዒት ዘይምቕባሉን ኣኼባ ተገንዚቡ።

ሰዲህኤ ካብ መጀመርታ ኣትሒዙ ኣብ መንጎ ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን ክልላዊ መንግስቲ ትግራይን ዝተፈጥረ፡ ፍልልይ፡ ብዘተ ክፍታሕ ዝግብኦ ክነሱ፡ ንውግእ ከም መፍትሒ ምውሳድ ግጉይ ምርጫ ምንባሩ ብምግንዛብ፡ ንኢድ ኣእታውነት ጉጅለ ህግደፍ፡ ኣብ ልዕሊቲ ውግእ ዝተኻየደሉ ከባቢታት ዝርከብ ህዝብን ንብረትን ክወርድ ዝጸንሐ ህልቂትን፡ ዕንወትን ዕጽዋታትን ብምኹናን ክወስዶ ዝጸንሐ መርገጻቱ ቅኑዕ ምንባሩ 4ይ ኣኼባ ባይቶ ኣረጋጊጹ። ኣብዚ እዋንዚ ኩሉዚ ግህሰታትን ዕጽዋታትን ክሃድእን በዂሩ ዝጸንሐ ሰብኣዊ ቀረባትን ክቐርብ ምጅማሩን ናይ ምዝታይ ተስፋ ክቀላቐል ምኽኣሉን ምስቲ ናይ ቅድሚ ሕጂ ናይ ሰዲህኤ ሚዛናትን ምሕጽንታን ዘሳኒ ምዃኑ ብምርዳእ፡ ደገፉ እናገለጸ፡ እቲ ናይ ሰላም ጻዕሪ ቀጺሉ ብዓወት ንኽዛዘም ዘለዎ ተስፋ ገሊጹ።

ፖለቲካዊ ውሳነን ዝምድናን ዝምልከት ፖሊሲ ሰዲህኤ መሰረት ብምግባር፡ ዝምድና ህዝብታት ኤርትራን ትግራይን፡ ንናይ ክልቲኦም ሰላምን ረብሓን ከምኡውን ንልኡላውነት ኤርትራ ኣብ ግምት ብዘእተወ ክተሓዝ፡ ቅድሚ ሕጂ  ሰዲህኤ ዘሕለፎ ውሳኔ ህያው ኮይኑ ክቕጽል  ጥራይ ዘይኮነ፡ ሰዲህኤ ንምትግባሩ ብምሉእ ዓቕሙ  ክሰርሓሉ  ኣኼባ ባይቶ ዳግማይ ወሲኑ።

ኣኼባ ባይቶ ነቲ ብህዝባዊ ወያነ ሓርነት ትግራይ (ህወሓት) ዝምራሕ ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ፡ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣምታት ኣብ ልኡላውነት ኤርትራ ዘለዎ ጽኑዕን ንጹርን መርገጽ ብዝምልከት ከውጽኦ ንዝጸንሐ  መግለጽታት ኣመጒሱ።  ብኣንጻሩ ገለ ተጋሩ፡ ብውልቀን ብእኩብን ናይ ብሕቲ መዲያታትን ኣንጻር ልኡላውነት ኤርትራን ሓድነት ህዝባን ዘካይድዎ ዘይሓላፍነታዊ ጐስጓሳት፡ ንክልቲኡ ህዝብታት ስለ ዘይጠቕሞ ክቑጠብሉ ኣትሪሩ ተማሕጺኑ። ክልላዊ መንግስቲ ትግራይ ድማ ኣብ ልኡላውነት ኤርትራ ዝረአ ዘሎ ኣሉታዊ ኣተሓሳስባታት ኣብ ምውጋድ ከም ናይ ቅድሚ ሕጂ ግደኡ ከበርክት ኣኼባ ኣዘኻኺሩ።

ኣኼባ ባይቶ ንዝምድና ኣብ ዝምልከት ቆላሕታኡ፡ ኣብ ጉዳይ ኢትዮጵያ/ትግራይ ከይተደረተ፡  ነቲ ጉጅለ ህግደፍ ኣብ ጉዳይ ሱዳንን ካለኦት ጐረባብቲ ሃገራትን ዘርእዮ ዘሎ ኢድ ኣእታውነት፡ ኣንጻር ረብሓን ሰላምን ኤርትራን ህዝባን ምዃኑ ብምርዳእ፡ ሰዲህኤ ነዚ’ውን ግቡእ ኣቓልቦ ብምሃብ ከም ዝከታተሎ ተገንዚቡ።

ስርዓት ህግደፍ ምስ ጎረባብቲ ሃገራት ዝፈጠሮ ወጥርታት  ከይኣኽሎ፡ ምስ ወረርቲ ተመሓዝዩ ንሃገርና ኣብ ካልእ ጸሊም መዝገብ የእትዋ ኣሎ። ኣብ ልዕሊ ዩክረይን ዝተፈጸመ ወራር ደጊፉ ምስ ሩስያ ምውጋኑ፡ ብዛዕባ ጉዳይ ታይዋን እውን ምስታ ክትውሕጣ እትደሊ ዘላ ቻይና ምስላፉ፡ ኣኼባ ነዚ ዘይሓላፍነታዊ ተግባር ህግደፍ ኣውጊዙ።

3) ኤርትራውያን ስደተኛታት

ኣኼባ ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ኣብ ኩሉ ኩርነዓት ዓለም ብዛዕባ ዘሕልፍዎ ዘለዉ ኣጸጋሚ ህይወት ብዝምልከት ተመያይጡ። ብፍላይ ከኣ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሰንክቲ ኣብ ትግራይ ዝተባረዐ ውግእ ዘጋጠሞም ጸገማት ብሰፊሑ ዳህሲሱ።

ኣብዚ እዋንዚ ድማ ኣብ ኢትዮጵያ ብሰንክቲ ውግእ ተመዛቢሎም፡ ኣብ ኩሉ ከተማታት ይሳቐዩ ንዘለዉ፡ ብፍላይ ከኣ፡ ኣለምዋጭ ኣብ ዝበሃል ከባቢ ዳባት/ጎንደር ዝርከብ ሓድሽ መደበር ዝሓልፍዎ ዘለዉ ህይወት ኣዝዩ ኣስጋኢ ምዃኑ ተረዲኡ። ብዘይካዚ ኣብ ከተማታት ሱዳን ኤርትራውያን ስደተኛታት ብቐጻሊ ብናይ ሱዳን ናይ ጸጥታ ሓይልታት እናተኣስሩ ልዕሊ ዓቕሞም ገንዘብ ንክኸፍሉ ይገደዱ ምህላዎም ኣዝዩ ከም ዘተሓሳስቦ ተረዲኡ። በዚ መሰረት ኣኼባ መንግስታት ናይተን ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝተዓቖብለን ሃገራትን እቲ ጉዳይ ዝምልከቶም ዓለም ለኻዊ ትካላትን ንጉዳይ’ዞም ኣብ ስቓይ ኮይኖም ኣውያቶም ዘስምዑ ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ግቡእ ቆላሕታ ክገብርሉ ጻዋዒት ኣቕሪቡ።

4)  ፈስቲቫላት ህግደፍ

ኣኼባ ነቲ ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራውያን ሓይልታት ለውጢ ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ መንእሰያት ኣንጻር ኩሉ ምንቅስቓሳት ህግድፍ፡ ብፍላይ ከኣ ኣንጻርቲ ዘይሕጋዊ ገንዘብ ዝእክበሉን ናይ ጽልኢ ጐስጓሳት ዝነዝሓሉን ፈስቲቫላት ንምፍሻል ዝተኻየደ ቃልሲ ንኢዱ። በዚ መሰረት ነቶም ፈስቲቫላት ህግደፍ ኣብ ሽወደንን ዳላስን ከምቲ ዝተመደቦ ከምዘይከይድ፡ ኣብ ሆላንድ ከኣ ከም ዝስረዝ ዝጸዓቱ  ኤርትራውያን ኣመጒሱን ቃልሶም ከሕይሉ ኣተባቢዑን።

ማእከላይ ባይቶ ኣብዚ ኣኼባኡ ብመሰረት ቅዋም ሰዲህኤ ዓንቀጽ፡ 6.1.15፡ ንመጻኢ ሓደ ዓመት ዝመርሕ 9 ዝኣባላቱ ፈጻሚት ሽማግለን ተቖጻጻሪ ገንዘብን ንብረትን ብዲሞክራስያዊ መንገዲ መሪጹ።

ኣብ መዛዘሚ ኣኼኡ፡ ማእከላይ ባይቶ፡ ኣባላትን ደገፍትን ሰዲህኤ፡ ከበርክትዎ ንዝጸንሑ ንዋታውን ንያታውን ኣበርክቶ ንኢዱ። ኣብ መጻኢ እውን ብሓፈሻ ንምዕዋት መትከላት ሰዲህኤ ኣብ ኩሉ መዳያት፡ ብፍላይ ከኣ ንምዕዋት መጻኢ 4ይ ጉባአ ሰዲህኤ ኣበርክተኦም ከዕዝዙ ጸዊዑ።  ህዝቢ ኤርትራ እውን ነቲ ንሓርነቱን ሰላሙን ዘካይዶ ዘሎ ቃልሲ ብዝተዓጻጸፈ ከይተሓለለ ብናህሪ ክቕጽሎ  ተማሕጺኑ።

ንቅዋማዊ ምሕደራ፡ ንዲሞክራስን ንምዕባለን ንቃለስ!

ዘለኣለማዊ ዝኽሪ ንሰማእታትና!

20 ነሓሰ 2022

Saturday, 20 August 2022 09:59

ኣጸጋሚ ህይወት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ

Written by
ኣጸጋሚ ህይወት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ኢትዮጵያ

ቅድሚ ኣብ ትግራይ ውግእ ምጅማሩ፡ ኣብ ሰሜን ኢትዮጵያ፡ ኣስታት 100 ሺሕ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከም ዝነበሩ፡ ሳራ ሚለር ዝተባህለት፡ ናይ ጆርጅታውን ዩኒቨርስቲ ተመራማሪት ኣብ መጽሐት ዘ ኮንቨርዘሽን/ THE CONVERSATION ኣብ ዘሕተመቶ ጽሑፋ ሓቢራ።

እዞም ኤርትራውያን ክስደዱ ዘገደዶም፡ እቲ ኣብ ሃገሮም ዘሎ ብደረጃ ዓለም እውን ዝኸፈ፡ ሰብኣዊ ኩነታት ምዃኑ እዛ ተመራማሪት ገሊጻ። እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕማቕ ሰብኣዊ ኩነታት፡ ኣብ ልዕሊ ዜጋታት ዝፍጸም ሰፊሕ በደልን ግዱድ ወተሃደራዊ ዕስክርናን ከም ዝርከቦ ብምጥቃስ፡  ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ኣዝዩ ጨቋኒ ምምሕዳር ዘላ ሃገር እያ ኢላታ።  እቶም ፖሊሲ መንግስቲ ንምቅዋም ዝዛረቡ ወይ ከምኡ  ይሓስቡ ተባሂሎም ዝጥርጠሩ፡  ንሓያሎ ዓመታት ከም ዝእስሩ፡ ከም ዝሳቐዩን ዝስወሩን’ውን እታ ተመራማሪት ኣብቲ ንኤርትራውያን ስደተኛታት ዝምልከት መጽናዕታ ኣስፊራ

ምስዚ ኩሉ፡ እቶም ኣብ ትግራይ ዝነበሩ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብ2020 ኣብ መንጎ ሓይልታት ትግራይ ኣብ መንጎ ሓይልታት ፈደራላዊ መንግስቲ ኢትዮጵያን መሕዝቱ ከባብያዊ ሓይልታትን ውግእ ድሕሪ ምጅማሩ ኣብ ጽንኩር ወጥሪ ኣትዮም ኢላ፡ እቲ ውግእ ዓሌታዊ መልክዕ ብዘለዎ ቀልጢፉ ምስ ሰፍሐ፡ መብዛሕትኡ ከባብታት ኢትዮጵያ ንስደተኛታት ዘይውሑስ ኮይኑ  ኢላቶ።

ኣብዚ እዋንዚ ነቲ ውግእ ኣብ ዝምልከት ናብ ሰላም ዝወስድ ምዕባለ ዘሎ ይመስል፡ ዝበለት ሳራ ሚለር፡ እንተኾነ ነቶም ስደተኛታት ኮነ ነቶም ኣዕቊበምዎም ዝነበሩ ኢትዮጵያውያን ሰብኣዊ ድሌት ምቕራብ ጌና ኣጸጋሚ ከምዘሎ ኣስፊራ። ምስዚ ብዝተጠሓሓዘ ትካል መግቢ ዓለም ብወገኑ ካብ ዝመጽእ ዘሎ ወርሒ ጥቅምቲ ንደሓር ሓገዝ ከቕርብ ከምዘይክእል ሓቢሩ ኣሎ ኢላ።

ስራ ሚለር፡ ኣብ ጉዳይ ስደተኛታት ፍልይቲ ክኢላ ምዃና ጠቒሳ፡ ናይዚ ጽሑፍዚ ምቕራባ ዓላማ ከኣ ፍሉይ ድሌት ኤርትራውያን ስደተኛታት ንምቅላሕ ምዃኑ ገሊጻ። መበገሲ ሓበሬታኣ ቃለ መጠይቓት ምስ ስደተኛታት፡ ኣካላት ሕቡራት መንግስታት፡ ዘይመንግስታዊ ማሕበራትን መንግስታዊ ኣካላትን ምዃኑ ኣብቲ ጽሑፋ ኣስፊራ።  ኣብቲ ዝገበረቶ መጽናዕቲ ብኹሎም ኣብቲ ውግእ ዝተሳተፉ ኣካላት ዝተጠቕዑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ከም ዘጋጠምዋ ኣረጋጊጻ።

ሳራ ሚለር ከም ዝገለጸቶ፡ ቅድሚ ውግእ ኢትዮጵያ ንስደተኛታት ሰላማዊት ነይራ። በዚ መሰረት ሓንቲ ካብተን ብዙሓት ስደተኛታት ዘዕቆባ ሃገራት ኣፍሪቃ ምንባራጠቒሳ፡ ብቑጠባ ደሓንን ነይራ ኢላ።  ኣብዚ እዋንዚ ግና ኤርትራውያን ኮኑ ካለኦት ስደተኛታት ከምኡ እውን ውሽጣዊ ተመዛበልቲ ኣብ ኢትዮጵያ ሰላማዊ ከባቢ ክረኽቡ ኣብ ዝሽገርሉ ደረጃ ምሃልዎም ኣብቲ ሰፊሕ ጽሑፋ ጠቒሳ። ኣብ መወዳእታ ከኣ ኢትዮጵያ ሕቶ ስደተኛታት ናይ ምምላስ ግደታኳ እንተለዋ ዓቕሚ ግና ከምዘየብላ መስኪራ።

Friday, 19 August 2022 11:31

ባህግና 76፣ ሃገራውን ኣህጉራውን ዜናታትን ሕቶ ህዝብና ብጓይላን ዳንኬራን ኣይፍታሕን’ዩ ዘርእስቱ ርእሰ ዓንቀጽ ሰዲህኤን 14.08.2022

Written by
Published in Bahgna – EPDP TV / ባህግና - ሰዲህኤ ቲቪ

Media

Read more...
Friday, 19 August 2022 11:28

Dimtsi Harnnet Kassel 18.08.2022

Written by
Dimtsi Harnnet Kassel 18.08.2022
Published in Radio
Read more...
Friday, 19 August 2022 11:06

“ዒራ ዘይስንኻስ ሑጻ ቆርጥመሉ”

Written by
“ዒራ ዘይስንኻስ ሑጻ ቆርጥመሉ”

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰዲህኤ

ምቅዋምን ምድጋፍን መኻይዲ እዮም። ስለዚ ሓደ ኣካል፡ ንሓደ ተርእዮ ክቃወም እንከሎ፡ ነቶም ደገፍቲ ክሕድሶም ዘለዎ ነገር ኣይኮነን። ኣብ ህልዊ ፖለቲካዊ ኩነታት ሃገርና ተቓወምትን ደገፍትን ህግደፍ ምርኣዮም መግለጺ ናይ ኣተሓሳስባ ብዙሕነት እምበር፡ ከም ነውርን ካብዘየሎ፡ ብሰማይ ዝነጠበን ጌርካ ኣይውሰድን። እቶም ዝቃወሙ ኮነ እቶም ዝድግፉ ብዓይኒ ጽልኢ ክረኣኣዩን እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ህላወኡ ክሒዱ፡ ካብ ገጽ ምድሪ ከጥፈኦ ዝሕንሕነሉ ክኾኑ ኣይግባእን። ምኽንያቱ ካልእ ኩሉ ገዲፍካ ኤርትራ ናይ ኩሎም ኤርትራውያን ስለ ዝኾነት።

ምቅዋም ኮነ ምድጋፍ መሰል ዝኸውን ምኽንያታውን ርትዓውን ክኸውን እንከሎ ምዃኑ ክዝንጋዕ ኣይግበኦን። ብመሰል ተጐልቢብካ ብናይ “ዋላ ትንፈር እምበር ጤል እያ”  ዝብል ዕዉር ድርቅና፡ ምድጋፍን ንህላወ እቲ ካልእ ወገን ምኽሓድን ግና፡ ቅኑዕ ናይ ምቅዋም መሰል ኣብ ልዕሊ ዘይምዃኑ፡ ናብ ጥፍኣት እምበር ናብ ፍታሕ ዝወስድ ኣይኮነን። ንኣብነት ነቲ ቀትሪ ለይቲ ወይ ነቲ ለይቲ ቀትሪ እንተዘይበልኩሞ ምባል፡ ብመሰል ኣመኽኒኻ እተኸዶ መንገዲ ናይ ጥዕና ኣይኮነን።

ኣብዚ እዋንዚ ብዘይካ ኣዝዮም ውሑዳት፡ ኣብዘሓ ህዝቢ ኤርትራ ንምምሕዳር ህግደፍ ዝቃወም እዩ። እቲ ምቅዋሙ ብደረጃታት ክፈላለ ይኽእል። ዘግሃደን ዘየግሃደን፡ ብቃልዕን ብምስጢርን፡ ዝተወደበን ዘይተወደበን፡ ኣብ ኤርትራን ኣብ ወጻእን፡ ዝፈርሕን ዝደፍርን፡ ……..ወዘተ ኢልካ ምጽብጻቡ ይከኣል። ብዙሕ ናይ ተቓዉሞ ድምጺ ዘስምዕ ይሃሉ’ምበር እቲ ዝያዳ ኣድማዒ እቲ ዝተወደበ ምዃኑ ንጹር እዩ። ብኣተሓሳስባ ንህግደፍ ካብ ልቡ ዘውጸአ ግና ክውደብ ኩነታት ዘየፍቀደሉ ኣካል ኣበርክቶ የብሉን ማለት ግና ኣይኮነን።

ንህግደፍ ዝቃወሙ ኤርትራውያን ናይ ምቅዋሞም ምኽንያት ብመሰሎም ምጥቃሞም ጥራይ ኣይኮነን። ናይቲ ጉጅለ ወጻዒ፡ ጠላም፡ ብናጽነትን ልኡላውነትን ሃገር ዝጣላዕን ገሃሲ ኩሉ መሰላትን ምዃን ንናይ ምቅዋሞም ርትዓውነትን ምኽንያታውነትን ብቑዕ መረጋገጺ እዩ። ነፍሲ ወከፍ እዞም  ህዝቢ ኤርትራ ንህግደፍ ዝቃወመሎም ናይ ወጽዓ ኣዕኑድ፡ ኣዝዩ ሰፊሕን ኣስካሕካሕን ዝርዝር ኣለዎም። ስንብራቶም ድማ ኣብ ውሱን ክፋል ኤርትራዊ  ዝረአ ዘይኮነ፡ እንዳ ኩሉ ኤርትራዊ ማዕጾ ዝኳሕኩሑ ምዃኖም ዝያዳ ምኽንያታዊ ይኾኑ። ንከምዚ ዓይነት ጸረ ህዝብን ጸረ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላትን ዝኾነ ጉጅለ ምቅዋምን ተቓሊስካ ክትስዕሮ ምስላፍን እምበኣር፡  ናይቲ ብመሰልካ ምጥቃም ቅኑዕ መግለጺ እዩ።

ሰዓብቱ ይውሓዱ  እምበር፡ ንህግደፍ ዝድግፍ ኣተሓሳስባ ኣብ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሜዳ ምህላዉ ዝከሓድ ኣይኮነን። ናይ ለውጢ ሓይልታት፡ ኣተሓሕዛና ከምቲ “ኣሚንካ ምምጓት” ዝበሃል፡ ህላወ ናይቶም ነቲ ጉጅለ ዝድግፍዎን ዘመጉስዎን ብምኽሓድ ኣይኮነን። እዞም ደገፍቲ ህግደፍ ናይ ምድጋፍ መሰሎም ኣብ ባዶ ምኽንያት ዝምርኮስ እዩ። ህግደፍ ወጻዒ፡ ጠላምን ገሃሲ ኩሉ መሰላትን ምዃኑ፡ ሎሚ ኣይኮነንዶ  ንኤርትራውያን ንዘይኤርትራውያን እውን ብሩህ እዩ። መብዛሕትኦም ካብቶም ዝድግፍዎ ብሓለንጊ ወጽዓኡ ዝተገርፉ ምዃኖም ከኣ ንደገፎም ዝያዳ ትርጉም የስእኖ።

ንኣብነት ሓደ ብሰንኪ ግዱድን መወዳእትኡ ዘይፍለጥን ውትህድርና፡ ኣብ ኤርትራ ማሕበረ-ቁጠባዊ ህይወቱ ምምራሕ ስኢኑ፡ ክሃድም ዝተፈነ ኤርትራዊ፡ ኣብ ዶብ ተታሒዙ ንዓመታት ተኣሲሩ። ካብ ቤት ማእሰርቲ ምስ ተፈትሐ፡ እንዳጋና ሃዲሙ ኣብ ሓንቲ ብዲሞክራስያዊ ስርዓት እትምራሕ ሃገር ኣትዩ ዝተጣየሰ ኤርትራ ከም ኣብነት ንውሰድ። ኣብታ ሃገር  ህግደፍ ኣብ ልዕሊኡ ዝፈጸሞ በደላት ከም ምኽንያት ኣቕሪቡ ዑቕባ ናይ ምርካብ ሕቶኡ ተቐባልነት ረኺቡ። ተገልቢጡ ንህግደፍ ዝድግፍ ጥራይ ዘይኮነ፡ ሓደ ካብ ተኸልቲ ዳስ ፈስቲቫል ህግደፍ ክኸውን እንከሎ፡ ክሳብ ክንደይ ካብ ምኽንያታውነት ርሒቑ ከም ዘሎ ምርዳእ ዘጸግም ኣይኮነን። እዚ ኣካይዳ ጥልመት እውን እዩ። ከምቲ “ዒራ ዘይስንኻስ ሑጻ ትቑርጥመሉ” ዝበሃል፡ “እንኳዕ ደኣ ኣነ ነብሰይ ኣድሓንኩ እምበር እቲ ኣብ ኤርትራ ብህግደፍ ዝደሃኽ ዘሎ ህዝብስ ባዕሉ ይፈልጥ” በሃልነቱ ዘንጸባርቕ እዩ። ስለዚ ኣብዚ እዋንዚ ምስ ህግድፍ ምስላፍ ታራ ምርጫ ዘይኮነ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ገበን ምፍጻም ምዃኑ ዘርኢ እዩ።

እቶም ኣብ ፈስቲቫል ህግደፍ ዝኹነኑ፡ እቶም ህግደፍ ባዕሉ ጸላእቲ ህዝቢ ኤርትራ ኣምሲሉ ዝሰኣሎም፡ ወያነ፡ ዩክረይን፡ ታይዋንን ዝተወሰኑ ምዕራባውያን መንግስታትን ምዃኖም ተዓዚብና። እዚ ኣቀማምጣ ምስ ህልኽን ምንዋሕ ዕድመ ስልጣን ህግደፍን እምበር፡ ምስ ህልዊ ክውንነት ህዝቢ ኤርትራ ዝተሓሓዝ ኣይኮነን። እቲ ምድጋፍን ምቅዋምን ንህልዊ ኩነታት ኤርትራን ህዝባን ቀዳምነት ዝሰርዐ እንተዝነብር፡ እቲ ቅድሚ ኩሉ ክኹነን ዝነበሮ ጨካን ተግባራት ህግደፍ እዩ። እቶም ደድሕሪ ህግደፍ ንዝተፈላለዩ ኣካላት ከውግዙ ዝሰማዕናዮም ደገፍቱ  ከኣ “ከምቲ ላምሲ ብኢዳ ዝቐርባ ብእግራ ትሓክኽ” ዝበሃል ኮይንዎም እንተዘይኮይኑ፡  ቅድሚ ናብ ኣስመራን ዓዲ ሃሎን፡ ናብ መቐለ፡ ኪየቭ፡ ታይፐይ፡ ዋሽንገተንን ካለኦትን ኣይመተመጣጠሩን። ምናልባት ነዞም ክረግምዎም ዝሰማዕናዮም መንግስታት ናይ ምቅዋም ወልፊ እንተልይዎም እውን፡ እቲ ቀዳምነት ክሰርዕዎ ዝነበሮም እቲ ንኤርትራውያን ኣብ ገዛእ ሃገሮም መርገጽ እግሪ ነፊጉ ደም ዘንበዖም ዘሎ ኣብ ኣስመራ ዝዓረደ ጉጅለ ክኸውን ምተገበኦ። ንምዃኑ እቲ ህበይሲ “ቅድም እቲ ኣብ ኮፍ መበልያይ ዘሎ እሾኽ ኣውጽኡለይ’ሞ፡ እቲ ዝተረፈ ኮፍ ምስ በልኩ ባዕለይ የርክበሉ” በለት ዝበሃል ምስላስ ኣየስተብሃልሉን ማለት ድዩ።

ብሓፈሻ ደገፍቲ ህግደፍ፡ ብፍላይ ከኣ እዞም ኣብ ፈስቲቫላቱ “እምባሕ በል”፡ ኣብቲ ዘሕፍር ተግባሮም ከኣ፡“ኩራዕ ኤርትራዊ”  ክብሉ ዝሰማዕናዮም፡ ኣብተን ዝነብሩለን ሃገራት  ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰላት ክጐድሎም እንከሎ “ሸንዳሕዳሕ” ከም ዝብሉ ፍሉጥ እዩ። እዚ ኣብ ሃገርከ፡ ብደምን ኣዕጽምትን ጀጋኑ ደቂ ህዝቢ ዝመጸ መሰል ብኣጻብዕ ንዝቑጸሩ ኣሕሊፍካ ምስ ሃብካ ምዃኑ፡ ዘሕፍርን ዘተክዝን እምበር ዘሳዕስዕ ክኸውን ኣይምተገብኦን።

ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኤርትራ ይገዝእ ንዘሎ ጉጅለ፡ እትቃለሶ እምበር እትከላኽለሉን እንትድግፎን ከም ዘይኮነ ዝተገንዘቡ ብዙሓት፡ ምእንቲ ሰብኣውን ዲሞክራስያውን መሰል ሰባት ዝተሰለፉ ዘይኤርትራውያን  ወገናት ከይተረፉ ድምጾም የስምዑ ኣለዉ። ጸረ ህዝብነት መልእኽቲ ፈስቲቫላት ህግደፍ ብምግንዛብ፡ ኣብ ሽወደን፡ ዳላስን ሆላንድን ዝተሰምዑ ድምጽታት ኣተባባዕቲ እዮም። ንሕና ኤርትራውያን ከኣ ከምዚ ዓይነት ተስፋን ደገፍን ዝህቡ ተበግሶታት ክንርኢ እንከለና፡ ኣብ ክንድ ከምቲ “ጠሓኒትሲ ሓጋዚታ እንተረኣየት መዲዳ ትሓብእ” ዝብሃል ኣብ ክንዲ እግርና እነድሕር፡ ነቲ ጻሕታሪ ጽልእን ኣጸላምን ፖለቲካ ህግድፍ ብትብዓት ንመክቶዮ።

Published in EPDP Editorial
Read more...
Friday, 19 August 2022 11:03

ህዝቢ ትግራይ ዘይተሓገዘ፡ ብሰንኪ ሕብሪ ቆርበቱ ክኽውን ይኽእል ተባሂሉ

Written by
Friday, 19 August 2022 10:51

ስቓይ 5ይ ትውልዲ ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብ ሱዳን

Written by
ስቓይ 5ይ ትውልዲ ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብ ሱዳን

ኣብዚ እዋንዚ 5ይ ትውልዲ ኤርትራዊ ስደተኛ ኣብ ሱዳን ብኣዝዩ ዘገርም ስቓይን መከራን ይሓልፍ ከም ዘሎ መርበብ ሓበሬታ ገዳብ ነዚ ብዝምልከት ብዘካየደቶ ዕሚቕ መጽናዕቲ ሓቢራ። በቲ ኣብዚ ዝሓለፈ መዓልታት ዝተዘርግሐ ሓበሬታ መሰረት፡ ናይ ህግደፍ ጸጥታ ኣብ ሱዳን ምህላዉን ንጥፈታቱ ምሕያሉን ንኩነታት ናይዞም ኤርትራውያን ስደተኛታት ይግድዶን ይሓላልኾን ከም ዘሎ እውን እታ መርበብ ሓበሬታ ኣስፊራ። ኢድ ኣእታውነት ጸጥታ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህይወት ናይቶም ኣብ ኤርትራ ካብ ዘሎ ወጽዓ ክድሕኑ ዝሃደሙ ኣዝዩ ዘኽፈአ ኮይኑ ኣሎ።

ካብ 2000 ንደሓር ናይ ኤርትራን ሱዳንን ኣካላት ጸጥታ ብሓባር ክሰርሑ ምስ ጀመሩ፡ ህይወት ናይቶም ዝደተኛታት ኣዝዩ ከም ዝኸፈአ ገዳብ ኣብቲ መጽናዕታዊ ጸብጻባ ኣመልኪታ። ካልእ ንህይወት ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ሱዳን ብፍላይ ኣብ ከተማ ካርቱም ኣጸጋሚ ካብ ዝገበሮ፡ ኣሰጋገርቲ ሰባት ምስ ገንዘብ ኣለዎም ዝብልዎም ናይቶም ግዳያት ቤተሰብ ርክባት እናፈጠሩ ከካይድዎ ዝጸንሑን ዘለዉን ገንዘባዊ ምዝመዛ ምዃኑ ኣብቲ ዜናዊ ጸብጻብ  ኣስፊሩ ኣሎ።

ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ኣዋርሕ፡ ብፍላይ ነቶም ኣብ ካርቱም ዝበጽሑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣዝዩ መሪር ኮይኑ ከም ዝጸንሐ፡ ዝጠቐሰት መርበብ ገዳብ፡ መጠፋፋእቲ ሓለፍቲ ጸጥታ ሱዳን ነቶም ስደተኛታት ብዘይወዓልዎ ገበናት እንዳጸለሙን ብማእሰርቲ እናፈራርሑን  ኣዝዩ ብዙሕ ገንዘብ  ከም ዝሓትዎም ኣቃሊዓ። እተን ንኤርትራውያን ስደተኛታት ዝኣስሩለን ኣብያተ-ማእሰርቲ፡ ዓማራት፡ ዴምን ሰሓፋን ኣብ ዝበሃል ከባብታት ካርቱም ዝርከባ እየን።

በቲ ካብ ገዳብ ዝተረኽበ ዜና መሰረት፡ ገንዘብ ክኸፍሉ ዘይከኣሉ ኤርትራውያን ኣብ ጸበብቲ ኮንተይነራት እዮም ዝእሰሩ። መግቢ ብዘይካ ሳሕቲ ካብ ገበርቲ ሰናይ ወይ ሓደሓደ ዓቕሚ ዘለዎም ቤተሰብ መኣስርቶም ካብ ካልእ ዝረኽብሉ ዕድል የብሎም። ምስዚ ብዝተተሓዘ እቶም ስደተኛታት ህይወቶም ንምድሓን ክዳውንትን ስልማት ደቂ ኣንስትዮን ክሸጡ ከም ዝግደዱ ተሓቢሩ።

እቲ ኣዝዩ ዘገርም፡ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ካርቱም ካብ ዘምጽኡ ኣምጺኦም ዝተሓተትዎ ገንዘብ ከፊሎም ካብ ማእሰርቲ ምስ ወጹ፡ ብሰላም ናይ ምቕጻል ውሕስነት ስለ ዘየብሎም፡ ተመሊሶም ናብቲ ዝነብርዎ ቤት ማእሰርቲ ይኣትዉ እሞ ከም ሓድሽ ካልእ ዓቐን ገንዘብ ክኸፍሉ ይግደዱ።  ነዚ ንክጥዕሞም ከኣ  እቶም ብላዕ ዝቕበሉ ነቶም ዝኸፍሉ ስደተኛታት ቅብሊት ኣይህብዎምን እዮም። እቲ ዑደት ከምኡ እንዳበለ ይቕጽል ኣሎ።

በቲ ሓበሬተ መሰረት ላዕለዋይ ኮሚሽ ጉዳይ ስደተኛታት ኣብ ካርቱም ከም ዘየለ ምቑጻሩ  እዩ ዝቐልል። ምናልባት ምስቶም ኣብ ልዕሊ ስደተኛታት በደል ዝፍጽሙ ኣካላት ዝሻረኽ ከይከውን ዝሰግኡ ወገናት እውን ኣለዉ።

Friday, 19 August 2022 10:45

  ሃገር ሽወደን ከም ማእከል ህግደፋውያን

Written by

ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ንሃገራዊ ነጻነት ኤርትራውያን ብስም ማሕበረ ሰብ ተጠርኒፎም ነቲ መሰል ምምስራት ማሕበራት ወጻእተኛታት ኣብ ሽወደን ተጠቒሞም ብስም ኤርትራዊ ማሕበረ ሰብ ብደረጃ ሃገር ሽወደን  ቆይሞም: ብዝኾነ ፖለቲካ ውድብ ወይ ሃይማኖታዊ ትካል ከይተኣዘዙ ነጻነቶም ሓልዮም ነቲ ኣብ ሚዳ ኤርትራ ብረታዊ ቃልሲ ዘካይድ ዝነበረ ውድብ ደገፎምን ኣብርክተኦምን ገይሮም። እቲ ማሕበር ኣብ ኣብ መፋርቕ ሰማንያታት ኣብቲ ዝለዓለ ደረጅኡ በጺሑ ዝነበረ፣ ድሕሪ ምሕራር ምጽዋዕ ኣብ መጀመርያ ተስዓታት ነቲ ብስም ሕፋሽ ውድባት ዝንቃሳቐስ ዝነበረ ክፋል ህዝባዊ ግንባር ሓርነት ኤርትራ: መሪሒነት ህዝባዊ ግንባር ኣደስኪልዎ። ድሕሪ ነጻነት ኤርትራ 1991 ዓ.ም ድማ ንኤርትራዊ ማሕበረ ሰብ ኣብ ሽወደን ብውዲትን ከቢድ ተጻብኦን በበቕሩብ ነቶም ንነጻነት ማሕበር ዝቃለሱ ዝነበሩ ባእታታት ኣብ ምዝራዎም ተዓዊቶም፣ ነቲ ማሕበር ብናታቶም ተኣዘዝቲ ወሪሶሞ፣ ክሳብ`ዚ ዓመት`ዚ ንሃገር ሽወደን መደበር ብምግባር ኲሉ ዘድልዮም ክሰርሑ ጸኒሖም። ሓደ ካብኡ እዚ ኣብ ወርሒ ነሓሴ ከዛርብ ዝጸንሐን ኣብ መድያ ሽወደን ብፍላይ ድማ ኣብ ኣፍቶንብላደት ዝብሃል ጋዜጣ ክሳብ ሕጂ ዝዝረበሉ ዘሎ ፈስቲቫል ብደገፍቲ ጒጅለ ህግደፍ ዝዳሎ ኢዩ።

እዚ ናይ ምወዳእታ ትማሊ ዕለት 15 ነሓሴ 2022 ዝወጸ ጽሑፍ ድማ ብኸምዚ ዝስዕብ ሰፊሩ ይርከብ።  ንኸምዚ ህዝባዊ መቕዘፍቲ ዘጎሃህር ሓንሳብ ንሓዋሩ ደው ከንብሎ ኣሎና ብዝብል ጅማሮ እቲ ዓንቀጽ፣  ቀጺሉ ሰፊሩ ዘሎ ብፖለቲከኛታት ኣባላት ባይቶ ሊበራላውያን ተኣዊጁ ኣሎ።

እዞም ብስም ገጠምትን ወይ ስነ-ጥበባውያን ዝባሃሉ ወታሃደራዊ ዩኒፎርማ ዝተኸድኑ ናይ ውልቂ መላኺ እምባ ገነን ፕሮፓጋንዳ ዝነዝሑ ኣብዚ እግሮም ከቐምጡ የብሎምን። ነዚ ሕቡእ ”ምትእኽኻብ ፕሮፓጋንዳ ምልካዊ ስርዓተ መንግስቲ”  ኣብ ስትቶኮሆልም ሰበ-ስልጣናት ሆላንድ ንኸይግበር ደው ኣቢሎሞ´ዮም። በዚ ኣጋጣሚ ንኦሳ ኒልሶን ሰደርስትሮም/Åsa Nilsson Söderström ብጾታ ኣባላት ሰልፍን ናእዳ ምሃብ ይግብኣና። ኦሳ መርገጻ ብምንጻር ነዚ መስርሕ ፕሮፖጋንዳ ውልቀ-መላኺ ደው ንምባል ሰርሓ ኢያ።

ኣወል ስዒድ ገጣሚ ተባሂሉዩ ዝጽዋዕ። እቲ ሓቂ ግን ንናይ ኤርትራ መንግስቲ እምባገነን መቓልሕ ፕሮፓጋንዳ ኢዩ። ንናይ ኤርትራ ነዊሕ ዕድመ ዝበልዕ ወተሃደራዊ ኣገልግሎት´ዩ ዝውድስ፣ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ትግራይ ጽልኢ ዝንዝሕ ንዂናት ዘጎሃህር´ዩ።

እቲ ዕላማ ነቲ ኣብ ትግራይ ዝኸይድ ዘሎ ውግእ ህዝባዊ መቕዘፍቲ ንምድጋፍ´ዩ። እምባ ገነን ስርዕተ መንግስቲ ኤርትራ ድማ ብዝልዓለ ደረጃ ገበን ዝተጸንበሮ`ዩ። ተስፋና እምበኣር ሰብ ስልጣናት ሽወደን ከምቲ ናይ ሰበ ስልጣናት ሆላንድ ተመሳሳሊ ስጒምቲ ክወስዱ ኢዩ። ሰበ-ስልጣናት ነቶም ኣብዚ ዑቚባ ሓቲቶም ምስዚ ስርዓት ዝተሓባበሩ ብሓቂ ዕቚባ ዝግብኦም እንተኾይኖም ደጊሞም ክሓስብሉ ዘለዎም ጉዳይ ኢዩ።

ፖሊስ እውን ሓይሎም ጠሚሮም ስጒምቲ ንምውሳድ፣ ነቲ ተቓወምቲ ኤርትራውያን ዘመልክትዎ ጒድኣትን ምዝብዛብ በዚ ስርዓት ምልክውነት ስጉምቲ ክወስዱ ይግባእ። ሰበስልጣናት ግብሪ እውን ነቶም ዝተፋላለዩ ማሐበራት ምስዚ ስርዓት ምትእስሳር ዘለዎም ነቲ ካብ ኮሙናት ዝረኽብዎ ቁጠባዊ ደገፍ ምቁጽጻር ክገብሩሎም ኣለዎ።

ኣወል ስዒድ መንግስትኻ ኣብ ሽወደን ንኤርትራውያን 2% ግብሪ ከኽፍል ወይ ድማ ብኻልእ መገዲ   ከባሳብስን  መሰል የብሉን። ብግብሪ ዝተኸፍለ ገንዘብ ሽወደን ንፕሮፓጋንዳ መንግስትኻ ፈጺሙ ኣይክውዕልን`ዩ። እዚ ተግባራት`´ዚ ክሳብ ሕጂ ኣብ ሽወደን ክፍጸም ምጽንሑ ንመንግስቲ ሽወደን ትሑት ምስክር ዘውህብ´ዩ። ንሕና ሊበራላውያን ኣብ ዝመጽእ ግዜ መንግስቲ ነዚ ስራሕዚ ደው ከንብል ኲሉ ዝከኣለና ክንገብር ኢን።

Åsa Nilson Söderström ዞባዊ ፖለቲከኛ ኣብ Spånga-Tensta ሊበራል

Joar Forssell ኣባል ሃገራዊ ባይቶ ሽወደን ኣፈኛ ፖለቲካ ወጻኢ ሊበራል

Fredrik Malm, ኣባል ሃገራዊ ባይቶ ሽወደን ሊበራል

ትርጉም ረዘነ ተስፋጽዮን

Sunday, 14 August 2022 12:52

ዝተዘንግዑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ጅቡቲ

Written by
ዝተዘንግዑ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ጅቡቲ

ስእሊ  ቢቢሲ

ኣብ ሃገር ጅቡቲ ዓሊዓዳ ኣብ ዝበሃል መደበር ዘለዉ ኤርትራውያን ስደተኛታት ብሕጽረት መቑነንን ካልእ  መሰረታዊ ቀረባትን ኣብ ዝለዓለ ጸገም ከም ዝርከቡ ምግላጾም ማዕከን ዜና ቢቢሲ ሓቢራ። ንድሕንነቱ ክብል ሓቀኛ ስሙ ክግለጽ ዘይደለየ፡  ኣብቲ መደበር ዝነብር ኤርትራዊ ከም ዝገለጾ፡ ኣብቲ መደበር ካብ 2011 ጀሚሩም ክሳብ ሎሚ ዘለዉ፡ 10 ዝኾና ደቂ ኣንስቶ ዝርከበኦም 250 ኤርትራውያን ስደተኛታት ምዃኖም ሓቢሩ።

ቅድሚ ሕጂ ኣብ ጅቡቲ ኣስታት ሓደ ሺሕ ስደተኛታት ከም ዝነበሩ ብዝተፈላለዩ ማዕከናት ዜና ክግለጽኳ እንተጸንሐ፡ ብዙሓት ካብኣቶም፡ ብሱዳንን ብኻልእ ኣቕጣጫታትን ኣቢሎም ክሳብ ኤውሮጳ ዝበጽሑ ከም ዘለዉ ኣብቲ ዜና ተገሊጹ።

እቲ ንቢቢሲ ብዛዕባ ሃለዋት እቲ መደበር ኣብ ጅቡቲ ዝሓበረ፡ ስደተኛ ከም ዝገለጾ፡ መብዛሕትኦም ካብቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት፡ ካብ ዓሰብ ናብ ጅቡቲ ዝሰገሩ ወተሃደራት ዝነበሩ እዮም።  ብሰንክቲ ኣብ መንጎ ኤርትራን ጅቡትን ዘሎ ዝምድና መንግስቲ ጅቡቲ ነቶም ኤርትራውያን ከምዘይግደሰሎም ድማ ጠቒ። ካብዞም ስደተኛታት ወተሃደራት ብምንባሮም ብጅቡቲ ተጠርጢሮም ንዓመታት ተኣሲሮም ምስተፈትሑ ናብቲ መደበር ዝኣተዉ ከም ዝርከብዎም እውን ተሓቢሩ።

ኣብ ጅቡቲ ዝርከቡ ሶማላውያን ስደተኛታት ምስ ህዝቢ ጅቡቲ ናይ ቋንቋን ባህልን ምቅርራብ ስለ ዘለዎም፡ ካብ ኤርትራውያን ዝሓሸ መነባብሮ ኣለዎም። ብመንጽር ትካላት ሰብኣዊ መሰል እውን ዝያዳ ናብቶም ሶማላውያን ስለ ዘዳልዋ፡ ኣብዚ ቀረባ ግዜ ልዕሊ 300 ሶማላውያን ናብ ካናዳ ክኸዱ እንከለዉ፡ ምስኣቶም ናይ ምኻድ ዕድል ዝረኸበ ኤርትራዊ ሓደ ጥራይ ምዃኑ ካብቶም ኤርትራውያን ስደተኛታት ዝተረኽበ ሓበሬታ የረድእ።

ቢቢሲ፡ ነዚ ብኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ጅቡቲ ዝቐረበ ሓበሬታ ብዝምልክት ርኢቶ ንምርካብ ናብ ላዕለዋይ ኮሚሽን ጉዳይ ስደተኛታት ውድብ ሕቡራት ሃገራት፡  ሓቲቱ፡ ካብቲ ኮሚሽን ዝዀነ ምላሽ ዘይምዘይረሐበ ጠቒሱ።

ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራውያን ስደተኛታት ኣብ ዘዘለዉዎ መደበራት ብሓፈሻ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ኢትዮጵያ ኣለምዋጭ ኣብ ዝበሃል ሓድሽ መደበር ከባቢ ዳባት-ጐንደር፡ ኩነታት ክራማት ተወሲኽዎ ኣብ ኣዝዩ ሓደገኛ ኩነታት ከም ዝርከቡ ብብዙሓት ማዕከናት ዝቐርቡ ዘለዉ ጸብጻባት ይሕብሩ።

Page 155 of 634