EPDP Editorial

أحد أبرز مميزات طغمة الهقدف التخابث علي الشعب عبر تغيير موضوعات اهتمامه وتكتيكات استمالته للشعب، واليوم مستغلاً عشق الشعب للاستقلال جعل يدغدغ مشاعر المغتربين للعودة للوطن للاستيلاء علي أموالهم عبر مختلف الخدع والتكتيكات. الشعب الذي بذل الغالي والنفيس من أجل حريته لم يكن بحاجة الي من يذكره بها بإيقاد الشموع وطرق الأبواب باباً باباً، اليوم لم تعد قضية شعبنا قضية حرية واستقلال، بل قضية ديمقراطية وحقوق.

 

كلما دخل الهقدف في ورطة يهرب الي الوراء، يهرب من قبحه الي الماضي الجميل، الي معارك نادو، فنقل وأمجاد وبطولات التحرير، إنه مسلسل يكرر ويجتر ماضي حلقاته وتفاصيل أجزائه المكررة، نحن لا نعترض علي الاحتفال الدوري المعتبر بتلك المآثر الوطنية الجليلة، ولكن نعترض علي اتخاذها ستاراً لأهداف غير نبيلة كإلهاء الشعب عن مشكلاته الحقيقية وتخديره بأحلام وأفراح الماضي النبيل عن التفكير في قضايا ومهام حاضره الكالح.

 

 

الشعب ليس بحاجة الي من يعطيه الدروس والمحاضرات عن بطولاته الوطنية، فهو خير خبير بها، ذلك لأنه من جهة يعرف ضخامة التضحيات التي بذلها في سبيل استقلاله ومن جهة أخرى يعرف حجم مرارة العيش تحت نير الاحتلال الأجنبي، لكن ليس للاستقلال مذاق بغير الديمقراطية والحقوق والحريات الإنسانية الأساسية، إذ لا فرق بين الاستعمار والحكم الوطني في ظل فقدان مميزات الاستقلال وثمراته.

 

تهانينا بمناسبة اليوبيل الفضي للاستقلال لأنها ذكرى باقية في قلوبنا وشمعة موقدة بدموعنا، ولكن ليس علي حساب الحقوق والحريات، يجب أن نعلن عدم موافقتنا علي المتاجرة بالاستقلال بثمن الحرية والديمقراطية.

 

ها هو الشعب الارتري تمر عليه ذكرى التحرير الربع قرنية وهو أسير سلاسل الدكتاتورية، لذلك يجب أن يدشن احتفاله لهذا العام بالمطالبة باستكمال حريته الوطنية بحريته الإنسانية.

 

إن تجارب الشعب الارتري أثبتت أن الهقدف هو الذي يذيقه ما كان يلقاه علي يد الاستعمار من ويلات، لذلك بنفس الشجاعة والحسم يجب أن يتصدى الي مقاول الاضطهاد الجديد حتى وإن تسربل بأثواب الوطنية.         

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ

ሓው መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣቦ-መንበር ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ብ14 ለካቲት  2016 ናይ መላእ ኣባላት ሰልፊ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብዚ ኣኼባኡ ሰደህኤ ኣብ ዝሓለፈ 6 ኣዋርሕ ዘካየዶ ሓፈሻዊ ንጥፈታት ብመልክዕ ጸብጻብ ኣቕሪቡ። ኣባላት ናይቲ ዝመርሖ ዘሎ ሰልፊ ድማ ኣብቲ ዝተዋህበ መብርሂ ተመስሪቶም፡ ሰልፎም ኣብ ምሕያል ክተባባዕ ዝብልዎን ክእረመሎም ዝደልይዎን ኣሰራርሓታት ብዝምልከት ሃነጽቲ ሓሳባት ኣቕሪቦም። እዚ ናይ መሪሕነትን መሰረታትን ግሉጽ ምንባብን ምትሕስሳብን ቀጻሊ ንክኸውን ድማ ተላብዮም። እቲ ኣቦመንበር ብወገኑ ኣብ መጻኢ፡ ነየናይ ጐኒ ዝያዳ ምሕያል ነየናይ ጐንኸ ከእረም ከም ዝግበኦ ኣብ ምውሳን ዝሕግዙ ሓሳባት ኣዋህሊሉ። ቀንዲ ዕላማ ናይቲ ናይ እንካን ሃባን ኣኼባ ድማ እዚ እዩ ነይሩ።

ብዘይካዚ ብ19 መጋቢት 2016 ኣብ ፓልቶክ ስመር ቁጽሪ-ሓደ ክፉት ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብዚ ኣኼባ እዚ ከኣ ፖለቲካዊ ራኢ፡ ሚዛንን ተሳትፎን ኣብ ጉዕዞ ሓድነትን ንጥፈታትን ሰደህኤ ዝምልከት ሰፊሕ መግለጺ ኣቕሪቡ፡ ተሳተፍቲ ኣኼባ ብዛዕባ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ክፈልጥዎ ዝደልዩ ብዝምልከት ሕቶታት ከቕርቡን ብዛዕባ’ቲ ሰልፊ ቅኑዕ ኮይኑ ዝተራእዮም ሚዛን ክህቡን ዕድል ከፊትሎም።

ብፍላይ ኣብቲ ክፉት ኣኼባ ኣዝዮም ብዙሓት ዝተፈላለየ መንቀሊ ዘለዎም ሕቶታት ቀሪቦም። እንተላይ ነቶም ንሰደህኤ ዝነቕፉ ሕቶታትን ርኢቶታትን እውን ግቡእ ክብርን ንጹር መልስን ክወሃቦም ሓዲሩ። ሓው መንግስተኣብ ዝህቦ ዝነበረ መልስታት ብዘይሽፍንፍን እምንቶን መርገጽን ሰልፉ ኣብ ተዝተፈላለየ ዛዕባታት ከምቲ ዘለዎ ዘነጽር ነይሩ። ገለ ተሳተፍቲ ዋላ እቲ ዝወሃብ ዝነበረ መልስታት ካብ እምነቶም ወጻኢ እንተኾነ፡ በቲ ተበግሶን ግሉጽነትን ኣዝዮም ሕጉሳት ከም ዝነበሩ ምግላጽ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ከምዚ ዓይነት ናይ ግሉጽነት ባህሊ ክቕጽል ከም ዝግበኦ ተደጋጋሚ ለበዋታት ኣቕሪቦም።

እዚ ዝተጠቕሰ ኣብነታዊ መድረኻት ረብሓኡ ንሰደህኤ ንጹር እዩ። ከዕውቶ ዝቃለሰሉ ዘሎ መትከላት ብቐጥታ ናይ ምግላጽ ዕድል ስለ ዝሃቦ። ነቶም ነቲ ሰልፊ ካብ ዝተፈላለየ ማእዝናት እንዳነቐሉ ዘይስሙ ክህብዎ ዝደልዩ ግቡእ ግንዛበ ከም ዝረኽቡ ኣብ ምኽኣል እውን፡ እዚ መድረኽ ጠቕሙ ቀሊል ኣይነበረን። ናይ ሓደ ውድብ ሓቀኛ ናይ ህዝቢ ደገፍን ምትብባዕን ድሕሪ ምፍላጥ መትከላቱን ፖሊሲታቱን እዩ ዝርከብ። ሰልፊ ነዚ መድረኽ ከዳሉ እንከሎ ንክነኣድን ንክምጐስን ጥራይ ኣይኮነን። ናብዚ ሰልፊ ዝቐርብ ሕጽረታትን መተካእታታቱን ምስማዕ እውን ቀንዲ ስንቂ ኣብ መጻኢ ቃልሱ ምዃኑ እዩ ዝኣምን።

ተሳተፍቲ ኣኼባ ኤርትራውያን እዮም። ንሱ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ሕማቕ ሃለዋት ዘሻቕሎምን ራህዋ ዝጽበዩን እውን እዮም። ሎሚ ኣብ ደንበ ተቓውሞና “ነናትና መተካእታ ኣለና” ዝብላ ውድባት ብዙሓት እየን። ካብዚኣተን ኣየኖት እየን እተን ክሕገዛን ክድገፋን ዝግበአን፡ ኣየኖትከ “መትከላትክን ምስ ውድዕነት ኤርትራ ስለ ዘይሰማማዕ ቅኑዕ ኣይኮነን” ክበሃላ ከም ዝግበአን ንምውሳን ብማዕዶ ዘይኮነ ቀሪብካ ብፖለቲካዊ መለክዒ መዚንካ ምፍላጠን ኣዝዩ ኣድላይ እዩ። ካብቲ ነዚ ቅኑዕ ሚዛን ዘብቅዕ ተረድኦ ክርከበሉ ዝኽእል ኣጋጣምታት ሓደ ድማ ክፉት መድረኽ ከፊትካ “እዚ መተካእታ’ዚ  ሒዘ እየ ዝቃለስ ዘለኹ” ዝብል ድምጺ ብግሉጽነት ከተስምዕ ምኽኣል እዩ። ክፉት መድረኽን ግሉጽ ሕልናን እንተዘየልዩ ግና እቲ ከጋጥም ዝኽእል ጸገም፡ ወይ ክትውስን ምኽኣል ስኢንካ ኣብ መንጎመንጎ ምንባር እዩ፡ ወይ ድማ ብማዕዶ ኣብ መሰረታዊ ዘይኮነ ጉዳያት ተመርኲስካ ብስምዒት ምድጋፍ ወይ ምንጻግ እዩ። ናይዚ ምርጫታት’ዚ ሳዕቤን ድማ ናብ ግጉይ መንገዲ እዩ ዝመርሕ።

ሎሚ ኣብ ብዙሕ ኣጋጣሚታት፡ “ወየን ውድባት በዚሐንስ ኣስማትን’ኳ ኣይንፈልጠንን። ስለምንታይ ክሳብ ክንድዚ ውድባት ይበዝሓ? እገለን እገለን ብሓደ ጸኒሖም እንታይ እዩ ፈላልይዎም ተፈናጭሎም? …. ወዘተ” ዝብሉ ጽልግልጋት ምስማዕ ኣብ ኤርትራውያን ዝተለምደ እዩ። ናይዚ ጽልግልጋት ቀንዲ ጠንቂ ድማ ብኩራት ግሉጽነት እዩ። ብሰንኪ እዚ ብኩራት ግሉጽነት ድማ ዝኾነ ኣካል ዘይሰርሖ ስራሕ ሰሪሐ፡ ውድብ ዘይኮነ ውድብ እየ።  … ውዘተ ንክብል ዕድል ዝኸፍት ኮይኑ ኣሎ። ስለዚ እቶም እዚ መሰረታዊ ብዘይኮነ ምኽንያት ተበቲኑ ዘሎ ሓይሊ ኣብ ሓደ መጺኡ ናይ ለውጢ ዓቕሚ ንክኸውን ዝብህጉ ኤርትራውያን፡ ውድባትን ማሕበራትን ኣብ ክፉት መድረኽ ብግሉጽነት ሒዘምዎ ዘለዉ ፖሊስን ኣተገባብርኡን ብቐጻሊ ከብርሁ ይግበኦም። ስለምንታይ፡ ክትድግፎ ንእትደሊ ንምድጋፍ ኮነ ንክትቃወሞ እትደሊ ንምቅዋም ዝተሓዝ መርገጽ ብሱል ዝኸውን በዚ መስርሕ እዚ እንተሓሊፉ ጥራይ ስለ ዝኾነ። ሰደህኤ ከኣ ነዚ ጀሚርዎ ዘሎ ናይ ግሉጽነት ኣብነት ክቕጽሎ እዩ። እንሆ’ኳ ኣቦመንበር መንግስተኣብ ኣስመሮም ኣብ መጻኢ 2 ማዝያ 2016 እውን ምስ ፓልቶክ ስመር ንለውጢ ንተመሳሳሊ ክፉት ኣኼባ ቆጸራ ሒዙ ኣሎ።

العلاقة النضالية هي تلك التي تربط بين مكونين سياسيين أو أكثر، والعلاقة لا تبنى علي فراغ، بل تحتمها ضرورة العمل المشترك لإنجاز الهدف أو الأهداف المشتركة، ومما يحتم العلاقة والرابط أيضاً أن أصحاب الهدف المشترك لا يستطيع أيٌّ منهم إنجاز المهمة المشتركة منفرداً. ولكي يتم إنجاز المهمة المشتركة بقوة وفعالية لابد من أن تتسم العلاقة بالمتانة والديمومة. مركز اهتمام العلاقة النضالية يجب أن يكون خدمة الأهداف المشتركة دون الالتفات الي القضايا الجانبية والمعيقات الثانوية، ومن سلبيات العلاقة التي يجب محاربتها بشدة هي النظر الي من هم خارج إطار هذه العلاقة نظرة عداء واستعداء. ذلك أن العداء والاستعداء يصرفك عن إنجاز مهمتك الأساسية ويشغلك بقضايا انصرافية أنت في غنىً عنها. بمعنىً آخر يجب أن تنبني العلاقة علي أساس إنجاز الهدف المشترك وليس علي التحالف بغرض العداوة والانتقام من طرف أو أطراف أخرى.

 

كل علاقة ينبغي أن تبنى علي قضية مركزية، وقد تكون علي خلاف يسير أو غير أساسي مع من تؤسس معه العلاقة علي هذا المبدأ، لكن من قوة العلاقة واستمراريتها أن لا تتأثر قضية العلاقة المركزية بالخلافات الهامشية التي يمكن حلها ومعالجتها خلال مسيرة العلاقة المستمرة، وهذا بدوره يعتمد علي مدى قدرة أصحاب العلاقة علي التحمل والصبر والتعايش مع الآخر، وقد دعت مبادئ حزبنا الي هذا في النص الآتي: ( حزبنا علي قناعة راسخة بأن الخلاف السياسي بين حداة العدالة والتغيير لا يفسد قضية لوُدِّ العلاقة النضالية بينها لإنجاز الهدف المشترك الذي هو إسقاط النظام الدكتاتوري ).

 

إن العلاقات قد تبدأ سليمةً من كثير من العيوب، وقد تستمر العلاقة قوية أو ضعيفة بناءاً علي القدرة أو العجز عن معالجة ما يطرأ من خلافات ومعوقات لاحقة. تجاربنا في التجمع، التحالف ثم مجلس التغيير تؤكد ذلك وتدل عليه. وبخلاف قضايا مثل محدودية القدرات السياسية والاقتصادية يأتي علي رأس المعيقات الأنانية وحب الذات، أي أن تفرض دوماً ما تعتقده أنت حقاً علي ما تعتبره باطلاً من رأي الآخرين.

 

بالطبع عندما تدخل في علاقة مع الآخرين، لا تدخل عش تلك العلاقة صفر اليدين، بل تدخلها ومعك زاد من الرُّؤى والإمكانات المادية والمعنوية. وهنا يجب أن تعلم أن ما تحمله أنت من الرؤى ليس بالضرورة أن يكون هو السائد، إن ما تحمله أنت سوف يدخل في علاقة تنافسية شريفة مع ما يحمله الآخرون من رؤى، وكل علاقة تدخلها خالي الوفاض من كل شيء مادي أو معنوي هي علاقة فارغة المحتوى لا تفيد أياً من أطرافها. كذلك فإن كل علاقة تدخلها مع الآخرين وأنت تحمل علي ظهرك أعباء خلافاتك الداخلية في إطارك التنظيمي الأضيق سوف تكون عبئاً سلبياً أكبر تضيفه الي أعباء ومشكلات من تشاركهم العلاقة الجديدة. في تجاربنا رأينا التحالفات والعلاقات المشتركة تضيق وتتسع، فقد شاهدنا تجربة وحدة 3، 4، 6، 7، 4 + 1 تنظيمات..الخ. وبغض النظر عن قوة أو ضعف تلك الروابط والعلائق ما كانت لتنجز متفرقةً ما تستطيع إنجازه مجتمعة. وما دامت تلك الروابط لا تعارض قيام مظلة وطنية أشمل وأوسع فإنها ليست محل إدانتنا ولا رفضنا. بشرط أن تكون كل علاقة قائمة علي أسس إيجابية تستوعب وتتسع للآخرين وليست تجمعات عدوانية تتأسس بغرض محاربة أو إقصاء الكيانات التنظيمية أو التحالفات الائتلافية الأخرى.         

ርእሰ ዓንቀጽ

ምምሕዳር መላኺ ስርዓት ኢሳያስ እቲ ሕገ-ኣልቦ ኣካይድኡ ዝዋጽኦ መሲልዎ፡  ብዛዕባ ህላወ እቶም ኣብ ውግእ ዝሓዞም  ጂቡታውያን፥ “ኣሉ ቀጣን ምሩኻት የብለይን” እናበለ፥ ንሓያሎይ ዓመታት ኣብ ቤት ማእሰርቲ ዳጒንዎም ጸኒሑ። እቲ ስርዓት ነቲ ዝዓበየሉ  ምትላል  ሎሚ እውን ዘዋጽኦ መሲልዎ፡  ነቲ ብመንግስቲ ቐጠር ክግበር ዝጸነሐ ምንጎኝነት እውን እንተኾነ፡ “ዝኣሰርኩዎም የብለይን” እናበለ ዘቕርቦ ዝነበረ ዕባራ ምኽያት ኣብ መወዳእትኡስ እነሆ ተቐሊዑ።

በቲ ብሚኒስተር ወጻኢ ጉዳይ ሃገረ ቐጠር ሸኽ መሓመድ ቢን ዓብደልራሕማን ኣል ሳኒ ዝተገብረ ጻዕሪ፡ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣርባዕተ ጂቡታውያን ምሩኻት ውግእ ካብ ቤት ማእሰርቲ ስርዓት ኢሳይያስ ናጻ ተለቒቖም ኣለዉ። በዚ ምኽንያት እዚ ከኣ ናይ  ሃገራት ወሽመጥ ምትሕብባር ቤት ምኽሪ ዋና ጸሓፊ ዶክተር ዓብደለጢፍ ኣል ዛያን፡ ዋና ጸሓፊ  ሕቡራት መንግስታት  ክቡር ባንኪ ሙንን ካለኦት ኣካላትን ብመንግስቲ ቐጠር ንዝተገብረ ጻዕሪ፥ ምፍታሕ ናይቶም ዲታቶር ኢሳይያስ “ዝኣሰርክዎም የብለይን” ክብሎም ዝጸነሐ ጂቡታውያን ምኽንያት ብምግባር ሞጎሶም ገሊጾም።

እዚ ቤት ምኽሪ ምትሕብባር ወሽመጥ፡ ፖለቲካውን ቊጠባውን ምሕዝነት ናይ ሽድሽተ ሃገራት ዓረብ ኮይኑ፡  ብግንቦት 1981 ኣብ ሱዑዲ ዓረብ እዩ ተመስሪቱ። እተን ነዚ ምሕዝነት’ዚ ዝመስረታ ሃገራት  ከኣ ሱዑዲ ዓረብ፥ ሕብረት ዓረብ ኢማራት፥ ቐጠር፥ ባሕረይን፥ ዖማንን ኲወትን እየን።

ስርዓት ኢሳይያስ፡ ከምቲ ነቶም ምስኡ ተጋዲሎም፥ ህይወቶም ንህዝቦምን  ሃገሮምን ዘወፈዩ፡ ኣብ ጎዳጒዲ ኣእትዩ ዘማስኖም ዘሎ፡ ከምኡ እውን ኣብ ጂቡቲ ብሰንኪ ጻሕታሪ ፖሊሲኡ ተኣሲሮም ዝሳቐዩ ዘለዉ ኤርትራውያንከ መጻኢ ዕድሎም እንታይ ከክኸውን እዩ? እቶም ኣብ ኤርትራ ፈቐዶ ጐዳጉዲ ዝኣሰሮም፡ ገሊኦም ብህይወቶም ዘለዉ ገሊኦም ከኣ ዝሞቱ እዮም። ነቶም ዝሞቱ ኣይኣሰርክዎምን ኢሉ’ኳ ክኽሕድ እንተደለየ፡ ነቶም ብህይወቶም ዘለዉ ከኣ ገበኑ ንክሓብእ ዘውጽኦም ኣይመስለናን። ስርዓት ኤርትራ ፍትሓዊ ነይሩ እንተዝኸውን፡ ነዞም ተገዲዱ ዝፈትሖም ንክፈትሕ መንጎኛ እውን ኣይመድለዮን። ኮይኑ ግን ነቲ “ፍትሓውነት” ዝብል ኣምር ኣንጊሁ ዝተሓረሞ ስለዝኾነ፥ በዚ ሕጂ ኣብ ልዕሊኡ ዝግበር ዘሎ ሓያል ጸቕጢ ተገዲዱ ነቶም ኣብ ትሕቲ ማእሰርቱ ብህይወቶም ዘለዉን፥ ነቶም ኣብ ቤት ማእሰርቲ ጂቡቲ ዝማስኑ ዘለዉ ኤርትራውያንን ሓዊስካ ካብ ቤት ማእሰርቲ ክልቀቑ ተስፋ ደኾን ይህልዎም ይኸውን?

እዚ  ብመንግስቲ ቐጠር ዝተበገሰ መንጎኝነት፥ ነቶም ኣብ ኤርትራ ተኣሲሮም ዝነበሩ ደቂ ጅቡቲ ጥራይ ዲዩ ወይስ እንተላይ ነቶም ኣብ ጂቡቱ ተኣሲሮም ዘለዉ 19 ኤርትራውያን ወተሃደራት እዩ ነይሩ ዛጊት ዝተፈልጠ የለን። ብባህሪያት ዲክታቶር ኢሳያስ ክግመገም እንከሎ ግና፡ ጉዳይ’ቶም ኣብ ጂቡቱ ዝተኣስሩ ዜጋታት ክዛረበሎም ይትረፍ ኣይናተይን እዮም ከይብል’ውን የስግእ እዩ። በቲ ይኹን በዚ ግና እቲ መንጎኝነት ንኽልቲኡ ሸነኽ ክኸውን መተገበአ። ንሓደ ሸነኽ ጥራሕ እንተኾይኑ ግና ዘራይ እምበር ናይ መንጎኝነት ባህሪ ውን የብሉን ክበሃል ይከኣል። ስለዚ መንግስቲ ቐጠር ትኹን ካልኦት ዝምልከቶም ኣካላት፡ ኣብ ኤርትራን ጅቡትን ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝማስኑ ኤርትራውያን ከም ዘለዉ ኣብ ግምት ብምእታው፡ ነዚ እሱራት ናይ ምፍታሕ ጻዕሮምን ተጽዕኖኦምን ዝያዳ ከዛይዱ ይግባእ ንብል።

ርእሰ-ዓንቀጽ

“እዝኒ’ውን ትእመን እሞ ግና ኣይከም ዓይንን” ክበሃል ንሰምዕ ኢና። እነሆ ከኣ ነዚ ኣበሃህላ እዚ ሒዝና ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ኤርትራ ካብ ዝበሃልን ካብ ዝረአን ሓደሓደ ነጥብታት ክንጠቅስ ተገዲድና ኣለና። ኣብዚ እዋን’ዚ ኣብ ኤርትራ ብሰንኪ ዘይቅርዑይ ምምሕዳር ጉጅለ ህግደፍ ዝፍጠሩ ጸገማትን ቅልውላዋትን፡ ብዙሓትን ንኹሉ መዳያት ህይወት ዝትንክፉን እዮም። ምድኻም ትምህርትን ዋሕዚ ናብ ስደትን ከኣ ኣብ ሕድሕድ ዝጸላለዉን ኣብ ቀጻልነት ኤርትራ ዘስግኡን ጸገማት እዮም።

ኩነታት ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ ኣብቲ ኣዝዩ ዝተሓተ ደረጃ ወሪዱ ምህላዉ ኣብኡ ተመሃሮን መምሃራንን ዝጸንሑ ካብ ሰብ ሰሚዖም ዘይኮነስ ርእዮምን ባዕላቶም ተዋሲኦምን ዝምስክርዎ እዩ። ካብቲ ጠንቅታቱ ድማ፡ ተመሃሮ ካብ ወለዶም ርሒቖም ክመሃሩ ምግዳዶም፡ ትምህርታዊ ምምሕዳር ኣብ ኢድ ወተሃደራዊ ኣዘዝቲ ምውዳቑ፡ ከንብቡን ከጽንዑን ግዜ ዘይህብ ወተሃደራዊ ልምምድ፡ ዋሕዲ ትምርታዊ መሳርሕን መምሃራንን ብኣብነት ዝጥቀሱ እዮም። ካብዚ ሓሊፉ ዋላ ሓንቲ ዩኒቨርስቲ ኣብ ዘየብላ 7 ውሱናት ኮለጃት ጥራይ ኣብ ዘለዉዋ ሃገር ክብደት ዝወሃቦ ናይ ላዕለዋይ ደረጃ ምሁር ክፈሪ ዘለዎ ዕድል ኣዝዩ ጸቢብ እዩ። እቲ ሓቂ እዚ ክነሱ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኖርወይ ንላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ኤርትራ “ናይ ብቕዓት ኣፍልጦ ሂባ” ተባሂሉ ክውረ ሰሚዕና። እዚ ንበሃልቱ ኣብ ትዕዝብቲ ዘውድቕን ንየዋሃት ሰማዕቱ ዘዳህልልን እዩ።

ብኲራት ስሩዕ ትምህርት፥ ግዱድ ሃገራዊ ኣገልግሎት፡ ናብ ባርነት ዝዛዘወ ዘይክፈሎ ናይ ጉልበት ምዝመዛ፡  ምስኣን ውሕስነት ህይወት፡ ግህሰት ኩሉ መሰላት፡ ብኩራት ደሞክራሲያዊ ጸጋታት ኣብ ጠንቂ ስደት ብኣብነት ካብ ዝጥቀሱ እዮም። እቲ ኣብ መዳይ ቁጠባን ማሕበራዊ ውሕስነትን ዘጋጥም’ሞ ንስደት ዝድርኽ ምኽንያታት ተወሲኽናዮ ከኣ እቲ ዝርዝር ምኽንያታት ንስደት ነዊሕ እዩ።

 እነሆ ከኣ ጉዳይ መዋጽኦ ዘይተረኽቦ ስደትን ከም ሳዕቤኑ ህልቀት ብዙሓት ኤርትራውያን ኣጨናቒ ኮይኑ ኣሎ። ናይዚ ስደት ኤርትራውያን ጠንቂ ኣዛራቢ ኮይኑ ጸኒሑ፡ ጌና ሕጂ’ውን ኣዛራብነቱ ኣይለቐቐን ዘሎ። ነቶም ሰሚዖም ዘውርዩ ዘይኮነስ ነቶም ናይቲ ጠንቂ ግዳይ ዝኾኑ ኤርትራውያን ግና ብሩህ እዩ። ሰሚዖም ዘይኮነስ ርእዮም ስለ ዝምስክሩ።

ነዚ ዝረአ ጸገማት ጓሲኻ፡ ኣብ ዝስማዕ ጥራይ  ተመርኲስካ፡ ጠንቂ ስደት ኣብ ኤርትራ ቁጠባዊ ኮይኑ ዝሓሸ መነባብሮ ኣብ ምድላይ ዝተመርኮሰ’ዩ ክትብል ምድንዳን፡ በቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ስርዓት ጥራይ ዘይኮነስ ንሱ ብዘጋገዮም ኣካላት እውን ይቀላቐል እዩ። ነዚ ብዝመሳሰል ኣብ ሓደ እዋን ብመንግስቲ ዴንማርክ ተቐላቒሉ ዝነበረ ወስታ ከም ናይዚ ኣብነት ክጥቀስ ዝከኣል እዩ። እንተኾነ ነዚ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ኩነታት ኣብ ክንዲ በቲ ዝረአ በቲ ዝስማዕ ናይ ምምዛኑ ጉዳይ ዝእርም ኣካይዳ እንዳሓየለ ይመጽእ ኣሎ። ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ናይ ኤውሮጳ ፓርላማ ንኤርትራ ዝምልከት ዘመሓላለፎ ታሪኻዊ ውሳነታት ከም ኣብነት ዝውሰድ እዩ። ስለዚ ንሕና ኤርትራውያን ናይ ለውጢ ሓይልታት ነቶም ንኩነታት ኤርትራ በቲ ዝረአ ዘይኮነስ በቲ ዝስማዕ እሞ ድማ ቀንዲ ምንጩ ኣቲ ገዛኢ ጉጅለ ዝኾነ ዓይኒ ከይርእይዎ ብዘይምቁራጽ ስምዕታና ከነቕርብ ይግበኣና።

ህልውናን ቀጻልነትን ሓንቲ ሃገር ኣብ ህልውና ህዝባ እዩ ዝምርኮስ። ብዘይህዝቢ ብዛዕባ ሃገር ምሕሳብ ኣይከኣልን እዩ። ህዝባ ዝገደፋ ሃገር ካብ ምብራስን ምብዳምን ካልእ ዝጽበያ ዕድል የለን። ምእንቲ እዚ ከኣ እዩ እዚ ዝረአ ዘሎ ቀጥዒ ዘየብሉ፡ ብዙሓት ወገናት ፍልሰት ዝብልዎ ዘለዉ ስደት ዘሰክፍና። ሃገር ምስዚ ዘለናዮ ዓለማዊ ናይ ውድድር ኩነታት ኣብ ጐደና ምዕባለ ክትስጉም ክትክእል ቅርቡን ሓላይን ህዝቢ ጥራይ ዘይኮነ፡ ምሁር ዓቕሚ’ውን የድልያ’ዩ። ምኽንያቱ ኩነታት ኣብ ምቕያርን ዘበናዊ ምዕባለ ኣብ ምምጻእን ብሓፈሻ ህዝቢ ብፍላይ ድማ ምሁርን ክኢላን ወሳኒ ብጽሒት ስለዘለዎ። ምሁራት ዘየብላ ወይ ምሁራታ ብሰንኪ ኣብ ሃገሮም ዘጋጥሞም ዕንቅፋት ገዲፈምዋ ዝተሰዱ ሃገር ግና ኣይኮነንዶ ክትስልጥን ክትቅጽ’ውን ንጋዳ እዩ ዝኸውን። ካብዚ ነቒልና ኢና ከኣ ከምቲ ናይ ስደት፡ ውድቀት ትምህርቲ ኣብ ኤርትራ’ው ዘሻቕለና ዘሎ። ስለዚ ንኩነታት ሃገርና ኣብዞም ዝጠቐስናዮም ዛዕባታት፡ ዝተፈላለዩ ወገናት ካብቲ ዝረአ ዘይኮነስ ካብቲ ዝስማዕ እንዳነቐሉን ናቶም ዋኒን ቅድሚት እንዳሰርዑን ዝህብዎ ግጉይ ሚዛናት ግቡእ መልክዑ ኣብ ምትሓዝ ክንጽዕት ይግበኣና ንብል።

From Nharnet Archives

 

(Today, 15th of March 2016 is the 52nd anniversary of the Battle of Togoruba. For those who have not read the article below when it was published 11 years ago, we are posting it also at this 52nd commemoration of Togoruba. By the way, the other historic and decisive Battle of Afabet of 1988 was also fought in the month of March - and maybe Eritrea can one day combine the two and celebrate the heroisms of ELA and EPLA in one day!! Happy 52nd Anniversary of Togoruba, and good reading).

 

Eritrea’s combined forces of liberation constituted a formidable army that scored great achievements and paid dearly for the independence of the country and the liberation of  its people. The memorable battles fought at the historic Togoruba, at Tessenei, in Agordat, Keren, Nacfa, Massawa, Dekemhare and Mereb, to mention only a few, do tell the great story of our liberation struggle days. And it was to honour the great deeds of the liberation fighters that the Revolutionary Council of the ELF designated the Battle of Togoruba of 15 March 1964 as an event annually marked under the name of Liberation Army Day.

 

Togoruba is situated near Adal in western Eritrea where the first shots of the liberation struggle were fired three years before the battle at Togoruba.  At Togoruba, the pioneer fighters of the liberation army confronted for the first time a relatively well equipped Ethiopian regular army and defeated it. The regular occupation army, that was deployed after the police and special forces failed to crush the liberation struggle, suffered 87 killed against 17 martyrs on the Eritrean side. Units of the Eritrean Liberation Army (ELA) were poorly equipped. Yet, they  possessed a just cause and unflinching  commitment to it.

 

Units of Eritrea’s liberation army between 1961 and 1991 were made up of fighters absolutely committed to the cause and the well-being of their people. Selflessness characterized the Revolution and its members. Self-sacrifice prevailed in every aspect of life in the liberation struggle. That high spirit of camaraderie and love of the other more than oneself was the secret of its final victory.  But, today, all those great qualities have become  things of the past about which we may, occasionally,  hear a talk on the Radio/TV and read in the media. Selfishness has overcome the great altruistic qualities of the pre-1991 period. The  interest of the entire people has been  replaced by unbridled   individualism and insatiable personal interests. All the promises to the people were forgotten. Defending the truth and promoting justice and equality were thus buried deep in the ground when the new motto has become: “why should I care about others”.  This new situation  suited  the one-man dictatorship that could easily impose itself  through a divide and rule mechanism and the control of selfish individuals through material benefits.

 

Yet, the day will come when those who betrayed the cause of the martyrs of the ELA and the EPLA will have to answer for their wrongdoings and  crimes against their own people. They will not be able to feign ignorance of all what has been going on in front of their eyes. They will have to answer to the gross mistakes that caused endless suffering, death and destruction in our land and people like:

  • The hardship and impoverishment that has befallen the entire people
  • The violation of human, civil and political rights and the denial of the rule of law
  • The ongoing rape, and displacement of families
  • The exile and death on the desert and the high seas of our youth forced to flee the situation created at home
  • The corruption that has turned the conscripted youth into a slave-labour working for the benefit of the generals and seniour army officers
  • The total collapse of the economic and social system that has led to a dangerously high  level of malnutrition and starvation.

It is incomprehensible to see some veteran fighters of the liberation struggle continuing to watch idly by the sad state of affairs in Eritrea today. It is difficult to explain how on earth they fail to react to the death of a cause for which they sacrificed so much.

At this 41st anniversary of the Battle of Togoruba, which is known as Eritrean Liberation Army Day, we call on the Eritrean Defense Forces (EDF) to stop serving the wrong force and instead support and promote the aspirations of our people for peace, justice, equality and prosperity. We also find it opportune moment to say this : If the EDF fails to join hands on time with the democratic forces of the opposition and help remove the dictatorship, Eritrea will be exposed to grave dangers.

 

The wrong policies and actions of the dictatorial regime in Asmara has caused Eritrea’s isolation from our neighbourhoods and the world at large.  All Eritrean patriots within and outside the regime  are called upon now to coordinate their actions in order to remove the evil regime and avert all possible dangers to our hard won nationhood.

We are aware that many compatriots within the EDF and other organs of the regime, who are opposed to the policies and deeds of the one-man dictatorship, are putting some  struggle against PFDJ. However, much more is expected of them today. The great spirit of selflessness and love of the people that prevailed in the liberation struggle days must revisit the hearts of many Eritreans who are not contributing enough to deliver the promises of our Revolution to the still suffering people. Altruism and the best service to one’s people was  one of the great values cultivated in our years of struggle and we need to keep it up until the great promises to the people are fulfilled..

 

All Eritreans, and in particular the members of the EDF, are called upon today to heed to the call of their brothers and sisters in the opposition to help in removing the destructive regime and in its place establish democratic governance in which Eritreans live in peace, security, social justice, equality and prosperity. 

The 41st anniversary of the Battle of Togoruba is an excellent occasion to renew our resolve to succeed by once again committing ourselves to repeat the heroic deeds that led to our final victory at the end of the end liberation struggle.

 

Glory and eternal memory to our martyrs!

ሳላ’ቲ ነዊሕን ተኸታትልን ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ምእንቲ ነጻነትን መሰልን፡ ብዙሓት ከባብታት ሃገርና ነናተን ዝናን ቅያን ኣለወን። ካብዚኣተን ሓንቲ ተጎሩባ እያ። ተጎሩባ በቲ ዘለዋ እስትራተጂካዊ ናይ ኣቀማምጣ ጸጋ ብዙሕ ቅያ ዝተሰርሓላ ኮይና እቲ ዝያዳ ዝነኣ ዝገነሉ ግና በቲ ናይ 15 መጋቢት 1964 ቅያኣ እያ። ኣብዛ ቦታ እዚኣ ቅድሚ 42 ዓመታት ጀጋኑ ኤርትራውያን ተጋደልቲ፡ ንመጀመርያ ግዜ ኣንጻር ናይ ጸላኢ ምሩጽ ሓይሊ ፊትንፊት ገጢሞም ንደንበ ሰውራ ዝኾለዐ፡ ንደንበ መግዛእቲ ድማ ዘርዓደ ጅግንነት ዘመዝገቡላ ዕድለኛ ቦታ እያ። ኣብዚ ውግእ እዚ ወተሃደራዊ ጅግንነት ጥራይ ኣይኮነን ተፈጺሙ። ቀንዲ ኣርሒቑ ዝጥምት ናይ ዘይተንበርካኽነት ረዚን መልእኽቲ እዩ ናብ ፈታውን ጸላእን ተመሓላልፉ። ኣብዚ ውግእ’ዚ ጸላኢ ሓይልሰብን ኣጽዋርን ጥራይ ኣይኮነ ከሲሩ፡ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣንዊሑ ዝጠመተን ዘይሰዓርን ምዃኑ እዩ ተነጊርዎ።

ነዚ ታሪኻዊ ፍጻመ ሎሚ ክንዝክሮ እንከለና ኣብ ክንዲ ንቕድሚት ምጥማት ንድሕሪት ንምምላስ ኣይኮነን። እንታይደኣ ኣብቲ ንቕድሚት እንገብሮ ስጉምቲ ካብዚ ቅያዚ ዝርከብ፡ እሞ ሎሚ እውን ዘይበለየ ንያትን ፍናንን ንምውራስ እዩ። ናይ ሎሚ ኮነ ናይ ሽዑ ቃልሲ ኩሉ ማእከሉ ረብሓ ህዝቢ ኮይኑ ዋሕስ ዓወቱ ድማ ህዝቢ ኤርትራ እዩ። እዚ ንክልቲኡ የመሳስሎ። ዘለናዮ ዓለማዊ ኩነታት፡ ከባቢያዊ ምዕባለ፡ ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋን እቲ ክረጋገጽ ዝድለ ማእከላይ ዕላማን መሰረት ጌርና ክንመዝኖ እንከለና ግና ፍልልይ ኣለዎ። ምእንቲ እዚ ኢና ከኣ ነቲ ናይ ሽዑ ተመኩሮ ከም ዘለዎ ክንወስዶ ዘይንኽእል። እቲ “ክዕወት እየ” በሃልነት፡ እቲ በጃ ህዝቢ ቅሩብነት፡ ህዝቢ ዝዋንኡ ቃልሲ ናይ ምዕዋት ግድነት ግና ሕጂ እውን ምስ ግዜ ዘይኣርግ ርዝነት ስለ ዝኾነ ሎሚ’ውን ክንወስዶ ዝግበኣና ኣብነት እዩ።

ብስርሒት ተጎርባን፡ ድሕሪኡ ዝተፈጸመ ቅያታትን ዘይሕበን ኤርትራዊ የለን። ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ ቅያን ኣስማትን ነቲ ስርሒታት ዝፈጸሙ ጀጋኑ ወርትግ ተጻሓፍናሉን ተተዛረብናሉን ኣይምኖን። እዚ ድማ ነቶም ጀጋኑ ናይ ዘለና ክብሪ መግለጺ ምዃኑ ብሩህ እዩ። እዚ ግና ንዓኣቶም እኹል ካሕሳ ኣይኮነን። እቲ ቀንዲ ካሕሰኦም ንሳቶም ክቡር ዋጋ ከፊሎም ዝኣመምዎ ዕላማ ኣብ መፈጸምታኡ ብምብጻሕ እዩ ዝግለጽን ዝዕቀንን። ሎሚ ነዚ ጉዳይዚ መልዓሊና ቀንዲ ምኽንያት ድማ ኣብዚ ቅያዚ ተመስሪትና ኣብ መጻኢ እንታይ ክንገብር ከም ዝግበኣና ግዜ ሂብና ንክንሓስብ ንምዝኽኻር እዩ።

ኣብዚ ንዛረበሉ ዘለና ንብዙሓት ተኣምራታዊ ስርሒታት ኣፍደገ ዝኸፈተ ፍጻመ ዝወዓሉ ጀጋኑ ሎሚ ብኣካል ኩሎም ሓሊፎም እዮም ዝብል ግምት ኣለና። ተግባሮም ግና እነሆ ሕጂ’ውን ከም ኣገዳሲ ኣብነት ንዛረበሉ ኣለና። ምዝራብ ጥራይ ዘይኮነ እቲ ሎሚ እውን ዝሕግዘና ሸነኹ፡ ማለት ነቲ ትብዓትን ተስፋ ዘይምቑራጽን ክንወርሶ ኢና። እዚ እዩ ከኣ ብእትሓልፍ ህይወት ዘይሓልፍ ታሪኽ ምስራሕ ማለት። ታሪኽ ኣብ ሓደ ቦታ “ደጊም ኣኺልዎ እዩ” ኢልካ ዓጺፍካ እተቐምጦ ዘይኮነስ ወለዶታት እንዳሕደስዎ ዝነብሩ ቀጻሊ ዋሕዚ እዩ። ናይቶም ተተኻኻእቲ ኣካላት ንባብ ኣብቲ ታሪኽ ግና ክፈላለ ይኽእል።

ታሪኽ ተጎርባን ካልኦት ታሪኻዊ ፍጻመታትን እውን ምስ ምሕላፍ ፈጸምቱ “ደጊም ኣኺልዎ” ተባሂሉ ዝስገር ዘይኮነስ፡ እቶም ተካእቲ ኣብ ጀግንነት ቀዳሞት ተሓቢእካ ንምንባር ዘይኮነ፡ ነቲ ሕጂ ንዋሰኣሉ ዘለና መድረኽ ብዘሰውድ መልክዑ ከነሕድሶ ዝግበኣና እዩ። ሎሚ ነዚ ጉዳይ’ዚ ኣብቲ ዕለቱ ናይ መዘከሪና ምስጢር ከኣ እዚ እዩ። ከምቲ ኣቀዲሙ ዝተገልጸ ናይ ሎምን ናይቲ ቅድሚ 42 ዓመት ዝነበረን ብደሆ ብዙሕ ዝፈላለየሉ ኣሎ። ግና ድማ ዝመሳሰለሉ እውን ብዙሕ እዩ። ብቐንዱ እቲ ናይ ሽዑ ቃልሲ መሊኡ ኣብቲ ክበጽሖ ዝሓለኖ ቦታ ስለ ዘይበጸሐ ኢና ንቃለስ ዘለና። እዚ ቃልስና ናቱ መቐጸልታ’ምበር ምስኡ ርክብ ዘየብሉ ሓድሽ ምዕራፍ ኣይኮነን። ብሰንኪ ኣብ ዝተፈላለየ መድረኻትን ፍሉይ ናይ ሓይልታት ኣሰላልፋን ዝካየድ ብምዃኑ ከኣ ፍልልይ ኣለዎ። በዚ ይኹን በቲ ግና እቲ ናይ ሽዑ ንያትን ሓቦን ሕጂ’ውን የድልየና’ዩ እሞ ንዓቅቦ።

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ

ኣባላት ዝተፈላለያ ሰልፍታትን ኣባላት ፓርላማን ዓዲ እንግሊዝ ሓደ ንኤርትራ ዝምልከት ኣካል ከም ዝመስረቱ ብ9 መጋቢት 2016 እቶም ኣብ ዝዘርግሕዎ ጋዜጣዊ መግለጺ ሓቢሮም። እዞም ኣባላት ፓርላማ ነዚ ስጉምቲ ዝወሰዱ እቲ ኣብ ኤርትራ ዘሎ ብሓፈሻ እዚ ይጐድሎ ዘይበሃል በደል፡ ብፍላይ ድማ ብኩራት ደሞክራስን ግህሰት ሰብእዊ መሰል ስለ ዘሻቐሎ ምዃኖም ኣብቲ መግለጺኦም ጠቒሶም ኣለዉ። እዚ ኣካል ኣብቲ መግለጺኡ “ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ትሕቲ ናይ ስግኣትን ግዱድ ምእዙዝነትን ባህሊ ክነብር ተገዲዱ’ሎ” ምስ በለ፡ ካብቲ ነዚ ንኤርትራ ዝምልከት ኣካል ክምስረት ዘገደደ ምኽንያታት ክገልጹ ከለዉ ድማ “ቀንዲ መመስረቲና ብዛዕባቲ ኣብዚ እዋንዚ ኣብ ኤርትራ ዝፍጸም ዘሎ ግህሰት ሰብኣዊ መሰል እቲ ጉዳይ ኣብ ዝምልከቶም ኣካላት ግንዛበ ንምፍጣር፡ ነቲ ዝፍጸም ዘሎ በደላት ንምምሕያሽ መጽናዕትን ልዝባትን ምክያድን መንግስታት ኣብዚ ጉዳይ ተገዳስነት ከም ዝሓድሮም ንምግባርን’ዩ” ይብል።

እዚ ኤርትራውያን ብዘይኮኑ፡ ግና ድማ ንሓልዮት ኤርትራውያን ዝውሰድ ዘሎ ስጉምቲ እዩ። እዚ ስጉምቲ ንጉጅለ ህግደፍ እቲ ኣብ ቅድሚ ዝተፈላለዩ  መንግስታት ናይ ሓሶት ምስሊ ሒዙ ንምቕራብ ዝገብሮ ዘሎ ምትላል ዘቃልዕ እዩ። ነዓና ነቶም ምእንቲ ደሞክራሲ፡ ፍትሕን ክብሪ ሰብኣዊ መሰልን ንቃለስ ዘለና ከኣ ኣዝዩ ኣገዳሲ መተባብዒ ስጉምቲ እዩ። ናይ ብሓቂ መተባብዒ ስጉምቲ ዝኸውን ግና በዚ ተተባቢዕና ዝያዳ ክንስጉም ተኽኢልና ጥራይ እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ኣብቲ ጉዳይና ካልኦት ክሻቐሉን ስጉምትታት ክወስዱን እንከለዉ ዘይግዳድና ተዓዘብቲ እንተኾይና ግና ትርጉም ኣይክህልዎን እዩ። ምኽንያቱ ናይዞም ዘይኤርትራውያን ወገናት ጻዕርን ተገዳስነትን ብናትና ቃልሲ እንተዘይተመሪሑን ተደጊፉን ውጽኢት ስለ ዘይህልዎ። ናትና ጻዕርን ናታቶም ኣብርክቶን ነናቱ ቦታ ዘለዎ ዝደጋገፍ እምበር እቲ ሓደ ነቲ ካልእ ዝትከኦ ስለ ዘይኮነ።

እዚ እዞም እንግሊዛውያን ኣባላት ፓርላማ ወሲደምዎ ዘለዉ ግዱስ ስጉምቲ መልእኽቱ ናብ ጉጅለ ህግደፍ እንታይ ምዃኑ ንጹር እዩ። ብዘይፍርዲ ትኣስርን ብግዲ ተስርሕን ተዕስክርን ኣለኻ፡ ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ምርጫ ኣየካየድካን፡ ዝጸደቐ ቅዋም ጠሊምካ፡ መሰል ምሕሳብ፡ ምግላጽ ሓሳብ፡ ምውዳብን ምጽሓፍን ነፊግካ …. ወዘተ። ስለዚ ኣብዚ ጉዳያት ዘይተዕሪ እንተኾንካ ክትእለ ይግበኣካ። ንሕና ድማ ኣብ ምእላይካ እጃምና ከነብርክት ኢና ዝብል እዩ። እቲ መልእኽቲ ናብ ህግደፍ ጥራይ ኣይኮነን። ናባና ናብቶም ንህግደፍ ኣወጊድና ብደሞክራሲያዊ ስርዓት ክንትክኦ እንሕልን ዘለና እውን እዩ። ንሕና እዚ ክንገብር ኢና ንስኻትኩምከ እንታይ ትገብሩ ኣለኹም እንተነፊዕኩም ኢደኢደይ ኢልና ለውጢ ነምጽእ ዝብል መልእኽቲ። መልሲ ህግደፍ እንታይ ይኸውን ንዓኡ ይምልከት። መልስና ነዚ ጻውዒትከ እንታይ እዩ ክኸውን። እዚ ክንብል እከለና ንመጀመርያ እዩ ከምዚ ዓይነት ተበግሶ ዝውሰድን ናባና መልእኽቲ ዝመሓላለፍ ዘሎን ማለትና ኣይኮነን። ናይ ክሳብ ሎሚ መልስና ንከምዚ ዓይነት መልእኽቲ ከኣ ዝነኣድ ኣይጸንሐን። ሕጂኸ ገለዶ ተጣዒና ንኸውን እሞ “ ካልኦት’ኳ ካብ ሰብእውነት ነቒሎም እዚ ስጉምቲ ዝወስዱ ዘለዉስ፡ ንሕና ሰብ ጉዳይ’ሞ ነራጥጠሉ ኣይኮነን” ደኾን ንብል ንኸውን? ክብል ከኣ ይግበኣና።

እቶም ኣዒንቶም ብጨው ተሓጺቦም ኣብ ኢርትራ፡ ተገዲዱ ዝዕስከር፡ ጉልበቱ ዝምዝመዝ፡ ብዘይፍርዲ ዝእሰር፡ መሰል ምዝራብ፡ ምጽሓፍን ምውዳብን ዝተኸልከለ፡ ብሰንኪ ወጽዓ ዝስደድ … ወዘተ የለን ዝብሉ ወገናትና፡ ምሕረት ይኣዝዘሎም ኢልና፡ ክሳብ እቲ ሓቂ ካብ ውሽጦም ገንፊሉ ዝወጽእ ንግደፎም። እዚ ዝኾነሉ ግዜ ከኣ ርሑቕ  ኣይክኸውንን’ዩ። ናይቶም እዚ ዝተዘርዘረ ገበናት ኣብ ልዕሊ ዜጋታትና ይፍጸም ከም ዘሎ እንኣምን፡ እሞ ብኣኡ  እንሓዝን ናይ ለውጢ ሓይልታት ግብረመልሲ እንታይ ክኸውን ከም ዝግበኦ ከኣ ክንሓስበሉ ይግበኣና። ቀዳሞት ተሰልፈቲ ኣብ ምምጻእ መፍትሒ ከኣ ንኹን። ክንድዚ ዝኣክል ህዝባውን ሃገራውን ሕድርን ዕዳን ኣቐሚጥና ኣብ ሕድሕድና ምምንጫት ኣዝዩ ዘተዓዛዝብ እዩ። ነቲ “ዝገበረኒያ ክገብር ዓዲ ነየጋብር” ዝብል ለባም ኣበሃህላ ወለድና ዘንጊዕና ኣብ ክንዲ ንቕድሚት ምምዕዳው ንድሕሪት ምርኣይ እንዳሰለጠና ክሳብ መዓስ። ስለዚ ሰልፊ ደሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ኣብዚ ሃለዋት ህዝብናን ሃገርናን እምብዛ መሪሩ ሕብረተሰብ ዓለም እተእውየሉ ዘላ ግዜ፡ መፍትሒ ኣብ ምርካብ፡ ንሕና ሰብ ጉዳይ ቅድሚት ክንስራዕ እምበር ብድሕሪት ተዓዘብቲ ክንከውን ክም ዘየብልና ይኣምን። ከም ወትሩ እጃሙ ከበርክት ድማ ቅርቡነቱ የረጋገጽ።

11 መጋቢት 2016

መላእ ደቂ ኣንስትዮ ዓለም ን8 መጋቢት ምእንቲ ክብረንን ንሰብኣዊ መሰለንን ተቓሊሰን ዝዕወታላ መዘከሪት ዕለት እያ። እዛ ክብርቲ ዕለት እዚኣ ነተን ፍርቂ ሕብረተሰብ ዝኾና ደቂ ደቂ ኣንስትዮ ጥራሕ ትምልከት ዘይኮነትስ ንመሰል ወዲ ተባዕታይ እውን ዝሓወሰት እያ። ምኽንያቱ ወዲ ተባዕታይ ሓዳር ገይሩ ጓል ስለ ዝወልድ’ሞ ጓሉ ክትውጻዕ ወይ ክትጭኰን ስለ ዘይደሊ ክኸላኸለላ ናይ ግድን እዩ።

በዛ ዕለት እዚኣ ቤት ጽሕፈት ምትእስሳር ደቂ ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ብ5 መጋቢት 2016 ንቃለ መሓትት ቀሪበን ንዝሃብኦ ጽማቚ መልስታት ንኣንባቢ እነሆ ንብል ኣለና።

እቲ ቃለ መሓትት በቲ ወናም ደራፋይ ኣልኣሚን ዓብደል ለጥፍ ብቋንቋ ተግረ ‘’ይማ’’ ኣደይ ትብል ዝደረፋ ደርፊ እዩ ተኸፊቱ።

**************

ብዛዕባ 8 መጋቢት ምስ ሓርነታዊ ቃልሲ ዘለዋ ምትእስሳር ዝምልከት ሕቶ ማለት እዛ ዕለት ኣዚኣ ንዝኽሪ እተን ኩለን ኣደታትን ኣሓትን ኣንጊሀን ንመሰለንን ንክብረንን ክብላ ዝተዋደቓላን ዝተቓለሳን ብኡ መሰረት ከኣ ንምዕዋቱ ዝተሰወኣን ዝሰንከላን ብሰንኪ ጨቋኒ ስርዓት ተጠሊመን ኣብ ፈቀዶ በረኻን ባሕርን ህይወተን ዝጠፍአት ክብርን መጎስን፡ ነተን ህልዋት ከኣ ዮሃና ምባል እዛ ዕለት እዚኣ ምስ ሓርነታዊ ቃልሲ ዘለዋ ምትእስሳር እቲ ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዝወርድ ዘሎ ሰብኣዊ ርህራሀ ዝጎደሎ ግፍዒ ንምውጋድ ጌና ተሪር ቃልሲ ይጽበየን ከምዘሎ እትእምት ምዃና ገሊጸን።

እቲ ንድርብ ወጽዓ ካብ ሱሩ ክመሓው ዝተቓለሳሉ ጌና ከምዘይተዓወተን ክቃለሳ ከምዝግበአንን ብሩህ እዩ። መሰል ጓል ኣንስትይቲ ንበይና ክተረጋግጾ ስለዘይትኽእል ናይ ደቂ ተባዕትዮ ደገፍ ከም ዘድልየን ውን ሓቢረን።

ኩሉ ከም ዝፈልጦ ግደ ጓል ኣንስተይቲ ካብ መስርሕ ብረታዊ ቃልሲ ኣትሒዙ ኣዝዩ ዕዙዝ ዝነበረ ኮይኑ፥ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ኣብ ብረታዊ ቃልሲ ተሳቲፋ ከም ኩሎም ደቂ ተባዕትዮ የሕዋታ ተስዊኣን ሰንኪላን ንናጽነት ሃገርና እውን ዘውሓሰት እያ። ብፍላይ እተን ኣብ ገጠራት ዝቕመጣ ዝነበራ ኣደታት ውጉእ ብምዕንጋልን፥ ኣብ ግዜ ውግእ እውን ማይን ዝብላዕን ሒዘን እናዓለላ የቕርባ ነይረን። ኣብ ውሽጢ ከተማ ዝነበራ እውን እነተኾና ኣብ ናይ ስለያ ጉዳይ ካብ ውሽጢ ጸላኢ ሓበረታ ረኺበን ንገድሊ ኤርትራ የስንቓ ነይረን። ኣብ ስደት ዝነበረት ጓል ኣንስተይቲ እውን ሸቂላ ስልማታን ገንዘባን ንገድሊ ተወፊ ነይራ እያ። ስለዚ ጓል ኣንስተይቲ ኤርትራ ካብ ቦዂሪ ሰውራ ጀሚራ ተቓሊሳ ንሰውራ ክሳብ ዓወት ጸብሐት እያ።

ሕቶ ጓል ኣንስተይቲ ድርብ ወጽዓ ከም ምዃኑ መጠን ነዚ ፍታሕ ንምርካብ ኣብ ምዕዋት ቃልሳ ዓቢ እጃም ዝነበራ ኮይኑ ሕጂ እውን ኣብ ፖለቲካዊ ውድባትን ሰልፍታትን ማሕበራትን ዘለዋ ናብራ ከቢድወን ዘስቀጣ ብዙሓት እየን። ይኹን እምበር ኣብ ልዕሊ እቲ ቃልሲ ምስቲ ድርብ ወጽዓ ተደማሚሩ ኣብ ገዛ እውን ይጽገማ እዩ። ብዂረት ምትሕብባር ናይ ደቂ ተባዕትዮ ስለዘሎ ከኣ ኣብ ኣኼባ ንኽትሳተፋ እኳ ደቀን ገዲፈ ክሳተፋ ኣይከኣላን። ስለዚ ነዚ ድርብ ወጽዓ ተቓሊስና ክነዕወት ኩለን ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ፖለቲካዊ ሰልፍታትን ወድባትን ክሳተፋን ኣብ ደረጃ ናይ ውሳኔ ቦታ ክበጽሓን ክንሕግዘን ኣተሓሳስባና ክንቅይር ይግባእ። እቲ ወዲ ተባዕታይ እውን ኣብ ልዕሊ ደቂ ኣንስትዮ ዘለዎ ኣረኣእያን ኣተሓሳስባን ክቕይርን ንሕቶ ጓል ኣንስተይቲ ክኣምንን ክቃለስን ኣለዎ።

ብተወሳኺ ወጽዓ ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ሕብረተሰብ ግና ኣይተፈልጠን ዘሎ። ስለዚ ጓል ኣንስተይቲ ክትነቕሓሉን ነቲ ወዲ ተባዕታይ እውን ክተዕግብን ክተንቅሕን ንመሰለይ ከኣ “ባዕለይ ኣለኹሉ” ክትብል ኣለዋ። ውጽዓና ከኣ ኣብ ዲክታቶር ዘይኮነስ ኣብ ውድባትን ውን ኣሎ። ጓል ኣንስተይቲ ክትዕወት እንተኾይና እምበኣር ቅድም ቀዳድም ጉዳይና ባዕልና ክንሕዞ ይግባእ። ካልኦት ክገብሩልና ክንጽበ የብልናን። ክወሃበና እንተኾይኑ ክንዕደግ ምዃና ውን ክንፈልጥ ይግባኣና። በዚ ኣቢልና ከኣ ዲሞክራሲያዊ ስርዓት ኣብ ምትካል ግደና ክነበርክትን፡ ሓደ ድልዱል ናጻ ማሕበር ክንምስርትን፥ ኣብ ፖለቲካዊ ስልጣን ክንወዳደርን ኣሎና።

ሕቶ ደቂ ኣንስትዮ ሕቶ ሰብኣዊ መሰል እውን ስለዝኾነ፥ መሰል ከኣ ተመጽዊቱ ስለዘይወሃብ ምልኪ ለጊሱ ዲሞክራሲያዊ ኣብ ምትካል ዝግበር ቃልሲ ምስቲ ናብራ ከቢድ ምዃኑ ርዱእ እዩ። ስርሕ ውዒልና ናይ ገዛ ስራሓት ይጽበየና። ምስኡ እውን እቲ ባህላዊ ድሕረት ወጺዑናን ጨኲኑንናን ኣሎ። ቃልስና እምበኣር እንተላይ ኣንጻር ባህላዊ ድሕረት ስለዝኾነ ነፍስና ክንልውጥን ብንቕሓት ክንገጥሞ እንተኾይና ብተሳትፎ እዩ ዝመጽእ። ሎሚ ሎሚ እኳ ይሓይሽ እምበር መዓልቲ ደቂ ኣንስትዮ ክበዓል ተባሂሉስ ደቂ ተባዕትዮ በይኖም ከብዕልዎ ትርኢ። ጓል ኣንስተይቲ ምስ ናእሽቱ ህጻናት ኣብ ገዛ ክትጸንሕ። ይኹን እምበር ኣብ መርዓን፥ ጥምቀትን፥ ሓዘንን ከኣ ሰብኣይን ሰበይትን ተተሓሒዞም ይሳተፉ።

ሎሚ ኣሽንኳይዶ ኩሉ ደላይ ፍትሒ ዋላ እቲ ጨቋኒ ስርዓት ከይተረፈ “ንመሰል ደቂ ኣንስትዮ” ዝብል ኣብ ቅዋም ዘይሓንጸጸ የለን። ግን ከኣ ኣብ ቅዋም ይሰፍር ማለት ይትግበር ማለት ኣይኮነን። እቲ ድሕረት ኣብ ኩልና ስለዘሎ ግዳ ኣብ ተግባር ኣይውዕን። ኣብ ዝሃሎና ንሃሉ እቲ ድሕረት ኣብ ደቂ ተባዕትዮ ጥራሕ ዘይኮነስ ኣብታ ጓል ኣንስተይቲ እውን ኣሎ። ስለዚ ኣብ ውሽጢ ንሃሉ ኣብ ብደገ ምንጪ ወጽዓና ሓንቲ እያ ንሳ ከኣ ድሕረት እያ። ጉዳይና ባዕልና ክንልዓዓለሉ ኣሎና። ሕጂ ከኣ ክነረጋግጾ እንተዘይ ክኢልና፡ ጽባሕ ውን ክንጥለም ኢና። ኣብ ዘዘለናዮ ሰልፍታት እቲ ንምረሓሉ ቅዋም ንመሰልና ክንቃለስ ከምዘሎናን ኣብቲ ናይ ውሳኔ ቦታ ክንበጽሕ ዘኽእለና ክኸውን ይግበኦ። ስለዚ መሰልና ዝጣበቕ ናጻ ማሕበር ክህልወና ኣድላዪ እዩ።ደቂ ኣንስትዮ ሓደሓደ ግዜ ኣንጻር ጠቕምና ንቃለስ ኢና። እዚ ከኣ ብዘይ ኣፍልጦ ዝግበር እዩ። ካብዚ ሓሊፉ ጉዳይና ባዕልና ኣብቲ ዘሎ ውድባት ክንሳተፍን ንመሰልና ዝከላኸል ወይ ዝጣበቕ ናጻ ማሕበር ክህልወና ይግባእ። ሃማደአ ዝበሃል ማሕበር እውን’ኮ ኣሎ። ግና ኩሉ ማሕበር እየ ስለ ዝበለ ወይ ስለ ዘቆመ ንኹሉ ይውክል ማለት ወይ ይከላኸል ማለት ኣይኮነን። ወጽዓና ሓደ ክንሱ በበይንና ማሕበራት ምምስራት ነመሰል ጓል ኣንስተይቲ ኣብ ምጥባቕ ዘዳኽም እምበር ዘተባብዕ ኣይክውንን።

እታ ፍርቂ ህብረተሰብ ኤርትራ ዝኾነት ጓል ኣንስተይቲ ሎሚ እውን ተጠሊማ እያ። ኣብ መጻኢት ኤርትራ ጥልመት ንኸይድገም ከኣ መሰልና ኣብ ግብሪ ዝውዕለሉ ክንከተታተል የድሊ። ንመሰልናን ንማዕርነትናን ዝምልከት ከመይ ገርና ኣብ ቅዋም ክሰፍር ከምዘለዎ ክንቃለስ ኣሎና። ኣብ ወጻኢ ኰይንና ኣብ ቅዋም ይስፈር ይኸውን፡ እምበር ቃልስና መሰልን ግቡኣትን ከም ጓል ኣንስተይቲ ማዕረ ስራሕ ማዕረ ደሞዝ፡ ዕረፍቲ ኣብ ግዜ ሕርሲ፡ .... ወዘተ ዝኣመሰሉን ነቲ ጸቓጢ ባህሊ ዝውግድ ኣብ ቅዋም ኣስፊርና ኣብ ተግባሬኡ ክንጽዕር ኣሎና። ብተወሳኺ ጉዳይና ክዕወት ዲሞክራሲያዊ ቃልስና ክነዕውት ይግባኣና። እዚ ክነዕውት ምቅላስ ንመሰላት ደቂ ሰባት ክሕሉ ዝኽእል ሕጊ ስለ ዝፍጠር እዩ። ነዚ ክንገብር እተዘይበቒዕና መሰል ክንረክብ ኣይክንክእልን እና። ስለዚ ኣብ ዲሞክራሲያዊ ቃልሲ እጃምና ልዑል ክኸውን እቲ ምትእስሳር ናይ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ሰልፍና ክዕንብብ ኣለዎ። ሃገራዊ ቃልሲ ይተዓወት ጥራሕ እምበር ደርባዊ ቃልሲ ደሓር ክንገጥሞ ምባልና እኮ እዩ መስልና ተጠሊሙ ዘሎ ኣብ ኤርትራ። ኣብ ዝተፈላለየ ፋሕ ኢልና ኣብ ዝተፈላለየ ኩርሲ ኮፍ ንበል፡ ኣብ ዝተፈላለያ ማሕበራት ንሃሉ ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ምትካል ዲሞክራሲያዊ ስርዓት እዩ ረብሓና። ሓድነትና እዩ እምበኣር እንደልዮ ዕላማ ክዕወት ዝኽእል። ነቲ ድሑር ሕብረተሰብኣዊ ሕማማት እውን ክንቃለሶ ኣሎና። ኣብ ፖለትካዊ ቃልሲ ተሳቲፎና ክዓዝዝ ኣለዎ። ነዚ ክልተ ወጽዓ ኣለና ኢልና ንዕኡ ንምዕማም 8 መጋቢት ንዝሓለፈ እንመዝነሉ ንመጻኢ ከኣ ገምጊምና እንሕንጽጸሉ፡ ክግበር ኣለዎ ዝበሃል እንተልዩ ደቂ ኣንስትዮ ብዛዕባኡ ክመሃራን ብዛዕባ ጉዳየን ክፈልጣን ኣለወን። ክነቕሓ ውን ይግባእ። ኣብ ኩሉ መዳያት ተሳቲፈን ክቃለሳ ኣለወን። ርኽክብ ዓቢ ተራ ኣለዎ፥ ብኡ መሰረት ድምጽና ዓው ክነበልን ክንስማዕን ንኽእል። ኣብዚ እዋንዚ ድምጺና ይስማዕ’ኳ እንተሎ ኣብ ዓለም ለኻዊ መድረኻት ክንሳተፍ ክንክእል ኣሎና። ሎሚ ኣብ ኩሉ ሃማደኣ እያ ድምጻ ትስማዕ ዘላ። ስለዚ ንሕናባ ኣሎና ክንብል ይግባእ።

ኣብ መወዳእታ ዘይተጠርነፈ ስለዘይዕወት ኩሉ ደላይ ፍትሒ ተጠርኒፉ ክቃለስ ይግባእ። ነቲ ንጽባሕ ንኤርትራ የርብሕ እንብሎ ክነዕብዮ፡ ነቲ ሃሳዪ ዝኾነ ከኣ ከነወግዶ፡ “ጥርናፈ ዋጋ የብሉን” ዝበሃል ገዲፍና ሹሙ ዝጠፍኦ ንሕቢ ከይንኸውን ነዚ ዝሓለፈ ቃልስና ክንመሃረሉ እምበር ክነነኣእሶ ኣይግባእን። ካብቶም ዝሓለፉ ኣሓትናን ኣሕዋትናን ተማሂርና ኢና ንቕድሚት ክንሓስብ ንኽእል። ስለዚ ነቲ ጀጋኑ ዝወደቓሉ ቃልሲ ክነኽብሮ ይግባኣና። ምጽልላምን ምንእኣስን ንረብሓና ኣይኮነን። እሞ ድኽመታትና እንዳኣረምና ቃልስና ክዕወት ብሓባር ተጠርኒፍና ንቃልስ ።

ጉጅለ ህግደፍ ዛዕባታት እንዳቀያየርካ፡ ናይ ህዝቢ ኣቓልቦ ምቕያር ካብቲ ዝፍለጠሉ ተንኮለኛ ጥበባት ሓደ እዩ። እንሆ ከኣ ግዜ ሓልዩ ህዝብና ንዘለዎ ክቱር ፍቕሪ ናጻነት ብምምዝማዝ ሓድሽ ቅዲ ፈጢሩ፡ ብዛዕባ ዑደት “ሽግ ናጻነት” ካብ ዝዛረብ ወርሓት ሓሊፉ። ህዝቢ ኤርትራ ንነጻነት ሽግ ወሊዕካ ብናይ ገዛገዛ ዓኾዃይ ዘይኮነስ ኩሉ ክቡር ዋጋ ህይወትን ንብረትን ከፊሉ ዘምጸኣ ብሌን ዓይኑ ስለ ዝኾነት እምብዛ ሽግ ሒዝካሉ ምዛር ኣይመድለዮን። ግን ድማ ደሓን ይኹን። እቲ ቀዳማይ ሕቶኡ ብዛዕባታ ባዕሉ ዘምጸኣ ግና ድማ ዘየሰተማቐራ ሽግ ናጻነት ኣይኮነን። ቀንድን መሰረታውን ሕቶኡን ምቁማቱንሲ ብዛዕባ’ታ ብሂግዋን ዋጋ ከፊሉላን ክነሱ ደሃያ ዝጠፈኣቶ “ሽግ ሓርነትን ደሞክራስን” እዩ።

ኩልና ከም ዘይንዝግዖ ህግደፍ ካብ ህልውን እዋናዊ ተባራዕን ሕቶ ህዝቢ ንምህዳም ዝጥቀመሉ ቀንዲ ብልሓት ኣብ ናይ ቀደም ኩነታት ምንባር እዩ። ካብቲ ህዝብና ሎሚ ዝሓቶ ዘሎ መሰረታዊ ሕቶታት ንምህዳም፡ ነቲ ህዝቢ ባዕሉ ዝወዓለሉ፡ ስርሒታት፡ ናደው፡ ፈንቅል … ወዘተ ንቕድሚት የምጽእ። ንኣገዳስነት ኣብ ነጻነት ዝተኸፍለ ዋጋ ነቲ ዋና ከፋሊ ይደጋገመሉ። ነዚኣቶም እሞ ድማ ብምጡን ዓቐን ምዝካሩ ኣይመጸገመን። ግና ድማ ነቶም ሎሚ ክምለሱ ዝግበኦም ሕቶታት ደፊኖም ክቐርቡ እንከለዉ ብኹሉ መለክዒ ንምድንጋር ዝተማህዘ ተንኮል ምዃኑ እዩ ዘነጽር። እቲ ጉጅለ ከምኡ ዝገብረሉ ምኽንያት ንጹር እዩ። እዋናውን መሰረታውን ሕቶ ህዝቢ ከመልስ ዝኽእል ባህሪ ስለ ዘየብሉ ካብኡ ንምህዳምን፡ ንህዝቢ ካብቲ ሒዝዎ ዘሎ ቃልሲ ምእንቲ ደሞክራስን ኩሉ መሰላትን ኣላጊሱ ንምህውታት’ዩ።

ብዛዕባ ክብደትን ክቡርነትን ናጻነት ህዝቢ ኤርትራ ናይ ዝኾነ ኣካል ኣስተምህሮ ኣየድልዮን እዩ። ምኽንያቱ ዕምቆትን ምረትን ናይቲ ንናጽነት ዝተኸፍለ ዋጋ ስለ ዝፈልጥ። በቲ ካልእ ወገን ከኣ ኣብ ትሕቲ መግዛእቲ ምንባር ክሳብ ክንደይ መሪርን ኣስቃቕን ምንባሩ’ውን ስለ ዘይርሰዖ። ምስዚ ኩሉ ከኣ ናጽነት ብሓርነት፡ ደሞክራስን ምኽባር ኩሉ መሰላትን ተዘይተሰንዩ ትርጉም ከምዘየብሉ ካልእ ህዝቢ ኤርትራ መምህር ዘይደልየለኡ ሓቂ እዩ። ምኽንያቱ ሎሚ ዝነብሮ ዘሎ ዘይእዉጅ ግዜ መግዛእቲ ኣዳዕዲዑ ስለ ዝርዳእ። ካብዚ ተረድኦ እዚ ብምንቃል እዩ እምበኣር ግዜ መግዛእትን ናጽነት ኣብ ትሕቲ ወጽዓ ጉጅለ ህግደፍን ምፍልላዩ ጸጊምዎ ዘሎ።

ግዜኡ ድሮ ዝኽሪ ብሩራዊ ኢዮበልዩ መዓልቲ ናጻነት ኤርትራ ስለ ዝኾነ፡ እታ ካብ ናቕፋ ነቒላ ዝተባህለት ሽግ ነጻነት ደሓን ትዙር። ናጻነት ግና ኣብ ሃልሃልታ ናይታ ሽግ ዘይኮነስ ኣብ ልቢ ኩሉ ኤርትራዊ ስለ ዘላ ዙረታ ዘምጸኦ ሓድሽ ነገር የለን። ነዚ ብምስትውዓል ህዝቢ ኤርትራ ጉጅለ ህግደፍ ነቲ መሰረታዊ ሕቶኡ፡ ሕቶ ሓርነት፡ ሕቶ ደሞክራሲ፡ ሕቶ ልዕልና ፍትሕን ምኽባር ሰብኣዊ መሰልን፡ በታ ካብ ቀደማ ኣብ ልቡ ዘላ ሽግ ናጽነት ኣቢሉ ሸፊንዎ ንክሓልፍ ዕድል ክህቦ ኣይግባእን። ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ድማ “እዛ ሽግ እዚኣስ ኣብ ልበይ ኣላ፡ እታ ክሳብ ሕጂ ሃንቀው ዝብላ ዘለኹ ሽግ ሓርነትን ደሞክራስን ደኣ ትዙር” ዝብል ድምጹ ከስምዕ ይግበኦ። ነዚ ኣጋጣሚ ተጠቒሙ ከኣ “ድሕሪ ሕጂ ህጹጽ እዋናዊ ጉዳይ ዝሓለፈ ተመኩሮ ብምድግጋም ክሕባእ ኣይግበኦን” ይበል።

ህዝቢ ኤርትራ መበል 25 ዓመት ዝኽሪ ናጽነት ከኽብር ዝዳሎ ዘሎ፡ ፍረ ቃልሱ ኣብ ዝተሓረመሉ እዩ። ነዚ ታሪኻዊ ኣጋጣሚ ዝኽሪ መዓልቲ ናጽነት ከኣ ከም መቐይሮ ካብ ወጽዓ ናብ ራህዋ ክጥቀመሉ ይግበኦ። ህዝብና ካብ ተመኩሮኡ ከም ዝተማህሮ ጉጅለ ህግደፍ ዝወጸሉ ወጻዒ እዩ። ወጻዒ ከኣ ነቲ ዝውጸዖ ወገን ፈትዩ ዝልግሶ ራህዋ የለን። ወጻዒ ብስሙር ቅልጽም ናይቶም ዝውጸዖም ክሰዓር እንከሎ ጥራይ እዩ ራህዋ ዝመጽእ’ሞ ሃየ “ዝተጠልመት ሽገይ ደኣ” ንበል።